Wielki Brat

Wielki Brat

Czy istnieje coś takiego jak sensowna polityka polski wobec Rosji? Tak, choć nawet ona może nie przynieść efektów.
Polski ból głowy z Rosją próbujemy uśmierzyć już któreś stulecie z rzędu. Wprawdzie Jarosław Kaczyński twierdzi, że problemy z Moskwą można łatwo rozwiązać, ale nic tego nie potwierdza w historii Polski od 1610 r., kiedy to Żółkiewski zajął Moskwę i Kreml – po dwóch latach polskie wojska musiały się wycofać. Stało się to 4 października, która to data jest obecnie świętem narodowym Rosji. Potem były już tylko porażki, a nawet zwycięska wojna 1920 r. została przegrana politycznie w wyniku fatalnego porozumienia pokojowego.

Polska zawsze przegrywała konflikty, jakie powstawały na skutek sąsiedztwa z Rosją. Wywoływało to z naszej strony kilka rodzajów reakcji. Powtarzały się one tak często, że można je uznać za typowe. Co ciekawe, te same poglądy głoszone są obecnie.

Zygmunt Krasiński (i wielu po nim) uważał Rosję za barbarię, z którą nie wolno rozmawiać, którą trzeba odepchnąć jak najdalej na wschód i – jeżeli się da – zniszczyć. Słusznie dopatrywał się w Rosji zalążka czerwonej rewolucji. Oburzał się w związku z tym na państwa europejskie (przede wszystkim Francję), które udzielały Rosji pożyczek i inwestowały w jej gospodarkę. Sądził, że Rosja pozostawiona sama sobie stopniowo sama się rozpadnie. Pisał o tym do wielkich tego świata łącznie z Piusem IX. Bez odzewu.

Odmienne stanowisko prezentował Aleksander Wielopolski i inni zwani ugodowcami, którzy sądzili, że trzeba wbrew zdradzieckiej Europie prowadzić z Rosją spokojne pertraktacje, nie z pozycji siły (której nie było), lecz wyjaśniając Rosji, że dobre stosunki z Polską czy z polskim zaborem będą w jej interesie. To się raz udało, w krótkim okresie Królestwa Polskiego, ale tylko za panowania Aleksandra I. Ugodowcy mieli sporo racji, lecz nigdy nie udało im się przekonać polskiego społeczeństwa czy choćby warstwy oświeconej.

I trzecia postawa: wciągnąć Europę do poparcia stanowiska polskiego w konflikcie z Rosją. Próbował tego książę Adam Czartoryski, jeden z najmądrzejszych i najbardziej wpływowych w Europie polskich polityków. Próbował, jednak bez skutku. Co ciekawe, wielu polityków i myślicieli europejskich było za Polską, za jej wyzwoleniem, ale pod jednym warunkiem – że nie spowoduje to wojny z Rosją. Jak wiemy, warunek ten sprawił, że polskie wysiłki i powstania w okresie zaborów były skazane na niepowodzenie. Wielu w Europie współczuło Polsce, ale nie miało zamiaru za nią walczyć nawet wtedy, kiedy – jak się wydaje – Europa miała w tym interes, czyli w 1920 r., gdy była szansa pokonania rodzącej się Rosji Sowieckiej.

Za czasów komunizmu postawy te występowały w identycznym kształcie, tylko z innymi uzasadnieniami. Polscy komuniści (zwłaszcza Gomułka) uważali, że ratują Polskę przed kompletnym poddaństwem. Co bardziej szaleni emigranci mieli nadzieję, że wciągną Zachód do wojny o Polskę. A niektórzy amerykańscy kremlinolodzy udowadniali, że Rosja jest niereformowalna, że komunizm będzie trwał wiecznie (tak bronili swoich uniwersyteckich posad).

Od tego czasu wszystko się zmieniło, a zarazem pozostało niezmienione. Rosja jest półdemokratyczna, Polska wolna i europejska, ale problemów z Rosją dalej rozwiązać skutecznie nie potrafimy. Co więcej, PiS wygłasza, tyle że na znacznie niższym poziomie, poglądy Krasińskiego. Wielu innych polityków sądzi, że trzeba z Rosją rozmawiać z pozycji UE, a również PiS paradoksalnie chciałby sprawę smoleńską „umiędzynarodowić". Wszelkie próby powolnej i trudnej rozmowy z Rosją, która wróży niewiele, ale jest jedynym sensownym rozwiązaniem, są często traktowane jako forma ugody. Otóż na podstawie doświadczeń historycznych i zdrowego rozsądku trzeba powiedzieć dwie rzeczy bardzo jasno i bardzo stanowczo. Po pierwsze, Europa ani świat zachodni nie mają najmniejszej ochoty włączać się w spory polsko-rosyjskie. Główne państwa europejskie i świat zachodni będą prowadziły taką politykę rosyjską, jaka jest w ich interesie, nie bacząc na Polskę (wyjąwszy otwartą wojnę, bo wtedy NATO musi nam pomóc, ale to jest przypadek nieprawdopodobny). Żadne naciski tu nie pomogą i nawet zbudowanie sympatii dla Polski w sprawie smoleńskiej, sympatii mediów i zachodniej opinii publicznej, niczego nie zmieni.

Po drugie, nigdy w historii (od Żółkiewskiego) nie mieliśmy tak dobrej sytuacji w trudnych rozmowach z Rosją, czego nie wolno zmarnować. Tak dobrej to znaczy dokładnie nie beznadziejnej. I niewiele więcej. Rosji w pewnym (bardzo umiarkowanym) stopniu zależy na niezłych stosunkach z Polską ze względu na jej stosunki z UE. Politycy, którzy będą próbowali to wykorzystać, mają rację, choć trzeba sobie zdawać sprawę, że bardzo niewiele uda im się osiągnąć. Wszyscy inni po prostu szkodzą polskim interesom i je zdradzają.
Okładka tygodnika WPROST: 4/2011
Więcej możesz przeczytać w 4/2011 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 4/2011 (1459)

  • Dorosłość w erze posmoleńskiej 23 sty 2011, 12:00 Katastrofa smoleńska to coś niepomiernie większego niż wielka tragedia i oś politycznego konfliktu. Smoleńsk będzie miał dla Polski i Polaków większą moc definiującą niż Katyń, choć to przecież katastrofa lotnicza, a nie potworny mord 6
  • Na skróty 23 sty 2011, 12:00 Premier: Mogą być dymisje za katastrofę Donald Tusk zapowiedział, że raport komisji Jerzego Millera może pociągnąć za sobą zmiany w rządzie – wynika z informacji „Wprost". Słowa padły podczas ostatniego posiedzenia... 8
  • Pojedynek na miny 23 sty 2011, 12:00 Reakcja premiera na raport MAK była spóźniona – ogłosili zgodnie Jarosław Kaczyński i Grzegorz Schetyna. Reakcja Schetyny na wysadzenie go ze stanowiska wicepremiera może z kolei okazać się przedwczesna. A może rację mają ci,... 11
  • Czekając na Wilki 23 sty 2011, 12:00 Czesław Mozil weźmie chyba udział w programie „X Factor", chociaż odżegnuje się od tego w filmie na Facebooku. Z nagrania wynika, że Czesław kąpał się nago w strumieniu razem z Borysem Szycem. To piękna wiadomość; już nie... 12
  • Podejść Rosję 23 sty 2011, 12:00 Krytykuje go wielu: od Antoniego Macierewicza po polityków PO. Mówią, że jest kłótliwy i przewrażliwiony na własnym punkcie. Ale jedni i drudzy powinni Edmundowi Klichowi podziękować, bo to on zdobył nagrania ze smoleńskiej wieży. 14
  • Ostatni lot 23 sty 2011, 12:00 Generał Andrzej Błasik marzył o karierze awansach i miejscu w historii lotnictwa. W historii lotnictwa już jest, choć na pewno nigdy nie myślał, że zajmie w niej takie miejsce. 18
  • Zderzenie kompleksów 23 sty 2011, 12:00 Jeśli po polskim raporcie miałoby się okazać, że w rządzie nie ma odpowiedzialnych za katastrofę, to będzie to kompromitacja premiera – mówi senator Włodzimierz Cimoszewicz, były premier, były szef MSZ. 22
  • We władzy demonów 23 sty 2011, 12:00 To zadziwiające, jak idealnie obie wersje katastrofy smoleńskiej – polska i rosyjska – odpowiadają stereotypom ugruntowanym wśród Polaków i Rosjan. 26
  • Dość Smoleńska! 23 sty 2011, 12:00 Czas wyjść z cmentarza i pobiec do żłobka – wzywa Agnieszka Graff. I po drodze krzyknąć do Kościoła: Nie zapraszamy do Sejmu! 30
  • Los przystawki 23 sty 2011, 12:00 Pamiętacie jeszcze, że pięć lat temu powstał najbardziej egzotyczny tercet polskiej polityki? Dziś przystawki już zjedzone. A ówcześni wicepremierzy Roman Giertych i Andrzej Lepper pocieszają się grami w dyplomację i wynoszeniem obornika. 36
  • Jak sobie radzić bez państwa? 23 sty 2011, 12:00 Państwo nas opuściło. Poszło sobie niczym mąż od żony. 39
  • Wielki Brat 23 sty 2011, 12:00 Czy istnieje coś takiego jak sensowna polityka polski wobec Rosji? Tak, choć nawet ona może nie przynieść efektów. 40
  • Błogosławiony z krwi i kości 23 sty 2011, 12:00 Zanim Jan Paweł II zostanie oficjalnie błogosławionym, kościół musi się zmierzyć z pytaniem, co z jego relikwiami? Czy otwierać grób i pobierać części ciała Ojca Świętego, czy wiernym wystarczy ampułka z krwią, która jest już w Polsce? 42
  • Zapalony tata 23 sty 2011, 12:00 Upada mit matki cierpiętnicy na dwóch etatach – w pracy i w domu. Coraz więcej rodzicielskich obowiązków spada na mężczyzn – twierdzą socjologowie. Ale nowi ojcowie to wciąż awangarda. 46
  • Król kiczu i fiasko McKiszki 23 sty 2011, 12:00 Przedsiębiorca Jarosław Dziemian nie przejmuje się, że na rodzinnym Podlasiu nazywają ..o królem kiczu. Woli podkreślać, że to on wylansował słynny przebój disco polo „Żono moja, serce moje” i kandydata na prezydenta Białegostoku Krzysztofa Kononowicza. A ostatnio... 48
  • Upadek 23 sty 2011, 12:00 „Kiełbasy do góry i ładujemy w kakao frajerów” – ten okrzyk Janusza Wójcika zastępujący taktykę przeszedł do historii polskiego futbolu. Dziś z zarzutami korupcyjnymi czeka na proces. Ale chce wrócić. 52
  • Wojna w świętym mieście 23 sty 2011, 12:00 Wygląda na to, że trybuny obu znanych krakowskich klubów piłkarskich to naturalna wylęgarnia brutalnej przestępczości zorganizowanej. 54
  • Steve Jobs i jego dzieci 23 sty 2011, 12:00 Szef największym atutem firmy? Nigdzie nie widać tego lepiej niż w świecie nowych technologii 56
  • Gorzki zapach jaśminu 23 sty 2011, 12:00 Internetowa rewolucja w Tunezji może wywrócić dotychczasowy porządek w krajach arabskich. 61
  • Głaskanie smoka 23 sty 2011, 12:00 To już nie jest ani przyczajony tygrys, ani ukryty smok. Do Waszyngtonu przyjechał prezydent Chin świadomych swej siły. Chińczycy już wiedzą, że w światowej grze mogą uczestniczyć na swoich warunkach. 62
  • Davos rządzi 23 sty 2011, 12:00 Na czarodziejskiej górze Tomasza Manna w Davos można było prowadzić dysputy, flirtować, ewentualnie umrzeć na zapalenie płuc. Co ma z tamtym wspólnego Davos, w którym odbywa się Światowe Forum Gospodarcze? Nic – poza czarodziejską mocą. 65
  • Mega-city 23 sty 2011, 12:00 Nocą przypomina Las Vegas, za dnia Nowy jork. Miało być drugim Chicago. Chongqing to największa metropolia świata i nowe centrum biznesowe środkowych Chin. 67
  • Pożegnanie z kasą 23 sty 2011, 12:00 Rząd wspólnie z bankami chce namawiać Polaków do rezygnacji z rozliczeń gotówkowych. Oszczędności po wykonaniu całej operacji mają sięgnąć miliardów złotych rocznie, ale największą przeszkodą może okazać się nie brak bankomatów i dostępu do internetu, ale nasze przyzwyczajenie. 70
  • Seks nowej generacji 23 sty 2011, 12:00 Ilu z nas zgodziłoby się zostać cyborgami? A ilu z nas zgodziłoby się zostać cyborgami, gdyby zapewniało to niewyobrażalne, a przy tym bezpieczne doznania seksualne? 72
  • Zniknięcie czarnej królowej 23 sty 2011, 12:00 Przed tygodniem obchodziła 70. urodziny. Bez fanfar, koncertów i uroczystości. Bo od kiedy zeszła ze sceny, zniknęła też z życia publicznego. Ewa Demarczyk zostawiła nas jedynie ze wspomnieniami o swoim niesamowitym talencie. 75
  • Celebryta z undergroundu 23 sty 2011, 12:00 Przeszedł długą drogę od podrzędnych klubów w Kopenhadze do roli jurora w jednym z najbardziej oczekiwanych programów polskiej telewizji. Jak to się stało, że Czesław Mozil z lidera offowego zespołu przemienił się w gwiazdę? 78
  • Z piętnem pana Darcy’ego 23 sty 2011, 12:00 Życie zaczyna się po pięćdziesiątce. Colin Firth, który do niedawna grywał niemal wyłącznie uwodzicieli i amantów, właśnie został nagrodzony Złotym Globem za rolę w „Jak zostać królem”. Jest też jednym z faworytów tegorocznego wyścigu po Oscara. 80
  • Proszę o wolność dla swojej książki 23 sty 2011, 12:00 Jego literatura została zakazana przez Stalina, on sam był najlepszym wydaniem człowieka radzieckiego. Właśnie ukazała się książka o życiu jednego z najbardziej niezwykłych pisarzy XX wieku – Wasilija Grossmana. 82
  • Miłość do ojczyzny 23 sty 2011, 12:00 Dowiedziałem się właśnie, że szykowane jest nowe prawo, które ma nauczyć szacunku do państwa polskiego. 86
  • Złoty na walutowym morzu 23 sty 2011, 12:00 Podręcznikowa wiedza na temat kursów walut bierze w łeb, gdy – tak jak dziś – rynkami finansowymi rządzi psychologia wspomagana przez działania rządów i banków centralnych. 88
  • Rozwój w czasach kryzysu 23 sty 2011, 12:00 W debacie publicznej dominuje wciąż pytanie z poprzedniej epoki: „Jaki rozwój jest lepszy dla przyszłych pokoleń?”. Tymczasem ważniejsze stało się pytanie to co zrobić, żeby rozwój w ogóle następował. 90
  • Kryzys globalizacji? 23 sty 2011, 12:00 Wydaje się, że wraz z odrodzeniem gospodarki wkraczamy w nowy etap pełniejszej globalizacji, ciągle napędzanej przez rynki wschodzące. Proces globalizacji, choć zapewne nie zostanie przerwany, będzie się jednak odbywał w otoczeniu bardziej kontrolowanym. 94
  • Usta pełne golonki 23 sty 2011, 12:00 Najlepszą na świecie serwują Czesi 96
  • Translator Kempa 1000 23 sty 2011, 12:00 Opis: Ubrana w biały fartuch Beata Kempa patrzy zamyślona na skomplikowane urządzenie. Stan głębokiego skupienia przerywa pukanie do drzwi. Pani Beata wzdryga się i chyba wypowiada słowo, które dzięki polskim piłkarzom odczytać z ruchu... 97
  • Niech wygra Niesiołowski 23 sty 2011, 12:00 „To, że za filmem »Mgła« stoją »Gazeta Polska« i panie redaktor Stankiewicz i Lichocka, jest gwarancją jego poziomu, stronniczości i niskiej wiarygodności" – ocenił marszałek Stefan Niesiołowski.... 97
  • Popgłupota 23 sty 2011, 12:00 W poppolityce liczy się to, jak wypada polityk przed kamerą, czy potrafi być na luzie, jak jest ubrany, czy zna fajne dowcipy oraz czy ma atrakcyjną żonę. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany