Siedem strachów

Siedem strachów

Szklana kula Orłowskiego, czyli co nam grozi w 2003 r.
Polska gospodarka ruszy z miejsca, rozpędzając się do 3-4 proc. Prawie siedemdziesięcioprocentowe poparcie w referendum umożliwi przystąpienie Polski do Unii Europejskiej w maju 2004 r. Inwestorzy krajowi i zagraniczni dojdą do wniosku, że mimo wszystko nasz kraj jest niezłym miejscem do budowy nowych fabryk i rozpoczną realizację wielomiliardowych projektów - w znacznej mierze z myślą o zamożnych, lecz gnuśnych Europejczykach z Zachodu, którzy nowe samochody i jachty będą zamawiać w Polsce. Złoty będzie mocny i stabilny dzięki współpracy ostrożnego, lecz zdecydowanego w działaniach ministra finansów, z surową, ale sprawiedliwą Radą Polityki Pieniężnej. Rada będzie wprawdzie kręcić nosem na zbyt wysoki deficyt, jednak doceni wysiłek na rzecz reform finansów publicznych, który zaowocuje poprawą struktury wydatków w przyszłorocznym budżecie. Bezrobocie będzie wysokie, ale wreszcie zacznie spadać, powoli poprawiając nastroje społeczne. A wszystko to będzie się odbywać w świecie, w którym nie nastąpią poważne polityczne i gospodarcze wstrząsy. Tak może wyglądać 2003 r. Życzyłbym sobie takiego scenariusza. I wydaje się on prawdopodobny. Niestety, łatwo może zostać pokrzyżowany przez jedną z siedmiu katastrof. Strach pomyśleć, co mogłoby się wtedy stać.

Strach 1. "Nie" w unijnym referendum
A źle pójść może wiele, na czele z unijnym referendum. Jeśli po tym, co udało się w ciągu ostatnich kilkunastu lat osiągnąć ogromnym wysiłkiem, Polacy odrzuciliby w referendum członkostwo, byłby to społeczny i gospodarczy dramat. Następna szansa na przystąpienie nie pojawi się zapewne wcześniej niż w 2008 r. lub 2010 r., a warunki, które zaoferuje nam wówczas unia, będą znacznie gorsze od obecnych (w końcu razem z nami będzie przyjmowana duża Rumunia, a kto wie, może również ogromna Turcja). Niepowodzenie odczulibyśmy natychmiast: prawdopodobnie nazajutrz po negatywnym referendum zacząłby się załamywać złoty (o kilkanaście procent). W ślad za tym podskoczyłaby inflacja i wzrosły stopy procentowe. Inwestycje, które mogłyby popłynąć do Polski, z miejsca skierowałyby się do Czech i na Węgry. Wszystko to doprowadziłoby do wolniejszego wzrostu gospodarczego, zdestabilizowanego budżetu, osłabienia pieniądza i niższych realnych dochodów.

Strach 2. Seria katastrof w światowej gospodarce
Poczynając od zmasowanych ataków terrorystycznych, przez długotrwałą wojnę w Zatoce Perskiej, która musiałaby zaowocować znacznie droższą ropą naftową, aż do spektakularnych bankructw wielkich koncernów ciągnie się lista katastrof mogących mieć fatalny wpływ na rozwój gospodarczy Polski. Każda z tych katastrof oznaczałaby wyższą inflację, niższe krajowe i zagraniczne inwestycje oraz niepewność jutra.

Strach 3. Pogłębi się kryzys w Niemczech
Niemcy, jeszcze dziesięć lat temu uważane za gospodarczą lokomotywę Europy, stają się w przykładem, którym straszy się niegrzecznych studentów ekonomii. Od dwóch lat kraj jest pogrążony w recesji, a politycy - zamiast proponować gruntowne reformy strukturalne - planują uspokojenie niezadowolonych przez podwyżki podatków. Po Niemczech nikt już nie oczekuje w 2003 r. przyspieszenia rozwoju. Wszyscy raczej boją się, by nie nastąpiło pogłębienie recesji. Bo spadek PKB w Niemczech oznacza wolniejszy wzrost w całej Europie, a w szczególności - cios dla polskiego eksportu.

