Ład chaosu

Ład chaosu

Norman Foster kontra Frank Gehry Wielkie bryły geometryczne wcinają się w starą zabudowę miast, często budząc lęk, że nowa architektura to tylko agresja i chaos. Norman Foster, jeden z najsłynniejszych w świecie architektów, świadomie przeciwstawia się chaosowi, cierpliwie buduje przestrzenny ład. Nie mniej sławny Frank Gehry pochwala chaos: w swoich dziełach wykorzystuje dynamikę i piękno bezładu. W twórczej kakafonii języków architektury najbardziej wyrazistych jest właśnie tych dwóch architektów. W starej części Warszawy przy placu Piłsudskiego stanął gmach Metropolitan - centrum biurowo-handlowe według projektu Fostera. Budynek ze stali i szkła ma bryłę lekką, pełną łagodnych krzywizn. Dziedziniec wewnętrzny z fontanną pośrodku jest otwarty dla wszystkich. Pełen sklepów i kawiarni - stanowi część placu, czyli przestrzeni publicznej. Supernowoczesny biurowiec harmonijnie wpisuje się w klimat dawnej zabudowy. Architektowi - choć używa całkiem innego języka form - udało się nawiązać dialog z sąsiadującymi Teatrem Wielkim i Hotelem Europejskim. Swoim dziełem Foster udowadnia, że nowa architektura nie musi rozsadzać tradycyjnej przestrzeni miasta. Może ją uzupełniać i ożywiać.
Lord Foster - uczeń Le Corbusiera
Norman Foster, z nominacji Elżbiety II Lord Foster of Thames Bank, architekt, któremu powierza się szczególnie prestiżowe zadania przy przebudowie miast Wielkiej Brytanii, urodził się w 1935 r. w Manchesterze jako syn robotnika pracującego w fabryce samolotów. Służył w lotnictwie. Niektórzy krytycy twierdzą, że fascynacja światem opływowych aluminiowych maszyn pozostała Fosterowi na całe życie, że powinien był pozostać przy projektowaniu hangarów, bowiem jego architektura nie jest przeznaczona dla ludzi.
Architektura Fostera wywodzi się z idei Le Corbusiera, według którego dom ma być "maszyną do mieszkania" - precyzyjną i funkcjonalną. Z jego dziełami i myślą zetknął się Foster, gdy jeszcze jako chłopiec przesiadywał w bibliotece miejskiej w Manchesterze. Urzekł go także Frank Lloyd Wright i jego "architektura organiczna" - nierozerwalnie związana z naturą. Studiując w Yale, nauczył się Foster - jak wspomina - z perspektywy amerykańskiej cenić tradycje europejskiej kultury, a więc nie tylko to, co związane jest z cywilizacją przemysłową, lecz także stare miasta, style dawnych epok.
Wielkie dzieła Fostera, na przykład banki w Hongkongu i Frankfurcie nad Menem, ośrodki sztuki w Norwich (Anglia) i Nimes (Francja), zespół biurowców w Duisburgu (Niemcy), wydział prawa uniwersytetu w Cambridge, cieplarnia ogrodu botanicznego w Llanarthne (Walia), przebudowa British Museum w Londynie i Reichstagu w Berlinie - należą do nurtu tzw. architektury high tech. Tutaj technika nie służy poskramianiu przyrody. Skomplikowana i elastyczna - sprawia, że budynek łączy się z naturalnym otoczeniem, a także z dawnymi budowlami.
W ujęciu Fostera "maszyna do mieszkania" jest nieporównanie bardziej złożona niż w pionierskich czasach nowej architektury, w pierwszej połowie minionego wieku. Dla Le Corbusiera podstawę konstrukcji stanowił szkielet z betonu i stali, układ pionowych słupów i poziomych belek oraz płyt.
Siedziba banku Hong Kong - Shanghai w Hongkongu (180 m wysokości - 1986 r.), uważana za jedno z najważniejszych dzieł Fostera, ma konstrukcję ze stalowych masztów, między którymi na różnej wysokości rozpięte są ogromne mosty. Wewnątrz przez wiele pięter przebiegają ukośnie potężne belki spinające elementy struktury. Rozległa przestrzeń otwiera się w wielu kierunkach. Z rozmieszczonych tam tarasów i galerii widać całe miasto. W dzień wieżowiec rysuje się na tle spiętrzonego city Hongkongu jako najeżona techniką monumentalna figura symboliczna - wcielenie siły cywilizacji. W nocy - rozbłyska tysiącami świateł, przypomina gigantyczny lekki lampion chiński. Misternie połączone tony stali stają się niewidoczne.

Globalna architektura światła
Niektórzy krytycy używają wobec architektury Fostera określenia "globalna". Nie znaczy to, że twórca po prostu wznosi w różnych miejscach globu obiekty "w stylu międzynarodowym". Foster uważnie patrzy, w jakim otoczeniu ma powstać konstruowany przezeń dom. Zawsze go to ciekawi, inspiruje.
Dla Nimes, starego miasta w Prowansji, zaprojektował ośrodek artystyczny Carrée d'Art, mieszczący galerię sztuki i bibliotekę (1993). Na terenie objętym przez ośrodek stała już świetnie zachowana świątynia rzymska z I wieku p.n.e. - o szlachetnych proporcjach, z portykiem i kolumnami korynckimi, nazywana La Maison Carrée. By jej nie przytłoczyć swym dziełem, Foster zagłębił w ziemię pięć z zaplanowanych dziewięciu pięter nowego budynku. Jego część naziemna została utrzymana w skali La Maison Carrée. Twórca nadał architekturze ze stali i szkła klasyczny charakter. W szerokich szklanych taflach odbija się jak w lustrze rzymska kolumnada. Między antyczną świątynią a nawiązującym do niej dziełem high tech wytyczono kameralny skwer ze stolikami i ławkami. Łączy on starą i nową tkankę organizmu miejskiego.
We wszystkich swych realizacjach Foster szczególnie dba o związek z naturalnym krajobrazem. Zaprojektowana przez niego dla Narodowego Ogrodu Botanicznego w Walii oranżeria (1998) ma kształt owalny (95 m długości). Usytuowana w niecce między zielonymi wzgórzami przypomina typowe walijskie jezioro.
Najwyższy budynek Europy Commerzbank we Frankfurcie (1997 r., 260 m wysokości) Foster budował w pozbawionym zieleni centrum miasta. Założył więc wysoko nad ziemią wielkie ogrody na tarasach. Foster stara się też zapewnić swoim budynkom naturalny przepływ powietrza oraz otworzyć wnętrze na światło słoneczne. Szczególnego znaczenia nabrało ono w projekcie przebudowy niemieckiego Reichstagu. Fakt, iż do rekonstrukcji gmachu o tak wielkim znaczeniu dla dziejów Niemiec wybrano architekta z innego kraju, świadczy o uznaniu, jakim cieszy się Foster - mistrz architektury nowoczesnej, umiejący zarazem nawiązać dialog z historią. Słynny Reichstag, którego podpalenie umożliwiło dojście Hitlera do władzy, nazywany był "kolebką i grobem niemieckiej demokracji". Starej siedzibie parlamentu Foster miał nadać nową treść.
Architekt dokonał tego, m. in. wznosząc nad salą posiedzeń ogromną kopułę ze szkła. Pod jej sklepieniem rozmieścił galerie, z których wyborcy - zgodnie z gwarantowanym przez konstytucję prawem - obserwują wystąpienia parlamentarzystów. Przez szklaną czaszę wpada światło dzienne, które odbite setkami luster rozjaśnia wnętrze. Stanowi ono tutaj symbol rozumu - tak jak ów symbol pojmowano w epoce oświecenia według ostatnich słów Goethego: "Więcej światła!".

Klejnot z katastrofy
Przed paroma laty rozeszła się wiadomość, że będziemy mieli w Warszawie dzieło architekta światowej sławy - muzeum sztuki współczesnej. Projekt miał przygotować nieodpłatnie Frank Gehry. Trudno powiedzieć, na ile realne były te nadzieje.
Frank Gehry, Amerykanin urodzony w 1929 r. w Kanadzie, także jest nazywany - jak Foster - najwybitniejszym architektem naszej epoki. Podziwiają go ci, którzy nade wszystko cenią w architekturze swobodę graniczącą z szaleństwem, którzy siłę architektury widzą w rozbijaniu form, w swego rodzaju estetycznej katastrofie.
Najbardziej znane dzieło Gehry'ego - Muzeum Guggenheima w Bilbao (1997) - jeden z krytyków nazwał "kupą rozrzuconego złomu". Być może sam Gehry nie miałby nic przeciw temu określeniu. Powiedział kiedyś, powołując się na rzeźby przedstawicieli pop-artu Jaspera Johnsa i Donalda Judda: "Jeśli oni mogą tworzyć piękno ze śmieci i złomu, czemu nie przenieść tego do architektury?". Jednak pogięte, porozdzierane, sterczące na tle nieba bryły, z których składa się budynek w Bilbao, nie mają materii zardzewiałego żelaza. Pokryto je tytanową blachą, której płaty tak zostały rozmieszczone, iż wydają na wietrze cichy, niepokojący szelest. To również jest wyzwanie: architektura przerywa swoje milczenie, dźwięczy. Na tytanowej powierzchni budynku tworzą się barwne refleksy. Katastrofa form zamienia się w klejnot.
Przy pracy nad nowym dziełem Gehry posługuje się przedmiotami, których wiele można znaleźć na półkach jego atelier: pogięte blachy, druty, siatki, kamienie, szmaty, bryły o przeróżnie wyciętych kształtach i profilach. Z układu tych elementów, z ich kontrastów, zderzeń, spiętrzeń, architekt tworzy kompozycje przestrzenne, które mają się przeobrazić w budowlę - teatr, muzeum, bank. W tym procesie Gehry posługuje się też symulacją komputerową - dokładnie określa dynamikę, siłę wyrazu krzywizn i brył. Wymowa jego dzieł często nie jest miła - kontrasty bywają zgrzytliwe, lecz i zgrzytliwość jest tu wystudiowana jak krok w balecie, który się ćwiczy latami.

Brzydkie, czyli ładne
W architekturze Gehry'ego wszystko jest możliwe. W elewację biurowca agencji reklamowej Chiat/Day/Mojo (Venice w Kalifornii - 1991) wbudował on lornetkę trzypiętrowej mniej więcej wysokości. Inne jego dzieło, siedzibę Nationale-Nederlanden w Pradze (1995) nazwano Tańczącym Domem, bo niespokojna sylwetka banku sprawia wrażenie, jakby budynek miał dokądś pobiec. A jednocześnie ten zapatrzony w siebie chimeryczny architekt tworzy arcydzieła logiki i funkcjonalności - jak Disney Concert Hall w Los Angeles czy Vitra Design Museum w Weil nad Renem.
Domy budowane przez Gehry'ego często wyglądają, jakby się malowniczo rozsypywały, co sprawia, że krytycy zaliczają je do architektury dekonstruktywistycznej. Jeden z nich napisał: "Estetyka ta świetnie odpowiada coraz bardziej rozpadającej się kulturze, do której należymy". W swoich wypowiedziach Gehry wyrażał podobne myśli: "Nie ma zasad, nie ma podziału na to, co słuszne i niesłuszne. Pomieszało mi się to, co brzydkie i co ładne".
Zauroczony rozpadem form Gehry wciąż wznosi, jedna po drugiej, budowle wyraziste i na swój sposób wysoce logiczne. On sam jest dowodem, że nie należymy bynajmniej do "coraz bardziej rozpadającej się kultury". Jest też jeszcze Foster i wielu innych architektów, którzy wobec kultury - nowej i dawnej - przyjmują postawę twórczą i aprobującą.
Architekturą nie rządzi dziś, na szczęście, ani konstruktywizm, ani dekonstruktywizm. Równolegle występują odmienne koncepcje porządku przestrzennego. To stwarza poważne szanse, by w coraz prędzej rozbudowujących się miastach - także polskich - powstawała architektura różnorodna i dobra. Nie wiemy tylko, czy szanse te zostaną wykorzystane.
