Burmistrz herbowy

Burmistrz herbowy

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Potomkowie arystokracji i szlachty sięgają po władzę
W 1460 r. w miejscowości Czartoria niedale-ko dzisiejszej Ostrołęki Konrad III Rudy, książę mazowiecki, osiedlił rycerza Mikołaja herbu Lubicz. Miał on strzec przed Krzyżakami granicy mazowiecko-pruskiej. Ponad 550 lat później potomek Mikołaja - Arkadiusz Czartoryski - został radnym Ostrołęki. W poprzedniej kadencji był prezydentem tego miasta. Już w ponad stu miejscowościach we władzach samorządowych zasiadają przedstawiciele dawnych rodów arystokratycznych i szlacheckich. Tym razem sprawują władzę nie z nadania książęcego, ale dzięki kartce wyborczej.
W II Rzeczypospolitej arystokraci prowadzili działalność publiczną, nie mogąc się posługiwać tytułami ani herbami czy korzystać z przywilejów rodowych. Zakazywała tego konstytucja z 1921 r. Art. 96 konstytucji mówił: "Rzeczpospolita Polska nie uznaje przywilejów rodowych ani stanowych, jak również żadnych herbów, tytułów rodowych i innych, z wyjątkiem naukowych, urzędowych i zawodowych". Polska Ludowa wydała arystokracji prawdziwą wojnę. Dekret PKWN o reformie rolnej wywłaszczał ze skutkiem natychmiastowym i bez odszkodowania wszystkich właścicieli majątków ziemskich o powierzchni ponad 50 hektarów. Służby przeprowadzające wysiedlenia miały "usunąć właściciela w ciągu trzech dni, nie pozwalając mu zabrać nic poza przedmiotami osobistego użytku". W przepisach dodatkowych znalazł się zakaz zamieszkiwania byłych właścicieli w promieniu 30 kilometrów od ich dawnych majątków. Ofiarą tego przepisu padł między innymi Jan Zamoyski, ostatni ordynat rodowego majątku. Za wjazd na "zabroniony teren" trafił do więzienia.

Czartoryscy i Zamoyscy
Arkadiusz Czartoryski traktuje swoje pochodzenie jak dodatkowy walor rynkowy.
- Kiedy rozmawiam z part-nerami z Niemiec, Francji, Czech czy Węgier, zawsze wspominam o moich przodkach, którzy też przyjeżdżali na rozmowy do ich krajów. Dzięki kontaktom we Francji Czartoryskiemu udało się na przykład ściągnąć do Ostrołęki francuskiego producenta opakowań.
Marcin Zamoyski, prezydent Zamościa, jest potom-kiem założyciela miasta - kanclerza Jana Zamoyskiego herbu Jelita. - Gdy zostałem prezydentem Zamościa po raz pierwszy, w 1990 r., moje pochodzenie mogło mieć znaczenie. Było swoistą demonstracją: z jednej strony - potrzeby zmian, z drugiej - nawiązania do innej tradycji niż PRL-owska - opowiada Marcin Zamoyski. - Mam nadzieję, że ponowny wybór w tym roku to już zasługa moich cech, a nie pocho-dzenia.