Strach 4. W Polsce ruszy lawina bankructw przedsiębiorstw
O tym, że wielkie przedsiębiorstwo jest na skraju upadłości, dowiadujemy się zazwyczaj wówczas, gdy jest już za późno. Tak długo, jak się da, zarządy starają się utrzymać ten fakt w tajemnicy, licząc na poprawę sytuacji. Jedno czy dwa bankructwa nie byłyby jeszcze katastrofą. Gdyby jednak doszło do serii, mogłaby zadziałać zasada domina: jedno upadające przedsiębiorstwo przygniatałoby inne, a w kolejce do upadłości prędzej czy później mogłyby się znaleźć finansujące ich działalność banki. Efekt: wyższe bezrobocie, większe wydatki budżetowe na ratowanie bankrutów i słabszy pieniądz.

Strach 5. W Polsce utrwalą się pesymistyczne oceny przedsiębiorców i konsumentów
Współczesna ekonomia wciąż odkrywa, w jak wielkim stopniu sytuacja gospodarcza zależy od nastrojów przedsiębiorców i konsumentów. Najlepsza polityka finansowa i najniższe stopy procentowe nie pomogą, jeśli firmy po prostu nie uwierzą, że nadchodzą lepsze czasy i nie zaczną ponownie inwestować. Przekonanie, iż sprawy idą w lepszą stronę, narasta w Polsce niezwykle wolno. Trudno się oprzeć wrażeniu, że jakiekolwiek negatywne sygnały - strajki, źle postrzegane działania rządu, złe wieści ze świata - mogą ten słabiutki trend poprawy zatrzymać. A wówczas musielibyśmy dłużej poczekać na wzrost inwestycji i ożywienie na rynku.

Strach 6. Finanse publiczne znajdą się w poważnym kryzysie
Kryzys taki nie musi wcale być wynikiem złego zarządzania budżetem. Mieliśmy już przecież kilka lat temu sytuację, że minister finansów znakomicie panował na wydatkami, a ogromną dziurę w finansach publicznych wygrzebał zdolny prezes ZUS. Dopóki pieniądze publiczne znajdują się w funduszach pozabudżetowych (poza ścisłą kontrolą ministerstwa), dopóki szpitale i szkoły w imieniu ministra zaciągają długi, dopóki spółki węglowe bezkarnie zwiększają straty, dopóty w budżecie może się zdarzyć wszystko. Jeśli doszłoby do gwałtownego pogorszenia sytuacji budżetowej, zapłacimy za to wszyscy.

Strach 7. Przetoczy się fala strajków i manifestacji
Ludzie są zmęczeni i sfrustrowani, co widać gołym okiem. Nie brakuje też polityków, którzy marzą o doprowadzeniu do masowych strajków czy blokad paraliżujących życie kraju. Jak się wydaje, niełatwo byłoby wyprowadzić na ulicę przeciętnego Polaka. Inaczej rzecz ma się z górnikami, hutnikami, aktywistami związków rolniczych, grupami zagrożonymi restrukturyzacją i bezrobociem. Tam o mobilizację bardzo łatwo. Trzeba przyznać, że przywódcy protestów szybko uczą się, w jaki sposób je organizować, by nawet nieliczni strajkujący stworzyli maksymalne utrudnienia dla ludzi i straty dla gospodarki. Fala niepokojów nie zatrzymałaby zapewne powrotu Polski na ścieżkę wzrostu, ale mogłaby spowodować znaczne straty, wolniejszą odbudowę optymistycznych nastrojów, a być może również - jeśli rząd zgodziłby się zaspokoić owe żądania - większy deficyt budżetowy i wyższą inflację.
Miejmy nadzieję, że są to tylko strachy na Lachy. Życzę nam, byśmy za rok mogli wyśmiać moje czarnowidztwo. W końcu to żadna przyjemność być Kasandrą. Zwłaszcza że naprawdę optymistycznie patrzę w przyszłość.