Okładka tygodnika WPROST: 51/52/2003
Więcej możesz przeczytać w 51/52/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 51/52/2003 (1099)

  • Na stronie - Huśtawka na karuzeli 28 sty 2008 Podobno jesteśmy tak zbudowani, że brakuje nam tego, czego mamy dosyć. Z tego powodu zapewne listonosze spędzają urlop na wczasach wędrownych, górnicy pod kołdrą, a konie jeżdżą na wczasy w siod-le. W PRL żyliśmy jak na huśtawce, co było nie do zniesienia. Po 1989 roku... 3
  • Peryskop 28 sty 2008 Dwa kilogramy Polski Nie więcej niż dwa kilogramy - tyle mogą ważyć świąteczne paczki wysyłane do polskich żołnierzy w Iraku. W paczkach nie może być alkoholu i leków. Edyta Gąsiorowska ze Szczecina, żona chorążego Jacka... 6
  • Dossier 28 sty 2008 Donald TUSK wicemarszałek Sejmu RP, lider Platformy Obywatelskiej "To, że SLD nie pali się do skrócenia kadencji Sejmu, zaczyna być coraz bardziej zrozumiałe. Kiedyś premier Miller powiedział, że dziwi się karpiom,... 7
  • Poczta 28 sty 2008 Równi i równiejsi Stronami (podmiotami, sygnatariuszami) Unii Europejskiej nie są obywatele, lecz reprezentujące ich państwa. Całkowicie nieuzasadnione jest zatem uzależnianie liczby głosów w radzie unii od liczby... 11
  • Kadry 28 sty 2008 11
  • M&M 28 sty 2008  KAŻDEMU WEDŁUG POTRZEB Czym choinka bez bombek, czym bez psa pancerni, tym bez wkładu Leppera intelekt Jaskierni. 12
  • Playback 28 sty 2008 12
  • Macocha Śnieżki uniewinniona 28 sty 2008 Według najnowszych badań baśniofilów, Królewna Śnieżka nie padła ofiarą złej macochy, ale rodzonej matki. Podczas międzynarodowego kongresu filologów w Poczdamie Heinrich Dickerdoff, prezes Europejskiego... 12
  • Fotoplastykon 28 sty 2008 14
  • Germania 28 sty 2008 Niemcy rządzące Europą - o to chodzi w zamieszaniu wokół europejskiej konstytucji Niemcy odegrały kluczową rolę w budowie Europy, więc nadszedł czas, by teraz bronić Niemiec" - powiedział przed rozpoczęciem brukselskiego szczytu premier Szwecji Göran Persson. Obrona Niemiec... 16
  • Eurofikcja 28 sty 2008 Mistyfikacje zamiast realiów są podstawą jednoczenia Europy Komentarze zachodniej prasy na temat obecnego stanu integracji europejskiej mogą wprawić polskiego czytelnika w stan pomieszania. Mało jest w nich triumfalistycznej retoryki o jedności Europy, a stosunkowo wiele... 20
  • Praktyczna pani 28 sty 2008 Danuta Hübner będzie najlepszym komisarzem Unii Europejskiej - dla Francji i Niemiec Oklaskami przyjęli brukselscy urzędnicy w listopadzie 2001 r. nominację Danuty Hübner na stanowisko szefa Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej. "Nareszcie ktoś, o kim marzyliśmy jako o... 23
  • Duma Polski 28 sty 2008 Powiedzmy sobie szczerze: mało kto wpada w entuzjazm, gdy dowiaduje się, że jesteśmy z Polski. Nawet przychylność jest raczej wyjątkiem. Funkcjonariusze straży granicznej i celnicy na lotniskach na widok polskiego paszportu zazwyczaj przybierają zatroskane miny i wzmagają... 26
  • Wojny Kisiela 28 sty 2008 Nagrody Kisiela 2003: socjalizm nie, wypaczenia tak Wojna nie przychodzi wtedy, gdy gotowi są na nią wszyscy, lecz wtedy, gdy gotowi są na nią niektórzy" - pisał Stefan Kisielewski. Gotowi na wojnę ze skorumpowanym państwem, głupotą i populizmem są na pewno - a nawet już ją... 32
  • Konstytucja Buzka 28 sty 2008 Lekarstwo na raka biurokracji ponad 80 lat temu znalazł przodek premiera Jerzego Buzka. Trzeba je tylko zastosować Trzech Buzków z pokolenia dziadków premiera Jerzego Buzka znalazło się w "Wielkiej encyklopedii powszechnej". W światowej metalurgii metali kolorowych... 36
