Wzloty i upadki 2008

Wzloty i upadki 2008

Obyło się bez Nobli i Oscarów, ale polscy artyści, wydawcy i animatorzy kultury sprawili, że w 2008 r. było co czytać, oglądać i słuchać. A ponad wszelką wątpliwość było się na co zżymać i o czym dyskutować.
Bez fajerwerków na miarę „Katynia", „Aniołów w Ameryce" czy „Lubiewa" produkcja kulturalna stała na przyzwoitym poziomie. Zwłaszcza dziedziny, które są uzależnione od szczodrego finansowania. Jeśli nawet nie było wzniośle, to przynajmniej nie było biednie. Oto lista największych, naszym zdaniem, wzlotów i upadków w polskiej kulturze w 2008 r.WZLOTY

Urok upiora

Od premiery, 15 marca, spektakl w stołecznym teatrze Roma obejrzało ponad 100 tys. osób, a bilety wyprzedano na pół roku z góry. „Upiór w operze" jest niezwykle drogim i skomplikowanym przedsięwzięciem, przy którym pracuje ponad 130 osób: orkiestra, aktorzy, wokaliści, tancerze itd. Oczarowuje bogactwem scenografii, strojów, efektami specjalnymi, ale przede wszystkim świetną grą i śpiewem solistów. To przede wszystkim sukces dyrektora teatru i reżysera Wojciecha Kępczyńskiego, któremu pozwolono zrobić własną (a nie non-replica) inscenizację. W ciągu dziesięciu lat wystawił w Romie takie legendarne musicale, jak „Miss Saigon", „Grease" i „Cats". A wszystko to w kraju, w którym tradycje musicalowe praktycznie nie istniały.

Klata do bicia

Kontrowersyjny reżyser Jan Klata, który funkcjonował na obrzeżach mainstreamowego teatru, doczekał się nobilitacji. Jego „Sprawa Dantona" z wrocławskiego Teatru Polskiego dostała prestiżową Nagrodę im. Konrada Swinarskiego miesięcznika „Teatr". Zaledwie 35-letni ulubiony chłopiec do bicia krytyków miłujących tradycję, dołączył do grona takich twórców, jak Andrzej Wajda, Jerzy Grzegorzewski czy Krystian Lupa. „Sprawa Dantona" została też zakwalifikowana do konkursu krakowskiej nagrody teatralnej festiwalu Boska Komedia, świetnie również przyjęto spektakl w Moskwie na X Międzynarodowym Festiwalu Nowy Europejski Teatr.

Era Nosowskiej

Choć albumy „UniSexBlues" i Hey „MTV Unplugged" ukazały się w 2007 r., to na 2008 r. przypadła kumulacja sukcesów Katarzyny Nosowskiej. W kwietniu za obie płyty, wraz ze współpracownikami, dostała aż 8 Fryderyków. Najwięcej w historii tej nagrody. Co ważniejsze, opinia dziennikarzy okazała się zgodna z gustem publiczności. Niełatwy „UniSexBlues" znalazł aż 25 tys. nabywców, a „Unplugged" w wersji CD i DVD łącznie prawie 65 tys. Jakby tego było mało, rok zakończyła płytą „Osiecka", z własnymi wersjami piosenek Agnieszki Osieckiej. Album otrzymał znakomite recenzje i już pierwszego dnia rozszedł w „platynowym" nakładzie – 18 tys. egzemplarzy. Ten sukces Nosowska osiągnęła bez fikania na lodzie, pyskówek z innymi artystami i okupowania „pudelków”.

Najazd gwiazd

The Police w Chorzowie, Eric Clapton, Sex Pistols i Massive Attack w Gdyni, Céline Dion, Sean Paul, Timbaland, Missy Elliott i The Prodigy w Krakowie, Nelly Furtado w Poznaniu, Tiesto w Kołobrzegu, Morcheeba w Lublinie, a w Warszawie m.in. Santana, Bob Dylan, Iron Maiden, Alicia Keys, Mark Knopfler, Rihanna i Snoop Dog. Gwiazd było tyle, że gorzowski koncert 50 Centa trzeba było odwołać z braku zainteresowania! Ważne, że zaczęły przyjeżdżać te aktualne i naprawdę dużego formatu, a nie podstarzali rockmani w Polsce dorabiający jedynie do emerytury. I wreszcie – gwiazdy występują już nie tylko w Warszawie i katowickim Spodku, ale dosłownie wszędzie. Mitologizowane przez lata problemy techniczne czy logistyczne już nie istnieją.

Krytyka nie tylko polityczna

Na spalonej ziemi, której na imię „myśl lewicowa", Wydawnictwo Krytyki Politycznej osiąga zaskakujące sukcesy. „Drżące ciała" Żmijewskiego i „Lacrimae rerum" Żiżka są lekturami obowiązkowymi na fakultetach artystycznych. „Co z tym Kansas" Franka i „Prywatyzując Polskę" Dunn to książki opisujące polską transformację. Pisma Brzozowskiego i Boya-Żeleńskiego po kilkudziesięciu latach niebytu wracają do debaty publicznej. Wywiad-rzeka z Żuławskim i prozatorski debiut slamowego poety Jasia Kapeli wywołały skandale. Szef Krytyki Sławomir Sierakowski przewodnią siłą narodu uczynił lewicowych intelektualistów, nawiedzonych artystów, ekologów i aktywistów walczących o rozmaite emancypacje. I udało mu się.

Zachęta dla Sasnala

Na wystawę prac najpopularniejszego polskiego artysty młodego pokolenia waliły tłumy. „Lata walki" to pierwszy tak duży przegląd prac 36-letniego Wilhelma Sansala w Polsce. W Zachęcie znalazło się ponad 40 obrazów. Miało być 90, ale artysta sam ograniczył liczbę. Zabrakło twórczości z lat 90., gdy współtworzył Grupę Ładnie, której przypięto etykietkę pop-banalizmu - artyści zajmowali się trywialnymi problemami. W Zachęcie można było zobaczyć poważniejszą tematykę – obrazy o wojnie, Holocauście, PRL. Ten rok należał do Sasnala z jeszcze jednego powodu: malarz pobił rekord cenowy. Tryptyk „Palące dziewczyny" został sprzedany za 456 tys. USD, stając się najdroższym współczesnym polskim obrazem olejnym.

Treliński - powrót

Po dwóch latach przerwy uznany na świecie reżyser znów został dyrektorem artystycznym Opery Narodowej. Mariusz Treliński musiał zrezygnować z tej funkcji, gdy dyrektorem naczelnym teatru został Janusz Pietkiewicz. Ten bowiem uznał, że nie odpowiada mu eksperymentalna wizja opery oraz brak wykształcenia muzycznego reżysera, związanego wcześniej z filmem. W kuluarach mówiło się bardziej o obawach przed silną osobowością i niezależnością Trelińskiego. Pietkiewicz zdjął nawet zaplanowaną na otwarcie sezonu premierę „Orfeusza i Eurydyki", którą Treliński z sukcesem wystawił później w Teatrze Narodowym w Bratysławie. W Warszawie spektakl zobaczymy w maju 2009 r.

Polska festiwalowa

Działające od ośmiu lat Nowe Horyzonty to jeden z najważniejszych festiwali filmowych w Europie. Kilkaset projekcji, konkurs premiujący odważne kino, goście z całego świata. W czasie festiwalu trudno o nocleg we Wrocławiu. Poznańska Malta przebyła podobną drogę – od niszowego zjazdu kilkudziesięciu „wariatów", do jednego z najważniejszych festiwali teatralnych. Gdyński Open’er tylko liczbą wykonawców różni się od Roskilde czy Glastonbury. Teraz zagraniczni fani przyjeżdżają do nas po niekomercyjną muzykę. Łódź odzyskuje miano ziemi obiecanej polskiego kina, po części dzięki rosnącemu w siłę Camerimage, najważniejszemu na świecie festiwalowi operatorów filmowych.

UPADKI

To był rok pudelkizacji mediów. Serwis Pudelek.pl okazał się ostatnią brzytwą ratunku dla telewizyjnych producentów, którzy uznali, że publiczność chce oglądać już tylko celebrytów. Podanych zresztą w iście pudelkowej formie: pyskówek, skandali i skandalików, obsceny i taniej sensacji.

Jola Rutowicz Superstar!

Królową pudelkizacji pozostaje Jola Rutowicz – mistrzyni kontynentu w gadaniu od rzeczy i chodzący dowód na to, że dzisiaj do zrobienia kariery wystarczy być nikim. Jola jest strzaskana na solarce, ma szponiaste tipsy, różowe ubranka z sex-shopu, pluszowego konia, a w głowie – „cenne powietrze, które powinno się znajdować w atmosferze". Osoba, która wystartowała do kariery z pozycji kuriozum, stała się potężną instytucją: arbitrem elegancji, gwiazdą, o którą się zabiega, która ma fochy, dyktuje warunki, ma własny program i najprawdopodobniej zagra w filmie fabularnym o sobie samej. Jako taka bardziej świadczy o nas i naszych mediach.

Gdyńskie kolesiostwo

Przed festiwalem filmowym w Gdyni Łukasz Barczyk w proteście nie zgłosił do konkursu swojego „Nieruchomego poruszyciela", oskarżając filmową „elitę" o kolesiostwo. Okazał się prorokiem. Nagrody rozdzielono na zasadzie „dla każdego coś miłego". Jurorzy najpierw popisali się niekompetencją, nagradzając za debiut Macieja Pieprzycę, który na festiwalu pokazał swój trzeci film, a następnie tchórzostwem. Z powodu oburzenia werdyktem zaczęli się publicznie odcinać od takiego rozstrzygnięcia – najpierw Sławomir Idziak, potem Janusz Anderman. Więcej odwagi miała Dorota Segda – potraktowała ich jak szczury uciekające z tonącego okrętu. Wszystkie nagrodzone filmy przepadły w kinach.Zygmunt Kałużyński określał go tyleż trafnym, co złośliwym mianem „Zanudzi". Kino Krzysztofa Zanussiego zawsze traktowało o sprawach zasadniczych i było realizowane z godną tych spraw powagą, a niekiedy nawet nieznośnym patosem. Przez lata służby na niwie kultury ten kolekcjoner nagród pocieszenia i posiadacz jedynie słusznych poglądów na wszystko, stał się prawdziwą instytucją naszego życia kulturalnego, któremu byliśmy nawet w stanie przebaczyć smutne gnioty, jakimi co jakiś czas nas obdarzał. Tym razem jednak przesadził. W napadzie szaleńczej odwagi zapuścił się na terytorium kompletnie sobie nieznane. Postanowił dotrzeć do szerokiej publiczności. Ale komedia „Serce na dłoni” okazała się katastrofą. Na pokazie prasowym krytycy zaśmiewali się, owszem, lecz nie z gagów, tylko z pretensjonalnych scen. Zawiodła też publiczność – mimo zaangażowania Dody Elektrody do kin wybrało się zaledwie 68 tys. widzów.

Jeśli festiwal, to w telewizji

Kto dziś kojarzy zespół Manchester i Jerzego Grzechnika? Nikt? Manchester zwyciężył wszak na festiwalu Top Trendy Polsatu, a Grzechnik w konkursie debiutów w Opolu. Większość Polaków zapomniała o nich następnego dnia. Nic dziwnego, że Nina Kodorska, która zajęła w Opolu drugie miejsce, poszła szukać szczęścia w „Fabryce gwiazd". Festiwale muzyczne to tylko nazwa, bo nie o muzykę tam chodzi, tylko o show. Choć powinny promować młodych artystów i wpuszczać świeże powietrze do show-biznesu, umocniły tylko tych i tak mocnych – Feel i Dodę. Chociaż nie spełniają swojej roli, jest ich coraz więcej, gdyż każda telewizja musi mieć swój. Zlewają się z sobą, bo są robione według tego samego schematu: debiuty, gwiazdy, kabareton i czasem gwiazda z zagranicy albo benefis.

Secesja w Rozmaitościach

Teatr Rozmaitości do niedawna był uważany za najważniejszą scenę przełomu wieków. Po premierze, 12 lat temu, „Bzika Tropikalnego" Grzegorza Jarzyny stał się symbolem zmian w rodzimym teatrze. Jarzynie, dyrektorowi naczelnemu i artystycznemu, udało się namówić do współpracy najlepszych reżyserów i aktorów. Teraz ten zespół, wraz z drugim filarem teatru Krzysztofem Warlikowskim, odchodzi. Warlikowski został dyrektorem powstającego właśnie Nowego Teatru i zabrał z sobą najgłośniejsze nazwiska TR, m.in. Magdalenę Cielecką (nagroda indywidualna na tegorocznym festiwalu w Edynburgu), Maję Ostaszewską, Macieja Stuhra, Andrzeja Chyrę, Stanisławę Celińską i Jacka Poniedziałka. Nowy, wbrew wcześniejszym zapowiedziom, niczego jeszcze nie wystawił. Kryzys TR trwał od ponad roku – od „Aniołów w Ameryce" (luty 2007 r.) nie było tu ani jednej dobrej premiery.

Żona Lennona

O tym, że przyjeżdża do Polski, trąbiły media. Duma rozpierała, że zaszczyci nas wizytą. Tyle że Yoko Ono wielką artystką nie jest, a przesadna ekscytacja okazała się nawet nie jej winą, ale pompowanych przez media narodowych kompleksików. W amerykańskiej prasie Yoko funkcjonuje jako wdowa po legendarnym muzyku. O jej sztuce pisze się niewiele, bo nie ma o czym. „Żona Lennona" od lat ma do przekazania światu to samo naiwne hippisowskie przesłanie miłości i pokoju. W CSW można było zobaczyć m.in. pacyfistyczne – a jakże – dzieło „Ex It" z 1997 r., czyli trumny, z których wyrastają drzewa.

Upadły Misiek

Miał być nowym gwiazdorem, zdetronizować Wojewódzkiego i Majewskiego, którzy już się trochę przejedli. Sam miał robić lepsze show i udowodnić, że jest kimś więcej niż tylko synem znanego tatusia. Z dumą opowiadał mediom, jaki to jest wspaniały: ma zaledwie 28 lat, a dorobił się autorskiego programu. I tak już było pięknie, tyle że „Misiek Koterski Show" przyciągał zaledwie 1,29 mln widzów, podczas gdy krytykowany przez niego „Szymon Majewski Show" – ponad 3 mln. Program szybko spadł z anteny, a Terentiew tłumaczyła: „Misiek jest showmanem, czasem nie kontroluje swoich emocji, mieliśmy z nim trochę kłopotów". Co „caryca" miała na myśli, starały się wyjaśnić serwisy plotkarskie, sugerujące, że Misiek po prostu pije na umór w przerwach między narkotykowymi odwykami.

Rozczarowanie w Ateneum

To miała być premiera sezonu. Nowa dyrektor Teatru Ateneum Izabella Cywińska, po objęciu władzy po śmierci Gustawa Holoubka, zapowiadała, że polską prapremierą najnowszej sztuki Vaclava Havla pokaże nową twarz legendarnej, a podupadłej ostatnio sceny, która obchodzi 80-lecie. Prasa publikowała wywiady z byłym czeskim prezydentem, który opowiadał o swoim pierwszym dramacie napisanym po odejściu z polityki. Autobiograficznym, bo traktującym o losach kanclerza pewnego postkomunistycznego państwa, który stracił urząd i musi przewartościować swoje życie. Havel pojawił się nawet na listopadowej premierze „Odejść". Niestety, ani rewolucji, ani rewelacji, ani nowego otwarcia nie było. Inscenizację przyjęto chłodno i szybko o niej zapomniano.

Okładka tygodnika WPROST: 51/52/2008
Więcej możesz przeczytać w 51/52/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 51/52/2008 (1356)

  • Poczta 14 gru 2008, 22:00 Trybuna dla politykaNowe „Wprost" podoba mi się. Już się martwiłem, że nie ma felietonu Rybińskiego czy „Koalicji i opozycji" Zalewskiego i Mazurka. Kierujecie się raczej w stronę pogłębionych analitycznie tekstów,... 4
  • Na stronie - Bunt owiec 14 gru 2008, 22:00 Dwóch mężczyzn siedzących przy barze zaczyna się obrzucać wyzwiskami. W pewnym momencie jeden mówi: „Spałem z twoją matką”. Barman chowa szklanki, bo obawia się, że za chwilę dojdzie do bójki. I wtedy zaczepiony mężczyzna mówi: „Chodź, ojciec, do domu. Jesteś... 5
  • Wygrani roku 14 gru 2008, 22:00 Cóż to był za rok! Choć nie zostaliśmy mistrzami Europy w piłce kopanej, bo też i my kopiemy świetnie raczej bez piłki, to nawet bez medalu spadł na nas deszcz sukcesów. To istna powódź miodu i mleka (to z europejskich dopłat, rzecz jasna), eksplozja z dawna zapowiadanych... 6
  • Skaner 14 gru 2008, 22:00 10
  • Intifada anarchistów 14 gru 2008, 22:00 Ateny wyglądają jak strefa wojny. Zniszczono dziesiątki sklepów, banków, firm i samochodów, miasto jest na łasce anarchistów. Ludzie zabarykadowani w domach boją się wychodzić na ulice. 10
  • Świąteczna gorączka 14 gru 2008, 22:00 Dla prawie połowy polskich przedsiębiorców i menedżerów grudzień jest najtrudniejszym miesiącem roku – to czas zwiększonej sprzedaży, podpisywania umów na kolejny rok, robienia bilansów. Dodatkowo ludzie biznesu muszą zadbać o... 11
  • Wybierz psiego sobowtóra 14 gru 2008, 22:00 Donald Tusk jest podobny do labradora, Jarosław Kaczyński do buldoga, a Waldemar Pawlak to wykapany pudel? W serwisie Wprost 24 ruszyła zabawa w skojarzenia „Rasowi – polityczne sobowtóry" (www.wprost.pl/rasowi). Internauci... 11
  • Opłatek z Niesiołowskim 14 gru 2008, 22:00 Stefan Niesiołowski z PO jest politykiem, z którym posłowie i posłanki z innych partii, najchętniej spędziliby Wigilię – wynika z sondażu przeprowadzonego przez „Wprost” wśród czterdziestu parlamentarzystów. Najmniej pożądanym gościem przy wigilijnym stole... 11
  • Dossier 14 gru 2008, 22:00 „Sprawy jeszcze się pogorszą, zanim zaczną iść ku lepszemu" Barack Obama w telewizji NBC„Zasada pierwsza: nigdy nie pozwolić, aby kryzys poszedł na marne, gdyż stwarza możliwości dokonania wielkich rzeczy"Rahm... 12
  • Pytania niepolityczne - Całe brzęczałyśmy 14 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Beatą Kempą, posłanką PiS, kolekcjonerką peerelowskiej biżuterii. 12
  • Konfrontacje 14 gru 2008, 22:00 Czy należy zlikwidować finansowanie partii z budżetu państwa? 13
  • Wykrywacz kłamstw 14 gru 2008, 22:00 Sławomir Nowak (ur. 11 grudnia 1974 r.), polityk Platformy Obywatelskiej. Od 16 listopada 2007 r. sekretarz stanu w KPRM i szef gabinetu politycznego premiera Donalda Tuska. Dawniej właściciel i prezes agencji reklamowych. Z wykształcenia... 13
  • Plus ujemny - Uczciwy Tartuffe 14 gru 2008, 22:00 Jeżeli kogokolwiek drażni hipokryzja i mieszka w Europie, to ma przed sobą dwa wyjścia. Może opuścić Stary Kontynent i wyjechać na przykład do Arabii Saudyjskiej lub pokochać europejskiego Tartuffe’a. To drugie rozwiązanie jest zdecydowanie poprawniejsze polityczne.... 14
  • Wydarzenia roku – Polska 14 gru 2008, 22:00 Czterech członków załogi i szesnastu pasażerów, wysokich oficerów lotnictwa, zginęło w katastrofie wojskowego samolotu CASA, który rozbił się podczas podejścia do lądowania w bazie lotniczej w Mirosławcu. (styczeń)Tydzień trwał... 16
  • Wydarzenia roku – Świat 14 gru 2008, 22:00 Micheil Saakaszwili zwyciężył w I turze przedterminowych wyborów prezydenckich w Gruzji, zdobywając 52,8 proc. głosów, i pozostał szefem państwa na następną kadencję. (styczeń)Kosowo ogłosiło niepodległość. Nowe państwo zostało... 18
  • Przegląd prasy zagranicznej 14 gru 2008, 22:00 WOJNA KLIMATYCZNA Cena porozumienia Państwa wschodniej części unii, w tym Polska, domagają się wyjątków od unijnych zasad, by mieć więcej czasu na przygotowanie się do redukcji emisji CO2. Żądają darmowych praw do emisji do 2020 r.... 20
  • Puls gospodarki 14 gru 2008, 22:00 22
  • Nowy Nowy Ład 14 gru 2008, 22:00 „Wielki kryzys" i „Nowy Ład” – te pojęcia z lat 20. i 30. XX wieku robiły furorę w drugiej połowie 2008 r. „Wielki kryzys”, bo pękła nadmuchiwana od lat 90. tanimi kredytami hipotecznymi... 22
