Kod bezpieczeństwa

Kod bezpieczeństwa

ESP, BAS, ASR, HDC, LDW – tajemniczych skrótów używanych do oznaczenia różnych systemów bezpieczeństwa w autach jest już tyle, że konstruktorom wkrótce zabraknie liter alfabetu. Jak się zorientować, wertując samochodowe katalogi, co oferują nam koncerny motoryzacyjne?
Francuz Gabrile Voisin już w 1929 r. opracował mechaniczny system zapobiegający blokowaniu kół samolotu podczas hamowania po wylądowaniu. Do samochodów to rozwiązanie trafiło po wielu udoskonaleniach dopiero w roku 1978, kiedy na ulice wyjechał pierwszy mercedes wyposażony w układ oznaczony skrótem ABS. Opracowany przez Mercedesa i koncern Bosch system otworzył nowy rozdział w historii motoryzacji. W autach na dobre zagościła elektronika, a w broszurach prezentujących modele – wszechobecne skróty.Przez ostatnich 30 lat elektroniczne systemy bezpieczeństwa montowane w autach pokonały bardzo długą drogę pod względem zaawansowania technologicznego. Przykładowo, pierwsza, bardzo prosta generacja systemu ABS z 1978 r. ważyła ponad 6 kg, podczas gdy współczesna – niespełna 1 kg (przy czym jej możliwości są nieporównanie większe). Jeszcze w 1985 r. ABS montowany był w co setnym wyprodukowanym samochodzie. Dzisiaj tylko co piąty nowy pojazd na świecie nie posiada tego systemu, a Bruksela wymaga by wyposażone w niego były wszystkie sprzedawane w unii auta.
Co istotne, ceny tego rodzaju układów nie są wysokie. Jeszcze w latach 90. za ABS trzeba było dopłacać 3-4 tys. zł, podczas gdy dziś jest seryjnie montowany we wszystkich nowych autach sprzedawanych na terenie Unii Europejskiej i jego udział w cenie pojazdu jest śladowy. W samochodach wyższej klasy dopłaty nie wymaga także ESP (elektroniczny system stabilizacji toru jazdy), który jeszcze dekadę temu kosztował do 7 tys. zł i był spotykany wyłącznie w prestiżowych limuzynach. Można go sobie zażyczyć nawet w klasie samochodów miejskich (w tym wypadku za dopłatą około 1 tys. zł).
Opatentowany przez Boscha ABS we wszystkich samochodach nosi identyczne oznaczenie. Ale w wypadku innych układów bezpieczeństwa tak nie jest. To, co Volkswagen określa skrótem ASR, BMW nazywa DTC, a Hyundai oznacza jako TCS. Gdy w obecnej dekadzie bezpieczeństwo stało się jednym z podstawowych kryteriów oceny samochodów przez ich potencjalnych nabywców, układów za nie odpowiadających zaczęło błyskawicznie przybywać, a klienci salonów motoryzacyjnych zaczęli się gubić w gąszczu technicznych oznaczeń.


DROGA NA SKRÓTY
Typowe układy bezpieczenstwa spotykane w samochodach

ABS (Anti-Lock Braking System) – system zapobiegajacy blokowaniu kół podczas hamowania. Dzieki temu nawet na oblodzonej jezdni auto reaguje na ruchy kierownica. Tym samym znacznie zmniejsza sie ryzyko poslizgu (np. w zakrecie), a omijanie ewentualnych przeszkód jest prosze. Droga hamowania auta z ABS na sliskiej nawierzchni jest dwukrotnie krótsza niz samochodu bez tego systemu. Najnowszegeneracje ABS sa wspomagane przez dodatkowe układy, m.in. EBD oraz BAS.

EBD (Electronic Brake Distributor) – układ rozdzielajacy siłe hamowania. Współpracujac z ABS, dba o przekazanie odpowiedniej siły hamowania na kazde z kół oddzielnie. Ma to znaczenie, gdy np. lewa para kół znajduje sie na asfalcie, a prawa na piaszczystym poboczu. Gdyby w takich warunkach siła hamowania przekazywana na kazde z kół była identyczna, samochodem mocno by zarzuciło. Dzieki EBD, który w takiej sytuacji zmniejsza siłe hamowania na prawych kołach, auto zachowuje tor jazdy i jest łatwe do opanowania.
Inne nazewnictwo EBD: EBV – Škoda, Volkswagen

