Wojny grypowe czyli kto co chce zyskać na epidemii

Wojny grypowe czyli kto co chce zyskać na epidemii

Czy firmy farmaceutyczne chcą zarobić krocie na szczepionkach na świńską grypę? Czy nie łamie się reguł wolnego rynku, gdy to rządy kupują szczepionki? Czy polski rząd mówi, że nic nam nie grozi, by ukryć, że nie ma pieniędzy na szczepionki? Czy podając alarmistyczne dane o świńskiej grypie, rząd Ukrainy chce uzyskać pomoc od Unii Europejskiej, i to nie na zwalczanie choroby, lecz na kupno gazu z Rosji? Czy zarobić chcą producenci różnych antywirusowych gadżetów, np. bezużytecznych maseczek? Przebieg tej grypy jest łagodny i tylko nieliczni zarażeni trafiają do szpitala. Znacznie groźniejsza jest grypa sezonowa – przekonuje od wielu dni minister zdrowia Ewa Kopacz. Innego zdania jest David Butler-Jones, szef agencji zdrowia publicznego Kanady. Uważa on, że „jedyną skuteczną metodą zatrzymania pandemii są szczepienia”.
Szczepionka na świńską grypę w różnych odmianach stosowana jest już w  kilkudziesięciu krajach, m.in. w USA, Kanadzie, Chinach, we Francji, Włoszech, na Węgrzech, w Portugalii, Niemczech, Szwecji i Finlandii. W  USA jest tak wielu chętnych, że przed szpitalami ustawiają siętasiemcowe kolejki oczekujących na szczepienia. W Rockeville pod Waszyngtonem kilkaset osób stało w kolejce długiej na kilometr. Szwecja zamówiła 18 mln dawek dla całego liczącego 9 mln mieszkańców społeczeństwa, a mimo to dochodzi do awantur. Szwedzkie media oburzyły się, że silni i zdrowi hokeiści klubu Leksand IF brutalnie wypchnęli z kolejki po szczepionkę kobiety w ciąży i dzieci, które powinny być szczepione w pierwszej kolejności. Jak się okazało, lekarz pierwszoligowego zespołu hokejowego pobrał szczepionki poza kolejnością i zaszczepił wszystkich zawodników oraz działaczy.Do szczepień przystąpiła Turcja. W pierwszej kolejności szczepione są tu pielęgniarki, lekarze, a także muzułmańscy pielgrzymi udający się do Mekki. Zamówione przez władze bułgarskie szczepionki przeciw nowej grypie nadejdą dopiero po Nowym Roku. W sumie – według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) – ponad 300 mln dawek szczepionki na  świńską grypę wysłano już do 90 krajów (maksymalnie można wyprodukować 3 mld dawek rocznie, czyli dla połowy ludzkości). To znakomity interes dla  firm farmaceutycznych. Pytanie tylko, czy koncerny chcą to robić naszym kosztem, czy dla naszego zdrowia.

Na pewno nie ma powodów do niepokoju i wszczynania alarmu, a tym bardziej paniki, jak stwierdziła na konferencji prasowej minister zdrowia Ewa Kopacz. Bardziej dyskusyjne jest tłumaczenie naszej opieszałości w szczepieniach tym, że ciągle nie wiadomo, jakie mogą być odległe skutki użycia szczepionki przeciwko grypie A/H1N1. Wychodząc z  takiego założenia, nie należałoby zalecać stosowania co roku szczepionki przeciwko grypie sezonowej. Preparat na tę grypę każdego roku jest inny. Przygotowywany jest zgodnie z zaleceniami WHO w zależności od tego, jaki wirus grypy może zaatakować świat w kolejnym sezonie. Gdybyśmy mieli czekać na „odlegle skutki" takich szczepień, w żadnym sezonie grypowym nie zdążylibyśmy się zaszczepić.

Technologia opracowywania i produkcji szczepień przeciwko grypie znana jest od 40 lat. I co roku jest taka sama. W podobny sposób powstała szczepionka przeciwko świńskiej grypie. Szczep wirusa tej grypy zidentyfikowano pod koniec kwietnia 2009 r., a  pierwsze preparaty pojawiły się na rynku pod koniec września. Martin Harvey Allchurch, rzecznik Europejskiej Agencji Leków (EMEA), powiedział Radiu RMF FM, że dotychczasowe testy są wystarczające. Przeprowadzono je  na 6-8 tys. osób, w tym na dzieciach. Jedyne znane skutki uboczne to  swędzenie, opuchnięcie miejsca po ukłuciu, osłabienie, senność, lekka gorączka.