  • SMS 14 gru 2008, 22:00 Przeciętnie wypadł Jan Rostowski w rankingu ministrów finansów państw UE sporządzonym przez brytyjski „Financial Times". Na 19 ocenianych ministrów finansów polski uplasował się na 11. pozycji. W rankingu oceniano m.in.... 22
  • Tusk na plus 14 gru 2008, 22:00 Rok rządów koalicji PO-PSL był dobry dla przedsiębiorców – oceniła Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych „Lewiatan". Pracodawcy uznali, że rząd Donalda Tuska odróżnia od poprzedników „skoncentrowanie się na... 22
  • Ropa w promocji 14 gru 2008, 22:00 Cena baryłki ropy wynosi mniej więcej 46 USD. Tak niskich cen ropy nie notowano od trzech lat. 3 lipca 2008 r. cena ropy sięgnęła 146,14 USD za baryłkę i wielu analityków przewidywało, że może wzrosnąć do 500 USD. Ale już w drugiej... 22
  • Życie na krawędzi 14 gru 2008, 22:00 Richard Branson, ekscentryczny właściciel imperium Virgin. Brytyjski miliarder barwną autobiografię okrasił mnóstwem anegdot, m.in. opowieścią o próbie bicia rekordu długości lotu balonem, gdy cudem uniknął zestrzelenia przez... 22
  • Prawie jak szejkowie 14 gru 2008, 22:00 Jan KulczykChce wprowadzić na GPW firmę Kulczyk Oil Ventures, która poszukuje ropy w różnych krajach świata. Na cel wziął złoża w Brunei.Ryszard KrauzeAkcje jego Petrolinvestu staniały o 90 proc. Krauze twierdzi, że w 2009 r. dokopie... 23
  • Cytat 14 gru 2008, 22:00 "Nie będzie walki z globalnym ociepleniem w UE, jeśli zagrażałoby to miejscom pracy w Niemczech. Postaram się o to"Kanclerz Niemiec Angela Merkel w wywiadzie dla "Bilda" 23
  • Zapytaj wprost - ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski 14 gru 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski. Autor książki „Księża wobec bezpieki na przykładzie archidiecezji krakowskiej”, apelował o ujawnienie konfidentów SB działających wśród duchowieństwa. Prezes... 24
  • Pudelkopolityka 14 gru 2008, 22:00 Debata budżetowa była bardzo krótka. Nie stawiano poważnych pytań. Posłowie spieszyli się, żeby jak najszybciej mieć za sobą głosowanie. Tak samo było w trakcie posiedzenia komisji finansów. Nie było na niej kamer, więc nie było dyskusji. 26
  • Ludzie jak bogowie 14 gru 2008, 22:00 Istnieją już co najmniej trzy technologie, które mogą doprowadzić do eksterminacji ludzkiego gatunku. I to jeszcze za naszego życia! To nanotechnologia, biotechnologia oraz sztuczna inteligencja. Ich umiejętne wykorzystanie może jednak rozwiązać nasze problemy, na przykład... 28
  • Potomkowie ojców II RP 14 gru 2008, 22:00 Małgorzata Kidawa-Błońska, posłanka PO, to prawnuczka prezydenta II RP Stanisława Wojciechowskiego i premiera Władysława Grabskiego. Bronisław Korfanty, senator PiS, jest wnukiem brata legendarnego przywódcy powstań śląskich Wojciecha Korfantego. Roman Giertych, potomek... 32
  • Płeć upominków 14 gru 2008, 22:00 Podczas świąt Bożego Narodzenia kobiety obdarowują prezentami trzynaście, czternaście osób, podczas gdy mężczyźni zaledwie osiem, dziewięć. Kobiety także znacznie więcej wydają na prezenty, średnio o 30 proc. – wynika z badań dr Iver Mysterud z University of Oslo. 36
  • Fantastyczna nuda 14 gru 2008, 22:00 Na początku była nuda. „Bóg był tak znudzony, że stworzył człowieka. Adam nudził się, bo był sam, więc stworzona została Ewa. Od tego czasu nuda zawitała na dobre na świecie i narastała proporcjonalnie do przyrostu ludności”. Tak to opisał duński filozof Søren... 38
  • Ryba po polsku - Moja modlitwa 14 gru 2008, 22:00 Ostatnio widziałem starca, ale jeszcze bardzo krzepkiego, jak ukląkł w centrum handlowym pod ozdobioną choinką, przed nadmuchanym św. Mikołajem z gumy i żarliwie się modlił. Pewnie się biedakowi świątynia konsumpcji i zagrożonego PKB... 42
  • Czy zwierzęta mają dusze 14 gru 2008, 22:00 Zwierzęta to jedynie bezduszne, bezrozumne stworzenia, mechanicznie reagujące na różne bodźce – twierdził Kartezjusz. Zgrzeszył pychą. Badania biologów dowodzą, że ludzki umysł nie jest wyjątkiem. A zwierzęta nie są wcale bezduszne. 46
  • Człowiek tygodnia - Hillary Clinton 14 gru 2008, 22:00 „Czego nie nauczy cię matka, nauczy cię świat”. To przysłowie usłyszałam od Masajów w Kenii – wspomina Hillary Clinton w autobiografii. Używając tej przypowieści, można zapytać, czego przyszła sekretarz stanu nauczyła się o świecie i czego świat nauczył się,... 56
  • Wróżbici ekonomii 14 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Gregorym N. Mankiwem,profesorem ekonomii na Uniwersytecie Harvarda, byłym szefem rady doradców ekonomicznych prezydenta USA 60
  • Rybka zwana pangą 14 gru 2008, 22:00 Kilka lat wystarczyło, by panga została trzecią rybą w Polsce pod względem częstotliwości spożywania. Wypiera już nawet karpia z wigilijnych stołów. Dla eksportujących tę rybę Wietnamczyków nasz kraj jest drugim najważniejszym rynkiem na świecie. Liczą, że przychody ze... 62
  • Ostatnie takie święta 14 gru 2008, 22:00 Zarabiamy ponad 10 proc. więcej niż przed rokiem. I więcej wydajemy, bo możemy kupić więcej niż rok temu. Żywność podrożała niewiele, choć pesymiści straszyli megapodwyżkami. Tegoroczny, piąty już indeks Krakusa, jest więc dobrym podarunkiem pod choinkę. Pesymiści straszą, że... 66
  • Głos z Ameryki - Hartowanie kapitalizmu 14 gru 2008, 22:00 Rok 2009 zadecyduje o przyszłości świata. Przynajmniej tego, w którym żyliśmy w ostatnich kilkudziesięciu latach. Słychać opinie, że wkraczamy w epokę znacznie bardziej aktywnego niż dotychczas angażowania się rządów w gospodarkę. Może to wręcz oznaczać powrót do państwowej... 68
  • Bomba transtłuszczowa 14 gru 2008, 22:00 Kwasy tłuszczowe trans muszą być w cieście wstawianym do piekarnika, bo inaczej wypiek się nie uda – uważano dotychczas. Czyli im więcej złowrogich związków, tym ciasto smaczniejsze. Prof. Walter Willett, specjalista żywienia z Uniwersytetu Harvarda, przekonuje, że bez... 70
  • Pigułka na pożądanie 14 gru 2008, 22:00 Liczba satysfakcjonujących stosunków płciowych w miesiącu się podwoiła, a odczuwane pożądanie było dwukrotnie wyższe w porównaniu z tym sprzed terapii. Takie efekty uzyskano w badaniach „Bouquet” sprawdzających wpływ na kobiety flibanseryny, leku koncernu... 73
  • Duszy nie ma 14 gru 2008, 22:00 Rozmowa z profesorem Richardem Dawkinsem, biologiem, filozofem nauki 74
  • W co wierzą uczeni 14 gru 2008, 22:00 Nie ma ludzi niewierzących. Ludźmi wierzącymi są naukowcy, a nawet ateiści. Wierzymy po prostu w różne rzeczy. To nieprawda, że badacze nie wierzą w nic, czego nie udowodnią. Gdyby tak było, nie byliby w stanie prowadzić badań, nie byliby ludźmi. Bo ludzie to istoty wierzące. 78
  • Umysły równoległe 14 gru 2008, 22:00 Czy to możliwe, że Pitagoras nie wymyślił twierdzenia Pitagorasa, a Morse nie jest twórcą alfabetu Morse’a? Tak, bo postęp naukowo-techniczny bywa dziełem genialnych umysłów, ale często jest dorobkiem kulturowym i wyrazem atmosfery intelektualnej danej epoki. 82
  • Tajemnice Lutra 14 gru 2008, 22:00 Marcin Luter napisał, że Duch Święty zesłał mu natchnienie do słynnych 95 tez, gdy dumał na kloace. Historycy próbowali łagodzić to stwierdzenie, przekonując, że terminem „cloaca” określił on zepsuty świat. Ale to nieprawda. Z najnowszych badań wynika, że Luter... 86
  • Know-how 14 gru 2008, 22:00   88
  • Teatr robotów 14 gru 2008, 22:00 Pierwszy spektakl teatralny, w którym zadebiutowały roboty, odbył się na Osaka University. Roboty wyprodukowane przez Mitsubushi zostały zaprogramowane tak, by mogły się poruszać po scenie i wygłaszać kwestie razem z aktorami.... 88
  • Autotwarz 14 gru 2008, 22:00 Co trzeciej osobie maska samochodu kojarzy się z ludzką twarzą lub zwierzęcym pyskiem – twierdzi Dennis Slice z Florida State University, który przetestował 26 marek aut na grupie potencjalnych klientów. Auto, które ma szeroką... 88
  • Sushi dla koneserów 14 gru 2008, 22:00 Dla niektórych kuchnia japońska to rarytas, innym służy do oglądania, nie do jedzenia. Kuchnia japońska nie jest japońska, podobnie jak kultura tego kraju. To, co kojarzymy z Krajem Kwitnącej Wiśni, jest mozaiką różnych wpływów... 88
  • Wybredne myszaki 14 gru 2008, 22:00 Wiele zwierząt wypróbowuje potencjalnych partnerów, ale dotychczas nie zaobserwowano, że niektóre stosują podobną taktykę przy wyborze nieruchomości. Tak postępują myszaki, amerykańscy kuzyni myszy domowych. Śpią na próbę w kilku... 88
  • Człowiek i gadżet 14 gru 2008, 22:00 Po sznurku do celu Do miliona zbliża się w Polsce liczba użytkowników systemów nawigacji satelitarnej. Mamy już do wyboru 50 marek i ponad 200 modeli GPS. Wzrost sprzedaży jest imponujący. Liczba urządzeń sprzedanych w 2007 r. niemal... 89
  • Diabeł liberalizmu 14 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Noamem Chomskym, amerykańskim lingwistą, filozofem, działaczem politycznym, profesorem Massachusetts Institute of Technology 92
  • Generacja Obamy 14 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Benjaminem Barberem, amerykańskim politologiem, profesorem University of Maryland 96
  • Smutna Rosja 14 gru 2008, 22:00 Gogol czytał kiedyś pierwsze rozdziały „Martwych dusz” w obecności Puszkina. Poeta, który zwykle śmiał się, słuchając twórczości Gogola, tym razem w trakcie czytania stawał się coraz smutniejszy. A kiedy pisarz skończył, westchnął i powiedział: „O Boże, jakże... 98
  • Dookoła świata 14 gru 2008, 22:00 100
  • Seks na kryzys 14 gru 2008, 22:00 Najpopularniejszą rozrywką Brytyjczyków w czasie recesji jest seks – wynika z badań YouGov. Najbardziej kochliwi na Wyspach okazali się Szkoci. Prawie 40 proc. z nich woli seks od innych form spędzania wolnego czasu. „To... 100
  • Cytat tygodnia 14 gru 2008, 22:00 "Dziś filmowa fikcja stała się rzeczywistością".Condoleezza Rice, ustępująca sekretarz stanu, po wręczeniu nagrody Centrum Kennedy'ego dla czarnoskórego aktora Morgana Freemana, który w filmie "Dzień zagłady" (1998... 100
  • Europa i reszta 14 gru 2008, 22:00 Lekcja styluPrzyjechali do Pragi, by wziąć pod obcas prezydenta Republiki Czeskiej Václava Klausa. I wywołali skandal. Nie tylko dlatego, że od 1 stycznia 2009 r. Czechy obejmują prezydencję w Unii Europejskiej, ale też z powodu próby... 100
  • Okiem Brytyjczyka - Listy z Czekistanu 14 gru 2008, 22:00 Nie nazywajmy tego państwa Rosją, bo to nie fair wobec Herzena, Sacharowa, Achmatowej i innych inspirujących, bohaterskich postaci z historii „prawdziwej Rosji”. Wolę mówić o Putinlandii albo Czekistanie, bo takie nazwy ujawniają, jak tworem powstałym z rumowiska... 101
  • Polscy Bondowie 14 gru 2008, 22:00 Aż 44 proc. materiałów brytyjskiego wywiadu stanowiły podczas II wojny światowej informacje przekazywane przez polskich agentów. Polacy byli więc jednymi z najskuteczniejszych szpiegów wszech czasów. Krystyna Skarbek podczas II wojny światowej pracowała dla wywiadu... 102
  • Bez pomocy nie damy rady 14 gru 2008, 22:00 Powoływanie się przez gen. Jaruzelskiego na groźbę sowieckiej interwencji w grudniu 1981 r. nie ma sensu w świetle nowych dokumentów. Przed tygodniem („Układ Jaruzelskiego”) napisaliśmy we „Wprost”, że te przełomowe dokumenty zdobył Dariusz Jabłoński w... 106
  • Wzloty i upadki 2008 14 gru 2008, 22:00 Obyło się bez Nobli i Oscarów, ale polscy artyści, wydawcy i animatorzy kultury sprawili, że w 2008 r. było co czytać, oglądać i słuchać. A ponad wszelką wątpliwość było się na co zżymać i o czym dyskutować. 108
  • Prezydent z teatru 14 gru 2008, 22:00 Václav Havel w czeskiej świadomości ciągle funkcjonuje raczej jako były prezydent, polityk i dysydent niż jako dramaturg i pisarz. 114
  • Recenzje 14 gru 2008, 22:00   116
  • Książka 14 gru 2008, 22:00 „Katedra" Dukaja powstała w 2000 r. Trzy lata później Bagiński zrobił swoją genialną, nominowaną do Oscara animację, która przyniosła 29-letniemu wówczas reżyserowi światową sławę. Film jest luźno związany z... 116
  • Płyta 14 gru 2008, 22:00 Rodzimych płyt elektro, nurtu na świecie wręcz obowiązkowego, jest jak na lekarstwo. Tym bardziej debiutancki krążek ekscentrycznego trójmiejskiego duetu zasługuje na uwagę. „Duty Free" to 13 wpadających w ucho, nieco... 116
  • Wprost na weekend 14 gru 2008, 22:00 „Australia", reż. Baz Luhrmann Zrealizowany za 130 mln USD najdroższy film w historii australijskiej kinematografii. W obrazie autora m.in. „Romea i Julii” i „Moulin Rouge” Nicole Kidman będzie przemierzała... 118
  • Królowa polsko-belgijska 14 gru 2008, 22:00 Króla raczej już mieć nie będziemy, ale wciąż możemy mieć królową. Niestety na spółkę z Belgami. Matylda, księżna Brabancji, będąca w połowie Polką, ma duże szanse, by zasiąść na tronie. 122
  • Sekrety nosa 14 gru 2008, 22:00 „Kto ma władzę nad zapachami, ten ma władzę nad sercami ludzi” – zauważył Patrick Süskind, autor słynnej powieści „Pachnidło”. Starożytni kapłani palili wonne drewno, XVII-wieczni królowie zamawiali perfumowane rękawiczki. Fascynacji zapachami... 124
  • Wprost na narty 14 gru 2008, 22:00 Zjazd z widokiem na Adriatyk 145
  • Szlakiem piernika 14 gru 2008, 22:00 Pierniki były przez wieki symbolem dobrobytu i wysokiego statusu społecznego. Wypiekano je w niewielu miastach. Niektóre – jak Toruń, Akwizgran czy Bazylea – słyną z nich do dzisiaj. Które pierniki są najlepsze? Najlepiej sprawdzić samemu, wybierając się do miejsc,... 146
  • Galeria Wprost 14 gru 2008, 22:00 W ferworze przedświątecznych przygotowań znajdź chwilę, żeby się zastanowić, co w tym roku możesz ulepszyć. Pomyśl również, co dodatkowo mogłoby w tym roku zagościć na twoim świątecznym stole. 150
  • Król używanych aut 14 gru 2008, 22:00 Kompaktowy volkswagen to jeden z najpopularniejszych samochodów na świecie. Od początku produkcji w 1974 r. na drogi wyjechało już ponad 25 mln sztuk. W Europie od wielu lat zajmuje jedno z czołowych miejsc w rankingach sprzedaży. W Polsce nowe golfy, mimo bardzo dobrej... 152
  • Kod bezpieczeństwa 14 gru 2008, 22:00 ESP, BAS, ASR, HDC, LDW – tajemniczych skrótów używanych do oznaczenia różnych systemów bezpieczeństwa w autach jest już tyle, że konstruktorom wkrótce zabraknie liter alfabetu. Jak się zorientować, wertując samochodowe katalogi, co oferują nam koncerny motoryzacyjne? 154
  • Donowie sportu 14 gru 2008, 22:00 Jest tak, jak w filmie „Ostry gość”. Rytualna przysięga wierności, ukłucie w palec i kolejny człowiek z marginesu trafia w szeregi mafii, radośnie witany przez facetów z kwadratowymi szczękami. Tak samo wygląda to w Międzynarodowym Komitecie Olimpijskim. 156
  • Wprost z sieci 14 gru 2008, 22:00 160
  • Pograjmy... 14 gru 2008, 22:00 Nie oferują niesamowitych efektów graficznych, ale wciągają mocno. Gry sieciowe zaprzątają myśli milionów uzależnionych, którzy bawią się w pracy, w szkołach i w domach. W co najczęściej?Battleknight – ładna graficznie i... 160
  • Blogbox 14 gru 2008, 22:00 Apetyt Facebooka Facebook przejada pieniądze w ekspresowym tempie. Miesięcznie milion dolarów idzie na prąd, około 500 tys. dolarów na transfer. Prawie 2 mln wydaje się na storage system (przynajmniej raz na tydzień trzeba dokupywać... 160
  • Człowiek w sieci 14 gru 2008, 22:00 Sztuka negliżu Scena z angielską aktorką Mischą Barton zajęła pierwsze miejsce w rankingu najlepszych rozbieranych scen kinowych 2008 r., przygotowanym przez portal internetowy mrskin.com. Jurorzy docenili wdzięki panny Barton w filmie... 160
  • Interankieta 14 gru 2008, 22:00 Weronika Rosati, aktorka, córka Dariusza (eurodeputowanego lewicy) i Teresy (projektantki mody) Rosatich.Gdzie szukasz... 160
  • Szukaj z "Wprost"... 14 gru 2008, 22:00 DATABASE (BAZA DANYCH) – zbiór informacji uszeregowanych według określonego schematu. Takimi bazami są np. katalogi stron WWW. BIOS (Basic Input/Output System) – podstawowe oprogramowanie komputera umieszczone na płycie głównej,... 160
  • Słownik 14 gru 2008, 22:00 DATABASE (BAZA DANYCH) – zbiór informacji uszeregowanych według określonego schematu. Takimi bazami są np. katalogi stron WWW. BIOS (Basic Input/Output System) – podstawowe oprogramowanie komputera umieszczone na płycie głównej,... 160
  • Antysalon 14 gru 2008, 22:00 CelebryciKasandra za ObamąEurowizja dla Isis Gee skończyła się „piękną katastrofą" – szansonistka w konkursie zajęła honorowe, ostatnie miejsce. Po tym wydarzeniu Amerykanka na jakiś czas zniknęła z oczu polskiej... 162
  • Playback 14 gru 2008, 22:00 Prezydent Lech Kaczyński i premier Donald Tusk  164
  • Skibą w mur - Trudne słowa 14 gru 2008, 22:00 Trudne są nie tylko czasy i kobiety. Zdarzają się też trudne słowa. Słowo trudne to słowo najczęściej nieznane i niezrozumiałe, zwykle pochodzenia obcego. 165
  • Alfabet koalicji 14 gru 2008, 22:00 Biały Nos – przez długi czas nie wiedzieliśmy, czym tłumaczyć ten zaskakujący przydomek, który minister sportu Mirosław Drzewiecki zdobył wśród kolegów. Dopiero niedawno wyszło na jaw, że pan Mirosław nie tylko fundował... 166
  • Alfabet opozycji 14 gru 2008, 22:00 alimenty – istotny argument w polemikach na polskiej prawicy. Za obniżanie alimentów można wylecieć z partii (Dorn), za płacenie niskich można popaść w niełaskę (Gosiewski). W związku z tym dalekowzroczny i kryształowy Jarosław... 168
  • Nie tylko dla kobiet - Punkty za pochodzenie 14 gru 2008, 22:00 Zawsze byłam przeciwko parytetom czy punktom za pochodzenie. Ale im częściej obserwuję państwa, które wprowadziły te regulacje, tym bardziej zmieniam zdanie. 170

ZKDP - Nakład kontrolowany