Zagazowani przez Rosję

Zagazowani przez Rosję

Kraje UE wkrótce będą mieć wspólnego prezydenta i szefa dyplomacji. Wspólnej polityki bezpieczeństwa energetycznego nie dochrapią się jednak jeszcze długo. W tej kwestii w Unii każdy sobie rzepkę skrobie, a… Rosja poszerza wpływy.
Gazprom podpisał niezwykle korzystne dla Rosji porozumienie z Polską na  dostawy gazu. Waldemar Pawlak przekonuje, że umowa, która ma wejść w  życie 1 stycznia 2010 r., to jednak sukces Polski, a przy tym że  jesteśmy pod względem energetycznym najbezpieczniejszym państwem Europy. Tymczasem wygląda na to, że związaliśmy się trwale z jednym dostawcą (w myśl uzgodnień za gaz od Gazpromu będziemy płacić do 2037 r., czyli o 15 lat dłużej niż regulowały to dotychczasowe umowy). Dotychczas sprowadzaliśmy ok. 7 mld m 3 gazu rocznie, teraz będziemy kupować 11 mld m 3 , a Rosjanie będą nam płacili mniej za tranzyt tego surowca do  Niemiec.Dziennik „Kommiersant", który opublikował szczegóły uzgodnień Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA z Gazpromem, utajnione przez wicepremiera Pawlaka nawet dla członków sejmowej Komisji Gospodarki, napisał o wzroście uzależnienia państw wschodniej Europy od  Rosji, a Michaił Korczemkin, dyrektor renomowanej firmy konsultingowej East European Gas Analysis, wróży wręcz bankructwo PGNiG, jeśli spółka będzie musiała kupować gaz u jednego dostawcy tak długo i po zawyżonych cenach, jeśli się weźmie pod uwagę stawki innych oferentów.

Nasi zachodni sąsiedzi, od których także kupujemy gaz, postawili na inną strategię: „zamiast się uzależniać, wejdź w spółkę i uzależniaj". „To wspaniały dzień w stosunkach niemiecko-rosyjskich” – zachwycała się Angela Merkel po podpisaniu w Berlinie przez ówczesnego prezydenta Władimira Putina i kanclerza Gerharda Schrödera umowy o budowie gazociągu Nord Stream. Dziś Merkelzajmuje biurko Schrödera, a jej poprzednik jest etatowym lobbystą Gazpromu.

Rosja u progu zimy znów daje Europie do zrozumienia, że mogą nastąpić zakłócenia w dostawach gazu. Oczywiście, nie z jej winy. Władimir Putin poinformował telefonicznie Fredrika Reinfeldta, premiera Szwecji, która przewodniczy UE, że Ukraina nie wywiązuje się ze swych płatniczych obowiązków, co może spowodować „problemy dla europejskich odbiorców". W  rzeczywistości nie chodzi o długi Kijowa. Ukraina jest nie tylko klientem Gazpromu, ale także głównym krajem tranzytowym w eksporcie gazu na Zachód. Europa pokrywa jedną czwartą swych potrzeb z rosyjskich złóż, a 80 proc. tych dostaw trafia do niej właśnie przez Ukrainę. Rosja nigdy się nie pogodziła z utratą wpływów na tym terenie. Bruksela twierdzi, że  nie ma powodu do paniki, ale Michaił Korczemkin z East European Gas Analysis stawia sprawę jasno: – Rosja sieje niepokój, by przekonać Europę do budowy gazociągów Nord Stream i South Stream z pominięciem Ukrainy.

„Putin nastawia Unię na nową wojnę gazową" – woła w tytule wiedeński dziennik „Die Presse”, ale to tylko pół prawdy, bo światowa wojna gazowa toczy się już od dawna na wielu frontach. Dotychczas wygrywają w niej kremlowscy stratedzy, którzy krok po kroku realizują swe cele. Już w przyszłym roku ma się rozpocząć instalacja bałtyckiej rury na dnie Zatoki Fińskiej. Niemiecko-rosyjska pępowina gazowa długości 1,2 tys. km połączy Babajewo z Greifswaldem z pominięciem państw bałtyckich i Polski. Choć jej koszt szacowano początkowo na 4 mld euro, dziś nie ma wątpliwości, że wyniesie dwa razy więcej. Pieniądze jednak nie grają roli. W rachubach Moskwy gazowa geopolityka ma być narzędziem poszerzania jej wpływów, a na to pieniędzy zabraknąć nie może.

Sukcesy Moskwy uwidaczniają zmiany stanowisk krajów basenu Morza Bałtyckiego, które dotychczas sprzeciwiały się położeniu bałtyckiej rury. Pierwsza z antyrosyjskiego bloku wyłamała się Dania. Nęcąca dla  Kopenhagi była obietnica dostaw 3 mld m 3 gazu rocznie przez Nord Stream dla koncernu DONG Energy. Pod koniec października Duńska Agencja Energetyczna uznała już, że gazociąg nie zagrozi bałtyckiemu ekosystemowi i rząd premiera Larsa L?kke Rassmussena włączył zielone światło dla poprowadzenia 140-kilometrowego odcinka gazociągu przez wody terytorialne wokół Bornholmu oraz duńską strefę ekonomiczną. Moskwie udało się też skruszyć opór Finlandii. W zamian za zgodę na gazociąg rząd Putina obiecał obniżkę cła na import drewna. Pod naciskiem helsińskiej Agencji Ochrony Środowiska Rosjanie skorygowali trasę rurociągu, który ma biec wzdłuż północnych, a nie – jak zakładano –  południowych wybrzeży wyspy Suursaari, co ma uchronić położony tam park narodowy. Rząd Matiego Vanhannena ogłosił aprobatę dla Nord Stream.

Tak samo zrobili Szwedzi, jeszcze niedawno zdecydowanie przeciwni projektowi. Dla podkopania stanowiska Sztokholmu Rosjaskłócała jej lokalnych polityków z premierem Reinfeldtem. W 2008 r. kompania Nord Stream wspomogła 40 tys. dolarów budowę Muzeum Historycznego na  Gotlandii, w pobliżu której ma przebiegać gazociąg. Za brak stanowczej reakcji na to posunięcie cięgi od rządu zebrała gubernator wyspy Marianne Samuelsson. Ostatecznie gabinet Reinfeldta mimo sprzeciwu opozycji oddał pole. Minister ochrony środowiska Andreas Carlgren oznajmił krótko, że jego kraj nie chce być „monopolistą sprzeciwu". Ofensywa Rosji nie kończy się na Gazociągu Północnym. Równolegle Kreml usiłuje storpedować popierany przez UE i USA projekt gazociągu Nabucco z  Iranu i Azerbejdżanu przez Turcję na Bałkany, a stamtąd na zachód Europy, z pominięciem Rosji. Odpowiedzią Moskwy jest konkurencyjny rosyjsko-włoski South Stream, który obok Nord Stream będzie drugim ramieniem energetycznych kleszczy zaciskanych na Starym Kontynencie.

Podjęte w lipcu 2009 r. intensywne zabiegi rosyjskich polityków i  lobbystów o zgodę na Gazociąg Północny zbiegły się z podpisaniem w  Ankarze przez Austrię, Bułgarię, Węgry, Rumunię i Turcję porozumienia w  sprawie Nabucco. Już kilka dni później premier Putin pospieszył do  Ankary i wymógł na Turcji przyzwolenie na położenie w jej wodach terytorialnych rury South Stream, którą popłynie rosyjski gaz przez Morze Czarne na zachód Europy. Przychylność premiera Recepa Erdo?ana, który ustawicznie słyszy z Berlina i Paryża, że jego kraj nie nadaje się na członka Unii Europejskiej, Moskwa zdobyła obietnicą „pogłębienia współpracy". Rosja dopłaci do tureckiego ropociągu Samsun – Ceyhan i  zobowiązała się pomóc w budowie elektrowni atomowych, które są nadrzędnym celem kolejnych rządów w Ankarze.

Rosjanie się spieszą. Podczas gdy realizacja projektu Nabucco oddala się w czasie i nie są pewni nawet potencjalni dostawcy gazu, już w 2010 r. mają ruszyć prace ziemne przy South Stream. Przy okazji rocznicy wybuchu II wojny światowej Putin spotkał się w Sopocie z bułgarskim premierem Bojkiem Borisowem i ostrzegł go bezpardonowo, że jeśli jego rząd szybko nie  włączy się do projektu South Stream, Rosja „znajdzie inną drogę". Kilka dni później bułgarski minister energetyki wydał komunikat, „że oba kraje trzymają się wcześniejszych ustaleń, dzięki którym Bułgaria stanie się osią obrotową na energetycznej mapie dostaw dla Europy”.

Na rosnące uzależnienie Europy od rosyjskich dostaw z niepokojem patrzy Waszyngton. A w Brukseli mówi się wieloma językami i spójnej koncepcji polityki bezpieczeństwa energetycznego jak nie było, tak nie ma.

Okładka tygodnika WPROST: 46/2009
Więcej możesz przeczytać w 46/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • Janusz   IP
    Pawlak ma tyle wspólnego z gospodarką i wiedzą na ten temat co obornik z paliwem atomowym.
    Nic dziwnego, że rząd nieudaczników podejmuje tak katastrofalne dla Polski decyzje.
    • Jamaal II   IP
      ... wygląda na to, że związaliśmy się trwale z jednym dostawcą . . .

      A Finowie 100% gazu i ropy z Rosji ( z Norwegii to zaaadaleko), Wegry podobnie.

      Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2009 (1399)

      • Na stronie - W łóżku z premierem 8 lis 2009, 19:00 Choćby cię żona przyłapała w łóżku z kochanką, mów, że to złudzenie optyczne, że nikogo pod kołdrą nie ma. Tę żelazną zasadę niewiernych mężów na potęgę stosuje rząd. Co ciekawe, im bezczelniej to robi (wcześniejsze rządy też od tego nie stroniły), tym więcej osób ma problemy... 5
      • Z życia koalicji 8 lis 2009, 19:00 Jak wiadomo, w Warszawie władze miasta wybudowały basen na Warszawiance. Miasto wybudowało, ale przejęła to fundacja PO i SLD, z którą związany jest Wielki Kąpielowy Andrzej Halicki. I teraz na tych basenach odbywają się co rusz jakieś... 6
      • Z życia opozycji 8 lis 2009, 19:00 Kalisz, Szmaja i Olejniczak chcą obalić Grześka Napieralskiego. Trzeba przyznać, że równie groteskowego triumwiratu historia dotychczas nie znała. Brak w nim Oktawianów Augustów i Marków Antoniuszów, jest za to nadmiar Lepidusów. Nie... 7
      • Wojny grypowe czyli kto co chce zyskać na epidemii 8 lis 2009, 19:00 Czy firmy farmaceutyczne chcą zarobić krocie na szczepionkach na świńską grypę? Czy nie łamie się reguł wolnego rynku, gdy to rządy kupują szczepionki? Czy polski rząd mówi, że nic nam nie grozi, by ukryć, że nie ma pieniędzy na szczepionki? Czy podając alarmistyczne dane o... 8
      • Skaner 8 lis 2009, 19:00 14
      • Biegunka ze szczypiorkiem 8 lis 2009, 19:00 Ustawa szczypiorkowa jest krótka (trzy zdania), ale treściwa: „Kto handluje (…) poza miejscami do tego wyznaczonymi, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny". Przewiduje też konfiskatę towaru. – Na... 14
      • Langusta charytatywna 8 lis 2009, 19:00 Kryzys nie wpłynął na naszą wielkoduszność. W 2008 r. już co czwarty dorosły Polak wsparł potrzebujących. Do 28,6 proc. wzrosła liczba tych, którzy przekazali pieniądze lub dary rzeczowe organizacjom charytatywnym (dane za... 14
      • Zmarł twórca TVN 8 lis 2009, 19:00 Przed tygodniem po długoletniej walce z białaczką zmarł Jan Wejchert, biznesmen, jeden z najbogatszych Polaków. Pierwsze firmy tworzył już w latach 70., ale prawdziwym strzałem w dziesiątkę okazało się zbudowane w 1984 r. z Mariuszem... 15
      • Przegląd prasy zagranicznej 8 lis 2009, 19:00 Traktat ocalony  Koniec koszmaru Podpisanie traktatu lizbońskiego przez Czechy oznacza koniec koszmaru towarzyszącego długim zabiegom o jego ratyfikację. Teraz przyjedzie czas na konsolidację i spokojne wdrażanie reform instytucjonalnych... 20
      • Puls gospodarki 8 lis 2009, 19:00 Dziwna sytuacja: daliśmy bankom miliardy, a gdy prezydent błaga je, by zaczęły udzielać kredytów, one odmawiają Joseph Stiglitz, laureat Nagrody Nobla z ekonomii Elektryzujący pomysł W Warszawie i czterech innych miastach Polski powstanie... 22
      • Kwaśne winogrona i słodkie cytryny 8 lis 2009, 19:00 Programy wyborcze, ideowe spory, podziały na partie? Nie warto sobie tym zawracać głowy. Tak naprawdę o wszystkim decydują frustracje, ambicje, lęki i żale. A to, co nazywamy polityką, często jest tylko wtórną racjonalizacją tej całej emocjonalności. „Wprost”... 24
      • Jak dostać się na Harvard 8 lis 2009, 19:00 Polskie uczelnie są beznadziejne i nie dają perspektyw, a ty nic nie możesz na to poradzić? Wręcz przeciwnie! Nie ma powodu, by Polacy studiowali byle gdzie, skoro można startować nawet na Harvard. I nie jest to szansa wyłącznie dla geniuszy. 26
      • Cenię straż pożarną i gospodynie wiejskie 8 lis 2009, 19:00 Rozmowa z Jarosławem Gowinem, posłem Platformy Obywatelskiej 28
      • Zapytaj wprost - Jarząbek Wacław to nie ja 8 lis 2009, 19:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Sebastian Karpiniuk, poseł PO, były przewodniczący komisji ds. nacisków. 34
      • Plus ujemny - Krzyż fiński 8 lis 2009, 19:00 Współczesna Europa z uporem godnym lepszej sprawy promuje tych, którzy wymagają, żądają, postulują i domagają się, a ich biblią jest Karta Praw Podstawowych. To wzruszający zapis praw wszelakich społeczeństwa wysokich wymagań i roszczeń, bez jakichkolwiek obowiązków. Na... 35
      • Do czego służy polityka historyczna? 8 lis 2009, 19:00 Tworząc „nowe społeczeństwo”, komuniści starali się wyeliminować daty i wydarzenia, np. 11 listopada, które w jasny sposób stanowiły o polskości. A działacze opozycji niepodległościowej kultywowali te rocznice, żeby podkreślić obcość komunizmu wobec polskiej... 37
      • Urzędnik na miarę - Jerzy Miller 8 lis 2009, 19:00 W przestronnym, niezbyt nowoczesnym gabinecie do niedawna ważyły się losy najważniejszych ludzi w kraju. Tu zapadały decyzje o tajnych strategiach politycznych. O przekroczenie tego progu zabiegali wszyscy, którzy chcieli załatwić coś w Platformie lub instytucjach zależnych od... 44
      • Wieloryb na giełdzie 8 lis 2009, 19:00 Pożera giełdowe płotki i odstrasza od inwestowania rekiny. Wystarczy, że machnie ogonem, a indeksy zalewa fala spadków lub wzrostów. Mowa o mitycznym „grubasie”, który dysponuje środkami pozwalającymi manipulować notowaniami spółek na Warszawskiej Giełdzie Papierów... 48
      • Ściemniana zamiana 8 lis 2009, 19:00 Programy zamiany starych mieszkań na nowe, czym kuszą deweloperzy, to lep na naiwnych klientów. Tak wynika z analizy przeprowadzonej przez „Wprost”. – To się państwu nie opłaca – usłyszeliśmy od przedstawiciela jednego z deweloperów, kiedy zadzwoniliśmy... 50
      • Rządy cieszą się z kryzysu 8 lis 2009, 19:00 Rozmowa z prof. Jesúsem Huerta de Soto, jednym z najwybitniejszych przedstawicieli wolnorynkowej austriackiej szkoły ekonomii 52
      • Głos z Ameryki - Nowa normalność 8 lis 2009, 19:00 Coś musi być w powietrzu albo w wodzie. Rządzący demokraci doskonale wiedzą, że wprowadzane przez nich podwyżki podatków i programy olbrzymich wydatków budżetowych nie pobudziły procesu tworzenia miejsc pracy ani nie zmniejszyły bezrobocia. A mimo to chcą tę politykę kontynuować. 54
      • Piramida nałogów 8 lis 2009, 19:00 „Uzależnienie od seksu uratowało mnie przed uzależnieniem od alkoholu i narkotyków – twierdzi aktor Will Smith. Znany imprezowicz z Hollywood popełnia błąd. Tak naprawdę przeskakiwanie z jednego nałogu w drugi doprowadza do uzależnienia się od wszystkiego. 56
      • Ogień w stawach 8 lis 2009, 19:00 Obok nowotworów i chorób układu krążenia jedną z najczęstszych przyczyn przedwczesnych śmierci są choroby reumatoidalne. Zapadają na nie głównie kobiety, choć zdarza się, że dotyka to nawet kilkuletnich dzieci. Pacjenci zmagają się z ciągłym bólem, a cierpienie skraca ich... 60
      • Sercowe kłopoty kobiet 8 lis 2009, 19:00 Wbrew obiegowej opinii choroba wieńcowa występuje u kobiet równie często jak u mężczyzn. I wcale nie przebiega u nich łagodniej Panie mają takie same objawy zawału serca jak panowie. Są też tak samo na niego narażone. 62
      • Tajemnica pisma 8 lis 2009, 19:00 Odcyfrowanie egipskich hieroglifów pozwoliło odsłonić mroki prawie trzech tysięcy lat historii. Nadal nieodczytane pozostaje jedno z najstarszych pism świata, protoelamickie, używane w Iranie przez mniej więcej 150 lat, od około 3050 r. p.n.e. Jaka byłaby nasza wiedza o... 64
      • Maszyny Świętego Mikołaja 8 lis 2009, 19:00 Potrzebujesz nowego radia, telefonu komórkowego, zębatki do roweru lub zabawki dla dziecka? Wkrótce nie trzeba będzie kupować tych rzeczy w sklepie. Większość przedmiotów i brakujących części do różnych urządzeń będziemy mogli stworzyć samodzielnie. Drukując je na domowej... 66
      • Co tam, panie, w Ameryce - Sztuczka Obamy 8 lis 2009, 19:00 Jedno z najciekawszych wydarzeń ubiegłego tygodnia w USA przeszło niemal bez echa. Prezydent Obama podpisał budżet wojskowy na 2010 r. Opiewa on na 680 mld dolarów (26 mld USD więcej niż w 2009 r.), przy czym aż 130 mld USD zarezerwowano na potrzeby wojen w Iraku i Afganistanie. 84
      • Powrót Kohla 8 lis 2009, 19:00 Gdy jesienią 1989 r. Helmut Kohl był gościem premiera Tadeusza Mazowieckiego w Warszawie, wydarzenia w NRD toczyły się własnym impetem. Ostatnią wiadomość o tańcu radości na berlińskim murze kanclerz otrzymał podczas kolacji. Przerwał wizytę i udał się do Berlina, gdzie... 85
      • Komisja potakiwaczy 8 lis 2009, 19:00 Nowa Komisja Europejska będzie się składać z nieźle merytorycznie przygotowanych, lecz niespecjalnie barwnych polityków. A gwiazdami będą co najwyżej dwie osoby. Na tym tle najjaśniej świeci przewodniczący José Manuel Barroso. Sama komisja, niezbyt silna, będzie podatna na... 87
      • Zagazowani przez Rosję 8 lis 2009, 19:00 Kraje UE wkrótce będą mieć wspólnego prezydenta i szefa dyplomacji. Wspólnej polityki bezpieczeństwa energetycznego nie dochrapią się jednak jeszcze długo. W tej kwestii w Unii każdy sobie rzepkę skrobie, a… Rosja poszerza wpływy. 89
      • Sztuka pod murem 8 lis 2009, 19:00 To jedno z największych artystycznych wydarzeń obchodów 20. rocznicy obalenia muru berlińskiego. Jest oczywiste, że niemieccy twórcy z obu stron muru mieli wiele do powiedzenia na temat „Sztuka a zimna wojna”. Co zaskakujące, ich spojrzenie na tamtą rzeczywistość... 93
      • Skandynawska brzytwa 8 lis 2009, 19:00 Po ich przeczytaniu nawet Raymond Chandler bałby się zasnąć. Takie są skandynawskie kryminały. Jak to możliwe, że najmroczniejsze historie rodzą się w świadomości ludzi mieszkających w jednym z najbezpieczniejszych zakątków Europy? 95
      • Papież strukturalizmu 8 lis 2009, 19:00 Choć dożył niemal 101 lat, to nie sędziwy wiek sprawia, że mówi się o nim „papież” strukturalizmu. Claude Lévi-Strauss zmienił dwudziestowieczną humanistykę. Dowiódł, że można badać nie tylko gramatykę kultury, lecz także rządzące nią zasady myślenia. Urodzony 28... 99
      • Recenzje 8 lis 2009, 19:00 Film Miłość w czasach PRL „Rewers" to najdłużej wyczekiwana polska premiera tego roku. O filmie zrobiło się głośno już we wrześniu, kiedy zdobył Złote Lwy na Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdyni. Wyróżnieni zostali też... 103
      • Nie tylko na weekend 8 lis 2009, 19:00 MuzykaGary Moore Wiele lat temu król bluesa B.B. King wyznaczył go na swojego następcę. Od tego czasu artysta wielokrotnie zmieniał stylistykę, zawsze jednak powracał do nastrojowych, bluesrockowych ballad. Warszawski koncert będzie jedną... 104
      • Cały ten (babski) jazz 8 lis 2009, 19:00 Gwiazdy gatunku przyprawiają brzmienie Nowego Orleanu funky, elektroniką, latynoskimi rytmami, folkiem, a nawet country. I sprzedają miliony płyt. Diana Krall, Cassandra Wilson, Basia, Norah Jones, Sade Adu, Candy Dulfer czy Natalie Cole wprowadziły jazz na szerokie wody... 105
      • Trzy klucze do Sztokholmu 8 lis 2009, 19:00 Szwedzka stolica kojarzyła się z Abbą i Nagrodą Nobla. Teraz to położone na 14 wyspach miasto można oglądać, podążając tropem bohaterów kultowej serii kryminałów – „Millennium” Stiega Larssona. Stockholms Stadsmuseum raz w tygodniu organizuje bowiem... 108
      • Tylko w Polsce mogłem poprowadzić pociąg 8 lis 2009, 19:00 Rozmowa z Michaelem Palinem, podróżnikiem, członkiem legendarnej grupy Monty Python 110
      • Francuskie kombinacje 8 lis 2009, 19:00 Weź zwykły samochód kompaktowy z małym silnikiem, nadmuchaj jego bagażnik, a pod maskę wsadź turbosprężarkę. Tak według Renault wygląda przepis na idealne auto rodzinne. 114
      • Skibą w mur - Krowa i odmowa 8 lis 2009, 19:00 Wielu ludzi ma wybitne umiejętności na polu komplikowania życia sobie i innym. Taki na przykład Mariusz Kamiński, do niedawna szef CBA, to prawdziwy mistrz komplikacji. Nie dosyć,że skomplikował życie Chlebowskiemu, premierowi, posłance Sawickiej i wielu, wielu innym, to... 116

      ZKDP - Nakład kontrolowany