Jestem pesymistą
Jan Krzysztof Bielecki
były premier
W naszym regionie koniunktura jest lepsza niż na świecie, mimo to nie wierzę w trzyipółprocentowy wzrost PKB. Nie wierzę również w widoczne zmniejszenie bezrobocia. Aby cokolwiek się poprawiło, należy napisać od początku prawo podatkowe. Jedynie o inflację jestem spokojny - cel inflacyjny zakładany przez RPP raczej zostanie osiągnięty.
Okładka tygodnika WPROST: 51/52/2002
Więcej możesz przeczytać w 51/52/2002 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 51/52/2002 (1047)

  • Rozsądni wariaci 22 sty 2008 Kto nie wierzy w cuda, ten nie jest realistą. To prawda i prawda ta nie dotyczy tylko cudownych uzdrowień, lecz - co najistotniejsze - także najnowszej historii Polski, Europy, a może i świata. 3
  • Peryskop 22 sty 2008 SLD-UP-SKL Jeśli PSL szybko nie poprze porozumienia osiągniętego w Kopenhadze (ludowcy chcą mieć czas do końca stycznia), może opuścić koalicję - miał stwierdzić podczas jednego z ostatnich posiedzeń Rady Ministrów premier... 8
  • Barometr wprost 22 sty 2008 Które wydarzenie w historii Polski uważasz za najważniejsze? 8
  • Dossier 22 sty 2008 LESZEK MILLER, premier RP "Wolę, gdy jestem pytany, dlaczego kogoś nie ma w SLD, niż dlaczego ktoś jest w SLD, bo się kompromituje" PAP GRZEGORZ KOŁODKO, wicepremier, minister finansów "Gra ekonomiczna jest grą... 11
  • Playback 22 sty 2008 12
  • M&M 22 sty 2008 O sukcesie negocjacji Przyjął cyrk linoskoczka. Problem w tym jedynie, że ten nie umie sztuki chodzenia po linie. Lecz jemu będzie łatwiej, więc sukces załóżmy. On lubi, gdy kierunek jest "jedynie słuszny". 12
  • Rąbanka Fiata 22 sty 2008 Najdramatyczniejszy dzień w historii Fiata" - komentowały włoskie gazety. 12
  • Fotoplastykon 22 sty 2008 14
  • Poczta 22 sty 2008 Polska Akademia Plagiatu W numerze 22 opublikowaliśmy artykuł Grzegorza Pawelczyka i Rafała Pleśniaka "Polska Akademia Plagiatu". Zawarty był w nim zarzut zbieżności dwóch prac naukowych z Zakładu Farmakodynamiki Akademii... 16
  • Kadry 22 sty 2008 17
  • Kopenhaskie rozwiązanie 22 sty 2008 Miller uzyskał w Kopenhadze więcej, niż Schröder, Blair, Chirac i Berlusconi chcieli mu dać 18
  • Kopalnie bez dna 22 sty 2008 Nawet gdyby górnicy strajkowali całą zimę, byłoby ciepło w domach 24
  • Symbole III Rzeczypospolitej 22 sty 2008 Czytelnicy "Wprost" i słuchacze Trójki wybierają 26
  • Sekcja śmierci 22 sty 2008 "Wprost" i "Polsat" - Kto naprawdę zabił księdza Jerzego Popiełuszkę? 30
  • Brygady D 22 sty 2008 W Służbie Bezpieczeństwa PRL działały wyjęte spod prawa jednostki specjalne 32
  • Klan Wałęsów 22 sty 2008 25 osób zasiądzie przy wigilijnym stole Danuty i Lecha 40
  • Alfabet koalicji 22 sty 2008 Boski Tadeo Iwiński - przyjaciel Samuela Huntingtona. Tak przynajmniej o sobie mówi, a my mu wierzymy na słowo. Zarazem czołowy maczo SLD i rządu. Nic dziwnego, że Leszek Miller trzyma go blisko siebie w kancelarii premiera. Typ... 46
  • Alfabet opozycji 22 sty 2008 Blokowanie mównicy sejmowej - specjalność polskiej opozycji. Prekursorem tej metody był Andrzej Lepper (Samoobrona), ale szybko przejął ją i udoskonalił Gabriel Janowski (LPR). Jako osoba o wolniejszej perystaltyce i niezmierzonej... 48
  • Burmistrz herbowy 22 sty 2008 Potomkowie arystokracji i szlachty sięgają po władzę 50
  • Propaganda klęski 22 sty 2008 Polska cieszy się dziś bezpieczeństwem i stabilnością, o jakich nie mogła marzyć przez ponad trzysta lat 53
  • Wydarzenia 2002 - Polska 22 sty 2008 Po 57 latach na emigracji Jan Nowak-Jeziorański wraca do Polski: kurier do Warszawy 1 maja 2004 r. Polska będzie członkiem Unii Europejskiej: eurolokata Janusz Śniadek zastępuje Mariana Krzaklewskiego na stanowisku szefa... 54
  • Wydarzenia 2002 - Świat 22 sty 2008 George W. Bush demaskuje "oś zła": świat przed dehusajnizacją Inspektorzy ONZ wracają do Iraku: prześwietlanie Saddama Nastolatek z Niemiec zabija 17 uczniów: szkoła urodzonych morderców Koniec deutsche vita:... 56
  • Lista nieobecności 2002 22 sty 2008 Polska Lidia Ciołkoszowa Działaczka PPS, przewodnicząca tej partii na obczyźnie, a od 1990 r. honorowa przewodnicząca PPS w kraju. Odznaczona Krzyżem Polonia Restituta przez prezydenta Lecha Wałęsę. Żyła 100 lat. Edward Dziewoński... 58
  • Giełda 2002 22 sty 2008 Hossa ŚwiatŻegnaj, kryzysie! Na razie tylko w USA. Tamtejsze indeksy giełdowe wzrosły średnio o 25 proc., a amerykański PKB ma się zwiększyć w czwartym kwartale o 1 proc. w skali roku. Zwycięstwo republikanów w wyborach... 60
  • Nasz nowy świat 22 sty 2008 25 najbogatszych emigrantów z Polski: 1. Barbara Piasecka-Johnson; 2. Andrew J. "Flip" Filipowski; 3. Henryk de Kwiatkowski.... 62
  • Siedem strachów 22 sty 2008 Szklana kula Orłowskiego, czyli co nam grozi w 2003 r. 72
  • Warte Złamanego Grosza 22 sty 2008 20 najgłupszych pomysłów gospodarczych 2002 rokuJedenastoprocentowa składka na ubezpieczania zdrowotne, kasa fiskalna w taksówce, lekarstwo za złotówkę, winieta za jazdę po autostradach, których nie ma - to tylko niektóre z... 76
  • Mali i duzi 22 sty 2008 Konkurencja w gospodarce sprzyja konkurencji w polityce 82
  • Czego chcą Polacy? 22 sty 2008 Polska nie może się uporać ze skutkami doktryn opartych na nienawiści i lekceważeniu własności 83
  • Supersam 22 sty 2008 Wydarzenia roku 2002 Podpis elektroniczny Wiesław Paluszyński, TP Internet: Wejście w życie ustawy o podpisie elektronicznym to pełne, prawne uznanie technologii informatycznych w biznesie i administracji. Przejście technologii z wieku... 84
  • Mówię, więc jestem 22 sty 2008 Im więcej kobiety mówią, tym więcej mężczyźni milczą 86
  • Cyrk historii 22 sty 2008 Czy współcześni politycy poradziliby sobie w dawnych czasach? Jak Grzegorz Kołodko współpracowałby z Bolesławem Krzywoustym? Co pozostawiłby po sobie Marek Pol, gdyby rządził zamiast Kazimierza Wielkiego? Co działoby się,... 90
  • Generacja @ 22 sty 2008 Drutowanie garnków i repasacja pończoch to dla trzydziestolatków czynności z odległej historii. Dla pokolenia internetowego równie pustymi hasłami będą urząd pocztowy, okienko w banku czy urna wyborcza. Już dziś... 94
  • Mój przyjaciel pecet 22 sty 2008 Krzysztof Król: Co by się stało, gdyby nagle zniszczono wszystkie komputery na świecie? Bill Gates: Może zabrzmi to zaskakująco, ale nasze życie znacząco nie zmieniłoby się z tego powodu. Nadal wysyłalibyśmy listy ze znaczkami... 96
  • Sushi pod choinkę 22 sty 2008 Znowu będzie smażony karp, barszcz z uszkami, kutia i inne kulinarne nudy. Kochamy Boże Narodzenie. Czy w imię tradycji musimy się katować co roku tym samym, niezmiennym jadłospisem? Owszem, w czasach komunistycznej urawniłowki, kiedy... 98
  • Cicha noc 22 sty 2008 Okazało się, że posłowie Ligi Polskich Rodzin nie chcą być Europejczykami, gdyż są Polakami 101
  • Koń polski 22 sty 2008 Ponad pół miliona osób uprawia w Polsce jeździectwo 102
  • Futbol SA 22 sty 2008 Wisła Kraków to jedyny zawodowy klub piłkarski w Polsce 104
  • Harpie 2002 22 sty 2008 Potrzebne są wśród nas prawdziwe liderki, które nie zważając na podstępy, każdego dnia zdają egzamin z mądrego bycia kobietą 105
  • Szatan w Watykanie 22 sty 2008 Kulisy spisku komunistycznych służb specjalnych przeciwko Janowi PawŁowi II 106
  • Know-how 22 sty 2008 Mars pod lodem Obserwacje przekazane na ziemię przez sondę marsjańską Odyssey potwierdzają, że na Czerwonej Planecie istnieje woda. Prawdopodobnie jednak przez miliardy lat miała ona postać lodu, a więc nie mogła mieć znaczenia dla... 110
  • Fakirzy chrześcijaństwa 22 sty 2008 Stygmatycy cierpią i krwawią prawdziwie. Jak Chrystus 112
  • Wstali z łoża śmierci 22 sty 2008 Kto nie wierzy w cuda w medycynie, ten nie jest realistą 116
  • Pobudka na wiosnę 22 sty 2008 Nasi praprzodkowie mogli, jak niektóre zwierzęta, zapadać w zimowy sen 118
  • Chromosomy historii 22 sty 2008 Badania DNA zmieniają spojrzenie na przeszłość ludzkości 120
  • Bez granic 22 sty 2008 Smutna noc Zapowiada się trzecie z kolei smutne Boże Narodzenie w Betlejem. Cicha noc - bez pielgrzymów, bez świateł, dekoracji i kolęd na placu Żłóbka. Betlejem w przededniu Bożego Narodzenia jest zamknięte jako strefa... 123
  • Samobójczy strach Zachodu 22 sty 2008 Synowie Allaha stali się nowymi nietykalnymi 124
  • Bunkry władzy 22 sty 2008 Żaden przeciwatomowy schron rządzących nie dorównuje podziemnemu Pekinowi 130
  • Oranie morza 22 sty 2008 Stany Zjednoczone usiłują stworzyć wspólny rynek z Ameryką Środkową - od Panamy po Alaskę 136
  • Kopenhaski Rubikon 22 sty 2008 W czasie ilu Wigilii dane nam było powiedzieć sobie: osiągnęliśmy to, ku czemu podążaliśmy? 139
  • Menu 22 sty 2008 Polska Pinokio dzieciom Fundacja Pinokio Roberta Smoktunowicza i Roberta Szustkowskiego pamięta o potrzebujących pomocy nie tylko w święta Bożego Narodzenia, ale także na co dzień, wspierając podwarszawskie domy dziecka. Tym razem... 140
  • Bestsellery 2002 22 sty 2008 Kino "Piękny umysł" reż. Ron Howard UIP Genialny szaleniec w genialnej kreacji Russella Crowe'a, czyli to wszystko, co Amerykańska Akademia lubi najbardziej. Poruszająca, do tego prawdziwa historia wyróżnionego Nagrodą... 142
  • Literatura nic 22 sty 2008 Na bezrybiu i Masłowska gwiazda 146
  • Cierpiący za miliony dolarów 22 sty 2008 Depresja stała się najlepszą formą promocji gwiazd 150
  • Tangomania 22 sty 2008 Przetańczyć tango to jak opowiedzieć życie 152
  • Ja, bitels 22 sty 2008 Rozpad The Beatles był nieunikniony - mówi Paul McCartney 154
  • Matka harcerzyka Bonda 22 sty 2008 Sukces filmu "Śmierć nadejdzie jutro" to jednocześnie pogrzeb stylu, tradycji i tego, co widzowie w "bondach" najbardziej lubili 156
  • Sawka 2002 22 sty 2008 styczeń: Małyszomania kontra hannawaldofobia luty: Łódzkie (ludzkie) pogotowie marzec: Smolna i Ordynacka, czyli puławianie i natolińczycy? kwiecień: Na ratunek stoczni, czyli wiódł ślepy kulawego maj: Trzeźwe podejście do... 158
  • Organ Ludu 22 sty 2008 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 160
  • Ubijanie interesów 22 sty 2008 Skoro rolnicy utworzyli gospodarstwa agroturystyczne, to górnicy w likwidowanych kopalniach mogliby urządzać randki w ciemno 162

ZKDP - Nakład kontrolowany