Zakorzenieni
Na północnym i wschodnim Mazowszu, w gminach w okolicach Przasnysza, Ostrołęki, Łomży i Ciechanowa potomkowie miejscowej szlachty stanowią prawie połowę radnych. Przed trzystu, czterystu laty stanowiska komorników, podczaszych czy podsędków zajmowali tu Czartoryscy, Żabokliccy, Morawscy czy Kołakowscy. Ich potomkowie są obecnie wójtami, prezydentami i radnymi. - Niektórzy rządzą tu od ponad sześciuset lat - z przerwą w czasach PRL. Ludzie wybierają ich do lokalnych władz, bo z tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie wiedzą, że oni są "swoi" w najlepszym tego słowa znaczeniu. Wyborcy są przekonani, że te osoby kierują się honorem, są mniej podatne na korupcję, lepiej rozumieją dobro wspólne. Z kolei potomkowie arystokratycznych i szlacheckich rodzin zdają sobie sprawę z tego, że wyborcy oczekują od nich wyższych standardów - tłumaczy Adam Pszczółkowski, badacz dziejów szlachty.
Zbigniew Żaboklicki jest wójtem Krzynowłogi Małej koło Przasnysza. Zdecydował się na pracę w samorządzie, wzorując się na swoim pradziadku działającym na tym samym terenie. - Sądzę, że ludzie wybierają takie osoby jak ja ze względu na swego rodzaju pamięć pokoleniową. W wielu rodzinach z pokolenia na pokolenie opowiada się o osobach, które coś dla tej ziemi zrobiły.
W Dzierzgowie i Krasnem niedaleko Przasnysza wójtami są bracia Marcin i Paweł Kołakowscy herbu Kościesza. Ich przodkowie zajmowali tam różne stanowiska publiczne przez ponad trzysta ostatnich lat. Na wójta gminy Rzekuń (po raz drugi) został wybrany Bogusław Tyszka. Potomkowie Tyszki, podobnie jak antenaci Mikołaja z Czartorii, osiedli w Rzekuniu w XV wieku z nadania księcia mazowieckiego. W niedalekim Troszynie wójtem został (po raz trzeci) Edwin Mierzejewski, potomek rycerza osiadłego w tej miejscowości w XVI wieku.

Szlachectwo zobowiązuje
Mariusz Roman herbu Ślepowron jest radnym w Gdyni. W XIV wieku jego potomkowie osiedli na pograniczu mazowiecko-pruskim. W tradycji rodzinnej nazwisko Roman tłumaczy się jako nadane komuś, kto zajmował się kontaktami handlowymi z rzymskimi kupcami. - Świadomość posiadania szlacheckich przodków wymusza na mnie dbałość o honor, przestrzeganie zasad i wyższych standardów etycznych - mówi Mariusz Roman.
Radnym Gdyni jest również Andrzej Czaplicki. Jego przodek Mroczesław wyróżnił się walecznością podczas wojny trzynastoletniej z Krzyżakami. Za zasługi w tej wojnie otrzymał od króla dobra ziemskie na Mazowszu. Podobnie jak Arkadiusz Czartoryski Andrzej Czaplicki pieczętuje się herbem Lubicz.
- Moi przodkowie byli posłami na Sejm Wielki, który uchwalił Konstytucję 3 maja. Mam więc kogo naśladować - opowiada Andrzej Czaplicki. Roman i Czaplicki są radnymi Prawa i Sprawiedliwości.
Kolegą Czaplickiego i Romana, i tak jak oni radnym Gdyni, jest Zygmunt Zmuda-Trzebiatowski herbu Pietyróg (reprezentuje Platformę Obywatelską). Jego przodkowie osiedli w Trzebiatkowie niedaleko Bytowa (w województwie zachodniopomorskim). Ziemie w tamtym rejonie nadał im w 1515 r. książę Bogusław X z linii Piastów pomorskich. Dwie boczne gałęzie rodu Zmudy-Trzebiatowskiego - Jutrzenkowie i Młotkowie - zgermanizowały się. Ci pierwsi zmienili nazwisko na Morgenstern (z tej rodziny pochodziła żona Ottona von Bismarcka, kanclerza Niemiec), drudzy zaczęli używać nazwiska Moltke. Podczas pierwszej wojny światowej Helmut von Moltke dowodził wojskami niemieckimi na froncie zachodnim, a jego krewny, również Helmut von Moltke, podczas II wojny światowej brał udział w zamachu na Hitlera. Został za to powieszony. - Wciąż czuję się zobowiązany, by udowadniać, że zasługuję na nazwisko i szlachecki herb - mówi Zygmunt Zmuda-Trzebiatowski.
Jacek Karnowski, wybrany ponownie na prezydenta Sopotu, o swoich szlacheckich korzeniach dowiedział się dopiero kilka miesięcy temu. Jego przodkowie osiedli w okolicach Chojnic. - Nie chciałbym, aby pochodzenie decydowało o tym, jak jestem postrzegany. Dobrze jest mieć oparcie w tradycji rodowej, ale najważniejsze są czyny - mówi Karnowski. Jego zdaniem, tradycje rodowe są ważniejsze dla osób, które od wieków żyją na tym samym terenie. Podobnie sądzi Piotr Siezieniewski, herbu Leliwa, radny Sopotu. Jego ród pochodzi spod Grodna. - Podczas kampanii wyborczej nie wykorzystywałem swojego pochodzenia, bo co mogą mieszkańców Gdyni obchodzić zasługi mojego rodu dla Grodna - opowiada Siezieniewski.

Oryginał zamiast kopii
- Ludzie wybierają potomków szlacheckich rodów, bo w ustnej tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie funkcjonują oni jako osoby zasłużone w pracy dla dobra publicznego. Jeśli ktoś przed stu, a nawet więcej laty miał przodka dziedzica, to ma olbrzymie szanse zostać wybrany na radnego, burmistrza czy wójta. Komunistom nie udało się zlikwidować tych naturalnych zachowań - mówi prof. Edmund Wnuk-Lipiński, socjolog. Polska nie jest tu zresztą wyjątkiem. We francuskich merostwach połowa urzędników pochodzących z wyboru ma szlacheckie korzenie. Podobnie jest w Niemczech, gdzie w lokalnych władzach zasiadają przedstawiciele ponad dwustu rodzin arystokratycznych i szlacheckich.
- Powrót potomków znanych rodów jest dla życia publicznego w Polsce tym, czym dla muzeum czy galerii ponowne powieszenie oryginałów zamiast kopii. Niby wszystkie elementy są takie same, ale w oryginałach jest jakaś nadwyżka wartości - mówi prof. Ireneusz Białecki, socjolog.

Arystokraci i ziemianie w służbie publicznej
Anna Radziwiłł
Doktor nauk humanistycznych, nauczycielka. Podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji w rządzie Tadeusza Mazowieckiego.

Konstanty Radziwiłł
Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej. Właściciel prywatnej przychodni lekarskiej i wykładowca w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Warszawie.

Aleksander Małachowski
Polityk Unii Pracy. Absolwent Wydziału Prawa i Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego, członek "Solidarności". Marszałek senior obecnego Sejmu.

Stefan Niesiołowski
Polityk ZChN i AWS. Profesor zoologii, wykładowca Uniwersytetu Łódzkiego. Więzień polityczny w latach 70., internowany w stanie wojennym.

Witold Gintowt-Dziewałtowski
Poseł SLD z Elbląga. Prezydent tego miasta w latach 1994-1998. Z wykształcenia ekonomista, absolwent Uniwersytetu Gdańskiego.

Bronisław Komorowski
Polityk Platformy Obywatelskiej. Minister obrony narodowej w rządzie Jerzego Buzka.

Andrzej Jan Wielowieyski
Polityk Unii Wolności, senator Bloku Senat 2001. Prawnik z wykształcenia. Podczas wojny żołnierz Armii Krajowej.

Zbigniew Romaszewski
Senator Bloku Senat 2001. Z wykształcenia fizyk. Działacz antypeerelowskiej opozycji od połowy lat siedemdziesiątych.
Więcej możesz przeczytać w 51/52/2002 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 51/52/2002 (1047)

  • Rozsądni wariaci22 sty 2008Kto nie wierzy w cuda, ten nie jest realistą. To prawda i prawda ta nie dotyczy tylko cudownych uzdrowień, lecz - co najistotniejsze - także najnowszej historii Polski, Europy, a może i świata.3
  • Peryskop22 sty 2008SLD-UP-SKL Jeśli PSL szybko nie poprze porozumienia osiągniętego w Kopenhadze (ludowcy chcą mieć czas do końca stycznia), może opuścić koalicję - miał stwierdzić podczas jednego z ostatnich posiedzeń Rady Ministrów premier...8
  • Barometr wprost22 sty 2008Które wydarzenie w historii Polski uważasz za najważniejsze?8
  • Dossier22 sty 2008LESZEK MILLER, premier RP "Wolę, gdy jestem pytany, dlaczego kogoś nie ma w SLD, niż dlaczego ktoś jest w SLD, bo się kompromituje" PAP GRZEGORZ KOŁODKO, wicepremier, minister finansów "Gra ekonomiczna jest grą...11
  • Playback22 sty 200812
  • M&M22 sty 2008O sukcesie negocjacji Przyjął cyrk linoskoczka. Problem w tym jedynie, że ten nie umie sztuki chodzenia po linie. Lecz jemu będzie łatwiej, więc sukces załóżmy. On lubi, gdy kierunek jest "jedynie słuszny".12
  • Rąbanka Fiata22 sty 2008Najdramatyczniejszy dzień w historii Fiata" - komentowały włoskie gazety.12
  • Fotoplastykon22 sty 200814
  • Poczta22 sty 2008Polska Akademia Plagiatu W numerze 22 opublikowaliśmy artykuł Grzegorza Pawelczyka i Rafała Pleśniaka "Polska Akademia Plagiatu". Zawarty był w nim zarzut zbieżności dwóch prac naukowych z Zakładu Farmakodynamiki Akademii...16
  • Kadry22 sty 200817
  • Kopenhaskie rozwiązanie22 sty 2008Miller uzyskał w Kopenhadze więcej, niż Schröder, Blair, Chirac i Berlusconi chcieli mu dać18
  • Kopalnie bez dna22 sty 2008Nawet gdyby górnicy strajkowali całą zimę, byłoby ciepło w domach24
  • Symbole III Rzeczypospolitej22 sty 2008Czytelnicy "Wprost" i słuchacze Trójki wybierają26
  • Sekcja śmierci22 sty 2008"Wprost" i "Polsat" - Kto naprawdę zabił księdza Jerzego Popiełuszkę?30
  • Brygady D22 sty 2008W Służbie Bezpieczeństwa PRL działały wyjęte spod prawa jednostki specjalne32
  • Klan Wałęsów22 sty 200825 osób zasiądzie przy wigilijnym stole Danuty i Lecha40
  • Alfabet koalicji22 sty 2008Boski Tadeo Iwiński - przyjaciel Samuela Huntingtona. Tak przynajmniej o sobie mówi, a my mu wierzymy na słowo. Zarazem czołowy maczo SLD i rządu. Nic dziwnego, że Leszek Miller trzyma go blisko siebie w kancelarii premiera. Typ...46
  • Alfabet opozycji22 sty 2008Blokowanie mównicy sejmowej - specjalność polskiej opozycji. Prekursorem tej metody był Andrzej Lepper (Samoobrona), ale szybko przejął ją i udoskonalił Gabriel Janowski (LPR). Jako osoba o wolniejszej perystaltyce i niezmierzonej...48
  • Burmistrz herbowy22 sty 2008Potomkowie arystokracji i szlachty sięgają po władzę50
  • Propaganda klęski22 sty 2008Polska cieszy się dziś bezpieczeństwem i stabilnością, o jakich nie mogła marzyć przez ponad trzysta lat53
  • Wydarzenia 2002 - Polska22 sty 2008Po 57 latach na emigracji Jan Nowak-Jeziorański wraca do Polski: kurier do Warszawy 1 maja 2004 r. Polska będzie członkiem Unii Europejskiej: eurolokata Janusz Śniadek zastępuje Mariana Krzaklewskiego na stanowisku szefa...54
  • Wydarzenia 2002 - Świat22 sty 2008George W. Bush demaskuje "oś zła": świat przed dehusajnizacją Inspektorzy ONZ wracają do Iraku: prześwietlanie Saddama Nastolatek z Niemiec zabija 17 uczniów: szkoła urodzonych morderców Koniec deutsche vita:...56
  • Lista nieobecności 200222 sty 2008Polska Lidia Ciołkoszowa Działaczka PPS, przewodnicząca tej partii na obczyźnie, a od 1990 r. honorowa przewodnicząca PPS w kraju. Odznaczona Krzyżem Polonia Restituta przez prezydenta Lecha Wałęsę. Żyła 100 lat. Edward Dziewoński...58
  • Giełda 200222 sty 2008Hossa ŚwiatŻegnaj, kryzysie! Na razie tylko w USA. Tamtejsze indeksy giełdowe wzrosły średnio o 25 proc., a amerykański PKB ma się zwiększyć w czwartym kwartale o 1 proc. w skali roku. Zwycięstwo republikanów w wyborach...60
  • Nasz nowy świat22 sty 200825 najbogatszych emigrantów z Polski: 1. Barbara Piasecka-Johnson; 2. Andrew J. "Flip" Filipowski; 3. Henryk de Kwiatkowski....62
  • Siedem strachów22 sty 2008Szklana kula Orłowskiego, czyli co nam grozi w 2003 r.72
  • Warte Złamanego Grosza22 sty 200820 najgłupszych pomysłów gospodarczych 2002 rokuJedenastoprocentowa składka na ubezpieczania zdrowotne, kasa fiskalna w taksówce, lekarstwo za złotówkę, winieta za jazdę po autostradach, których nie ma - to tylko niektóre z...76
  • Mali i duzi22 sty 2008Konkurencja w gospodarce sprzyja konkurencji w polityce82
  • Czego chcą Polacy?22 sty 2008Polska nie może się uporać ze skutkami doktryn opartych na nienawiści i lekceważeniu własności83
  • Supersam22 sty 2008Wydarzenia roku 2002 Podpis elektroniczny Wiesław Paluszyński, TP Internet: Wejście w życie ustawy o podpisie elektronicznym to pełne, prawne uznanie technologii informatycznych w biznesie i administracji. Przejście technologii z wieku...84
  • Mówię, więc jestem22 sty 2008Im więcej kobiety mówią, tym więcej mężczyźni milczą86
  • Cyrk historii22 sty 2008Czy współcześni politycy poradziliby sobie w dawnych czasach? Jak Grzegorz Kołodko współpracowałby z Bolesławem Krzywoustym? Co pozostawiłby po sobie Marek Pol, gdyby rządził zamiast Kazimierza Wielkiego? Co działoby się,...90
  • Generacja @22 sty 2008Drutowanie garnków i repasacja pończoch to dla trzydziestolatków czynności z odległej historii. Dla pokolenia internetowego równie pustymi hasłami będą urząd pocztowy, okienko w banku czy urna wyborcza. Już dziś...94
  • Mój przyjaciel pecet22 sty 2008Krzysztof Król: Co by się stało, gdyby nagle zniszczono wszystkie komputery na świecie? Bill Gates: Może zabrzmi to zaskakująco, ale nasze życie znacząco nie zmieniłoby się z tego powodu. Nadal wysyłalibyśmy listy ze znaczkami...96
  • Sushi pod choinkę22 sty 2008Znowu będzie smażony karp, barszcz z uszkami, kutia i inne kulinarne nudy. Kochamy Boże Narodzenie. Czy w imię tradycji musimy się katować co roku tym samym, niezmiennym jadłospisem? Owszem, w czasach komunistycznej urawniłowki, kiedy...98
  • Cicha noc22 sty 2008Okazało się, że posłowie Ligi Polskich Rodzin nie chcą być Europejczykami, gdyż są Polakami101
  • Koń polski22 sty 2008Ponad pół miliona osób uprawia w Polsce jeździectwo102
  • Futbol SA22 sty 2008Wisła Kraków to jedyny zawodowy klub piłkarski w Polsce104
  • Harpie 200222 sty 2008Potrzebne są wśród nas prawdziwe liderki, które nie zważając na podstępy, każdego dnia zdają egzamin z mądrego bycia kobietą105
  • Szatan w Watykanie22 sty 2008Kulisy spisku komunistycznych służb specjalnych przeciwko Janowi PawŁowi II106
  • Know-how22 sty 2008Mars pod lodem Obserwacje przekazane na ziemię przez sondę marsjańską Odyssey potwierdzają, że na Czerwonej Planecie istnieje woda. Prawdopodobnie jednak przez miliardy lat miała ona postać lodu, a więc nie mogła mieć znaczenia dla...110
  • Fakirzy chrześcijaństwa22 sty 2008Stygmatycy cierpią i krwawią prawdziwie. Jak Chrystus112
  • Wstali z łoża śmierci22 sty 2008Kto nie wierzy w cuda w medycynie, ten nie jest realistą116
  • Pobudka na wiosnę22 sty 2008Nasi praprzodkowie mogli, jak niektóre zwierzęta, zapadać w zimowy sen118
  • Chromosomy historii22 sty 2008Badania DNA zmieniają spojrzenie na przeszłość ludzkości120
  • Bez granic22 sty 2008Smutna noc Zapowiada się trzecie z kolei smutne Boże Narodzenie w Betlejem. Cicha noc - bez pielgrzymów, bez świateł, dekoracji i kolęd na placu Żłóbka. Betlejem w przededniu Bożego Narodzenia jest zamknięte jako strefa...123
  • Samobójczy strach Zachodu22 sty 2008Synowie Allaha stali się nowymi nietykalnymi124
  • Bunkry władzy22 sty 2008Żaden przeciwatomowy schron rządzących nie dorównuje podziemnemu Pekinowi130
  • Oranie morza22 sty 2008Stany Zjednoczone usiłują stworzyć wspólny rynek z Ameryką Środkową - od Panamy po Alaskę136
  • Kopenhaski Rubikon22 sty 2008W czasie ilu Wigilii dane nam było powiedzieć sobie: osiągnęliśmy to, ku czemu podążaliśmy?139
  • Menu22 sty 2008Polska Pinokio dzieciom Fundacja Pinokio Roberta Smoktunowicza i Roberta Szustkowskiego pamięta o potrzebujących pomocy nie tylko w święta Bożego Narodzenia, ale także na co dzień, wspierając podwarszawskie domy dziecka. Tym razem...140
  • Bestsellery 200222 sty 2008Kino "Piękny umysł" reż. Ron Howard UIP Genialny szaleniec w genialnej kreacji Russella Crowe'a, czyli to wszystko, co Amerykańska Akademia lubi najbardziej. Poruszająca, do tego prawdziwa historia wyróżnionego Nagrodą...142
  • Literatura nic22 sty 2008Na bezrybiu i Masłowska gwiazda146
  • Cierpiący za miliony dolarów22 sty 2008Depresja stała się najlepszą formą promocji gwiazd150
  • Tangomania22 sty 2008Przetańczyć tango to jak opowiedzieć życie152
  • Ja, bitels22 sty 2008Rozpad The Beatles był nieunikniony - mówi Paul McCartney154
  • Matka harcerzyka Bonda22 sty 2008Sukces filmu "Śmierć nadejdzie jutro" to jednocześnie pogrzeb stylu, tradycji i tego, co widzowie w "bondach" najbardziej lubili156
  • Sawka 200222 sty 2008styczeń: Małyszomania kontra hannawaldofobia luty: Łódzkie (ludzkie) pogotowie marzec: Smolna i Ordynacka, czyli puławianie i natolińczycy? kwiecień: Na ratunek stoczni, czyli wiódł ślepy kulawego maj: Trzeźwe podejście do...158
  • Organ Ludu22 sty 2008TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI160
  • Ubijanie interesów22 sty 2008Skoro rolnicy utworzyli gospodarstwa agroturystyczne, to górnicy w likwidowanych kopalniach mogliby urządzać randki w ciemno162