Rewolucja moralna i kanalie

Rewolucja moralna i kanalie

Nie ma symbolicznego wieszania, jest tylko prawdziwe.
Ostatnio zarówno Jarosław Kaczyński i jego zwolennicy, jak i znacznie rozumniejszy Marek Jurek mówią o konieczności dokonania rewolucji moralnej. Różnym mówiącym o rewolucji moralnej chodzi o realizację odmiennych celów, ale jak rewolucja, to rewolucja, więc w drobiazgi się nie bawmy. Dlaczego postulat rewolucji moralnej wzbudza we mnie nie tylko protest, lecz także uczucie panicznego strachu, gdyby się do niej na poważnie wzięto?

Przede wszystkim nienawidzę każdej rewolucji politycznej, moralnej czy jakiejkolwiek innej, chyba że słowo to jest używane metaforycznie, jak wtedy, kiedy mówimy o rewolucji w leczeniu grypy. W tej mierze jestem konsekwentnym konserwatystą i wiem doskonale, że w historii żadna rewolucja nie przyniosła dobrych skutków, ponieważ musi się odbywać pod hasłami ideologicznymi, a ponieważ nigdy się jej w pełni nie zrealizuje, więc dla wyjaśnienia niepowodzeń trzeba zastosować terror. To jest reguła i dlatego na przykład „Solidarności" 1980-1981 nie ma sensu nazywać rewolucją. Wybitny angielski publicysta Timothy Garton Ash wymyślił dobre określenie tych 16 miesięcy: „refolucja”, czyli połączenie rewolucji i reformy.

Ponadto każda rewolucja musi się zaczynać od zniszczenia, by na oczyszczonym terenie rozpocząć „zaczynanie od nowa". Z reguły na niszczeniu się kończy i rewolucja moralna IV Rzeczypospolitej taki przecież miała charakter. Jarosław Kaczyński chciał zmienić nie tylko reguły gry politycznej, ale także nasze dusze, naszą pamięć, nasze wspomnienia i nasze marzenia. Ale, na szczęście, tylko trochę zepsuł.

Współcześni zwolennicy rewolucji moralnej uważają, że stosunki publiczne w Polsce są złe, ponieważ zarówno reguły moralne są podłe, jak i politycy paskudni. Taka teza jest zawsze – w minimalnym chociażby stopniu – słuszna. Co zatem należy zrobić? Ponieważ ryba psuje się od głowy, uciąć głowę, i o tym, oczywiście tylko w moralnym rozumieniu słowa, mówi Kaczyński, kiedy domaga się zniszczenia Tuska, Komorowskiego, Klicha, Arabskiego i innych. Uciąć im głowy, a od razu będzie trochę lepiej. Oczywiście uciąć w przenośni. Ale jak się ucina głowę w przenośni? W 1989 r. były propozycje, żeby symbolicznie powywieszać komunistów, jednak przeważyła roztropność – nie ma symbolicznego wieszania, jest tylko prawdziwe.

Zwolennicy rewolucji moralnej uważają zawsze, że ponieważ, jak wspomnieliśmy, ryba psuje się od głowy, tak zwani zwykli ludzie (kto widział zwyczajnego człowieka?) są moralnie zdrowi, a przynajmniej byliby zdrowi, gdyby nie zły przykład i zły wpływ. Trzeba im tylko pokazać, że ci na górze postępują niemoralnie, a następnie pouczyć, jak należy postępować moralnie. Pouczenie to może przyjmować najrozmaitsze formy: od słów po czyny (rękoczyny). Jednak jego zasadniczą cechą musi być całkowita bezwzględność oraz całkowite posłuszeństwo. Nie można przecież pozwalać na dowolność w interpretowaniu celów rewolucji moralnej. A ponadto dla ludzi trzeba zrobić wszystko, nawet nimi pomiatać, jeżeli to jest tylko dla ich dobra, którego mogą sobie nie uświadamiać. Tak kiedyś myślał Kościół, ale idea inkwizycji jest zawsze żywa, dzisiaj w kulturze zachodniej nie łamiemy kołem i nie palimy na stosie, chociaż bardzo niedaleko od nas jest to wciąż możliwe (Iran).

Rewolucja moralna, przypomnieć warto postać Marata, niestety musi się posługiwać kanaliami. To dlatego Stalin miał Jeżowa czy Jagodę, których zgładzał, kiedy mu się tylko zachciało. Kanalie mają tę zaletę, że są absolutnie wierne, bo zostały wydobyte ze swej „kanalijnej" kondycji i wszystko zawdzięczają przywódcy rewolucji politycznej i moralnej, który potrafi w każdej chwili obrócić ich w nicość lub ujawnić ich „kanalijną” przeszłość. Jednak także wierni towarzysze przywódcy muszą się liczyć z marnym losem, kiedy tylko poddadzą go najmniejszej krytyce lub odstąpią od linii rewolucji moralnej chociażby na krok. Taki był los Dantona, nie będę przytaczał oczywistych współczesnych polskich analogii.

A jednak w historii dokonała się jedna rewolucja moralna, która okazała się raczej udana. Taką „rewolucją moralną" było stworzenie demokracji. Wiemy doskonale, że nie spełniała ona i nadal nie spełnia wszystkich pokładanych w niej oczekiwań, ale wiele spełnia. Demokracja stała się rewolucją moralną, bo wszyscy dzięki niej jesteśmy wolni, równi i mamy identyczną godność, a jej niedomagania zależą wcale nie tylko od rządzących, ale także od wszystkich obywateli. Można zatem, nieco nadużywając słowa, powiedzieć, że przestrzeganie reguł demokracji, takich jak uznawanie podjętych wyborów, współdziałanie z państwem, tworzenie wspólnoty politycznej, kierowanie się dobrymi intencjami, to prawdziwa i permanentna rewolucja moralna. Jedyna dopuszczalna rewolucja moralna.

Okładka tygodnika WPROST: 39/2010
Więcej możesz przeczytać w 39/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2010 (1442)

  • Tyłki do całowania 19 wrz 2010, 12:00 Polska byłaby całkiem sprawnie rządzonym państwem, gdyby politycy i partie poświęcili państwu 10 procent energii, czasu i pasji, które poświęcają sobie. 4
  • Na skróty 19 wrz 2010, 12:00 Tusk namaścił zastępców Grzegorz Schetyna, Hanna Gronkiewicz-Waltz i Ewa Kopacz będą nowymi wiceprzewodniczącymi Platformy Obywatelskiej – dowiaduje się „Wprost". Jak wynika z naszych informacji, Donald Tusk ogłosił tę... 8
  • Dymisja moralna 19 wrz 2010, 12:00 Mecenas Marcin Dubieniecki, mąż Marty Kaczyńskiej, w czasie gdy jej ojciec Lech był prezydentem, przygotował wniosek o ułaskawienie przestępcy skazanego na 11 lat więzienia. Jak donosi "Super Express", wziął za to ponad 26... 11
  • Trąba i flet 19 wrz 2010, 12:00 Agnieszka Orzechowska, czyli polska Andżelina, założyła wideobloga, no i mamy megagwiazdę. YouTube'owa relacja z przebywania Agnieszki nad Wisłą to już zjawisko kulturowe. „A co do operacji, robiłam się i będę się robiła,... 12
  • Nasza wielka stabilizacja - rozmowa z Donaldem Tuskiem 19 wrz 2010, 12:00 Premier Donald Tusk jest pewny swego: Polaków nie stać na naszą przegraną. 14
  • Wojna i POkój 19 wrz 2010, 12:00 O konflikcie Tusk – Schetyna jedni mówią: decydujące starcie. Inni – gra pozorów służąca skupieniu uwagi na PO, bo przez ostatnie tygodnie pierwszoplanową rolę grało PiS. Tymczasem zaczął się wyborczy wyścig i Platforma także potrzebuje widowni. 20
  • Czas powrotów 19 wrz 2010, 12:00 Mirosław Drzewiecki, Zbigniew Chlebowski i Tomasz Misiak, zesłani na margines platformy za swe hazardowo-biznesowe ekscesy, chcą wrócić do gry. I to wkrótce. I wrócą, jeśli tylko pozwoli im na to Donald Tusk. 24
  • Jego Nieistotność 19 wrz 2010, 12:00 Półtora miesiąca po inauguracji trudno powiedzieć, dlaczego tak naprawdę Bronisław Komorowski chciał zostać prezydentem. Nie widać ani pomysłu, ani wizji. 28
  • Pięć lat ciemności 19 wrz 2010, 12:00 To prawda: pił, i to dużo. Miał depresję. Ale z Europejskiego Centrum Solidarności odchodzi – jak twierdzi – z innych powodów. Ojciec Maciej Zięba mówi, że padł ofiarą rozgrywek politycznych. 32
  • Jeśli nie Ziobro, to kto? 19 wrz 2010, 12:00 Ma temperament i charakter. Popularność. Energię i potencjał. I szansę na nowe rozdanie w PiS. Numer dwa partii Jarosława Kaczyńskiego może być delfinem. Albo Brutusem. 36
  • Karolak, na rany Chrystusa! 19 wrz 2010, 12:00 Jeśli jest szatan, to go bawi gwiazda polskiego kina. Jeśli jest Bóg, to mu wybacza. Jeśli to przeczytasz, zrozumiesz, dlaczego o Karolaku jest tyle na Pudelku. 40
  • O moich błędach i kwalifikacjach moralnych 19 wrz 2010, 12:00 Panowie senatorowie z PiS, zapraszam na moje zajęcia z etyki. Przez kilka pierwszych godzin analizujemy tam znaczenie pojęć „moralność”, „moralny”. Przyda się. 46
  • Rewolucja moralna i kanalie 19 wrz 2010, 12:00 Nie ma symbolicznego wieszania, jest tylko prawdziwe. 48
  • Lekarz do bicia 19 wrz 2010, 12:00 Są popychani, szarpani i bici. Obrzucani wyzwiskami i groźbami przez pacjentów i ich rodziny. Zdesperowani lekarze postanowili się bronić. 50
  • Bestia i piękna 19 wrz 2010, 12:00 To nie może być Ania – sapnął Andrzej Lepper, kiedy wiosną zobaczył odmienioną Annę Kalatę. Chudsza o kilkadziesiąt kilogramów, świetnie uczesana i modnie ubrana była minister pracy bryluje i tańczy z gwiazdami. 54
  • Liga Krezusów 19 wrz 2010, 12:00 Nawet prezesi wielkich klubów, które 17 lat temu zmusiły UEFA do powołania ligi mistrzów, nie mogli przypuszczać, że to będzie kura znosząca złote jaja. 56
  • Wulkaniczna Carla Bruni 19 wrz 2010, 12:00 Jej wizerunek skromnej pierwszej damy to oszustwo. Naprawdę jest wybuchowa, kocha pieniądze i samą siebie. Tak wynika z biografii Carli Bruni, która właśnie się ukazała. Już jest skandal. 60
  • Wielka niedźwiedzica i jej dzieci 19 wrz 2010, 12:00 Sarah Palin, „mama grizzly” amerykańskiej polityki, coraz wyraźniej zapowiada, że powalczy z Barackiem Obamą o prezydenturę. Na razie dogląda rosnącej pod jej bokiem gromadki „grizzly girls” – równie jak ona radykalnych aktywistek prawicowych. 62
  • 3096 dni piekła 19 wrz 2010, 12:00 Natascha Kampusch właśnie wydała wspomnienia z ośmiu lat udręki – porwana jako mała dziewczynka była więziona w podziemnej klatce. To rozrachunek z przeszłością i oskarżenie: nie tak wyobrażała sobie powrót na wolność. 64
  • Pętla 19 wrz 2010, 12:00 Nie sypiają po nocach, mają samobójcze myśli, boją się pukania do drzwi. Już blisko dwa miliony Polaków mają problemy ze spłatą swoich długów – wynika z najnowszych danych. Wiele osób nie ma żadnych szans na to, by wyrwać się ze spirali zadłużenia. 66
  • Grubasy w Warszawie 19 wrz 2010, 12:00 Już niemal połowa pieniędzy krążących na warszawskiej giełdzie to kapitał zagraniczny. A ekspansję w Polsce rozpoczęli najwięksi gracze międzynarodowych finansów, m.in. banki inwestycyjne Morgan Stanley, UBS, Goldman Sachs i Merrill Lynch. 70
  • Drodzy będą tanimi 19 wrz 2010, 12:00 Przeczołgasz się nago po zbitym szkle, byle tanio kupić bilet na samolot – mówił jeszcze niedawno Michael O’Leary, szef linii lotniczych Ryanair, zapowiadając, że będzie jeszcze taniej. Teraz wycofuje się z dalszych obniżek, bo już nie ma na czym oszczędzać. 72
  • Warlikowski szuka nowego 19 wrz 2010, 12:00 Teatr Krzysztofa Warlikowskiego staje się coraz bardziej bezkompromisowy. Kolejnym dowodem ma być „Koniec”, najbliższa premiera w warszawskim Nowym Teatrze. 74
  • Ja. Vincent Gallo 19 wrz 2010, 12:00 Jest reżyserem, muzykiem, aktorem, malarzem. Ściga się na motocyklach, oferuje swoją spermę w internecie, uprawia seks na ekranie. Wariat czy geniusz? Vincent Gallo. 78
  • Ucieczka z mainstreamu 19 wrz 2010, 12:00 Była laureatką „Idola” i pieszczoszką mediów, w wieku 17 lat zrobiła błyskawiczną karierę, nagrała dwie płyty i zniknęła. Dziś Monika Brodka wraca ze świetną płytą „Granda”, która ma być początkiem zmian. 80
  • Sting jak Wodecki 19 wrz 2010, 12:00 Nigdzie na świecie nie kochają Stinga tak jak w Polsce. W poniedziałek kolejna atrakcja dla tych, którzy wychowali się na „Fragile” – artysta gra w Poznaniu. 82
  • Recenzje - Książki 19 wrz 2010, 12:00 Daniel Tammet - „Urodziłem się pewnego błękitnego dnia”, Alain Mabanckou - „Black bazar”, Jerzy Franczak - „Da capo”. 84
  • Recenzje - Film 19 wrz 2010, 12:00 Obowiązkowa premiera tego weekendu to kontynuacja kultowego „Wall Street” Oliviera Stone’a z Michaelem Douglasem. 84
  • Recenzje - Muzyka 19 wrz 2010, 12:00 Miles Davis - „Bitches Brew – Legacy Edition", Deerhunter - „Halcyon Digest", Robert Plant - „Band of Joy". 85
  • Wyborcza lista przebojów 19 wrz 2010, 12:00 Nazywanie wyborów w Polsce „demokratycznymi” jest ponurym żartem z rzeczywistej demokracji. Czterech facetów przygotowuje nam wszystko od parteru po dach. 86
  • Pożegnanie ze schabowym 19 wrz 2010, 12:00 Każdy z nas dla zdrowia jest w stanie zrobić więcej niż najlepszy lekarz, który jedynie może wystawić receptę na kolejne opakowanie tabletek – chociażby zmienić dietę. To właśnie dzięki zmianie przyzwyczajeń kulinarnych kilkadziesiąt tysięcy Polaków nie umiera na zawał. 88
  • Seryjny zabójca kobiet 19 wrz 2010, 12:00 Zawał i inne choroby układu krążenia – wbrew obiegowym opiniom – nie są męskimi „specjalnościami”. Co więcej, choroba wieńcowa częściej zabija kobiety (przyczyna 56 proc. zgonów) niż mężczyzn (43 proc.) – wynika z badań przeprowadzonych w kilku... 90
  • Serce sportowca 19 wrz 2010, 12:00 Regularna aktywność fizyczna to oprócz właściwej diety najlepszy sposób na zachowanie zdrowia i utrzymanie serca w dobrej kondycji. To fakt, którego nie podważają argumenty o tym, że co jakiś czas sportowiec umiera nagle z powodu problemów z sercem. 92
  • Sztuka smakowania chwil 19 wrz 2010, 12:00 Ze stresem walczymy za późno, zwykle wtedy, gdy zaczynamy chorować – mówi Bronisław Świątkowski, trener z Instytutu Psychoimmunologii w Warszawie. 94
  • Wenecja na talerzu 19 wrz 2010, 12:00 Kuchnia włoska jest niesamowita. Ma w sobie magię, która sprawia, że każdy jej element, nawet pozornie najmniej istotny, sprawia, że czujemy się dobrze i błogo. 96
  • Gdzie jest książę? 19 wrz 2010, 12:00 Opowieść poniższa może się komuś wydawać zmyślona. Jego problem. 97
  • Jak Donald Tusk historię próbował fałszować 19 wrz 2010, 12:00 Opis: Donald Tusk ogląda wywiad w „Kropce nad i”, włączając pauzę na swoich co ciekawszych minach. Zabawę pilotem przerywa niezapowiedziane wejście. Premier w ostatniej chwili przełącza na Discovery. 97
  • Czas odjazdu 19 wrz 2010, 12:00 W największej partii opozycyjnej trzeźwo myślący nie mają szans, bo sam prezes jest bardziej poetą niż politykiem i stoi na czele frakcji odjazdowej. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany