Unia klasy B

Unia klasy B

Komisja Europejska postanowiła, że akcesja Bułgarii i Rumunii do UE będzie warunkowa
Euforia panuje jedynie w Bukareszcie i Sofii. Bruksela i pozostałe stolice Unii Europejskiej zastanawiają się przy okazji nowego roku, czy drogi przyjaciel Putin nie zakręci znowu gazowego kurka. Wejście Rumunii i Bułgarii do wspólnoty uważają za dokończenie poprzedniego wielkiego rozszerzenia. Większość akcesję tych państw traktuje niemal jak zło konieczne, niemiłe następstwo podpisanych już umów.

Rosyjski prezent
Trzeba przyznać, że chęć jak najszybszego wejścia do UE sprawiła, że i Sofia, i Bukareszt zapracowały na opinię uległych członków unii już podczas negocjacji. Więcej! Parlamenty obu krajów wraz z traktatem akcesyjnym ratyfikowały eurokonstytucję. Nie były do tego formalnie zobligowane, ale zapał neofity sprawił, że ochoczo dołączyły do grona państw "prawomyślnych". Podczas ostatniego szczytu wspólnoty przyłączyły się do apelu Hiszpanii i Luksemburga, by zwolennicy konstytucji zwarli szeregi.
Ten sam szczyt przyniósł jednak także mały, ale znamienny zgrzyt. Premier Bułgarii Siergiej Staniszew zażądał dodatkowych pieniędzy w ramach odszkodowania za zamknięcie elektrowni atomowej w Kozłoduju. - Z nimi mogą być kłopoty, będą się ciągle domagać pieniędzy - narzekał jeden z belgijskich dyplomatów. Ale prawdą jest też, że Bułgaria i Rumunia skorzystają proporcjonalnie najmniej na akcesji. Chociażby z tej racji, że "załapią się" na końcówkę CAP, czyli wspólnej polityki rolnej, która ma być zamknięta do 2013 r. Przyjęta na ubiegłorocznym szczycie unijnym perspektywa finansowa to dla Bułgarii w sumie (czyli do 2013 r.) 11 mld euro, w tym 6,6 mld euro na fundusze strukturalne, a dla Rumunii - 31 mld euro. Państwa zachodnie zaś zyskują 30-milionowy rynek, z czego już zaczynają czerpać profity koncerny niemieckie, włoskie i francuskie.
W Brukseli najchętniej się jednak powtarza, że europejskiej rodzinie przybędą kolejni roszczeniowi krewni. W dodatku krewni z problemami z Rosją. Rosja postanowiła bowiem zgodnie z tradycją zafundować nowym krajom unijnym prezent powitalny. Będzie nim embargo na import mięsa z Bułgarii i Rumunii. Formalnym pretekstem jest niespełnienie przez te kraje norm sanitarnych i ryzyko istnienia ognisk groźnych chorób. Na charakter polityczny decyzji wskazuje jednak to, że niemal każdy ze "zdrajców" z byłego socjalistycznego obozu był przez Moskwę karany za akcesję do UE. Tym razem Putin zaproponował krajom unijnym dwustronne umowy na dostawy mięsa, w których dodatkowo kraje unijne zobowiązałyby się do nieprzepuszczania przez swoje terytorium transportów mięsa bułgarskiego i rumuńskiego. W ten sposób nie tylko oba kraje znalazłyby się w potrzasku, ale w dodatku we wspólnotę zostałby wbity potężny klin. I gdyby nie sprawa polskiego weta, która w jakimś stopniu zrewidowała europejskie spojrzenie na Rosję, Kremlowi udałoby się ten plan zrealizować. Sprawę załatwiono w sposób salomonowy: umów bilateralnych nie będzie, a mięso z bałkańskich krajów nie trafi na rosyjskie stoły. Sofia i Bukareszt powinny wyciągnąć z tego gorzką naukę, że Bruksela nie będzie za nie ginąć. Dodatkowym "bonusem" jest zapowiedź Gazpromu, że podwyższy ceny gazu o 40 proc.
Drugą łyżką dziegciu było otwarcie rynku pracy. Zdobyło się na to tylko kilka krajów unijnych, w tym Polska. Ale Wielka Brytania i Irlandia już nie. Bułgarski czy rumuński pracownik okazał się groźniejszy nawet od polskiego hydraulika.