Oczywiście nie ma pewności, czy szczepionki są w pełni bezpieczne, jak sugeruje wiceminister zdrowia Marek Twardowski. Ale całkowitej pewności nie ma też w odniesieniu do innych stosowanych szczepionek, a także do  wszystkich zarejestrowanych i dostępnych na rynku leków. Wiele z nich jest dostatecznie przebadanych zgodnie z wszelkimi obowiązującymi wymogami, ale o działaniach niepożądanych często dowiadujemy się dopiero po wielu latach ich stosowania. Zdarza się też, że jest odwrotnie: wcześniejszych obaw nie potwierdzają dłuższe obserwacje. Tak było ze  szczepionką przeciwko świńskiej grypie, która wywołała epidemię w 1976 r. Gdy w FortDix w New Jersey pojawiło się ognisko świńskiej grypy, ówczesny prezydent Gerald Ford zarządził masowe szczepienia, które miały uchronić amerykańskie społeczeństwo przed epidemią.

Szczepień zaniechano po podaniu leku 40 mln osób. Sądzono, że lekarstwo okazało się groźniejsze od choroby, bo na świńską grypę zachorowało zaledwie kilkuset żołnierzy (zmarł jedynie 19-letni chłopiec). Jednocześnie u 30 osób na skutek powikłań wywołanych pospiesznie przygotowanymi szczepieniami doszło do rozwinięcia się tzw. zespołu Guillaina-Barre’a powodującego paraliż kończyn (na skutek zapalenia korzeni nerwowych i  nerwów obwodowych). Rząd amerykański musiał wypłacić odszkodowania sięgające 90 mln dolarów. Szczepień zaniechano, ale głównie dlatego, że  epidemia zaczęła wygasać. Była to zupełnie inna sytuacja niż dziś, gdy zamiast wygasania epidemii mamy już jej drugą falę. Mniej też, niż  sądzono, było działań ubocznych. Zapomniano, że zespół Guillaina-Barre’a zdarza się także wtedy, gdy nie ma masowych szczepień. Z opublikowanych przez „The Lancet" badań dr. Stevena Blacka z Cincinnati Children’s Hospital w stanie Ohio wynika, że co roku średnio występuje on u jednej osoby na 100 tys. Można mieć zatem pewność, że po obecnie prowadzonych szczepieniach jedynie w USA będzie co najmniej kilkadziesiąt przypadków zespołu Guillaina-Barre’a. Podobnie będzie można się doliczyć nagłych zgonów i poronień u kobiet w ciąży. Tym bardziej że nagłe zgony z nieznanych przyczyn zdarzają się w USA u sześciu osób w okresie sześciu tygodni w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców. Jeszcze częściej zdarzają się samoistne poronienia. W ciągu zaledwie jednego dnia może do  nich dojść u 397 kobiet na milion matek oczekujących dziecka. Bez względu na to, czy szczepienia są prowadzone, czy też ich nie ma, tak jak w Polsce.

Podejrzenia powikłań po ostatnich szczepieniach na świńską grypę już się pojawiły. Wiceminister zdrowia Adam Fronczak podczas debaty sejmowej stwierdził, że w jednym z krajów są już z tego powodu cztery zgony. Tym krajem jest Szwecja, a informację taką podała gazeta „Aftonbladet", a za nią „Berliner Boulevardblatt". Ale czy te zgony są faktycznie związane ze szczepieniami? Ursula Forner, rzecznik prasowy szwedzkiego ministerstwa zdrowia, twierdzi, że sprawa jest skrupulatnie badana i na razie nie ma takiej pewności. Zaszczepione osoby, które zmarły, były w  starszym wieku i ciężko chorowały na przewlekłe schorzenia. Dlatego też zaszczepiono je w pierwszej kolejności. Wśród nich była 74-letnia kobieta cierpiąca na niewydolność płuc oraz 50-letni mężczyzna z ciężką chorobą serca.

Podczas debaty poświęconej grypie jeden z posłów stwierdził: „Epidemiolodzy we Francji biją na alarm, że szczepionki na  nową grypę mogą zabić nawet 60 tys. osób, bo zawierają rtęć". Niektóre szczepionki, w tym również te na świńską grypę, zawierają tiomersal, substancję konserwującą preparat, w której znajduje się domieszka odrobiny związku rtęci. Jest ona w stosowanym w Europie preparacie Pandemrix produkowanym przez GlaxoSmithKline. Prawdą jest, że nie ma jej w podawanych dzieciom szczepionkach na inne choroby zakaźne. Firmy wycofały się z tej substancji, ale wyłącznie pod naciskiem organizacji antyszczepionkowych powołujących się na podejrzenie, że znajdujący się w  szczepionkach związek rtęci może powodować autyzm. Nigdy tego nie  potwierdzono. Wręcz przeciwnie – przeprowadzono kilka badań, które temu zaprzeczają ( jedno z nich opublikowano we wrześniu 2009 r. po 10 latach obserwacji zaszczepionych dzieci).

W Niemczech rząd kupił 50 mln szczepionek, tymczasem chętnych do  szczepień jest tylko kilkanaście procent społeczeństwa. Powodem jest nagłośniona przez media awantura, do jakiej doszło, gdy ujawniono, że rząd kanclerz Angeli Merkel, pracownicy administracji oraz  Bundeswehra mieli otrzymać lepszą szczepionkę – „de luxe", a nie „zwykłą" jak reszta społeczeństwa. Politycy i media zaczęli się spierać w podobnym tonie jak w Polsce. „Rząd okazał społeczeństwu pogardę" –  oświadczył Martin Exner, szef Instytutu Higieny i Zdrowia Publicznego na  uniwersytecie w Bonn. Angela Spelsberg, ekspert niemieckiego oddziału Transparency International, oskarżyła nawet o korupcję komisję dopuszczającą leki do użycia w Niemczech. W wywiadzie dla „Der Spiegel” zażądała powołania komisji parlamentarnej do zbadania, jak doszło do  kupienia szczepionek na świńską grypę. Europejska Agencja Leków (EMEA) –  stwierdziła Spelsberg – jest prawie w dwóch trzecich finansowana przez koncerny farmaceutyczne. Zakładając, że jeśli nawet ma rację, czy to  miało jakiś wpływ na zatwierdzenie szczepień przeciwko świńskiej grypie?

W Polsce oliwy do ognia dolał wiceminister zdrowia Marek Twardowski, który twierdzi, że koncerny załatwiły sobie sprzedaż szczepionki na  świńską grypę rządom, a nie tak jak w innych wypadkach przez hurtownie i  apteki. Bo nie chcą w ten sposób ponosić ryzyka na wolnym rynku ani odpowiedzialności za szczepionkę. Owszem, nie jest to zgodne z regułami wolnego rynku, ale taka była decyzja WHO i Unii Europejskiej. Jeśli mieć pretensje, to do tych organizacji, bo tam ewentualnie odbywał się lobbing producentów szczepionek. – Chodziło o to, by w czasie walki z  pandemią w pierwszej kolejności zaszczepić pracowników odpowiedzialnych za utrzymanie ciągłości państwa oraz osoby zagrożone ciężkim przebiegiem grypy lub jej powikłaniami – mówi „Wprost" dr Paweł Grzesiowski z  Zakładu Profilaktyki Zakażeń i Zakażeń Szpitalnych Narodowego Instytutu Leków.

Dla zwiększenia skuteczności niektóre szczepionki zawierają tzw. adjuwanty (od łacińskiego słowa adiuvare – pomagać). Są to na ogół różnego rodzaju substancje chemiczne albo fragmenty mikroorganizmów poprawiające reakcję układu odpornościowego na patogen. W szczepionce przeciwko świńskiej grypie koncernu Glaxo zastosowano nowy adjuwant, emulsje wodno-olejowe (oznaczone symbolem ASO3). Nie wiadomo, dlaczego adjuwanty tak działają, ale wykorzystuje się je także w  niektórych nowych szczepionkach przeciwko grypie sezonowej. Bo korzyści są ewidentne. U osób po 65. roku życia emulsja wodno-olejowa w nowym, jeszcze niezarejestrowanym preparacie pozwoliła zwiększyć reakcję odpornościową przeciwko grypie sezonowej z 50 proc. do ponad 90 proc. W  wypadku grypy pandemicznej, takiej jak A/H1N1, można uzyskać odporność już po jednej dawce preparatu. Taką też szczepionkę zakupiono w  Niemczech „dla ludu".

Kanada oraz większość krajów europejskich, które zamówiły szczepionkę na świń- ską grypę, stosuje preparaty z adjuwantem. Są one bezpieczne. Badania nie wskazują, że mogą powodować jakieś działania uboczne. Szczepionki bez adjuwantu stosują natomiast Amerykanie, ale tylko dlatego, aby  uniknąć ewentualnych protestów tzw. grup antyszczepionkowych, co mogłoby zniechęcić część osób do szczepień, co szczególnie mogłoby się odbić na  najbardziej narażonych na wirusa dzieciach. Warto było, bo w USA większość osób chce się szczepić.

Zasadna jest dyskusja, ile należy podawać dawek szczepionki przeciwko grypie A/H1N1. WHO uważa, że  wystarczy podać jedną dawkę nawet dzieciom (od 6. do 10. roku życia). Amerykanie na wszelki wypadek podają dwie (w odstępie czterech tygodni), by mieć pewność, że maluchy będą chronione przed wirusem. Szczepione mogą być również kobiety w ciąży ( jedną dawką). To najbardziej drażliwy temat, bo na ogół z dużą rezerwą stosuje się wszelkie leki i preparaty u  kobiet oczekujących dziecka, nawet jeśli poważnie chorują. Tymczasem dla  matki i dla dziecka często lepsze jest leczenie choroby niż czekanie z  założonymi rękami. Tak jest w wypadku astmy i cukrzycy ciążowej. Lepiej też szczepić kobiety w ciąży przeciwko grypie. Wprawdzie nie wykonuje się badań klinicznych na kobietach w ciąży, ale „dotychczasowe obserwacje wskazują, że preparat na grypę A/H1N1 jest u nich skuteczny i  bezpieczny" – zapewnia prof. Anthony Fauci z National Institute of  Allergy and Infectious Diseases. Ryzyko zachorowania na grypę (świńską i  sezonową) jest zdecydowanie większe niż wystąpienie powikłań wywołanych szczepieniami.

W Polsce największe wzięcie mają maski chroniące przed zarazkami, które są już trzykrotnie droższe niż przed epidemią i  pomagają tyle co umarłemu kadzidło. Po założeniu chronią przed zarazkami przez 15-20 minut. Chodzenie z nimi po ulicach jest równie skuteczne jak opędzanie się ręką od much. Interes zbijają producenci żeli do rąk i  sprayów, które mają zabijać wirusy „na śmierć". Matki kupują dzieciom termometry przyczepiane do ubrania monitorujące temperaturę ciała. Jedynie na szczepienia jak co roku jest niewielu chętnych. Przeciwko grypie sezonowej szczepi się tylko 16 proc. Polaków powyżej 65. roku życia i zaledwie 9 proc. osób z grup ryzyka poniżej tej granicy wiekowej, co daje nam ostatnie miejsce wśród 11 badanych krajów europejskich.

Szczepionka na grypę (obojętnie na jaką odmianę) jest jak wykupienie polisy ubezpieczeniowej. Kto się ubezpieczy, a raczej zabezpieczy, w  razie epidemii jest lepiej chroniony przed wirusami. Taka osoba, jeśli nawet zachoruje, czego nigdy nie można wykluczyć, ma większą szansę uniknięciapowikłań pogrypowych. A mogą to być groźne powikłania, takie jak poronienia u kobiet w ciąży, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie opon mózgowych czy zapalenie wsierdzia. Zaszczepione osoby mają też większe szanse przeżycia w razie ciężkiej infekcji. Dotyczy to  szczególnie dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych, przewlekle chorych i  z osłabioną odpornością.

Po I wojnie światowej podczas najgroźniejszej pandemii hiszpanki większość chorych prawdopodobnie umierała nie z  powodu samej grypy, ale powikłań pogrypowych. Zmarło wtedy co najmniej 20 mln ludzi. Powikłania pogrypowe często zdarzają się też po grypie sezonowej, ale nie zawsze są ujmowane w statystykach medycznych. Wiele osób dopiero po wielu latach dowiaduje się, że ma uszkodzone zastawki serca. Niepomogło im jedzenie kapusty kiszonej, soku z cytryny ani sprzedawanych bez recepty preparatów na zwiększenie odporności organizmu. A jak będzie teraz?

Polską specjalnością stała się metoda na przeczekanie. Najpierw postanowiliśmy przeczekać kryzys gospodarczy, teraz podobnie chcemy poczekać, aż minie pandemia świńskiej grypy. Ministerstwo Zdrowia jest przekonane, że najbardziej czarne scenariusze się nie sprawdzą. Z  najnowszych danych WHO wynika jednak, że 70 proc. wirusów grypy to  A/H1N1. Szczyt zachorowań oczekiwany jest za kilka tygodni, najpóźniej kilka miesięcy.
Okładka tygodnika WPROST: 46/2009
Więcej możesz przeczytać w 46/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 15
  • polak mały   IP
    Z tymi szczepionkami to tak jak z 11 września,
    korupcja, propaganda,złoto.Bomby gazowe w Iraku,ropa biznes. Ocieplenie globalne spowodowane przez ludzi,ogromna kasa.Ptasia grypą,świńska grypą,może końską,może globalną itp,to są kpiny z ludzi.
    Nie trzeba być mędrcem żeby to wszyto zrozumieć. nie można dziś straszyć iwanem.Nowoczesna technologia,robotyka na dużą skale to dalsze zubożenie części społeczeństwa,a krocie będą zbierać tylko nieliczni.Przeludnienie jest ogromne na naszej planecie,kto bedzie utrzymywac i karmić darmozjadów.Jest jeszcze drugi aspekt całej tej sprawy,coś niedobrego dzieje się w naszym układzie słonecznym to ma ścisły związek z poczynaniami na ziemi.Wielcy nieliczni o tym dobrze wiedzą.
    Tu jest potrzebny ogromny szmal aby się do tego dobrze przygotować.Nie jest to asteroida,to co?
    • Miko   IP
      Niestety grypa panuje, ale ja staram się ciepło ubierać, często myję ręce, dużo owoców i warzyw jem. Poza tym mollersa sobie kupiłam bo trany podobno świetnie wpływają na odporność. I grypy się nie boję.
      • Kaśka   IP
        Objawy choroby widoczne w TVN24. Najpierw atak na Kopacz,
        potem obrona przed Kochanowskim.Czy to jest łagodny
        przebieg choroby?
        • martha   IP
          Do autora- prosze nie kazać nam wzorować się na Amerykanach, nie od wczoraj wiadomo bowiem, że to naród niezbyt mądry - co usłyszą w TV to wykonają:)
          • anielica   IP
            Żałuję każdego wydanego grosza na ten szmatławy i mocno stronniczy (uwaga!) artykuł. Kto pana sponsoruje, panie wojtasiński??żywa reklamo koncernów farmaceutycznych? A myślałam, że w końcu dowiem się prawdy. I jeszcze dot. tiomersalu, (szkodliwego związku rtęci i udowodniono jego szkodliwość) \"(...)nie ma jej (substancji tiomersal) w podawanych dzieciom szczepionkach na inne choroby zakaźne(...)\" CO ZA BZDURA!!! A EUVAX B?? Może i po tym nie było śmiertelnych ofiar poszczepiennych?? http://www.youtube.com/watch?v=sB8QbiCmCwI&feature=player_embedded#

            Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2009 (1399)

            • Na stronie - W łóżku z premierem 8 lis 2009, 19:00 Choćby cię żona przyłapała w łóżku z kochanką, mów, że to złudzenie optyczne, że nikogo pod kołdrą nie ma. Tę żelazną zasadę niewiernych mężów na potęgę stosuje rząd. Co ciekawe, im bezczelniej to robi (wcześniejsze rządy też od tego nie stroniły), tym więcej osób ma problemy... 5
            • Z życia koalicji 8 lis 2009, 19:00 Jak wiadomo, w Warszawie władze miasta wybudowały basen na Warszawiance. Miasto wybudowało, ale przejęła to fundacja PO i SLD, z którą związany jest Wielki Kąpielowy Andrzej Halicki. I teraz na tych basenach odbywają się co rusz jakieś... 6
            • Z życia opozycji 8 lis 2009, 19:00 Kalisz, Szmaja i Olejniczak chcą obalić Grześka Napieralskiego. Trzeba przyznać, że równie groteskowego triumwiratu historia dotychczas nie znała. Brak w nim Oktawianów Augustów i Marków Antoniuszów, jest za to nadmiar Lepidusów. Nie... 7
            • Wojny grypowe czyli kto co chce zyskać na epidemii 8 lis 2009, 19:00 Czy firmy farmaceutyczne chcą zarobić krocie na szczepionkach na świńską grypę? Czy nie łamie się reguł wolnego rynku, gdy to rządy kupują szczepionki? Czy polski rząd mówi, że nic nam nie grozi, by ukryć, że nie ma pieniędzy na szczepionki? Czy podając alarmistyczne dane o... 8
            • Skaner 8 lis 2009, 19:00 14
            • Biegunka ze szczypiorkiem 8 lis 2009, 19:00 Ustawa szczypiorkowa jest krótka (trzy zdania), ale treściwa: „Kto handluje (…) poza miejscami do tego wyznaczonymi, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny". Przewiduje też konfiskatę towaru. – Na... 14
            • Langusta charytatywna 8 lis 2009, 19:00 Kryzys nie wpłynął na naszą wielkoduszność. W 2008 r. już co czwarty dorosły Polak wsparł potrzebujących. Do 28,6 proc. wzrosła liczba tych, którzy przekazali pieniądze lub dary rzeczowe organizacjom charytatywnym (dane za... 14
            • Zmarł twórca TVN 8 lis 2009, 19:00 Przed tygodniem po długoletniej walce z białaczką zmarł Jan Wejchert, biznesmen, jeden z najbogatszych Polaków. Pierwsze firmy tworzył już w latach 70., ale prawdziwym strzałem w dziesiątkę okazało się zbudowane w 1984 r. z Mariuszem... 15
            • Przegląd prasy zagranicznej 8 lis 2009, 19:00 Traktat ocalony  Koniec koszmaru Podpisanie traktatu lizbońskiego przez Czechy oznacza koniec koszmaru towarzyszącego długim zabiegom o jego ratyfikację. Teraz przyjedzie czas na konsolidację i spokojne wdrażanie reform instytucjonalnych... 20
            • Puls gospodarki 8 lis 2009, 19:00 Dziwna sytuacja: daliśmy bankom miliardy, a gdy prezydent błaga je, by zaczęły udzielać kredytów, one odmawiają Joseph Stiglitz, laureat Nagrody Nobla z ekonomii Elektryzujący pomysł W Warszawie i czterech innych miastach Polski powstanie... 22
            • Kwaśne winogrona i słodkie cytryny 8 lis 2009, 19:00 Programy wyborcze, ideowe spory, podziały na partie? Nie warto sobie tym zawracać głowy. Tak naprawdę o wszystkim decydują frustracje, ambicje, lęki i żale. A to, co nazywamy polityką, często jest tylko wtórną racjonalizacją tej całej emocjonalności. „Wprost”... 24
            • Jak dostać się na Harvard 8 lis 2009, 19:00 Polskie uczelnie są beznadziejne i nie dają perspektyw, a ty nic nie możesz na to poradzić? Wręcz przeciwnie! Nie ma powodu, by Polacy studiowali byle gdzie, skoro można startować nawet na Harvard. I nie jest to szansa wyłącznie dla geniuszy. 26
            • Cenię straż pożarną i gospodynie wiejskie 8 lis 2009, 19:00 Rozmowa z Jarosławem Gowinem, posłem Platformy Obywatelskiej 28
            • Zapytaj wprost - Jarząbek Wacław to nie ja 8 lis 2009, 19:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Sebastian Karpiniuk, poseł PO, były przewodniczący komisji ds. nacisków. 34
            • Plus ujemny - Krzyż fiński 8 lis 2009, 19:00 Współczesna Europa z uporem godnym lepszej sprawy promuje tych, którzy wymagają, żądają, postulują i domagają się, a ich biblią jest Karta Praw Podstawowych. To wzruszający zapis praw wszelakich społeczeństwa wysokich wymagań i roszczeń, bez jakichkolwiek obowiązków. Na... 35
            • Do czego służy polityka historyczna? 8 lis 2009, 19:00 Tworząc „nowe społeczeństwo”, komuniści starali się wyeliminować daty i wydarzenia, np. 11 listopada, które w jasny sposób stanowiły o polskości. A działacze opozycji niepodległościowej kultywowali te rocznice, żeby podkreślić obcość komunizmu wobec polskiej... 37
            • Urzędnik na miarę - Jerzy Miller 8 lis 2009, 19:00 W przestronnym, niezbyt nowoczesnym gabinecie do niedawna ważyły się losy najważniejszych ludzi w kraju. Tu zapadały decyzje o tajnych strategiach politycznych. O przekroczenie tego progu zabiegali wszyscy, którzy chcieli załatwić coś w Platformie lub instytucjach zależnych od... 44
            • Wieloryb na giełdzie 8 lis 2009, 19:00 Pożera giełdowe płotki i odstrasza od inwestowania rekiny. Wystarczy, że machnie ogonem, a indeksy zalewa fala spadków lub wzrostów. Mowa o mitycznym „grubasie”, który dysponuje środkami pozwalającymi manipulować notowaniami spółek na Warszawskiej Giełdzie Papierów... 48
            • Ściemniana zamiana 8 lis 2009, 19:00 Programy zamiany starych mieszkań na nowe, czym kuszą deweloperzy, to lep na naiwnych klientów. Tak wynika z analizy przeprowadzonej przez „Wprost”. – To się państwu nie opłaca – usłyszeliśmy od przedstawiciela jednego z deweloperów, kiedy zadzwoniliśmy... 50
            • Rządy cieszą się z kryzysu 8 lis 2009, 19:00 Rozmowa z prof. Jesúsem Huerta de Soto, jednym z najwybitniejszych przedstawicieli wolnorynkowej austriackiej szkoły ekonomii 52
            • Głos z Ameryki - Nowa normalność 8 lis 2009, 19:00 Coś musi być w powietrzu albo w wodzie. Rządzący demokraci doskonale wiedzą, że wprowadzane przez nich podwyżki podatków i programy olbrzymich wydatków budżetowych nie pobudziły procesu tworzenia miejsc pracy ani nie zmniejszyły bezrobocia. A mimo to chcą tę politykę kontynuować. 54
            • Piramida nałogów 8 lis 2009, 19:00 „Uzależnienie od seksu uratowało mnie przed uzależnieniem od alkoholu i narkotyków – twierdzi aktor Will Smith. Znany imprezowicz z Hollywood popełnia błąd. Tak naprawdę przeskakiwanie z jednego nałogu w drugi doprowadza do uzależnienia się od wszystkiego. 56
            • Ogień w stawach 8 lis 2009, 19:00 Obok nowotworów i chorób układu krążenia jedną z najczęstszych przyczyn przedwczesnych śmierci są choroby reumatoidalne. Zapadają na nie głównie kobiety, choć zdarza się, że dotyka to nawet kilkuletnich dzieci. Pacjenci zmagają się z ciągłym bólem, a cierpienie skraca ich... 60
            • Sercowe kłopoty kobiet 8 lis 2009, 19:00 Wbrew obiegowej opinii choroba wieńcowa występuje u kobiet równie często jak u mężczyzn. I wcale nie przebiega u nich łagodniej Panie mają takie same objawy zawału serca jak panowie. Są też tak samo na niego narażone. 62
            • Tajemnica pisma 8 lis 2009, 19:00 Odcyfrowanie egipskich hieroglifów pozwoliło odsłonić mroki prawie trzech tysięcy lat historii. Nadal nieodczytane pozostaje jedno z najstarszych pism świata, protoelamickie, używane w Iranie przez mniej więcej 150 lat, od około 3050 r. p.n.e. Jaka byłaby nasza wiedza o... 64
            • Maszyny Świętego Mikołaja 8 lis 2009, 19:00 Potrzebujesz nowego radia, telefonu komórkowego, zębatki do roweru lub zabawki dla dziecka? Wkrótce nie trzeba będzie kupować tych rzeczy w sklepie. Większość przedmiotów i brakujących części do różnych urządzeń będziemy mogli stworzyć samodzielnie. Drukując je na domowej... 66
            • Co tam, panie, w Ameryce - Sztuczka Obamy 8 lis 2009, 19:00 Jedno z najciekawszych wydarzeń ubiegłego tygodnia w USA przeszło niemal bez echa. Prezydent Obama podpisał budżet wojskowy na 2010 r. Opiewa on na 680 mld dolarów (26 mld USD więcej niż w 2009 r.), przy czym aż 130 mld USD zarezerwowano na potrzeby wojen w Iraku i Afganistanie. 84
            • Powrót Kohla 8 lis 2009, 19:00 Gdy jesienią 1989 r. Helmut Kohl był gościem premiera Tadeusza Mazowieckiego w Warszawie, wydarzenia w NRD toczyły się własnym impetem. Ostatnią wiadomość o tańcu radości na berlińskim murze kanclerz otrzymał podczas kolacji. Przerwał wizytę i udał się do Berlina, gdzie... 85
            • Komisja potakiwaczy 8 lis 2009, 19:00 Nowa Komisja Europejska będzie się składać z nieźle merytorycznie przygotowanych, lecz niespecjalnie barwnych polityków. A gwiazdami będą co najwyżej dwie osoby. Na tym tle najjaśniej świeci przewodniczący José Manuel Barroso. Sama komisja, niezbyt silna, będzie podatna na... 87
            • Zagazowani przez Rosję 8 lis 2009, 19:00 Kraje UE wkrótce będą mieć wspólnego prezydenta i szefa dyplomacji. Wspólnej polityki bezpieczeństwa energetycznego nie dochrapią się jednak jeszcze długo. W tej kwestii w Unii każdy sobie rzepkę skrobie, a… Rosja poszerza wpływy. 89
            • Sztuka pod murem 8 lis 2009, 19:00 To jedno z największych artystycznych wydarzeń obchodów 20. rocznicy obalenia muru berlińskiego. Jest oczywiste, że niemieccy twórcy z obu stron muru mieli wiele do powiedzenia na temat „Sztuka a zimna wojna”. Co zaskakujące, ich spojrzenie na tamtą rzeczywistość... 93
            • Skandynawska brzytwa 8 lis 2009, 19:00 Po ich przeczytaniu nawet Raymond Chandler bałby się zasnąć. Takie są skandynawskie kryminały. Jak to możliwe, że najmroczniejsze historie rodzą się w świadomości ludzi mieszkających w jednym z najbezpieczniejszych zakątków Europy? 95
            • Papież strukturalizmu 8 lis 2009, 19:00 Choć dożył niemal 101 lat, to nie sędziwy wiek sprawia, że mówi się o nim „papież” strukturalizmu. Claude Lévi-Strauss zmienił dwudziestowieczną humanistykę. Dowiódł, że można badać nie tylko gramatykę kultury, lecz także rządzące nią zasady myślenia. Urodzony 28... 99
            • Recenzje 8 lis 2009, 19:00 Film Miłość w czasach PRL „Rewers" to najdłużej wyczekiwana polska premiera tego roku. O filmie zrobiło się głośno już we wrześniu, kiedy zdobył Złote Lwy na Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdyni. Wyróżnieni zostali też... 103
            • Nie tylko na weekend 8 lis 2009, 19:00 MuzykaGary Moore Wiele lat temu król bluesa B.B. King wyznaczył go na swojego następcę. Od tego czasu artysta wielokrotnie zmieniał stylistykę, zawsze jednak powracał do nastrojowych, bluesrockowych ballad. Warszawski koncert będzie jedną... 104
            • Cały ten (babski) jazz 8 lis 2009, 19:00 Gwiazdy gatunku przyprawiają brzmienie Nowego Orleanu funky, elektroniką, latynoskimi rytmami, folkiem, a nawet country. I sprzedają miliony płyt. Diana Krall, Cassandra Wilson, Basia, Norah Jones, Sade Adu, Candy Dulfer czy Natalie Cole wprowadziły jazz na szerokie wody... 105
            • Trzy klucze do Sztokholmu 8 lis 2009, 19:00 Szwedzka stolica kojarzyła się z Abbą i Nagrodą Nobla. Teraz to położone na 14 wyspach miasto można oglądać, podążając tropem bohaterów kultowej serii kryminałów – „Millennium” Stiega Larssona. Stockholms Stadsmuseum raz w tygodniu organizuje bowiem... 108
            • Tylko w Polsce mogłem poprowadzić pociąg 8 lis 2009, 19:00 Rozmowa z Michaelem Palinem, podróżnikiem, członkiem legendarnej grupy Monty Python 110
            • Francuskie kombinacje 8 lis 2009, 19:00 Weź zwykły samochód kompaktowy z małym silnikiem, nadmuchaj jego bagażnik, a pod maskę wsadź turbosprężarkę. Tak według Renault wygląda przepis na idealne auto rodzinne. 114
            • Skibą w mur - Krowa i odmowa 8 lis 2009, 19:00 Wielu ludzi ma wybitne umiejętności na polu komplikowania życia sobie i innym. Taki na przykład Mariusz Kamiński, do niedawna szef CBA, to prawdziwy mistrz komplikacji. Nie dosyć,że skomplikował życie Chlebowskiemu, premierowi, posłance Sawickiej i wielu, wielu innym, to... 116

            ZKDP - Nakład kontrolowany