Burmistrz herbowy

Burmistrz herbowy

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Potomkowie arystokracji i szlachty sięgają po władzę
W 1460 r. w miejscowości Czartoria niedale-ko dzisiejszej Ostrołęki Konrad III Rudy, książę mazowiecki, osiedlił rycerza Mikołaja herbu Lubicz. Miał on strzec przed Krzyżakami granicy mazowiecko-pruskiej. Ponad 550 lat później potomek Mikołaja - Arkadiusz Czartoryski - został radnym Ostrołęki. W poprzedniej kadencji był prezydentem tego miasta. Już w ponad stu miejscowościach we władzach samorządowych zasiadają przedstawiciele dawnych rodów arystokratycznych i szlacheckich. Tym razem sprawują władzę nie z nadania książęcego, ale dzięki kartce wyborczej.
W II Rzeczypospolitej arystokraci prowadzili działalność publiczną, nie mogąc się posługiwać tytułami ani herbami czy korzystać z przywilejów rodowych. Zakazywała tego konstytucja z 1921 r. Art. 96 konstytucji mówił: "Rzeczpospolita Polska nie uznaje przywilejów rodowych ani stanowych, jak również żadnych herbów, tytułów rodowych i innych, z wyjątkiem naukowych, urzędowych i zawodowych". Polska Ludowa wydała arystokracji prawdziwą wojnę. Dekret PKWN o reformie rolnej wywłaszczał ze skutkiem natychmiastowym i bez odszkodowania wszystkich właścicieli majątków ziemskich o powierzchni ponad 50 hektarów. Służby przeprowadzające wysiedlenia miały "usunąć właściciela w ciągu trzech dni, nie pozwalając mu zabrać nic poza przedmiotami osobistego użytku". W przepisach dodatkowych znalazł się zakaz zamieszkiwania byłych właścicieli w promieniu 30 kilometrów od ich dawnych majątków. Ofiarą tego przepisu padł między innymi Jan Zamoyski, ostatni ordynat rodowego majątku. Za wjazd na "zabroniony teren" trafił do więzienia.

Czartoryscy i Zamoyscy
Arkadiusz Czartoryski traktuje swoje pochodzenie jak dodatkowy walor rynkowy.
- Kiedy rozmawiam z part-nerami z Niemiec, Francji, Czech czy Węgier, zawsze wspominam o moich przodkach, którzy też przyjeżdżali na rozmowy do ich krajów. Dzięki kontaktom we Francji Czartoryskiemu udało się na przykład ściągnąć do Ostrołęki francuskiego producenta opakowań.
Marcin Zamoyski, prezydent Zamościa, jest potom-kiem założyciela miasta - kanclerza Jana Zamoyskiego herbu Jelita. - Gdy zostałem prezydentem Zamościa po raz pierwszy, w 1990 r., moje pochodzenie mogło mieć znaczenie. Było swoistą demonstracją: z jednej strony - potrzeby zmian, z drugiej - nawiązania do innej tradycji niż PRL-owska - opowiada Marcin Zamoyski. - Mam nadzieję, że ponowny wybór w tym roku to już zasługa moich cech, a nie pocho-dzenia.

Zakorzenieni
Na północnym i wschodnim Mazowszu, w gminach w okolicach Przasnysza, Ostrołęki, Łomży i Ciechanowa potomkowie miejscowej szlachty stanowią prawie połowę radnych. Przed trzystu, czterystu laty stanowiska komorników, podczaszych czy podsędków zajmowali tu Czartoryscy, Żabokliccy, Morawscy czy Kołakowscy. Ich potomkowie są obecnie wójtami, prezydentami i radnymi. - Niektórzy rządzą tu od ponad sześciuset lat - z przerwą w czasach PRL. Ludzie wybierają ich do lokalnych władz, bo z tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie wiedzą, że oni są "swoi" w najlepszym tego słowa znaczeniu. Wyborcy są przekonani, że te osoby kierują się honorem, są mniej podatne na korupcję, lepiej rozumieją dobro wspólne. Z kolei potomkowie arystokratycznych i szlacheckich rodzin zdają sobie sprawę z tego, że wyborcy oczekują od nich wyższych standardów - tłumaczy Adam Pszczółkowski, badacz dziejów szlachty.
Zbigniew Żaboklicki jest wójtem Krzynowłogi Małej koło Przasnysza. Zdecydował się na pracę w samorządzie, wzorując się na swoim pradziadku działającym na tym samym terenie. - Sądzę, że ludzie wybierają takie osoby jak ja ze względu na swego rodzaju pamięć pokoleniową. W wielu rodzinach z pokolenia na pokolenie opowiada się o osobach, które coś dla tej ziemi zrobiły.
W Dzierzgowie i Krasnem niedaleko Przasnysza wójtami są bracia Marcin i Paweł Kołakowscy herbu Kościesza. Ich przodkowie zajmowali tam różne stanowiska publiczne przez ponad trzysta ostatnich lat. Na wójta gminy Rzekuń (po raz drugi) został wybrany Bogusław Tyszka. Potomkowie Tyszki, podobnie jak antenaci Mikołaja z Czartorii, osiedli w Rzekuniu w XV wieku z nadania księcia mazowieckiego. W niedalekim Troszynie wójtem został (po raz trzeci) Edwin Mierzejewski, potomek rycerza osiadłego w tej miejscowości w XVI wieku.

Szlachectwo zobowiązuje
Mariusz Roman herbu Ślepowron jest radnym w Gdyni. W XIV wieku jego potomkowie osiedli na pograniczu mazowiecko-pruskim. W tradycji rodzinnej nazwisko Roman tłumaczy się jako nadane komuś, kto zajmował się kontaktami handlowymi z rzymskimi kupcami. - Świadomość posiadania szlacheckich przodków wymusza na mnie dbałość o honor, przestrzeganie zasad i wyższych standardów etycznych - mówi Mariusz Roman.
Radnym Gdyni jest również Andrzej Czaplicki. Jego przodek Mroczesław wyróżnił się walecznością podczas wojny trzynastoletniej z Krzyżakami. Za zasługi w tej wojnie otrzymał od króla dobra ziemskie na Mazowszu. Podobnie jak Arkadiusz Czartoryski Andrzej Czaplicki pieczętuje się herbem Lubicz.
- Moi przodkowie byli posłami na Sejm Wielki, który uchwalił Konstytucję 3 maja. Mam więc kogo naśladować - opowiada Andrzej Czaplicki. Roman i Czaplicki są radnymi Prawa i Sprawiedliwości.
Kolegą Czaplickiego i Romana, i tak jak oni radnym Gdyni, jest Zygmunt Zmuda-Trzebiatowski herbu Pietyróg (reprezentuje Platformę Obywatelską). Jego przodkowie osiedli w Trzebiatkowie niedaleko Bytowa (w województwie zachodniopomorskim). Ziemie w tamtym rejonie nadał im w 1515 r. książę Bogusław X z linii Piastów pomorskich. Dwie boczne gałęzie rodu Zmudy-Trzebiatowskiego - Jutrzenkowie i Młotkowie - zgermanizowały się. Ci pierwsi zmienili nazwisko na Morgenstern (z tej rodziny pochodziła żona Ottona von Bismarcka, kanclerza Niemiec), drudzy zaczęli używać nazwiska Moltke. Podczas pierwszej wojny światowej Helmut von Moltke dowodził wojskami niemieckimi na froncie zachodnim, a jego krewny, również Helmut von Moltke, podczas II wojny światowej brał udział w zamachu na Hitlera. Został za to powieszony. - Wciąż czuję się zobowiązany, by udowadniać, że zasługuję na nazwisko i szlachecki herb - mówi Zygmunt Zmuda-Trzebiatowski.
Jacek Karnowski, wybrany ponownie na prezydenta Sopotu, o swoich szlacheckich korzeniach dowiedział się dopiero kilka miesięcy temu. Jego przodkowie osiedli w okolicach Chojnic. - Nie chciałbym, aby pochodzenie decydowało o tym, jak jestem postrzegany. Dobrze jest mieć oparcie w tradycji rodowej, ale najważniejsze są czyny - mówi Karnowski. Jego zdaniem, tradycje rodowe są ważniejsze dla osób, które od wieków żyją na tym samym terenie. Podobnie sądzi Piotr Siezieniewski, herbu Leliwa, radny Sopotu. Jego ród pochodzi spod Grodna. - Podczas kampanii wyborczej nie wykorzystywałem swojego pochodzenia, bo co mogą mieszkańców Gdyni obchodzić zasługi mojego rodu dla Grodna - opowiada Siezieniewski.

Oryginał zamiast kopii
- Ludzie wybierają potomków szlacheckich rodów, bo w ustnej tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie funkcjonują oni jako osoby zasłużone w pracy dla dobra publicznego. Jeśli ktoś przed stu, a nawet więcej laty miał przodka dziedzica, to ma olbrzymie szanse zostać wybrany na radnego, burmistrza czy wójta. Komunistom nie udało się zlikwidować tych naturalnych zachowań - mówi prof. Edmund Wnuk-Lipiński, socjolog. Polska nie jest tu zresztą wyjątkiem. We francuskich merostwach połowa urzędników pochodzących z wyboru ma szlacheckie korzenie. Podobnie jest w Niemczech, gdzie w lokalnych władzach zasiadają przedstawiciele ponad dwustu rodzin arystokratycznych i szlacheckich.
- Powrót potomków znanych rodów jest dla życia publicznego w Polsce tym, czym dla muzeum czy galerii ponowne powieszenie oryginałów zamiast kopii. Niby wszystkie elementy są takie same, ale w oryginałach jest jakaś nadwyżka wartości - mówi prof. Ireneusz Białecki, socjolog.

Arystokraci i ziemianie w służbie publicznej
Anna Radziwiłł
Doktor nauk humanistycznych, nauczycielka. Podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji w rządzie Tadeusza Mazowieckiego.

Konstanty Radziwiłł
Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej. Właściciel prywatnej przychodni lekarskiej i wykładowca w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Warszawie.

Aleksander Małachowski
Polityk Unii Pracy. Absolwent Wydziału Prawa i Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego, członek "Solidarności". Marszałek senior obecnego Sejmu.

Stefan Niesiołowski
Polityk ZChN i AWS. Profesor zoologii, wykładowca Uniwersytetu Łódzkiego. Więzień polityczny w latach 70., internowany w stanie wojennym.

Witold Gintowt-Dziewałtowski
Poseł SLD z Elbląga. Prezydent tego miasta w latach 1994-1998. Z wykształcenia ekonomista, absolwent Uniwersytetu Gdańskiego.

Bronisław Komorowski
Polityk Platformy Obywatelskiej. Minister obrony narodowej w rządzie Jerzego Buzka.

Andrzej Jan Wielowieyski
Polityk Unii Wolności, senator Bloku Senat 2001. Prawnik z wykształcenia. Podczas wojny żołnierz Armii Krajowej.

Zbigniew Romaszewski
Senator Bloku Senat 2001. Z wykształcenia fizyk. Działacz antypeerelowskiej opozycji od połowy lat siedemdziesiątych.
Więcej możesz przeczytać w 51/52/2002 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 1
  • Roderyk>   IP
    Potomkowie arystokracji i szlachty nie sięgają po władze lecz są wybierani przez lokane społeczności. To jest zasadnicza różnica.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 51/52/2002 (1047)

    • Rozsądni wariaci 22 sty 2008 Kto nie wierzy w cuda, ten nie jest realistą. To prawda i prawda ta nie dotyczy tylko cudownych uzdrowień, lecz - co najistotniejsze - także najnowszej historii Polski, Europy, a może i świata. 3
    • Peryskop 22 sty 2008 SLD-UP-SKL Jeśli PSL szybko nie poprze porozumienia osiągniętego w Kopenhadze (ludowcy chcą mieć czas do końca stycznia), może opuścić koalicję - miał stwierdzić podczas jednego z ostatnich posiedzeń Rady Ministrów premier... 8
    • Barometr wprost 22 sty 2008 Które wydarzenie w historii Polski uważasz za najważniejsze? 8
    • Dossier 22 sty 2008 LESZEK MILLER, premier RP "Wolę, gdy jestem pytany, dlaczego kogoś nie ma w SLD, niż dlaczego ktoś jest w SLD, bo się kompromituje" PAP GRZEGORZ KOŁODKO, wicepremier, minister finansów "Gra ekonomiczna jest grą... 11
    • Playback 22 sty 2008 12
    • M&M 22 sty 2008 O sukcesie negocjacji Przyjął cyrk linoskoczka. Problem w tym jedynie, że ten nie umie sztuki chodzenia po linie. Lecz jemu będzie łatwiej, więc sukces załóżmy. On lubi, gdy kierunek jest "jedynie słuszny". 12
    • Rąbanka Fiata 22 sty 2008 Najdramatyczniejszy dzień w historii Fiata" - komentowały włoskie gazety. 12
    • Fotoplastykon 22 sty 2008 14
    • Poczta 22 sty 2008 Polska Akademia Plagiatu W numerze 22 opublikowaliśmy artykuł Grzegorza Pawelczyka i Rafała Pleśniaka "Polska Akademia Plagiatu". Zawarty był w nim zarzut zbieżności dwóch prac naukowych z Zakładu Farmakodynamiki Akademii... 16
    • Kadry 22 sty 2008 17
    • Kopenhaskie rozwiązanie 22 sty 2008 Miller uzyskał w Kopenhadze więcej, niż Schröder, Blair, Chirac i Berlusconi chcieli mu dać 18
    • Kopalnie bez dna 22 sty 2008 Nawet gdyby górnicy strajkowali całą zimę, byłoby ciepło w domach 24
    • Symbole III Rzeczypospolitej 22 sty 2008 Czytelnicy "Wprost" i słuchacze Trójki wybierają 26
    • Sekcja śmierci 22 sty 2008 "Wprost" i "Polsat" - Kto naprawdę zabił księdza Jerzego Popiełuszkę? 30
    • Brygady D 22 sty 2008 W Służbie Bezpieczeństwa PRL działały wyjęte spod prawa jednostki specjalne 32
    • Klan Wałęsów 22 sty 2008 25 osób zasiądzie przy wigilijnym stole Danuty i Lecha 40
    • Alfabet koalicji 22 sty 2008 Boski Tadeo Iwiński - przyjaciel Samuela Huntingtona. Tak przynajmniej o sobie mówi, a my mu wierzymy na słowo. Zarazem czołowy maczo SLD i rządu. Nic dziwnego, że Leszek Miller trzyma go blisko siebie w kancelarii premiera. Typ... 46
    • Alfabet opozycji 22 sty 2008 Blokowanie mównicy sejmowej - specjalność polskiej opozycji. Prekursorem tej metody był Andrzej Lepper (Samoobrona), ale szybko przejął ją i udoskonalił Gabriel Janowski (LPR). Jako osoba o wolniejszej perystaltyce i niezmierzonej... 48
    • Burmistrz herbowy 22 sty 2008 Potomkowie arystokracji i szlachty sięgają po władzę 50
    • Propaganda klęski 22 sty 2008 Polska cieszy się dziś bezpieczeństwem i stabilnością, o jakich nie mogła marzyć przez ponad trzysta lat 53
    • Wydarzenia 2002 - Polska 22 sty 2008 Po 57 latach na emigracji Jan Nowak-Jeziorański wraca do Polski: kurier do Warszawy 1 maja 2004 r. Polska będzie członkiem Unii Europejskiej: eurolokata Janusz Śniadek zastępuje Mariana Krzaklewskiego na stanowisku szefa... 54
    • Wydarzenia 2002 - Świat 22 sty 2008 George W. Bush demaskuje "oś zła": świat przed dehusajnizacją Inspektorzy ONZ wracają do Iraku: prześwietlanie Saddama Nastolatek z Niemiec zabija 17 uczniów: szkoła urodzonych morderców Koniec deutsche vita:... 56
    • Lista nieobecności 2002 22 sty 2008 Polska Lidia Ciołkoszowa Działaczka PPS, przewodnicząca tej partii na obczyźnie, a od 1990 r. honorowa przewodnicząca PPS w kraju. Odznaczona Krzyżem Polonia Restituta przez prezydenta Lecha Wałęsę. Żyła 100 lat. Edward Dziewoński... 58
    • Giełda 2002 22 sty 2008 Hossa ŚwiatŻegnaj, kryzysie! Na razie tylko w USA. Tamtejsze indeksy giełdowe wzrosły średnio o 25 proc., a amerykański PKB ma się zwiększyć w czwartym kwartale o 1 proc. w skali roku. Zwycięstwo republikanów w wyborach... 60
    • Nasz nowy świat 22 sty 2008 25 najbogatszych emigrantów z Polski: 1. Barbara Piasecka-Johnson; 2. Andrew J. "Flip" Filipowski; 3. Henryk de Kwiatkowski.... 62
    • Siedem strachów 22 sty 2008 Szklana kula Orłowskiego, czyli co nam grozi w 2003 r. 72
    • Warte Złamanego Grosza 22 sty 2008 20 najgłupszych pomysłów gospodarczych 2002 rokuJedenastoprocentowa składka na ubezpieczania zdrowotne, kasa fiskalna w taksówce, lekarstwo za złotówkę, winieta za jazdę po autostradach, których nie ma - to tylko niektóre z... 76
    • Mali i duzi 22 sty 2008 Konkurencja w gospodarce sprzyja konkurencji w polityce 82
    • Czego chcą Polacy? 22 sty 2008 Polska nie może się uporać ze skutkami doktryn opartych na nienawiści i lekceważeniu własności 83
    • Supersam 22 sty 2008 Wydarzenia roku 2002 Podpis elektroniczny Wiesław Paluszyński, TP Internet: Wejście w życie ustawy o podpisie elektronicznym to pełne, prawne uznanie technologii informatycznych w biznesie i administracji. Przejście technologii z wieku... 84
    • Mówię, więc jestem 22 sty 2008 Im więcej kobiety mówią, tym więcej mężczyźni milczą 86
    • Cyrk historii 22 sty 2008 Czy współcześni politycy poradziliby sobie w dawnych czasach? Jak Grzegorz Kołodko współpracowałby z Bolesławem Krzywoustym? Co pozostawiłby po sobie Marek Pol, gdyby rządził zamiast Kazimierza Wielkiego? Co działoby się,... 90
    • Generacja @ 22 sty 2008 Drutowanie garnków i repasacja pończoch to dla trzydziestolatków czynności z odległej historii. Dla pokolenia internetowego równie pustymi hasłami będą urząd pocztowy, okienko w banku czy urna wyborcza. Już dziś... 94
    • Mój przyjaciel pecet 22 sty 2008 Krzysztof Król: Co by się stało, gdyby nagle zniszczono wszystkie komputery na świecie? Bill Gates: Może zabrzmi to zaskakująco, ale nasze życie znacząco nie zmieniłoby się z tego powodu. Nadal wysyłalibyśmy listy ze znaczkami... 96
    • Sushi pod choinkę 22 sty 2008 Znowu będzie smażony karp, barszcz z uszkami, kutia i inne kulinarne nudy. Kochamy Boże Narodzenie. Czy w imię tradycji musimy się katować co roku tym samym, niezmiennym jadłospisem? Owszem, w czasach komunistycznej urawniłowki, kiedy... 98
    • Cicha noc 22 sty 2008 Okazało się, że posłowie Ligi Polskich Rodzin nie chcą być Europejczykami, gdyż są Polakami 101
    • Koń polski 22 sty 2008 Ponad pół miliona osób uprawia w Polsce jeździectwo 102
    • Futbol SA 22 sty 2008 Wisła Kraków to jedyny zawodowy klub piłkarski w Polsce 104
    • Harpie 2002 22 sty 2008 Potrzebne są wśród nas prawdziwe liderki, które nie zważając na podstępy, każdego dnia zdają egzamin z mądrego bycia kobietą 105
    • Szatan w Watykanie 22 sty 2008 Kulisy spisku komunistycznych służb specjalnych przeciwko Janowi PawŁowi II 106
    • Know-how 22 sty 2008 Mars pod lodem Obserwacje przekazane na ziemię przez sondę marsjańską Odyssey potwierdzają, że na Czerwonej Planecie istnieje woda. Prawdopodobnie jednak przez miliardy lat miała ona postać lodu, a więc nie mogła mieć znaczenia dla... 110
    • Fakirzy chrześcijaństwa 22 sty 2008 Stygmatycy cierpią i krwawią prawdziwie. Jak Chrystus 112
    • Wstali z łoża śmierci 22 sty 2008 Kto nie wierzy w cuda w medycynie, ten nie jest realistą 116
    • Pobudka na wiosnę 22 sty 2008 Nasi praprzodkowie mogli, jak niektóre zwierzęta, zapadać w zimowy sen 118
    • Chromosomy historii 22 sty 2008 Badania DNA zmieniają spojrzenie na przeszłość ludzkości 120
    • Bez granic 22 sty 2008 Smutna noc Zapowiada się trzecie z kolei smutne Boże Narodzenie w Betlejem. Cicha noc - bez pielgrzymów, bez świateł, dekoracji i kolęd na placu Żłóbka. Betlejem w przededniu Bożego Narodzenia jest zamknięte jako strefa... 123
    • Samobójczy strach Zachodu 22 sty 2008 Synowie Allaha stali się nowymi nietykalnymi 124
    • Bunkry władzy 22 sty 2008 Żaden przeciwatomowy schron rządzących nie dorównuje podziemnemu Pekinowi 130
    • Oranie morza 22 sty 2008 Stany Zjednoczone usiłują stworzyć wspólny rynek z Ameryką Środkową - od Panamy po Alaskę 136
    • Kopenhaski Rubikon 22 sty 2008 W czasie ilu Wigilii dane nam było powiedzieć sobie: osiągnęliśmy to, ku czemu podążaliśmy? 139
    • Menu 22 sty 2008 Polska Pinokio dzieciom Fundacja Pinokio Roberta Smoktunowicza i Roberta Szustkowskiego pamięta o potrzebujących pomocy nie tylko w święta Bożego Narodzenia, ale także na co dzień, wspierając podwarszawskie domy dziecka. Tym razem... 140
    • Bestsellery 2002 22 sty 2008 Kino "Piękny umysł" reż. Ron Howard UIP Genialny szaleniec w genialnej kreacji Russella Crowe'a, czyli to wszystko, co Amerykańska Akademia lubi najbardziej. Poruszająca, do tego prawdziwa historia wyróżnionego Nagrodą... 142
    • Literatura nic 22 sty 2008 Na bezrybiu i Masłowska gwiazda 146
    • Cierpiący za miliony dolarów 22 sty 2008 Depresja stała się najlepszą formą promocji gwiazd 150
    • Tangomania 22 sty 2008 Przetańczyć tango to jak opowiedzieć życie 152
    • Ja, bitels 22 sty 2008 Rozpad The Beatles był nieunikniony - mówi Paul McCartney 154
    • Matka harcerzyka Bonda 22 sty 2008 Sukces filmu "Śmierć nadejdzie jutro" to jednocześnie pogrzeb stylu, tradycji i tego, co widzowie w "bondach" najbardziej lubili 156
    • Sawka 2002 22 sty 2008 styczeń: Małyszomania kontra hannawaldofobia luty: Łódzkie (ludzkie) pogotowie marzec: Smolna i Ordynacka, czyli puławianie i natolińczycy? kwiecień: Na ratunek stoczni, czyli wiódł ślepy kulawego maj: Trzeźwe podejście do... 158
    • Organ Ludu 22 sty 2008 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 160
    • Ubijanie interesów 22 sty 2008 Skoro rolnicy utworzyli gospodarstwa agroturystyczne, to górnicy w likwidowanych kopalniach mogliby urządzać randki w ciemno 162