Walka z hydrą
W 2004 r. Monica Macovei zajmowała się walką z korupcją w jednej z rumuńskich organizacji pozarządowych. W tym samym czasie gazeta "Evenimentul Zilei" opisała skandal związany z wykupieniem ziemi w centrum Bukaresztu przez premiera Adriana N˙astasego. Dziennikarze i Macovei zaczęli otrzymywać pogróżki. - Powiązania między mediami a polityką i biznesem są zbyt ścisłe, często właściciel gazety czy radia, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach, jest miejscowym politykiem - opowiadała wówczas "Wprost" Macovei. Po ponad dwóch latach Macovei, zwana "żelazną Monicą", jest ministrem sprawiedliwości, a przeciw byłemu już premierowi Nastasemu toczy się postępowanie sądowe. Korupcja była jedną z największych plag rumuńskich. Ludzie związani z reżimem Ceausescu po jego upadku przeszli do biznesu i polityki, tworząc niemożliwy do rozsupłania węzeł. Kolejne raporty Komisji Europejskiej piętnowały Rumunię za brak postępów w walce z korupcją. To była przeszkoda, która uniemożliwiła Bukaresztowi wejście do unii w 2004 r. - To ciężka walka, która jeszcze długo będzie trwała - mówi dziś "Wprost" Macovei. Gdyby nie groźby Brukseli, to korupcyjne eldorado byłoby niezagrożone.
O ile do Rumunii przylgnęła etykietka raju korupcyjnego, o tyle największą bolączką Bułgarii - poza korupcją - stała się mafia. Jeszcze rok temu na ulicach Sofii regularnie dochodziło do strzelanin, w których klany wyrównywały rachunki. Teraz władze stolicy zainstalowały system monitorowania ulic. W ciągu pierwszego miesiąca jego działania liczba napadów spadła aż trzykrotnie. Bułgaria stanowiła kluczowe ogniwo euroazjatyckiego łańcucha heroinowego. Nocny pociąg relacji Stambuł - Belgrad nazywano ironiczne "Orient Ekspresem", obsługa pociągu zaopatrywała pasażerów w łańcuchy, którymi zamykało się drzwi od wewnątrz. I to jest główne źródło niepokoju Brukseli. - Wprowadziliśmy poprawki do konstytucji zwiększające niezależność sądów i przyspieszające postępowania, zwiększamy liczbę policjantów zajmujących się walką z przestępczością zorganizowaną. Robimy, co się da, ale naszych problemów nie rozwiąże się w miesiąc - mówi premier Staniszew.
Komisja Europejska, chcąc zmobilizować oba kraje, postanowiła, że ich akcesja będzie warunkowa. W końcowych dokumentach akcesyjnych jest klauzula o sankcjach, które je spotkają za spowolnienie reform.

Kraje drugiej kategorii?
Ostatnim akcentem procesu akcesyjnego były nominacje komisarzy z nowych krajów. Leonard Orban, rumuński ekonomista, będzie odpowiadać za wielojęzyczność i dialog międzykulturowy, a Meglena Kunewa, do niedawna bułgarska minister ds. europejskich, za ochronę konsumentów. Zakres ich działania, który dotychczas był częścią kompetencji innych komisarzy, jest raczej symboliczny.
O ile dla Francuzów czy Holendrów Bułgaria i Rumunia leżą na peryferiach, o tyle dla krajów z nimi sąsiadujących to Europa całą gźbą. Tylko w tym roku obywatelstwo bułgarskie otrzymało 30 tys. obywateli Macedonii, a drugie tyle czeka w kolejce. Nowym obywatelem Bułgarii został m.in. były premier Macedonii Ljubczo Georgievski. Rumunia ma analogiczną sytuację z Mołdawią, o obywatelstwo rumuńskie stara się 100 tys. Mołdawian. Inna sprawa, że w obu wypadkach relacje z sąsiadami są delikatne. Bułgarzy mają tendencję do traktowania Macedonii jako części swojego terytorium, a język macedoński uważają za "prowincjonalną wersję bułgarskiego". Podobnie jest ze stosunkiem Rumunii do Mołdawii.
Kolejny problem to granice. Sterroryzowana przez Rosję Mołdawia jest zakładnikiem sytuacji w Naddniestrzu. W razie wybuchu konfliktu zbrojnego południowo-wschodnie granice unii znalazłyby się w niebezpieczeństwie. Bruksela po swojemu rozwiązała problem już kilka lat temu: zobowiązała Rumunię do rozwiązania sprawy spornej granicy, i umywa ręce. Można się domyślać, że identycznie byłoby w razie wzniecenia przez Albańczyków zamieszek w Macedonii. A problem wcale nie jest abstrakcyjny, bo wojna domowa w Macedonii toczyła się zaledwie pięć lat temu.
Można jednak spojrzeć na tę sprawę z innej strony i uznać nowe państwa członkowskie za "bałkański filar" unii. - Chcielibyśmy przez Bułgarię i Rumunię wpływać stabilizująco na całe Bałkany. Dzięki tej akcesji rosną szanse na trwały pokój w regionie - mówi eurodeputowana Doris Pack, szefowa komisji ds. Bałkanów Zachodnich.

Szanse dla Polski
Choć wejście obu krajów do UE nie będzie rewolucją, może wpłynąć na układ sił w unii. Rumunia ma bliskie relacje z Francją i Włochami, i to Paryż był przez ostatnie lata adwokatem Bukaresztu w Brukseli. Bułgaria utrzymywała dobre stosunki z Grecją i Niemcami. Jednocześnie oba kraje są bliskimi sojusznikami Ameryki. Rumunia przed wojną była strategicznym partnerem Polski. Teraz teoretycznie powinniśmy zawiązać koalicję ze względu na podobne doświadczenia i problemy, także w relacjach z Rosją. Tak może się stać pod warunkiem, że Rumunia wyzwoli się z syndromu neofity.
- Do tej pory Rumunia prowadziła rozsądną proeuropejską politykę. Jeśli jednak Polska wywrze na nią wpływ swoim przykładem, grupa buntowników może się powiększyć - mówi emerytowany dziennikarz europejski. To, co niepokoi starą Europę, powinno ucieszyć Warszawę. Gdyby udało nam się zacieśnić relacje z 22-milionową Rumunią i krajami bałtyckimi moglibyśmy mówić silniejszym głosem m.in. w sprawach polityki wschodniej i energetycznej. Bo jednym z największych atutów Rumunii i Bułgarii jest strategiczne położenie nad Morzem Czarnym. Za pięć lat powinien zostać uruchomiony gazociąg Nabucco, dostarczający gaz znad Morza Kaspijskiego przez Turcję, Bułgarię, Rumunię i Węgry do Austrii. Docelowo ma przesyłać 30 mld m gazu rocznie. Gest Warszawy, jakim było otwarcie rynku pracy dla Rumunów i Bułgarów, jest dobrym punktem wyjścia do rozmów.

RUMUĄSKA NIESPODZIANKA
Przyjedęcie i zobaczcie na własne oczy - rumuńska gospodarka ma duży potencjał i oferuje interesujące możliwości. Polscy inwestorzy, którzy mieli dość odwagi, by wejść na nasz rynek, sporo na tym zarobili - mówi "Wprost" minister spraw zagranicznych Rumunii Mihai-RaŃzvan Ungureanu.
Po przystąpieniu Rumunii do Unii Europejskiej Polska ani inne kraje unii nie powinny się spodziewać inwazji siły roboczej z południa. W poprzednich latach około 1,5 mln rumuńskich pracowników wybrało już bowiem inny kierunek, udając się do krajów takich jak Hiszpania, Portugalia czy Włochy. W rezultacie tego, a także w wyniku lepszej koniunktury, to Rumunia zaczyna odczuwać niedostatek siły roboczej.
Rumunia będzie miała w nadchodzących latach także inne pozytywne niespodzianki dla unii - zapewnia minister Ungureanu. W dziedzinie politycznej może się podzielić m.in. doświadczeniami dotyczącymi regionu Morza Czarnego. Obszar ten, jakże ważny dla bezpieczeństwa energetycznego Europy, kryje zarówno możliwości, jak i zagrożenia. Chodzi o to, by przez odpowiednie działania w sferze politycznej i gospodarczej powiększać te pierwsze i redukować te drugie.
Unia może z kolei zaoferować krajom regionu europejską perspektywę i wartości. Z Polską łączy Rumunię właśnie wspólnota celów i wartości. Zwłaszcza w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego strategiczna współpraca Bukaresztu i Warszawy jest ścisła i niepodważalna - podkreśla szef rumuńskiej dyplomacji.
Notował WK
Okładka tygodnika WPROST: 1/2007
Więcej możesz przeczytać w 1/2007 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2007 (1254)

  • Życzenia 5 sty 2007 Niech rok siódmy tego wieku po siedmiokroć trafi w gusty: najpierw siedem procent wzrostu, potem siedem dekad tłustych, siódme niebo, istny Eden... Tego życzy Czytelnikom "Wprost" na 2007 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 3
  • Na stronie - Rok Człowieka Roku 5 sty 2007 Zbigniew Ziobro poddaje Polskę "szokowej terapii prawnej" 3
  • Playback 5 sty 2007 Wicepremier i minister finansów Zyta Gilowska © A. JAGIELAK 4
  • Skaner 5 sty 2007 SKANER POLSKA TAJNE KONTA Rozpruta przesyłka prokuratury Wtajemniczych okolicznościach została rozpruta paczka z dokumentami ze szwajcarskiej prokuratury dla polskich śledczych. Dokumenty są dowodem na to, że polscy politycy, w tym... 8
  • Sawka czatuje 5 sty 2007 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Poczta 5 sty 2007 OŚWIADCZENIE Wydawca tygodnika "Wprost" przeprasza Piotra Rachwalskiego za nazwanie go w artykule "Zadymiarze do wynajęcia" - zamieszczonym w tygodniku "Wprost" 11 maja 2003 r. (nr 19) - "jednym z najbardziej... 14
  • Z życia koalicji 5 sty 2007 PONAD 70 PROC. Polaków ufa Kazimierzowi Marcinkiewiczowi. To sporo. Cóż z tego, skoro wśród tych nieufnych jest Jarosław Kaczyński. Premier nie chciał, żeby były premier był wicepremierem. A co na to przyszły premier? KAZIO CHCIAŁ... 16
  • Z życia opozycji 5 sty 2007 JEŚLI WIERZYĆ PROKURATURZE, to eseldowskim ministrom spraw wewnętrznych kablowanie czerwonym, że policja na nich coś szykuje, weszło w krew. Skazany za to został Sobotka, teraz prokuratura podejrzewa, że komu innemu kablował też Janik.... 17
  • Wprost przeciwnie - Saldo ujemne 5 sty 2007 Rok 2006 nie był dobry dla świata 18
  • Fotoplastykon 5 sty 2007 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Człowiek Roku 2006 - Zbigniew Ziobro 5 sty 2007 Prokurator Polski 20
  • Alfabet Ziobry 5 sty 2007 A - adwokatura - To piękny zawód pod warunkiem, że jest wykonywany etycznie. Niestety z tym bywa różnie. Źle pojęta solidarność zawodowa wyklucza nadzieję na zmiany na lepsze. Dlatego chcę odebrać korporacjom sądownictwo... 28
  • Urodzony przywódca 5 sty 2007 Zbigniew Ziobro - profil osobowości 30
  • Człowiek z zagranicy 5 sty 2007 Nominowani do tytułu Człowiek Roku 2006 Jeszcze nigdy w historii wyboru Człowieka Roku "Wprost" wśród nominowanych nie było tak wielu obcokrajowców. Jeszcze nigdy nie było też tylu osób związanych ze sportem - trzej trenerzy z... 31
  • Egzekutor roku 5 sty 2007 Lech Kaczyński wróży Zbigniewowi Ziobrze dużą przyszłość. Kazimierz Marcinkiewicz uważa go za polskiego Rudolpha Giulianiego. A włoski prokurator Ferdinando Imposimato ceni za walkę z korupcją. 32
  • Gambit Kaczyńskiego 5 sty 2007 Kazimierz Marcinkiewicz wysiadł z pociągu polityka na przystanku bank i może już nigdy do polityki nie wrócić 36
  • Powiernictwo ćwiczebne 5 sty 2007 Powiernictwo Pruskie domaga się tego, o czym wielu Niemców myśli, ale boi się powiedzieć 40
  • Giełda - Trendy 2007 5 sty 2007 Hamulec wzrostu Polska znajduje się w korzystnej fazie cyklu koniunkturalnego. Gospodarka dynamicznie rośnie, pięcioprocentowa podwyżka wynagrodzeń powoduje, że wzrasta także popyt wewnętrzny, wreszcie zaczęły się także zwiększać... 44
  • Homo europeicus 5 sty 2007 Polacy chcą amerykańskiego poziomu życia i europejskiego socjalizmu 48
  • Wyścig z czwartą falą 5 sty 2007 W XXI wieku praca wygra z kapitałem 52
  • Chińska Republika Liberalna 5 sty 2007 Chiński kapitalizm socjalistyczny ma w sobie coraz mniej socjalizmu 55
  • 2x2=4 - Życzenia i wyzwania 5 sty 2007 Życzmy sobie, by nie biorąca udziału w wyborach połowa obywateli przestała być biernym tłumem 58
  • Supersam - Trendy 2007 5 sty 2007 60
  • Rok HDTV 5 sty 2007 Już dziś można oglądać w wysokiej rozdzielczości kanały Sport, Discovery HD oraz MGM na platformie N, a w Cyfrze + - Canal + Sport HD. Obie platformy planują kolejne kanały. W HDTV inwestuje też Cyfrowy Polsat (do końca roku ma się... 60
  • Złoto dla zuchwałych 5 sty 2007 W psychologii barw kolor złoty oznacza umiłowanie materii i podatność na pochwały. W modzie jest bezkonkurencyjny, jeśli chodzi o zuchwałe zwrócenie na siebie uwagi. Kolor złoty będzie hitem pierwszej połowy 2007 r. W Polsce Laura Guidi... 60
  • Maxicorolla 5 sty 2007 Na rynku motoryzacji rok upłynie pod znakiem najbardziej spektakularnej zmiany w popularnej klasie kompakt. Największy hit w tym segmencie - Toyota Corolla - ustąpi miejsca modelowi Auris. W polskich salonach auto znajdzie się w marcu.... 60
  • Lapto-Polacy 5 sty 2007 Wiele wskazuje na to, że w 2007 r. przenośny komputer stanie się przedmiotem równie osobistym i powszechnym jak telefon komórkowy. Tym bardziej że najprostsze nowe modele można kupić już za niecałe 2 tys. zł, zaś laptopy, jak wynika z... 60
  • Szerokie widoki 5 sty 2007 Vista (ang. "szerokie widoki") - tak nazywa się nowa wersja systemu operacyjnego Windows koncernu Microsoft. Użytkownicy następcy systemu Windows XP między innymi będą mieli do dyspozycji trzy interfejsy, wśród których znajdzie... 60
  • Panowie na obcasach 5 sty 2007 Kilka lat temu w ankiecie brytyjskiego "New Musical Express" David Bowie został uznany przez gwiazdy rocka za najwybitniejszego artystę wszech czasów. Teraz okazuje się również ikoną mody. Hitem wiosny mają być buty na koturnach... 60
  • Rukola zamiast żeberek 5 sty 2007 Chleb ze smalcem i ogórkami już się nam przejadł. Gołym okiem widać, że w centrach handlowych, w których jest kilka restauracji do wyboru, polskie jadło przegrywa z potrawami włoskimi czy greckimi. Nie bez znaczenia dla naszych upodobań... 60
  • iPhone kontra iPhone 5 sty 2007  Dwa w jednym, czyli telefon komórkowy plus odtwarzacz mp3 - tak prawdopodobnie będzie wyglądać największa pokusa dla miłośników nowinek elektronicznych w tym roku. Kevin Rose, prowadzący wideo podcast (rodzaj audycji telewizyjnej... 60
  • Striptiz u Harrodsa 5 sty 2007 Diabeł ubiera się na zimowych wyprzedażach 64
  • Blondynka wieczorową porą 5 sty 2007 Dżinsy, a nawet dresy proponują na sylwestra najwięksi projektanci 68
  • Pazurem - Tłok na przyczółku 5 sty 2007 Inaczej słucha się disco polo na potupajce w remizie, a inaczej gdy podają je tenorzy we frakach i pod batutą 71
  • Potwarz sławy 5 sty 2007 Jeśli o tobie nie plotkują - nie żyjesz! 72
  • Smutek Hurdów 5 sty 2007 W sercu Hiszpanii żyje lud opóźniony cywilizacyjnie o kilka stuleci 74
  • Know-how 5 sty 2007 Wielki Zderzacz To będzie rewolucja w badaniach cząstek elementarnych. W listopadzie 2007 r. w Genewie rozpocznie pracę Wielki Zderzacz Hadronów (LHC), największy akcelerator na świecie. Powstaje on 50-150 m pod ziemią, w miejscu dawnego... 76
  • Leczenie śmiercią 5 sty 2007 Lekarze zamiast przetaczać krew, będą zamrażać chorych! 80
  • Szerszenie bojowe 5 sty 2007 Miniroboty poruszające się jak owady wesprą żołnierzy i policjantów 84
  • Prehistoria przemocy 5 sty 2007 W epoce kamiennej wojny pochłaniały więcej ofiar niż w czasach współczesnych 86
  • Bez granic - Trendy 2007 5 sty 2007 UE.Niemiecki plan gry Josep Borrell Przewodniczący Parlamentu Europejskiego Bardzo ważne będzie już samo rozpoczęcie roku od symbolicznego rozszerzenia Unii Europejskiej o Bułgarię i Rumunię i objęcie prezydencji we wspólnocie przez... 88
  • Unia klasy B 5 sty 2007 Komisja Europejska postanowiła, że akcesja Bułgarii i Rumunii do UE będzie warunkowa 92
  • Powrót realistów 5 sty 2007 Rozmowa z Henrym Kissingerem, byłym sekretarzem stanu USA W Iraku Amerykanie muszą dokonać wyboru między demokracją a stabilnością 96
  • Leonid Iljicz Putin 5 sty 2007 Rządy Breżniewa są wspominane jako najlepszy okres w historii Rosji i Związku Sowieckiego 100
  • Kultura - trendy 2007 5 sty 2007 KINO. Powódź kontynuacji W kinie przez cały rok najważniejsze będzie pytanie: czy kolejne numerki pomnożą cyferki? Czeka nas festiwal kontynuacji - od wyczekiwanych ("Shrek 3", piąty "Harry Potter i Zakon Feniksa",... 102
  • Zły zapach 5 sty 2007 Zbrodnia w służbie ludzkości nigdy nie wyglądała tak pięknie, jak w filmie "Pachnidło" 106
  • Recenzor 5 sty 2007 W jądrze ciemności "Shooting Dogs" to film o poczuciu bezradności w obliczu rozszalałej przemocy. Gorzko ironiczny i wstrząsający. Rzecz dotyczy ludobójstwa, jakiego dokonały bojówki Hutu w Rwandzie na Tutsich w 1994 r. Kino... 110
  • Górna półka - Podróż do wnętrza Kościoła 5 sty 2007 George Weigel "Boży wybór. Papież Benedykt XVI i przyszłość Kościoła katolickiego" Znak, Kraków 2006 Dynamiczna, zmienna ortodoksja - taki projekt katolicyzmu przedstawia w swojej najnowszej książce filozof i teolog George... 112
  • Krótko po wolsku - Terytorium powiernicze 5 sty 2007 Na podstawie opinii pojawiających się w zagranicznych mediach i zaskakująco chętnie u nas cytowanych łatwo dojść do wniosku, że Polska jest murzynem Europy. I to niekoniecznie białym. Opinia ta wynika nie tylko stąd, że światli,... 113
  • Ueorgan Ludu 5 sty 2007 POLECAMY PREZENTY NOWOROCZNE Model F 16 jastrząb Miły prezent dla miłośników militariów. I pamiętaj - twój model jest na razie jedynym sprawnym myśliwcem tego typu w kraju. Bilet lotniczy Bilet do Hollywood na światową galę, gdzie... 113
  • Skibą w mur - Tak będzie 5 sty 2007 W 2007 r. do Młodzieży Wszechpolskiej masowo będą się zapisywać krótko ostrzyżeni fani hip-hopu 114

ZKDP - Nakład kontrolowany