Pożegnanie ze schabowym

Pożegnanie ze schabowym

Każdy z nas dla zdrowia jest w stanie zrobić więcej niż najlepszy lekarz, który jedynie może wystawić receptę na kolejne opakowanie tabletek – chociażby zmienić dietę. To właśnie dzięki zmianie przyzwyczajeń kulinarnych kilkadziesiąt tysięcy Polaków nie umiera na zawał.
W Polsce najszybciej w Europie spada tempo umieralności na zawał serca – mówi prof. Wojciech Drygas z Instytutu Kardiologii w Aninie. Jeszcze w 2003 r. według Światowej Organizacji Zdrowia Polacy umierali z powodu chorób sercowo-naczyniowych dwuipółkrotnie częściej niż obywatele krajów Europy Zachodniej. Dziś pod względem tych wskaźników zbliżyliśmy się do Zachodu (choroby układu krążenia wciąż jednak stanowią najczęstszą przyczynę zgonów Polaków). Dzięki temu żyjemy dłużej. W ostatnich 20 latach długość życia statystycznego Polaka zwiększyła się z 66 lat do 71,3 roku, Polki – z 74 lat do 79,8 roku.Stało się tak nie dlatego, że zaczęliśmy na masową skalę uprawiać sport albo większość palaczy naraz rzuciła palenie, chociaż z pewnością jest to coraz popularniejsze. Jak twierdzą specjaliści od propagowania zdrowego trybu życia, poprawę stanu zdrowia zawdzięczamy przede wszystkim zmianom w odżywianiu – temu, że coraz częściej wykreślamy z jadłospisów schabowego, kapustę z zasmażką, golonkę i chleb ze smalcem. Gdybyśmy nie zarzucili tradycyjnej polskiej kuchni, w 2005 r. z powodu chorób serca zmarłoby o 23 tys. więcej osób.

Lekarze powtarzają, że chorób serca i zawału można uniknąć. – Prewencja jest skuteczniejsza w zmniejszaniu umieralności z powodu zawału serca niż medycyna naprawcza – mówi prof. Wojciech Drygas z Instytutu Kardiologii w Aninie. Panaceum, które w cudowny sposób mogłoby każdego przed nimi uchronić, nie istnieje; wystarczy jednak mądrzej żyć – tak w największym skrócie można podsumować efekty zakończonego przed kilkoma miesiącami badania „Impact" Poland wykonanego przez Uniwersytet Gdański i Instytut Kardiologii we współpracy z kilkunastoma ośrodkami naukowymi.

Mądrze, czyli jak? Lekarze jak mantrę powtarzają, że troska o zdrowe serce to walka z nadciśnieniem, wysokim poziomem cholesterolu. Trzeba też łagodzić codzienny stres i systematycznie się ruszać; walczyć z nadprogramowymi kilogramami.

Łosoś przeciwarytmiczny

Podstawą jest jednak zdrowa dieta. Pięć prozdrowotnych przykazań brzmi: jedz cztery-pięć małych posiłków dziennie, używaj mniej soli, spożywaj jak najmniej przetworzone pokarmy, unikaj wieprzowiny na korzyść drobiu, chudej wołowiny i ryb, nie zapominaj o codziennej porcji warzyw i owoców.

Ryby morskie to produkt, który powinien trafiać na nasz talerz 2-3 razy w tygodniu, ale przeciętny Polak nie jada ich nawet raz na siedem dni. Dietetycy zalecają spożywanie tłustych ryb (łosoś, makrela, śledź). Są one dobrym źródłem białka i nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, które podwyższają poziom dobrego cholesterolu HDL, mają działanie przeciwzapalne, przeciwzakrzepowe i zapobiegają arytmii serca.

Podobnie jak ryb wciąż jemy za mało warzyw i owoców. Ich dzienna wymagana porcja to 500-600 g. Niestety, nie da się ich zastąpić suplementami diety. – Nie ma żadnych naukowych dowodów, że te preparaty przynoszą jakiekolwiek korzyści w profilaktyce chorób serca i naczyń. Rozmaite witaminy mają działanie ochronne, ale tylko jako składniki naturalnego pokarmu – mówi prof. Drygas.