  • Alfabet koalicji 28 sty 2008 Anita Błochowiak - zrobiła w SLD chyba największą karierę: od Panny Nikt do znanej amatorki toalet i mocnych wrażeń. Posłanka SLD zasłynęła nie tylko dzięki pedałom i ich kolorowym skarpetkom. Wcześniej wykazała się... 40
  • Alfabet opozycji 28 sty 2008 Amfetamina - specyfik popularny w kołach zbliżonych do Ligi Polskich Rodzin. Handlował nim pewien młody ligowiec, a poseł Gabriel Janowski (już, niestety, nie w lidze) czerpał zeń energię i natchnienie do swych licznych przygód.... 42
  • Ubodzy krezusi 28 sty 2008 Miliony zarabiane przez mistrzów sportu to propagandowa bzdura "Trzy miliony dolarów w trzy lata zarobi polski nastolatek" - napisały gazety, gdy koszykarz Maciej Lampe podpisał kontrakt z New York Knicks. Lampe tych milionów nigdy nie zobaczy. Milion musi oddać Realowi... 44
  • Oskarżona Grażyna K. 28 sty 2008 Po wyroku NSA oczyszczającym Romana Kluskę wydawało się, że polowanie na biznesmenów zostało przynajmniej ograniczone. Nic z tego! Teraz obiektem polowania z nagonką została Grażyna Kulczyk. Ona oraz należąca do niej firma Fortis powinny być jak najszybciej ukarane - głosi... 48
  • Nałęcz - Rozwiązać państwo! 28 sty 2008 Nasi politycy już dzień po przegranych wyborach szukają rewanżu na rywalach Posłowie Prawa i Sprawiedliwości oraz Ligi Polskich Rodzin zgłosili wnioski o skrócenie kadencji Sejmu, czyli o natychmiastowe rozwiązanie parlamentu. Takie propozycje są często przedstawiane w... 48
  • Wydarzenia - Polska 2003 28 sty 2008 Adam Małysz jako pierwszy skoczek w historii po raz trzeci z rzędu zdobywa Puchar Świata, a do tego dwa złote medale mistrzostw świata: jeden za wszystkich Powołano sejmową komisję śledczą do zbadania afery Rywina: rywinoterapia PSL występuje z koalicji z... 50
  • Powiedzenia roku 28 sty 2008 My jesteśmy partią godną, jesteśmy partią o bardzo dużym zapleczu społecznym i nasz elektorat oczekuje od nas postawy godnej tego poparcia, jakie mamy w narodzie JERZY JASKIERNIA szef klubu SLD Rząd próbuje przekonać Wysoką Izbę,... 50
  • Wydarzenia - świat 2003 28 sty 2008 "Stara Europa" wypowiada zimną wojnę USA: przepaść atlantycka Autorka bestsellerowych wspomnień Hillary Clinton mierzy w Biały Dom: first Mrs. President? Epidemia SARS na Dalekim Wschodzie: tygrysia dżuma 52
  • Lista nieobecności 28 sty 2008 POLSKA Roman Andrzejewski Żył 65 lat Biskup włocławski, krajowy duszpasterz wsi. Z zamiłowania - filolog klasyczny. 16 lat dojeżdżał maluchem z Włocławka do Lublina, by na KUL wykładać literaturę antyczną. Zmarł z powodu... 54
  • Giełda i wektory 28 sty 2008 Hossa Świat Kruszenie muru Polskie Centrum Handlowe powstaje w Berlinie. Inwestorem jest szwedzki SEB-Bank oraz niemiecka firma Grundstucksges - dowiedział się "Wprost". W siedmiopiętrowym budynku znajdą się polskie sklepy,... 58
  • Klub pięciu kontynentów 28 sty 2008 25 najbogatszych emigrantów z Polski Barbara Piasecka-Johnson (162. miejsce na liście najzamożniejszych ludzi świata "Forbesa") nadal jest najbogatszą emigrantką polskiego pochodzenia. Jej majątek w ciągu roku zmalał jednak aż o 200 mln dolarów. W 2002 r. wyprzedziła drugiego... 60
  • Mitomania globalna 28 sty 2008 Pięć najbardziej szkodliwych mitów ekonomicznych We współczesnym świecie popełniono tak wiele błędów gospodarczych, że trudno wybrać najpoważniejsze lub najśmieszniejsze. Pięć koncepcji (i ich twórcy) ma jednak zasługi szczególne. Co gorsza, koncepcje te (teoria, że... 70
  • Manifest kapitalistyczny 28 sty 2008 Własność prywatna, czyli tajemnica powstania nowoczesnej cywilizacji Kiedy w 1848 r. Marks i Engels wypowiedzieli w "Manifeście komunistycznym" wojnę własności prywatnej, uderzyli w samo serce - nie tylko kapitalizmu. Także w serce współczesnej cywilizacji. Bo wszędzie - jak... 72
  • Rok bandytów i znachorów 28 sty 2008 Rekomendacje "Wprost" do Nagrody Złamanego Grosza 2003 Gdyby Grzegorzowi W. Kołodce dano dłużej pokierować naszymi finansami, spełniłaby się jego wizja, że jedynym ratunkiem dla Polski jest nasycenie gospodarki (która jest jak wyschnięta gąbka) Amazonką złotówek. Wódz... 76
  • Filantropia spekulacyjna 28 sty 2008 Jak upada George Soros - "piąte mocarstwo świata" Niespełna 74-letni George Soros kreuje się na współczesnego Zorro. Jednego dnia jest bezlitosnym spekulantem, wygrywającym finansowe stracia z najpotężniejszymi państwami (w 1992 r. w ciągu kilku dni doprowadził do spadku... 82
  • Santa Claus na procesorach 28 sty 2008 Za elektroniczne gadżety Amerykanie płacą o jedną trzecią mniej niż Polacy W tym roku pod choinką co drugi Amerykanin znajdzie elektroniczny supergadżet. Supernowoczesny. I supertani. Sprzedawane w tym roku w Ameryce telefony komórkowe coraz bardziej przypominają komputery... 85
  • Załatwione odmownie - Podglebie cywilizacji 28 sty 2008 Putinowska koalicja jest "wydmuszką", zza której wygląda twarz kolejnego samodzierżcy Aresztowanie rosyjskiego miliardera Chodorkowskiego, tak jak wcześniejsze aresztowania innych biznesmenów, wstrząsnęło moskiewską giełdą. Zachwiało też zaufaniem zachodniego biznesu do... 86
  • Balcerowicz wprost - Na tle liderów 28 sty 2008 To liberalne reformy zredukowały w Polsce szkodliwą interwencję państwa i dały ludziom wolność Wbrew populistycznym atakom Polska generalnie nie zmarnowała lat, które upłynęły od upadku socjalizmu. Świadczą o tym wyniki badań prowadzonych m.in. przez Bank Światowy i... 88
  • 2x2=4 - Smutne refleksje o stanie państwa 28 sty 2008 Społeczeństwo obywatelskie przegrywa u nas z centralistyczną mentalnością Centralizm ma się u nas znowu coraz lepiej, a państwo coraz gorzej. Wydatki budżetowe na administrację, i to głównie centralną, wzrastają najszybciej. Ich hierarchia wewnętrzna jest oczywiście wątpliwa... 89
  • Supersam 28 sty 2008 Domowa filharmonia Przezroczysty i głęboki - tak określa się dźwięk wydobywający się ze wzmacniacza Unison Research S2K. Odbiór muzyki płynącej z kolumn jest identyczny jak w sali koncertowej. Wzmacniacz równie dobrze jak... 90
  • Front Jedności Zblatowanych 28 sty 2008 Gdyby politycy mieli honor, okolice Sejmu byłyby usiane zwłokami samobójców i ofiar pojedynków Pojawiła się nowa harmonia społeczna. Coraz częściej słyszy się o towarzyskich imprezach, w których zgodnie uczestniczą politycy, gwiazdy rozrywki, znani gangsterzy i... 92
  • Polska królowa 28 sty 2008 Matka belgijskiej księżniczki Matyldy urodziła się w tym samym szpitalu co Aleksander Kwaśniewski Nareszcie królową będzie prawdziwa Belgijka łącząca podzielonych Flamandów i Walonów - tak w 1999 r. komentowano ślub Matyldy d'Udekem d'Acoz z następcą tronu księciem Filipem.... 96
  • Ład chaosu 28 sty 2008 Norman Foster kontra Frank Gehry Wielkie bryły geometryczne wcinają się w starą zabudowę miast, często budząc lęk, że nowa architektura to tylko agresja i chaos. Norman Foster, jeden z najsłynniejszych w świecie architektów, świadomie przeciwstawia się chaosowi, cierpliwie... 100
  • Policja duchowa 28 sty 2008 Czy anioły ingerują w nasze życie? Jeśli wierzysz w istnienie aniołów i nie uznajesz ich za takie same twory wyobraźni jak trole, centaury czy hobbity - nie musisz się wstydzić. Z badań Instytutu Gallupa wynika, że w anioły wierzy 72 proc. Amerykanów. Nawet w mocno... 104