ESP (Electronic Stabilization Program) – system stabilizacji poru jazdy. Współpracuje z pozostałymi układami, aby zapobiegac wpadnieciu w poslizg, zarzucaniu tyłem pojazdu (nadsterownosc) czy wypadaniu przodu auta z zakretu (podsterownosc). Układ stale kontroluje przyczepnosc kół auta do nawierzchni. Gdy rozpozna, ze któres z nich zaczyna sie slizgac, odpowiednio je przyhamowuje. Najnowoczesniejsze generacje ESP w jednym momencie reguluja prace wszystkich czterech kół. Na przykład w tej samej chwili jedno z kół przednich przyhamowuja, a na jedno tylne przekazuja wiecej mocy. Inne nazewnictwo ESP: DSC – BMW, Jaguar, Mazda VSA – Honda; VSC – Toyota, Lexus

BAS (Brake Assist System) – układ wspomagania nagłego hamowania. Jego podstawowym zadaniem jest skrócenie drogi hamowania w sytuacji kryzysowej. System działa jak „wzmacniacz" – gdy rozpozna, ze kierowca nagle i mocno wcisnał pedał hamulca, w ciagu ułamka sekundy maksymalnie zwieksza cisnienie w układzie hamulcowym. Hamulce wykorzystuja w tym momencie maksimum swoich mozliwosci (na tyle, na ile pomaga im rodzaj nawierzchni i system ABS). Inne nazewnictwo BAS:
BA – Honda, Toyota
EBA – Ford
HBA – Chevrolet, Fiat, Škoda
EBA – Volvo

ASR (Acceleration Slip Regulation) – system zapobiegajacy poslizgowi kół przy przyspieszaniu. Na pewno kazdemu choc raz w zyciu zdarzyło sie ruszac na oblodzonej nawierzchni. Problem w tym, ze im wiecej gazu w takich warunkach dodajemy, tym szybciej sie kreca koła i powoduja w lodzie czy sniegu powstanie koleiny, z której coraz trudniej wyjechac. ASR zapobiega takiemu buksowaniu kół. Niewazne, jak duzo gazu wcisniemy, system zadba o to, by koła nie kreciły sie w miejscu i nie traciły przyczepnosci. Ma to znaczenie takze podczas szybszej jazdy, gdy np. w zakrecie dodamy za duzo gazu. Dzieki ASR koła nie straca przyczepnosci z nawierzchnia, co minimalizuje ryzyko poslizgu.
Inne nazewnictwo ASR:
DTC – BMW
TCS – Chevrolet, Saab, KIA, Hyundai,
Ford, Seat
EDC – Jaguar
TRC – Toyota, Lexus
ASTC – Mitsubishi
TC – Opel, Mazda
VDCS – Subaru
DSTC – Volvo


INNE SYSTEMY BEZPIECZENSTWA SPOTYKANE W NIEKTÓRYCH SAMOCHODACH

HDC, DCS – asystent zjazdu ze wzniesienia. Najczesciej spotykany w SUV-ach. Pozwala na płynny zjazd ze wzniesienia, bez koniecznosci uzywania gazu czy hamulca.

LDW, AFIL – układ ostrzegania o opuszczeniu zadanego pasa ruchu. Rozpoznaje, kiedy auto przekracza linie pasa drogowego i np. zaczyna jechac po poboczu. Włacza sie wtedy sygnał dzwiekowy lub zaczyna wibrowac fotel kierowcy (w citroënie). Ma to głównie zapobiegac zasnieciu za kierownica.

LKA – uzywany w lexusach udoskonalony system LDW, który jest wstepem do „samoprowadzacych sie" samochodów. Specjalna kamera i radar sledza linie na drodze i auto samoczynnie utrzymuje sie miedzy nimi.

HLA – układ wspomagajacy ruszanie pod wzniesienia. Mozemy zdjac noge z hamulca bez obawy o to, ze samochód sie stoczy.

CBC – układ stosowany w BMW i jaguarach, wspomagajacy hamowanie w zakretach.

ICC – inteligentny tempomat. Nie tylko utrzymuje stała predkosc pojazdu, ale potrafi tez samoczynnie hamowac, gdy „zobaczy" przed soba jakies inne auto. W niektórych modelach umozliwia takze poruszanie sie w korku bez koniecznosci uzywania pedałów gazu i hamulca.

PCS – system ochrony przedzderzeniowej. Gdy układ wykryje, ze inne systemy nie zapobiegna juz poslizgowi i moze dojsc do wypadku, zamyka automatycznie wszystkie szyby, ustawia fotele, kierownice i pasy bezpieczenstwa, tak by zminimalizowac skutki ewentualnej kraksy.

TPM – system kontroli cisnienia w oponach. Na biezaco monitoruje, jakie cisnienie jest w kołach i w wypadku gwałtownego jego spadku informuje o tym kierowce.


 

Okładka tygodnika WPROST: 51/52/2008
Więcej możesz przeczytać w 51/52/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 51/52/2008 (1356)

  • Poczta 14 gru 2008, 22:00 Trybuna dla politykaNowe „Wprost" podoba mi się. Już się martwiłem, że nie ma felietonu Rybińskiego czy „Koalicji i opozycji" Zalewskiego i Mazurka. Kierujecie się raczej w stronę pogłębionych analitycznie tekstów,... 4
  • Na stronie - Bunt owiec 14 gru 2008, 22:00 Dwóch mężczyzn siedzących przy barze zaczyna się obrzucać wyzwiskami. W pewnym momencie jeden mówi: „Spałem z twoją matką”. Barman chowa szklanki, bo obawia się, że za chwilę dojdzie do bójki. I wtedy zaczepiony mężczyzna mówi: „Chodź, ojciec, do domu. Jesteś... 5
  • Wygrani roku 14 gru 2008, 22:00 Cóż to był za rok! Choć nie zostaliśmy mistrzami Europy w piłce kopanej, bo też i my kopiemy świetnie raczej bez piłki, to nawet bez medalu spadł na nas deszcz sukcesów. To istna powódź miodu i mleka (to z europejskich dopłat, rzecz jasna), eksplozja z dawna zapowiadanych... 6
  • Skaner 14 gru 2008, 22:00 10
  • Intifada anarchistów 14 gru 2008, 22:00 Ateny wyglądają jak strefa wojny. Zniszczono dziesiątki sklepów, banków, firm i samochodów, miasto jest na łasce anarchistów. Ludzie zabarykadowani w domach boją się wychodzić na ulice. 10
  • Świąteczna gorączka 14 gru 2008, 22:00 Dla prawie połowy polskich przedsiębiorców i menedżerów grudzień jest najtrudniejszym miesiącem roku – to czas zwiększonej sprzedaży, podpisywania umów na kolejny rok, robienia bilansów. Dodatkowo ludzie biznesu muszą zadbać o... 11
  • Wybierz psiego sobowtóra 14 gru 2008, 22:00 Donald Tusk jest podobny do labradora, Jarosław Kaczyński do buldoga, a Waldemar Pawlak to wykapany pudel? W serwisie Wprost 24 ruszyła zabawa w skojarzenia „Rasowi – polityczne sobowtóry" (www.wprost.pl/rasowi). Internauci... 11
  • Opłatek z Niesiołowskim 14 gru 2008, 22:00 Stefan Niesiołowski z PO jest politykiem, z którym posłowie i posłanki z innych partii, najchętniej spędziliby Wigilię – wynika z sondażu przeprowadzonego przez „Wprost” wśród czterdziestu parlamentarzystów. Najmniej pożądanym gościem przy wigilijnym stole... 11
  • Dossier 14 gru 2008, 22:00 „Sprawy jeszcze się pogorszą, zanim zaczną iść ku lepszemu" Barack Obama w telewizji NBC„Zasada pierwsza: nigdy nie pozwolić, aby kryzys poszedł na marne, gdyż stwarza możliwości dokonania wielkich rzeczy"Rahm... 12
  • Pytania niepolityczne - Całe brzęczałyśmy 14 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Beatą Kempą, posłanką PiS, kolekcjonerką peerelowskiej biżuterii. 12
  • Konfrontacje 14 gru 2008, 22:00 Czy należy zlikwidować finansowanie partii z budżetu państwa? 13
  • Wykrywacz kłamstw 14 gru 2008, 22:00 Sławomir Nowak (ur. 11 grudnia 1974 r.), polityk Platformy Obywatelskiej. Od 16 listopada 2007 r. sekretarz stanu w KPRM i szef gabinetu politycznego premiera Donalda Tuska. Dawniej właściciel i prezes agencji reklamowych. Z wykształcenia... 13
  • Plus ujemny - Uczciwy Tartuffe 14 gru 2008, 22:00 Jeżeli kogokolwiek drażni hipokryzja i mieszka w Europie, to ma przed sobą dwa wyjścia. Może opuścić Stary Kontynent i wyjechać na przykład do Arabii Saudyjskiej lub pokochać europejskiego Tartuffe’a. To drugie rozwiązanie jest zdecydowanie poprawniejsze polityczne.... 14
  • Wydarzenia roku – Polska 14 gru 2008, 22:00 Czterech członków załogi i szesnastu pasażerów, wysokich oficerów lotnictwa, zginęło w katastrofie wojskowego samolotu CASA, który rozbił się podczas podejścia do lądowania w bazie lotniczej w Mirosławcu. (styczeń)Tydzień trwał... 16
  • Wydarzenia roku – Świat 14 gru 2008, 22:00 Micheil Saakaszwili zwyciężył w I turze przedterminowych wyborów prezydenckich w Gruzji, zdobywając 52,8 proc. głosów, i pozostał szefem państwa na następną kadencję. (styczeń)Kosowo ogłosiło niepodległość. Nowe państwo zostało... 18
  • Przegląd prasy zagranicznej 14 gru 2008, 22:00 WOJNA KLIMATYCZNA Cena porozumienia Państwa wschodniej części unii, w tym Polska, domagają się wyjątków od unijnych zasad, by mieć więcej czasu na przygotowanie się do redukcji emisji CO2. Żądają darmowych praw do emisji do 2020 r.... 20
  • Puls gospodarki 14 gru 2008, 22:00 22
  • Nowy Nowy Ład 14 gru 2008, 22:00 „Wielki kryzys" i „Nowy Ład” – te pojęcia z lat 20. i 30. XX wieku robiły furorę w drugiej połowie 2008 r. „Wielki kryzys”, bo pękła nadmuchiwana od lat 90. tanimi kredytami hipotecznymi... 22
  • SMS 14 gru 2008, 22:00 Przeciętnie wypadł Jan Rostowski w rankingu ministrów finansów państw UE sporządzonym przez brytyjski „Financial Times". Na 19 ocenianych ministrów finansów polski uplasował się na 11. pozycji. W rankingu oceniano m.in.... 22
  • Tusk na plus 14 gru 2008, 22:00 Rok rządów koalicji PO-PSL był dobry dla przedsiębiorców – oceniła Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych „Lewiatan". Pracodawcy uznali, że rząd Donalda Tuska odróżnia od poprzedników „skoncentrowanie się na... 22
  • Ropa w promocji 14 gru 2008, 22:00 Cena baryłki ropy wynosi mniej więcej 46 USD. Tak niskich cen ropy nie notowano od trzech lat. 3 lipca 2008 r. cena ropy sięgnęła 146,14 USD za baryłkę i wielu analityków przewidywało, że może wzrosnąć do 500 USD. Ale już w drugiej... 22
  • Życie na krawędzi 14 gru 2008, 22:00 Richard Branson, ekscentryczny właściciel imperium Virgin. Brytyjski miliarder barwną autobiografię okrasił mnóstwem anegdot, m.in. opowieścią o próbie bicia rekordu długości lotu balonem, gdy cudem uniknął zestrzelenia przez... 22
  • Prawie jak szejkowie 14 gru 2008, 22:00 Jan KulczykChce wprowadzić na GPW firmę Kulczyk Oil Ventures, która poszukuje ropy w różnych krajach świata. Na cel wziął złoża w Brunei.Ryszard KrauzeAkcje jego Petrolinvestu staniały o 90 proc. Krauze twierdzi, że w 2009 r. dokopie... 23
  • Cytat 14 gru 2008, 22:00 "Nie będzie walki z globalnym ociepleniem w UE, jeśli zagrażałoby to miejscom pracy w Niemczech. Postaram się o to"Kanclerz Niemiec Angela Merkel w wywiadzie dla "Bilda" 23
  • Zapytaj wprost - ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski 14 gru 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski. Autor książki „Księża wobec bezpieki na przykładzie archidiecezji krakowskiej”, apelował o ujawnienie konfidentów SB działających wśród duchowieństwa. Prezes... 24
  • Pudelkopolityka 14 gru 2008, 22:00 Debata budżetowa była bardzo krótka. Nie stawiano poważnych pytań. Posłowie spieszyli się, żeby jak najszybciej mieć za sobą głosowanie. Tak samo było w trakcie posiedzenia komisji finansów. Nie było na niej kamer, więc nie było dyskusji. 26
  • Ludzie jak bogowie 14 gru 2008, 22:00 Istnieją już co najmniej trzy technologie, które mogą doprowadzić do eksterminacji ludzkiego gatunku. I to jeszcze za naszego życia! To nanotechnologia, biotechnologia oraz sztuczna inteligencja. Ich umiejętne wykorzystanie może jednak rozwiązać nasze problemy, na przykład... 28
  • Potomkowie ojców II RP 14 gru 2008, 22:00 Małgorzata Kidawa-Błońska, posłanka PO, to prawnuczka prezydenta II RP Stanisława Wojciechowskiego i premiera Władysława Grabskiego. Bronisław Korfanty, senator PiS, jest wnukiem brata legendarnego przywódcy powstań śląskich Wojciecha Korfantego. Roman Giertych, potomek... 32
  • Płeć upominków 14 gru 2008, 22:00 Podczas świąt Bożego Narodzenia kobiety obdarowują prezentami trzynaście, czternaście osób, podczas gdy mężczyźni zaledwie osiem, dziewięć. Kobiety także znacznie więcej wydają na prezenty, średnio o 30 proc. – wynika z badań dr Iver Mysterud z University of Oslo. 36
  • Fantastyczna nuda 14 gru 2008, 22:00 Na początku była nuda. „Bóg był tak znudzony, że stworzył człowieka. Adam nudził się, bo był sam, więc stworzona została Ewa. Od tego czasu nuda zawitała na dobre na świecie i narastała proporcjonalnie do przyrostu ludności”. Tak to opisał duński filozof Søren... 38
  • Ryba po polsku - Moja modlitwa 14 gru 2008, 22:00 Ostatnio widziałem starca, ale jeszcze bardzo krzepkiego, jak ukląkł w centrum handlowym pod ozdobioną choinką, przed nadmuchanym św. Mikołajem z gumy i żarliwie się modlił. Pewnie się biedakowi świątynia konsumpcji i zagrożonego PKB... 42
  • Czy zwierzęta mają dusze 14 gru 2008, 22:00 Zwierzęta to jedynie bezduszne, bezrozumne stworzenia, mechanicznie reagujące na różne bodźce – twierdził Kartezjusz. Zgrzeszył pychą. Badania biologów dowodzą, że ludzki umysł nie jest wyjątkiem. A zwierzęta nie są wcale bezduszne. 46
  • Człowiek tygodnia - Hillary Clinton 14 gru 2008, 22:00 „Czego nie nauczy cię matka, nauczy cię świat”. To przysłowie usłyszałam od Masajów w Kenii – wspomina Hillary Clinton w autobiografii. Używając tej przypowieści, można zapytać, czego przyszła sekretarz stanu nauczyła się o świecie i czego świat nauczył się,... 56
  • Wróżbici ekonomii 14 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Gregorym N. Mankiwem,profesorem ekonomii na Uniwersytecie Harvarda, byłym szefem rady doradców ekonomicznych prezydenta USA 60
  • Rybka zwana pangą 14 gru 2008, 22:00 Kilka lat wystarczyło, by panga została trzecią rybą w Polsce pod względem częstotliwości spożywania. Wypiera już nawet karpia z wigilijnych stołów. Dla eksportujących tę rybę Wietnamczyków nasz kraj jest drugim najważniejszym rynkiem na świecie. Liczą, że przychody ze... 62
  • Ostatnie takie święta 14 gru 2008, 22:00 Zarabiamy ponad 10 proc. więcej niż przed rokiem. I więcej wydajemy, bo możemy kupić więcej niż rok temu. Żywność podrożała niewiele, choć pesymiści straszyli megapodwyżkami. Tegoroczny, piąty już indeks Krakusa, jest więc dobrym podarunkiem pod choinkę. Pesymiści straszą, że... 66
  • Głos z Ameryki - Hartowanie kapitalizmu 14 gru 2008, 22:00 Rok 2009 zadecyduje o przyszłości świata. Przynajmniej tego, w którym żyliśmy w ostatnich kilkudziesięciu latach. Słychać opinie, że wkraczamy w epokę znacznie bardziej aktywnego niż dotychczas angażowania się rządów w gospodarkę. Może to wręcz oznaczać powrót do państwowej... 68
  • Bomba transtłuszczowa 14 gru 2008, 22:00 Kwasy tłuszczowe trans muszą być w cieście wstawianym do piekarnika, bo inaczej wypiek się nie uda – uważano dotychczas. Czyli im więcej złowrogich związków, tym ciasto smaczniejsze. Prof. Walter Willett, specjalista żywienia z Uniwersytetu Harvarda, przekonuje, że bez... 70
  • Pigułka na pożądanie 14 gru 2008, 22:00 Liczba satysfakcjonujących stosunków płciowych w miesiącu się podwoiła, a odczuwane pożądanie było dwukrotnie wyższe w porównaniu z tym sprzed terapii. Takie efekty uzyskano w badaniach „Bouquet” sprawdzających wpływ na kobiety flibanseryny, leku koncernu... 73
  • Duszy nie ma 14 gru 2008, 22:00 Rozmowa z profesorem Richardem Dawkinsem, biologiem, filozofem nauki 74
  • W co wierzą uczeni 14 gru 2008, 22:00 Nie ma ludzi niewierzących. Ludźmi wierzącymi są naukowcy, a nawet ateiści. Wierzymy po prostu w różne rzeczy. To nieprawda, że badacze nie wierzą w nic, czego nie udowodnią. Gdyby tak było, nie byliby w stanie prowadzić badań, nie byliby ludźmi. Bo ludzie to istoty wierzące. 78
  • Umysły równoległe 14 gru 2008, 22:00 Czy to możliwe, że Pitagoras nie wymyślił twierdzenia Pitagorasa, a Morse nie jest twórcą alfabetu Morse’a? Tak, bo postęp naukowo-techniczny bywa dziełem genialnych umysłów, ale często jest dorobkiem kulturowym i wyrazem atmosfery intelektualnej danej epoki. 82
  • Tajemnice Lutra 14 gru 2008, 22:00 Marcin Luter napisał, że Duch Święty zesłał mu natchnienie do słynnych 95 tez, gdy dumał na kloace. Historycy próbowali łagodzić to stwierdzenie, przekonując, że terminem „cloaca” określił on zepsuty świat. Ale to nieprawda. Z najnowszych badań wynika, że Luter... 86
  • Know-how 14 gru 2008, 22:00   88
  • Teatr robotów 14 gru 2008, 22:00 Pierwszy spektakl teatralny, w którym zadebiutowały roboty, odbył się na Osaka University. Roboty wyprodukowane przez Mitsubushi zostały zaprogramowane tak, by mogły się poruszać po scenie i wygłaszać kwestie razem z aktorami.... 88
  • Autotwarz 14 gru 2008, 22:00 Co trzeciej osobie maska samochodu kojarzy się z ludzką twarzą lub zwierzęcym pyskiem – twierdzi Dennis Slice z Florida State University, który przetestował 26 marek aut na grupie potencjalnych klientów. Auto, które ma szeroką... 88
  • Sushi dla koneserów 14 gru 2008, 22:00 Dla niektórych kuchnia japońska to rarytas, innym służy do oglądania, nie do jedzenia. Kuchnia japońska nie jest japońska, podobnie jak kultura tego kraju. To, co kojarzymy z Krajem Kwitnącej Wiśni, jest mozaiką różnych wpływów... 88
  • Wybredne myszaki 14 gru 2008, 22:00 Wiele zwierząt wypróbowuje potencjalnych partnerów, ale dotychczas nie zaobserwowano, że niektóre stosują podobną taktykę przy wyborze nieruchomości. Tak postępują myszaki, amerykańscy kuzyni myszy domowych. Śpią na próbę w kilku... 88
  • Człowiek i gadżet 14 gru 2008, 22:00 Po sznurku do celu Do miliona zbliża się w Polsce liczba użytkowników systemów nawigacji satelitarnej. Mamy już do wyboru 50 marek i ponad 200 modeli GPS. Wzrost sprzedaży jest imponujący. Liczba urządzeń sprzedanych w 2007 r. niemal... 89
  • Diabeł liberalizmu 14 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Noamem Chomskym, amerykańskim lingwistą, filozofem, działaczem politycznym, profesorem Massachusetts Institute of Technology 92
  • Generacja Obamy 14 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Benjaminem Barberem, amerykańskim politologiem, profesorem University of Maryland 96
  • Smutna Rosja 14 gru 2008, 22:00 Gogol czytał kiedyś pierwsze rozdziały „Martwych dusz” w obecności Puszkina. Poeta, który zwykle śmiał się, słuchając twórczości Gogola, tym razem w trakcie czytania stawał się coraz smutniejszy. A kiedy pisarz skończył, westchnął i powiedział: „O Boże, jakże... 98
  • Dookoła świata 14 gru 2008, 22:00 100
  • Seks na kryzys 14 gru 2008, 22:00 Najpopularniejszą rozrywką Brytyjczyków w czasie recesji jest seks – wynika z badań YouGov. Najbardziej kochliwi na Wyspach okazali się Szkoci. Prawie 40 proc. z nich woli seks od innych form spędzania wolnego czasu. „To... 100
  • Cytat tygodnia 14 gru 2008, 22:00 "Dziś filmowa fikcja stała się rzeczywistością".Condoleezza Rice, ustępująca sekretarz stanu, po wręczeniu nagrody Centrum Kennedy'ego dla czarnoskórego aktora Morgana Freemana, który w filmie "Dzień zagłady" (1998... 100
  • Europa i reszta 14 gru 2008, 22:00 Lekcja styluPrzyjechali do Pragi, by wziąć pod obcas prezydenta Republiki Czeskiej Václava Klausa. I wywołali skandal. Nie tylko dlatego, że od 1 stycznia 2009 r. Czechy obejmują prezydencję w Unii Europejskiej, ale też z powodu próby... 100
  • Okiem Brytyjczyka - Listy z Czekistanu 14 gru 2008, 22:00 Nie nazywajmy tego państwa Rosją, bo to nie fair wobec Herzena, Sacharowa, Achmatowej i innych inspirujących, bohaterskich postaci z historii „prawdziwej Rosji”. Wolę mówić o Putinlandii albo Czekistanie, bo takie nazwy ujawniają, jak tworem powstałym z rumowiska... 101
  • Polscy Bondowie 14 gru 2008, 22:00 Aż 44 proc. materiałów brytyjskiego wywiadu stanowiły podczas II wojny światowej informacje przekazywane przez polskich agentów. Polacy byli więc jednymi z najskuteczniejszych szpiegów wszech czasów. Krystyna Skarbek podczas II wojny światowej pracowała dla wywiadu... 102
  • Bez pomocy nie damy rady 14 gru 2008, 22:00 Powoływanie się przez gen. Jaruzelskiego na groźbę sowieckiej interwencji w grudniu 1981 r. nie ma sensu w świetle nowych dokumentów. Przed tygodniem („Układ Jaruzelskiego”) napisaliśmy we „Wprost”, że te przełomowe dokumenty zdobył Dariusz Jabłoński w... 106
  • Wzloty i upadki 2008 14 gru 2008, 22:00 Obyło się bez Nobli i Oscarów, ale polscy artyści, wydawcy i animatorzy kultury sprawili, że w 2008 r. było co czytać, oglądać i słuchać. A ponad wszelką wątpliwość było się na co zżymać i o czym dyskutować. 108
  • Prezydent z teatru 14 gru 2008, 22:00 Václav Havel w czeskiej świadomości ciągle funkcjonuje raczej jako były prezydent, polityk i dysydent niż jako dramaturg i pisarz. 114
  • Recenzje 14 gru 2008, 22:00   116
  • Książka 14 gru 2008, 22:00 „Katedra" Dukaja powstała w 2000 r. Trzy lata później Bagiński zrobił swoją genialną, nominowaną do Oscara animację, która przyniosła 29-letniemu wówczas reżyserowi światową sławę. Film jest luźno związany z... 116
  • Płyta 14 gru 2008, 22:00 Rodzimych płyt elektro, nurtu na świecie wręcz obowiązkowego, jest jak na lekarstwo. Tym bardziej debiutancki krążek ekscentrycznego trójmiejskiego duetu zasługuje na uwagę. „Duty Free" to 13 wpadających w ucho, nieco... 116
  • Wprost na weekend 14 gru 2008, 22:00 „Australia", reż. Baz Luhrmann Zrealizowany za 130 mln USD najdroższy film w historii australijskiej kinematografii. W obrazie autora m.in. „Romea i Julii” i „Moulin Rouge” Nicole Kidman będzie przemierzała... 118
  • Królowa polsko-belgijska 14 gru 2008, 22:00 Króla raczej już mieć nie będziemy, ale wciąż możemy mieć królową. Niestety na spółkę z Belgami. Matylda, księżna Brabancji, będąca w połowie Polką, ma duże szanse, by zasiąść na tronie. 122
  • Sekrety nosa 14 gru 2008, 22:00 „Kto ma władzę nad zapachami, ten ma władzę nad sercami ludzi” – zauważył Patrick Süskind, autor słynnej powieści „Pachnidło”. Starożytni kapłani palili wonne drewno, XVII-wieczni królowie zamawiali perfumowane rękawiczki. Fascynacji zapachami... 124
  • Wprost na narty 14 gru 2008, 22:00 Zjazd z widokiem na Adriatyk 145
  • Szlakiem piernika 14 gru 2008, 22:00 Pierniki były przez wieki symbolem dobrobytu i wysokiego statusu społecznego. Wypiekano je w niewielu miastach. Niektóre – jak Toruń, Akwizgran czy Bazylea – słyną z nich do dzisiaj. Które pierniki są najlepsze? Najlepiej sprawdzić samemu, wybierając się do miejsc,... 146
  • Galeria Wprost 14 gru 2008, 22:00 W ferworze przedświątecznych przygotowań znajdź chwilę, żeby się zastanowić, co w tym roku możesz ulepszyć. Pomyśl również, co dodatkowo mogłoby w tym roku zagościć na twoim świątecznym stole. 150
  • Król używanych aut 14 gru 2008, 22:00 Kompaktowy volkswagen to jeden z najpopularniejszych samochodów na świecie. Od początku produkcji w 1974 r. na drogi wyjechało już ponad 25 mln sztuk. W Europie od wielu lat zajmuje jedno z czołowych miejsc w rankingach sprzedaży. W Polsce nowe golfy, mimo bardzo dobrej... 152
  • Kod bezpieczeństwa 14 gru 2008, 22:00 ESP, BAS, ASR, HDC, LDW – tajemniczych skrótów używanych do oznaczenia różnych systemów bezpieczeństwa w autach jest już tyle, że konstruktorom wkrótce zabraknie liter alfabetu. Jak się zorientować, wertując samochodowe katalogi, co oferują nam koncerny motoryzacyjne? 154
  • Donowie sportu 14 gru 2008, 22:00 Jest tak, jak w filmie „Ostry gość”. Rytualna przysięga wierności, ukłucie w palec i kolejny człowiek z marginesu trafia w szeregi mafii, radośnie witany przez facetów z kwadratowymi szczękami. Tak samo wygląda to w Międzynarodowym Komitecie Olimpijskim. 156
  • Wprost z sieci 14 gru 2008, 22:00 160
  • Pograjmy... 14 gru 2008, 22:00 Nie oferują niesamowitych efektów graficznych, ale wciągają mocno. Gry sieciowe zaprzątają myśli milionów uzależnionych, którzy bawią się w pracy, w szkołach i w domach. W co najczęściej?Battleknight – ładna graficznie i... 160
  • Blogbox 14 gru 2008, 22:00 Apetyt Facebooka Facebook przejada pieniądze w ekspresowym tempie. Miesięcznie milion dolarów idzie na prąd, około 500 tys. dolarów na transfer. Prawie 2 mln wydaje się na storage system (przynajmniej raz na tydzień trzeba dokupywać... 160
  • Człowiek w sieci 14 gru 2008, 22:00 Sztuka negliżu Scena z angielską aktorką Mischą Barton zajęła pierwsze miejsce w rankingu najlepszych rozbieranych scen kinowych 2008 r., przygotowanym przez portal internetowy mrskin.com. Jurorzy docenili wdzięki panny Barton w filmie... 160
  • Interankieta 14 gru 2008, 22:00 Weronika Rosati, aktorka, córka Dariusza (eurodeputowanego lewicy) i Teresy (projektantki mody) Rosatich.Gdzie szukasz... 160
  • Szukaj z "Wprost"... 14 gru 2008, 22:00 DATABASE (BAZA DANYCH) – zbiór informacji uszeregowanych według określonego schematu. Takimi bazami są np. katalogi stron WWW. BIOS (Basic Input/Output System) – podstawowe oprogramowanie komputera umieszczone na płycie głównej,... 160
  • Słownik 14 gru 2008, 22:00 DATABASE (BAZA DANYCH) – zbiór informacji uszeregowanych według określonego schematu. Takimi bazami są np. katalogi stron WWW. BIOS (Basic Input/Output System) – podstawowe oprogramowanie komputera umieszczone na płycie głównej,... 160
  • Antysalon 14 gru 2008, 22:00 CelebryciKasandra za ObamąEurowizja dla Isis Gee skończyła się „piękną katastrofą" – szansonistka w konkursie zajęła honorowe, ostatnie miejsce. Po tym wydarzeniu Amerykanka na jakiś czas zniknęła z oczu polskiej... 162
  • Playback 14 gru 2008, 22:00 Prezydent Lech Kaczyński i premier Donald Tusk  164
  • Skibą w mur - Trudne słowa 14 gru 2008, 22:00 Trudne są nie tylko czasy i kobiety. Zdarzają się też trudne słowa. Słowo trudne to słowo najczęściej nieznane i niezrozumiałe, zwykle pochodzenia obcego. 165
  • Alfabet koalicji 14 gru 2008, 22:00 Biały Nos – przez długi czas nie wiedzieliśmy, czym tłumaczyć ten zaskakujący przydomek, który minister sportu Mirosław Drzewiecki zdobył wśród kolegów. Dopiero niedawno wyszło na jaw, że pan Mirosław nie tylko fundował... 166
  • Alfabet opozycji 14 gru 2008, 22:00 alimenty – istotny argument w polemikach na polskiej prawicy. Za obniżanie alimentów można wylecieć z partii (Dorn), za płacenie niskich można popaść w niełaskę (Gosiewski). W związku z tym dalekowzroczny i kryształowy Jarosław... 168
  • Nie tylko dla kobiet - Punkty za pochodzenie 14 gru 2008, 22:00 Zawsze byłam przeciwko parytetom czy punktom za pochodzenie. Ale im częściej obserwuję państwa, które wprowadziły te regulacje, tym bardziej zmieniam zdanie. 170

ZKDP - Nakład kontrolowany