– Najlepszym sojusznikiem serca wśród owoców jest aronia – twierdzi prof. Marek Naruszewicz z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Z przeprowadzonych przez niego badań wynika, że aronia zawiera największą ilość antyoksydantów ze wszystkich owoców. Dzięki nim neutralizuje wolne rodniki, które powodują niekorzystne zmiany w naczyniach i inicjują różnego rodzaju stany zapalne w organizmie. Ekstrakt z aronii obniża nadciśnienie tętnicze.

Nie mniej cenne są orzechy (pistacje, orzechy włoskie, laskowe, ziemne i pekan), które redukują ryzyko choroby wieńcowej o 40 proc., pod warunkiem że są jedzone w ilości 30 g cztery-pięć razy dziennie. Obniżają poziom złego cholesterolu LDL, a także są bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe, błonnik i argininę, substancję, która może zapobiegać miażdżycy. Miłośnicy orzechów powinni jednak pamiętać, że są one także bardzo kaloryczne.

W zdrowej diecie nie powinno zabraknąć warzyw strączkowych – fasoli, grochu, soczewicy. Są nie tylko źródłem białka, ale także cennego dla serca kwasu foliowego, magnezu, błonnika i witaminy B6. Niewielka porcja fasoli (jedna trzecia kubka) dziennie obniża o 38 proc. ryzyko zawału serca – donoszą naukowcy z Uniwersytetu Harvarda, którzy badali grupę ponad 2 tys. Amerykanów pochodzenia latynoskiego.

Herbata przeciwcholesterolowa

Lekarze zalecają też picie dużych ilości herbaty zielonej i czarnej. – Zadałem sobie trud i przestudiowałem kilkadziesiąt publikacji naukowych na temat zielonej herbaty. Znalazłem liczne dowody na to, że polifenole, a być może także inne składniki zielonej i czarnej herbaty, mają działanie lecznicze. Ci, którzy spożywają więcej tego napoju, są zdrowsi, rzadziej zapadają na choroby serca i nowotwory – mówi prof. Drygas.

Herbata obniża poziom cholesterolu – wykazano w badaniu przeprowadzonym w Chinach wśród 240 osób obojga płci z podwyższonym stężeniem cholesterolu i przestrzegających diety niskotłuszczowej. Po czterech miesiącach zażywania ekstraktu z zielonej i czarnej herbaty poziom złego cholesterolu w krwi uczestników obniżył się przeciętnie o 16 proc. Ale żeby osiągnąć taki efekt, trzeba wypijać dziennie siedem filiżanek zielonej herbaty (czarnej pięć razy więcej).

Jednak herbaty – podobnie jak warzyw i owoców – nie da się zastąpić substytutem. Wyniki badania przeprowadzonego ostatnio w Stanach Zjednoczonych dowodzą, że prozdrowotne działanie ma tylko ta parzona. Butelkowana nadaje się wyłącznie do gaszenia pragnienia, gdyż zawiera mało polifenoli, za to dużo cukru. Trzeba by wypić 20 butelek, by dostarczyć do organizmu tyle cennych substancji, ile zawiera jedna filiżanka domowej herbaty.

W świetle najnowszych badań do prozdrowotnych pokarmów należy także gorzka czekolada. Tyle że należy uważać, ile się jej zjada. W celach „leczniczych" wystarczy raz, dwa razy w tygodniu i nie więcej niż jedną trzecią tabliczki. Tak dawkowane antyoksydanty zawarte w czekoladzie obniżają ryzyko wystąpienia chorób serca nawet o 32 proc. – dowodzą prowadzone przez dziewięć lat obserwacje w grupie 32 tys. Szwedek w wieku 48-83 lat. Ochronne działanie ma już czekolada jedzona nawet tylko do trzech razy w miesiącu (ryzyko zmniejszone o 26 proc.). Dawkowana codziennie będzie działała wyłącznie jak bomba kaloryczna – ostrzega dr Murray Mittleman z Beth Israel Deaconess Medical Centre w Bostonie, która prowadziła te badania.

Powiedzenie francuskie mówi, że najwięcej samobójstw ludzie popełniają za pomocą jadłospisu. Być może jednak zachęcaniem do zdrowego odżywiania zajmują się po prostu niewłaściwe osoby. Podobno więcej diet zaczyna się w pracowni modystki niż w gabinecie lekarza.

Okładka tygodnika WPROST: 39/2010
Więcej możesz przeczytać w 39/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2010 (1442)

  • Tyłki do całowania 19 wrz 2010, 12:00 Polska byłaby całkiem sprawnie rządzonym państwem, gdyby politycy i partie poświęcili państwu 10 procent energii, czasu i pasji, które poświęcają sobie. 4
  • Na skróty 19 wrz 2010, 12:00 Tusk namaścił zastępców Grzegorz Schetyna, Hanna Gronkiewicz-Waltz i Ewa Kopacz będą nowymi wiceprzewodniczącymi Platformy Obywatelskiej – dowiaduje się „Wprost". Jak wynika z naszych informacji, Donald Tusk ogłosił tę... 8
  • Dymisja moralna 19 wrz 2010, 12:00 Mecenas Marcin Dubieniecki, mąż Marty Kaczyńskiej, w czasie gdy jej ojciec Lech był prezydentem, przygotował wniosek o ułaskawienie przestępcy skazanego na 11 lat więzienia. Jak donosi "Super Express", wziął za to ponad 26... 11
  • Trąba i flet 19 wrz 2010, 12:00 Agnieszka Orzechowska, czyli polska Andżelina, założyła wideobloga, no i mamy megagwiazdę. YouTube'owa relacja z przebywania Agnieszki nad Wisłą to już zjawisko kulturowe. „A co do operacji, robiłam się i będę się robiła,... 12
  • Nasza wielka stabilizacja - rozmowa z Donaldem Tuskiem 19 wrz 2010, 12:00 Premier Donald Tusk jest pewny swego: Polaków nie stać na naszą przegraną. 14
  • Wojna i POkój 19 wrz 2010, 12:00 O konflikcie Tusk – Schetyna jedni mówią: decydujące starcie. Inni – gra pozorów służąca skupieniu uwagi na PO, bo przez ostatnie tygodnie pierwszoplanową rolę grało PiS. Tymczasem zaczął się wyborczy wyścig i Platforma także potrzebuje widowni. 20
  • Czas powrotów 19 wrz 2010, 12:00 Mirosław Drzewiecki, Zbigniew Chlebowski i Tomasz Misiak, zesłani na margines platformy za swe hazardowo-biznesowe ekscesy, chcą wrócić do gry. I to wkrótce. I wrócą, jeśli tylko pozwoli im na to Donald Tusk. 24
  • Jego Nieistotność 19 wrz 2010, 12:00 Półtora miesiąca po inauguracji trudno powiedzieć, dlaczego tak naprawdę Bronisław Komorowski chciał zostać prezydentem. Nie widać ani pomysłu, ani wizji. 28
  • Pięć lat ciemności 19 wrz 2010, 12:00 To prawda: pił, i to dużo. Miał depresję. Ale z Europejskiego Centrum Solidarności odchodzi – jak twierdzi – z innych powodów. Ojciec Maciej Zięba mówi, że padł ofiarą rozgrywek politycznych. 32
  • Jeśli nie Ziobro, to kto? 19 wrz 2010, 12:00 Ma temperament i charakter. Popularność. Energię i potencjał. I szansę na nowe rozdanie w PiS. Numer dwa partii Jarosława Kaczyńskiego może być delfinem. Albo Brutusem. 36
  • Karolak, na rany Chrystusa! 19 wrz 2010, 12:00 Jeśli jest szatan, to go bawi gwiazda polskiego kina. Jeśli jest Bóg, to mu wybacza. Jeśli to przeczytasz, zrozumiesz, dlaczego o Karolaku jest tyle na Pudelku. 40