  • Komisja Śledcza Satyryków 28 sty 2008 obcy z konstelacji LWA Kiedy zwykła logika i dedukcja zawodzą, jedynym sposobem wytłumaczenia zjawisk niepojętych bywa magia, metafizyka lub fantastyka. Ponieważ wiele wskazuje na to, że w końcowym werdykcie sądu okaże się, iż Rywin z propozycją korupcyjną posłał się sam, a... 108
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Głos mają ryby 28 sty 2008 Piotrusiu! Wróciłem właśnie z Końskich, miasta w Świętokrzyskiem, gdzie nagrywaliśmy kolejny odcinek "Podróży kulinarnych". Pobyt niezwykle miły i owocny. Wyobraź sobie, że w powiecie koneckim we wsi Kołoniec, opisywanej przez Reymonta w relacji z pielgrzymki do Częstochowy,... 112
  • Druga płeć - Mężowi pod choinkę 28 sty 2008 Każdy mąż chciałby przynajmniej raz dziennie usłyszeć, że jest dla swojej żony bohaterem Jeden z amerykańskich dowcipów brzmi tak: "Oto nadszedł długo oczekiwany moment - właśnie otwarto Centrum Idealnego Męża. W tym supernowoczesnym markecie klientki będą wybierać... 114
  • Testament Ericha Kocha 28 sty 2008 "Wprost" dotarł do sensacyjnych zapisków Ericha Kocha, osławionego gauleitera Prus Wschodnich. Wynika z nich między innymi, że Bursztynową Komnatę, przedmiot targów o własne życie z władzami komunistycznej Polski, Koch mógł ukryć w Krasnem, w swym dawnym latyfundium. Nikt jej... 116
  • Zwycięzca pustyni 28 sty 2008 Dawida Josefa Gryna Ben Guriona droga z ziemi polskiej do ziemi obiecanej Trudno sobie wyobrazić nowoczesny Izrael bez geniuszu i pracowitości Dawida Ben Guriona. Godne podkreślenia jest przy tym, że w pierwszym rządzie Państwa Izrael, stworzonym przez Ben Guriona, sześciu... 120
  • Know-how 28 sty 2008 Nowe dzieci Urana Posługując się teleskopem Hubble'a, naukowcy odkryli dwa niewielkie księżyce Urana. W ten sposób liczba znanych naturalnych satelitów tej planety zwiększyła się do 24. Księżyce mają odpowiednio 12 i 16... 122
  • Boski podręcznik 28 sty 2008 Czy Biblia może być przewodnikiem po starożytności? Cudów opisanych w Księdze Wyjścia, które - wedle Biblii - pomogły uciekającym z egipskiej niewoli Izraelitom, nie trzeba tłumaczyć interwencją Stwórcy. Jak dowodzi prof. Colin Humphreys, fizyk z Cambridge University, do... 124
  • Strachy na Lachy 28 sty 2008 Duchy, czyli zaburzenia pola magnetycznego i infradźwięki? Duchy opanowały muzeum przemyskiego Zamku Kazimierzowskiego! Nie mający ochoty na spotkania ze zjawami pracownicy muzeum ogłosili strajk i odmówili pracy w nocy. W tym czasie w zamkowych pomieszczeniach słychać... 130
  • Dno skarbów 28 sty 2008 762 metry do 4 miliardów dolarów Gdy 27 grudnia 1693 r. w pierwszy rejs wyruszał okręt HMS "Sussex" z 80 działami na pokładzie, żaden z 560 członków załogi - z wyjątkiem admirała sir Francisa Wheelera - nie domyślał się, jaki jest docelowy port żaglowca będącego największą... 134
  • Bez granic 28 sty 2008 Kontrrewolucjonista Mikołaj Są jeszcze enklawy prawdziwej wolności. Kubańczycy i w tym roku nie będą obchodzić Bożego Narodzenia. W 1969 r. Fidel Castro wykreślił je z listy świąt. Władze są zobowiązane do usuwania z ulic wszystkich... 138
  • Zarząd Europy 28 sty 2008 Jak w piekle Dantego, tak i w Unii Europejskiej można wyodrębnić siedem kręgów władzy Unia Europejska to z pun-ktu widzenia struktury zarządzania twór przedziwny, bardziej przypominający ZSRR niż nowoczesną demokrację zachodnią. Władza skupiona jest w rękach garstki nie... 140
  • Wojna na śmierć i życie 28 sty 2008 Rozmowa z Walterem Laqueurem 146
  • Menedżerowie śmierci 28 sty 2008 Do największych sponsorów terroryzmu należą dziś Arabia Saudyjska i Unia Europejska Cherlawy i schorowany Osama bin Laden, główny animator największych zamachów na wolny świat, nie jest typem nieustraszonego bojownika. Nie ma też charyzmy przywódcy politycznego ani... 148
  • Polska na równiku 28 sty 2008 Władze Wyspy Bożego Narodzenia życzą ci wesołych świąt Welcome to Christmas Is' - wita przybyszów schludny barak portu lotniczego. Po betonowej płycie lotniska spacerują kraby, za płotem stoją wpatrzone w samolot i pasażerów gromadki kobiet z dziećmi. We znaki daje się... 152
  • Menu 28 sty 2008 Świat Grecki obłęd El Greco za życia nie zrobił wielkiej kariery. Jego styl wydawał się tak dziwny XVI-wiecznym odbiorcom, że krążyły plotki o rzekomym obłędzie i wadzie wzroku malarza. Nie zdobył uznania Filipa II, musiał opuścić... 156
  • Bestsellery 2003 28 sty 2008 KINO reż. Peter Weir Pan i WŁadca: Na krańcu świata CinePix Kolejna oscarowa kreacja Russela Crowe'a. Tym razem wciela się w dowódcę brytyjskiej fregaty z początku XIX wieku - Jacka Aubreya. Przez dwa oceany ściga większy i lepiej... 158
  • Antyamerykańska obsesja 28 sty 2008 Kultura staje się dekadencka, gdy przejawia skłonność do krytykowania innych kultur, a samą siebie gloryfikuje W inspirowanej przez Francję europejskiej retoryce "kulturową wyjątkowość" zastępuje "kulturowa różnorodność". W rzeczywistości oba te określenia przysłaniają... 162
  • Arcydzieła nijakości 28 sty 2008 Polscy pisarze nie potrafią zdobywać serc czytelników Witold Gombrowicz powiedział kiedyś, że narodzinom arcydzieła towarzyszy wrzawa, entuzjazm, dźwięk dzwonów. Praktyka pokazuje, że bywa inaczej. Arcydzieła Cypriana Kamila Norwida, Bolesława Prusa czy Fiodora Dostojewskiego... 166
  • DVDmania 28 sty 2008 Nowy gatunek telewizyjny, serial na żądanie, powstał dzięki technologii DVD To technika w największym stopniu decyduje obecnie o nowych gatunkach w kulturze popularnej. Nie byłoby blogów jako nowego rodzaju pamiętnikarstwa, gdyby nie komputery i Internet. Nie byłoby poezji... 168
  • Ostra jazda 28 sty 2008 Rozmowa z KIEFEREM SUTHERLANDEM, kanadyjskim aktorem, odtwórcą głównej roli w serialu "24 godziny" 170
  • Przebój na zabój 28 sty 2008 Superhit przychodzi jak policja, czyli nieproszony Dlaczego jedna piosenka staje się przebojem, a druga - nie, mimo że obie są do kitu? Jak to się dzieje, że tę samą piosenkę nucą w kółko jak ogłupiali zarówno pani ze sklepu, jak i traktorzysta, dyrektor banku, gwiazda... 172
  • Lwowska kopalnia obrazów 28 sty 2008 Po raz pierwszy od ponad 60 lat można w Polsce oglądać arcydzieła naszego malarstwa ze Lwowa Można tam zobaczyć obrazy Tycjana, Goi i Rubensa, a przed wojną był jeszcze Rembrandt. Można podziwiać prace Marcello Bacciarellego, Jana Matejki, Józefa Brandta, Jacka Malczewskiego,... 175
  • Kalendarz Sawki 2003 28 sty 2008 178
  • Maliny narwane do picia 28 sty 2008 Nawet najwięksi twórcy mieli większy kłopot, żeby zrobić dobrą reklamę, niż namalować kolejny obraz John Cleese, jeden z członków Latającego Cyrku Monty Pythona, powtarza, że stworzenie dobrej, zabawnej reklamy jest trudniejsze niż napisanie nawet najlepszego skeczu. Cleese... 180
  • Organ Ludu 28 sty 2008 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 51/52 (64/65) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 15 grudnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Ballada klerykalno-postĘpowa (zamiast kolędy). Słowa i muzyka - ludowe1) Jak to premier w sondażach... 181
  • Skibą w mur - Potwory i spółka 28 sty 2008 Polityków wiele łączy z bohaterami filmów dla dzieci, na przykład umiejętność wychodzenia z najgorszych wpadek bez szwanku Zawsze miałem podejrzenia, że politycy to postaci z filmów animowanych. Długoletnia obserwacja tej tajemniczej grupy zawodowej zdawała się potwierdzać... 182

ZKDP - Nakład kontrolowany