  • O moich błędach i kwalifikacjach moralnych 19 wrz 2010, 12:00 Panowie senatorowie z PiS, zapraszam na moje zajęcia z etyki. Przez kilka pierwszych godzin analizujemy tam znaczenie pojęć „moralność”, „moralny”. Przyda się. 46
  • Rewolucja moralna i kanalie 19 wrz 2010, 12:00 Nie ma symbolicznego wieszania, jest tylko prawdziwe. 48
  • Lekarz do bicia 19 wrz 2010, 12:00 Są popychani, szarpani i bici. Obrzucani wyzwiskami i groźbami przez pacjentów i ich rodziny. Zdesperowani lekarze postanowili się bronić. 50
  • Bestia i piękna 19 wrz 2010, 12:00 To nie może być Ania – sapnął Andrzej Lepper, kiedy wiosną zobaczył odmienioną Annę Kalatę. Chudsza o kilkadziesiąt kilogramów, świetnie uczesana i modnie ubrana była minister pracy bryluje i tańczy z gwiazdami. 54
  • Liga Krezusów 19 wrz 2010, 12:00 Nawet prezesi wielkich klubów, które 17 lat temu zmusiły UEFA do powołania ligi mistrzów, nie mogli przypuszczać, że to będzie kura znosząca złote jaja. 56
  • Wulkaniczna Carla Bruni 19 wrz 2010, 12:00 Jej wizerunek skromnej pierwszej damy to oszustwo. Naprawdę jest wybuchowa, kocha pieniądze i samą siebie. Tak wynika z biografii Carli Bruni, która właśnie się ukazała. Już jest skandal. 60
  • Wielka niedźwiedzica i jej dzieci 19 wrz 2010, 12:00 Sarah Palin, „mama grizzly” amerykańskiej polityki, coraz wyraźniej zapowiada, że powalczy z Barackiem Obamą o prezydenturę. Na razie dogląda rosnącej pod jej bokiem gromadki „grizzly girls” – równie jak ona radykalnych aktywistek prawicowych. 62
  • 3096 dni piekła 19 wrz 2010, 12:00 Natascha Kampusch właśnie wydała wspomnienia z ośmiu lat udręki – porwana jako mała dziewczynka była więziona w podziemnej klatce. To rozrachunek z przeszłością i oskarżenie: nie tak wyobrażała sobie powrót na wolność. 64
  • Pętla 19 wrz 2010, 12:00 Nie sypiają po nocach, mają samobójcze myśli, boją się pukania do drzwi. Już blisko dwa miliony Polaków mają problemy ze spłatą swoich długów – wynika z najnowszych danych. Wiele osób nie ma żadnych szans na to, by wyrwać się ze spirali zadłużenia. 66
  • Grubasy w Warszawie 19 wrz 2010, 12:00 Już niemal połowa pieniędzy krążących na warszawskiej giełdzie to kapitał zagraniczny. A ekspansję w Polsce rozpoczęli najwięksi gracze międzynarodowych finansów, m.in. banki inwestycyjne Morgan Stanley, UBS, Goldman Sachs i Merrill Lynch. 70
  • Drodzy będą tanimi 19 wrz 2010, 12:00 Przeczołgasz się nago po zbitym szkle, byle tanio kupić bilet na samolot – mówił jeszcze niedawno Michael O’Leary, szef linii lotniczych Ryanair, zapowiadając, że będzie jeszcze taniej. Teraz wycofuje się z dalszych obniżek, bo już nie ma na czym oszczędzać. 72
  • Warlikowski szuka nowego 19 wrz 2010, 12:00 Teatr Krzysztofa Warlikowskiego staje się coraz bardziej bezkompromisowy. Kolejnym dowodem ma być „Koniec”, najbliższa premiera w warszawskim Nowym Teatrze. 74
  • Ja. Vincent Gallo 19 wrz 2010, 12:00 Jest reżyserem, muzykiem, aktorem, malarzem. Ściga się na motocyklach, oferuje swoją spermę w internecie, uprawia seks na ekranie. Wariat czy geniusz? Vincent Gallo. 78
  • Ucieczka z mainstreamu 19 wrz 2010, 12:00 Była laureatką „Idola” i pieszczoszką mediów, w wieku 17 lat zrobiła błyskawiczną karierę, nagrała dwie płyty i zniknęła. Dziś Monika Brodka wraca ze świetną płytą „Granda”, która ma być początkiem zmian. 80
  • Sting jak Wodecki 19 wrz 2010, 12:00 Nigdzie na świecie nie kochają Stinga tak jak w Polsce. W poniedziałek kolejna atrakcja dla tych, którzy wychowali się na „Fragile” – artysta gra w Poznaniu. 82
  • Recenzje - Książki 19 wrz 2010, 12:00 Daniel Tammet - „Urodziłem się pewnego błękitnego dnia”, Alain Mabanckou - „Black bazar”, Jerzy Franczak - „Da capo”. 84
  • Recenzje - Film 19 wrz 2010, 12:00 Obowiązkowa premiera tego weekendu to kontynuacja kultowego „Wall Street” Oliviera Stone’a z Michaelem Douglasem. 84
  • Recenzje - Muzyka 19 wrz 2010, 12:00 Miles Davis - „Bitches Brew – Legacy Edition", Deerhunter - „Halcyon Digest", Robert Plant - „Band of Joy". 85
  • Wyborcza lista przebojów 19 wrz 2010, 12:00 Nazywanie wyborów w Polsce „demokratycznymi” jest ponurym żartem z rzeczywistej demokracji. Czterech facetów przygotowuje nam wszystko od parteru po dach. 86
  • Pożegnanie ze schabowym 19 wrz 2010, 12:00 Każdy z nas dla zdrowia jest w stanie zrobić więcej niż najlepszy lekarz, który jedynie może wystawić receptę na kolejne opakowanie tabletek – chociażby zmienić dietę. To właśnie dzięki zmianie przyzwyczajeń kulinarnych kilkadziesiąt tysięcy Polaków nie umiera na zawał. 88
  • Seryjny zabójca kobiet 19 wrz 2010, 12:00 Zawał i inne choroby układu krążenia – wbrew obiegowym opiniom – nie są męskimi „specjalnościami”. Co więcej, choroba wieńcowa częściej zabija kobiety (przyczyna 56 proc. zgonów) niż mężczyzn (43 proc.) – wynika z badań przeprowadzonych w kilku... 90
  • Serce sportowca 19 wrz 2010, 12:00 Regularna aktywność fizyczna to oprócz właściwej diety najlepszy sposób na zachowanie zdrowia i utrzymanie serca w dobrej kondycji. To fakt, którego nie podważają argumenty o tym, że co jakiś czas sportowiec umiera nagle z powodu problemów z sercem. 92
  • Sztuka smakowania chwil 19 wrz 2010, 12:00 Ze stresem walczymy za późno, zwykle wtedy, gdy zaczynamy chorować – mówi Bronisław Świątkowski, trener z Instytutu Psychoimmunologii w Warszawie. 94
  • Wenecja na talerzu 19 wrz 2010, 12:00 Kuchnia włoska jest niesamowita. Ma w sobie magię, która sprawia, że każdy jej element, nawet pozornie najmniej istotny, sprawia, że czujemy się dobrze i błogo. 96
  • Gdzie jest książę? 19 wrz 2010, 12:00 Opowieść poniższa może się komuś wydawać zmyślona. Jego problem. 97
  • Jak Donald Tusk historię próbował fałszować 19 wrz 2010, 12:00 Opis: Donald Tusk ogląda wywiad w „Kropce nad i”, włączając pauzę na swoich co ciekawszych minach. Zabawę pilotem przerywa niezapowiedziane wejście. Premier w ostatniej chwili przełącza na Discovery. 97
  • Czas odjazdu 19 wrz 2010, 12:00 W największej partii opozycyjnej trzeźwo myślący nie mają szans, bo sam prezes jest bardziej poetą niż politykiem i stoi na czele frakcji odjazdowej. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany