Zarząd Europy

Zarząd Europy

Jak w piekle Dantego, tak i w Unii Europejskiej można wyodrębnić siedem kręgów władzy Unia Europejska to z pun-ktu widzenia struktury zarządzania twór przedziwny, bardziej przypominający ZSRR niż nowoczesną demokrację zachodnią. Władza skupiona jest w rękach garstki nie kontrolowanych ludzi; ich decyzje na ogół nie podlegają weryfikacji. Jak w piekle Dantego, tak i w unii można wyodrębnić siedem kręgów władzy, kolejnych szczebli hierarchii, od których zależy wolność i dobrobyt pół miliarda Europejczyków.
Krąg pierwszy
Gerhard Schröder (D)
Jacques Chirac (F)

Tu nie ma wątpliwości: najpotężniejszymi ludźmi w unii są Gerhard Schröder i Jacques Chirac, liderzy najludniejszych i najsilniejszych ekonomicznie państw Starego Kontynentu, najwięksi płatnicy, ale też najwięksi beneficjenci unijnej kasy, ludzie, którzy decydują o doli i niedoli obecnych i przyszłych obywateli Unii Europejskiej. Jacy są ci, od których zależą losy świata - w nieco może mniejszym stopniu niż od prezydenta USA, ale większym niż od prezydenta Rosji czy I sekretarza Chińskiej Partii Komunistycznej?
Socjaldemokratyczny kanclerz Niemiec 7 kwietnia przyszłego roku skończy 60 lat. Jego ojciec, żołnierz Wehrmachtu, zginął na froncie rumuńskim kilka dni po narodzinach syna. Schröder rósł w nędzy, w 14. roku życia musiał porzucić szkołę i podjąć się kilku prac jednocześnie, ucząc się na kursach wieczorowych. Po maturze zapisał się na wydział prawa uniwersytetu w Getyndze i po niezliczonych wyrzeczeniach obronił dyplom. Jednym z pierwszych klientów jego kancelarii adwokackiej był kolega po fachu Horst Mahler, oskarżony o współpracę z lewacką bandą terrorystyczną Baader-Meinhof. Schröder wstąpił do SPD w 1963 r. Dał się poznać jako zwolennik marksizmu i bezkompromisowy przeciwnik kapitalizmu i atlantyzmu. Mimo że przeszedł ewolucję, niechęć do USA i NATO - jak twierdzą ludzie dobrze go znający - pozostała mu pod skórą do dziś.
Jako kandydat na kanclerza zafascynowany był Billem Clintonem i Tonym Blairem: starał się naśladować ich sposób mówienia i argumentacji; zastosował ich techniki marketingowe w kontaktach z mediami. Nigdy nie był intelektualistą, a tym bardziej ideologiem; jednakże wzorując się na teorii trzeciej drogi Blaira, opracował manifest "Neue Mitte", czyli "Nowe centrum". Pojawiły się w nim elementy dla Schrödera nowe, takie jak poparcie dla idei rozszerzenia unii na wschód, co - jak tłumaczył - "leży w interesie Niemiec". Gdy 27 września 1998 r. wygrał wybory, przed zaprzysiężeniem pojechał do Paryża, by spotkać Jacques'a Chiraca na znak, że Francja pozostaje kluczowym partnerem Niemiec.
Przez lata nazywano go Reformstaukanzler, czyli "kanclerzem wstrzymanych reform", bezrobocie w Niemczech nigdy nie było tak wysokie, podobnie jak deficyt. Dopiero niedawno, w obliczu widma katastrofy budżetowej, przeforsował reformę systemu ubezpieczeń społecznych i wprowadził politykę względnego rygoru finansowego.
Jego partner Jacques Chirac jest starszy o 12 lat. Choć pochodził z bogatej burżuazji i uczęszczał do najlepszych liceów paryskich (Carnot i Louis-le-Grand), w wieku 18 lat plunął na wszystko i zaciągnął się jako marynarz na statek transportujący węgiel z południowej Afryki do Dunkierki. Nie ukrywał sympatii marksistowskich; w okresie studiów w Instytucie Nauk Politycznych w Paryżu brał udział w zamieszkach ulicznych i bywał częstym gościem w lokalach Francuskiej Partii Komunistycznej. Służbę wojskową odbył jako kawalerzysta w Algierii. Był przeciwnikiem niepodległości tego kraju. Jako polityk był przeciwieństwem człowieka godnego zaufania. Zdradzał kolejno wszystkich swoich "sponsorów" politycznych. Na przykład w 1981 r. stanął w szranki o prezydenturę przeciwko - tak jak i on - gaulliście Valéry'emu Giscardowi d'Estaing i socjaliście Fran�ois Mitterrandowi. Gdy zdobył trzecie miejsce (18 proc. głosów), zaapelował do wyborców, by oddali głosy na... Mitterranda! Jako mer Paryża dopuścił się - zdaniem francuskich prokuratorów - wielu skandalicznych nadużyć. Gdyby nie to, że chroni go immunitet prezydencki, byłby ciągany po sądach, a niewykluczone, że siedziałby w więzieniu.
Chirac pierwszą wizytę po wyborze złożył w Niemczech: spotkał się z Helmutem Kohlem nazajutrz po objęciu funkcji. Kohl lojalnie współpracował z Chirakiem, ale prywatnie nie krył doń antypatii. "Ależ ta trąba mnie irytuje" - miał się podobno zwierzyć współpracownikowi po kolejnym spotkaniu. Sytuacja zmieniła się radykalnie po zwycięstwie wyborczym Schrödera: obaj liderzy już na pierwszym spotkaniu uzgodnili, że odbudują oś Paryż - Berlin i doprowadzą do reformy instytucji europejskich, nim dopuszczą do przystąpienia do UE nowych państw Europy Środkowej.
Po 11 września 2001 r. obaj "władcy Europy" - Chirac i Schröder - "bezwarunkowo" poparli USA w wojnie z terroryzmem. Dziś USA nie mają w zachodnim świecie większych wrogów swojej polityki niż Francja i Niemcy.

Krąg drugi
Tony Blair (GB),
José Maria Aznar (E),
Leszek Miller (PL)

Do drugiego kręgu europejskiej władzy należy kilku przywódców dużych państw kontynentu. Wśród nich Tony Blair, ponieważ jest liderem wielkiego mocarstwa gospodarczego, pierwszego europejskiego partnera USA i jednym z najważniejszych w historii reformatorów lewicy.
Syn nieślubnego dziecka pary wędrownych artystów, wychowany w ekskluzywnych college'ach prywatnych, zdobył dyplom prawnika w Oksfordzie. W młodości grał na gitarze w zespole rockowym The Ugly Rumours, czyli Wstrętne Dźwięki. Do polityki pchnęła go żona - katoliczka Cheri Booth. Choć od początku kariery uważany był za euroentuzjastę - co w Wielkiej Brytanii bynajmniej nie jest powszechne - to w sprawach unijnych ma zawsze własne zdanie i, jak jego konserwatywni poprzednicy, nigdy nie płynie z prądem wyznaczanym przez Francję i Niemcy. To bodaj jedyny lider europejski, z którego zdaniem liczą się w Paryżu i Berlinie na tyle, by zrezygnować z bardziej szalonych planów.
Z podobnego powodu w drugim kręgu znajduje się José Maria Aznar, premier Hiszpanii, która do niedawna była w UE kopciuszkiem, jak Grecja i Portugalia. Ogromny postęp społeczny i gospodarczy, jaki pod jego rządami dokonał się w Hiszpanii, wypróbowana przyjaźń z USA, powaga i spokojna stanowczość Aznara spowodowały jego awans do drugiego kręgu unijnej władzy. Wychowany w Hawanie syn korespondenta, a następnie dyrektora frankistowskiego Radio Nacional de Espańa, uważany na początku za polityka bezbarwnego, okazał się dla Hiszpanii i Europy osobowością na miarę historyczną, najpierw łagodząc dramatyczne podziały w łonie społeczeństwa hiszpańskiego, a później tonując konflikty w najbardziej burzliwym okresie istnienia UE.
Leszek Miller wdarł się do trzeciego kręgu przebojem, twardo popierając USA podczas wyzwalania Iraku i twardo broniąc traktatu nicejskiego. W całej, niemal pięćdziesięcioletniej historii europejskich wspólnot w ten sposób potrafiła się sprzeciwiać liderom unii jedynie Margaret Thatcher. Miller, a z nim cała Polska, gra o wysoką stawkę, co oznacza, że może wiele wygrać, ale też wiele przegrać, czyli na jakiś czas wypaść z kręgu państw rozgrywających.

Krąg trzeci
Silvio Berlusconi (I),
Guy Verhofstadt (B),
Jan Peter Balkenende (NL),
Jean-Claude Juncker (L),
Wolfgang Schüssel (A),
Bertie Ahern (IRL),
Matti Vanhanen (SF),
Göran Persson (S),
Anders Fogh Rasmussen (DK),
José Manuel Durao Barroso (P),
Konstantin (Kostas) Simitis (GR)


Najważniejsi w trzecim kręgu są premierzy Włoch ze względu na potencjał gospodarczy ich kraju. Przy dobrej koniunkturze trafiają nawet do kręgu drugiego, jak stało się w latach 1990-1992, kiedy premierem był Giulio Andreotti. Obecnie jednak Włochy spadły w tej klasyfikacji ze względu na osobę premiera Silvio Berlusconiego, nie akceptowanego w świecie za nie rozwiązane problemy z prawem i dającego się wykorzystywać przez kolejnych manipulatorów (Putin!) w roli "użytecznego idioty".
W trzecim kręgu - zdarza się - rej wodzą liderzy małych krajów, jeśli potrafią się przeciwstawić ludziom z pierwszych dwóch kręgów. Typowym przykładem jest Grecja, która na ogół nie liczy się w najważniejszych rozdaniach. Jej pryncypialny upór wpłynął jednak na przykład na nadanie kuriozalnej nazwy Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii. Rządzona przez socjalistów Grecja odegrała też znaczącą rolę podczas niedawnej prezydencji, kiedy to popierała antyamerykańskie deklaracje trójkąta Paryż - Berlin - Bruksela.
Kraje Beneluksu prawie nigdy nie "wychylają się" poza linię wyznaczoną przez Francję i Niemcy. Względną samodzielność starają się zachować Finlandia i Austria. Czy jednak w godzinie próby będą miały odwagę przeciwstawić się hegemonom?

Krąg czwarty
Javier Solana (E),
Jean-Claude Trichet (F),
Franz Fishler (A),
Pedro Solbes (E),
Mario Monti (I)


W czwartym kręgu władzy UE najbardziej rzucającą się w oczy postacią jest hiszpański pacyfista Javier Solana Madariaga, z wykształcenia chemik, z przekonań socjalista, absolwent ekskluzywnych uczelni madryckich i amerykańskich. Jako stypendysta Fundacji Fulbrighta brał udział w manifestacjach przeciwko wojnie w Wietnamie. Mimo to objął stanowisko sekretarza generalnego NATO, a później przedstawiciela UE ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Jego władza jest wielka nie tylko dlatego, że wyposażony jest w pełnomocnictwo piętnastu państw UE, ale i dlatego, że od lat znajduje się w centrum spraw żywo interesujących lobby militarne, dysponujące ogromnymi pieniędzmi i działające praktycznie poza kontrolą. Solana zawsze znajduje fundusze, ilekroć dzwoni do niego jego przyjaciel Jaser Arafat.
Wysokim przedstawicielem czwartego kręgu władzy jest Jean-Claude Trichet, prezes ECB, Europejskiego Banku Centralnego z siedzibą we Frankfurcie, czyli człowiek, który trzyma rękę na euro i stopach procentowych obowiązujących w UE. Chirac z Kohlem o mało się nie pobili w Maastricht, gdy planowano wprowadzenie wspólnej waluty. Kohl nalegał, by prezesem ECB został długowłosy Holender Wim Duisenberg, Chirac upierał się, że euro nie będzie, jeśli prezesem nie zostanie Trichet. Osiągnięto w końcu kompromis: pierwszym prezesem został Duisenberg, ale pod warunkiem że po trzech latach poda się do dymisji, by zrobić miejsce dla Tricheta. Tak się też stało, z tym że tymczasem prokuratura francuska chciała wsadzić Tricheta do więzienia za krycie kolosalnego skandalu z publicznym wówczas bankiem Credit Lyonnaise. Była to wpadka - w przeliczeniu na europejską walutę - na 15 mld euro, pokryta przy udziale Tricheta z publicznych pieniędzy. Trichet poniósł potem sromotną porażkę podczas osławionego posiedzenia Ecofinu, na którym nie zastosowano sankcji wobec Francji i Niemiec za przekroczenie dozwolonego pułapu deficytu budżetowego. Gdyby miał charakter, zaskarżyłby decyzję Ecofinu do Trybunału Sprawiedliwości.
Do czwartego kręgu należy też zaliczyć kilku komisarzy europejskich, a zwłaszcza tyrolskiego agronoma Franza Fischlera odpowiedzialnego za unijne rolnictwo. Awans ów Fischler zawdzięcza temu, że zarządza połową unijnych funduszy. Z pewnymi trudnościami można do czwartego kręgu dokooptować jeszcze Pedro Solbesa, odpowiedzialnego za ekonomię Hiszpana. Solbes ma trzy fakultety (jeden zdobyty w Brukseli), trudną do podważenia wiedzę o unijnych meandrach, a mimo to gdyby Prodi się za nim nie wstawił, wyleciałby z komisji z hukiem za niedopilnowanie cwaniaków z Eurostatu, którzy przez lata wykradli z unijnego budżetu co najmniej 9 mln euro. Potężną władzę - w sam raz na czwarty Krąg - ma też włoski ekonomista Mario Monti, komisarz ds. konkurencji, którego kciuk w górę lub w dół decyduje czasem o być albo nie być ekonomicznych potentatów.


Krąg Piąty
Romano Prodi (I),
Jean-Bernard Münch (CH),
Jaap de Hoop Scheffer (NL)


Najbardziej znanym przedstawicielem piątego kręgu brukselskiej władzy jest Romano Prodi, przewodniczący Komisji Europejskiej. Do Brukseli trafił dlatego, że wszystkie włoskie siły polityczne chciały się go pozbyć z kraju. Postać kontrowersyjna; znawcy Włoch zakładają się, czy pierwszy do więzienia trafi Berlusconi, czy Prodi. Zgodził się przyjąć funkcję przewodniczącego pod warunkiem, że zyska ona większe prerogatywy. Obiecano mu to, lecz słowa nie dotrzymano. Ma prawo się uśmiechać i czasami wygłaszać proboszczowskie perory, ale jego wpływ na bieg wydarzeń bliski jest zeru.
Obok Prodiego należy wymienić Jean-Bernarda Müncha, obywatela nie zrzeszonej w UE Szwajcarii. Münch jest sekretarzem generalnym EBU (European Broadcasting Union). EBU decyduje, jakie wydarzenia zostaną zauważone przez telewizję, a jakie nie. Jest dostawcą obrazków m.in. dla Euronews, stacji satelitarnej nadającej spod Lyonu we Francji w ośmiu językach. W ostatnich czasach stacja stała się siewcą antyamerykanizmu i wyspecjalizowała się m.in. w przedstawianiu w niekorzystnym świetle "niezrozumiałych, wielkomocarstwowych fochów" Polski.
W tym samym kręgu należałoby umieścić osobę formalnie z UE nie związaną, a mianowicie sekretarza generalnego NATO, obejmującego właśnie urząd byłego ministra spraw zagranicznych Holandii Jaapa de Hoopa Scheffera. NATO pozostaje jedynym ponadnarodowym organem zbrojnym w Europie. A to oznacza ogromne pieniądze, wielkie kontrakty, kolosalne zamówienia i - oczywiście - proporcjonalnie dużą władzę.

Krąg szósty
Pat Cox (IRL),
Erkki Liikanen (SF),
Frits Bolkestein (NL),
Philippe Busquin (B),
Günter Verheugen (D),
Michel Barnier (F),
Michaele Schreyer (D),
Anna Diamantopoulou (GR),
António Vitorino (P),
Jean Lemierre (F)


W tym kręgu - choć nie zawsze sprawiedliwie - znajduje się wielu komisarzy europejskich, czyli ministrów ds. nijakich, a przynajmniej nie mających wielkiego budżetu. Tutaj pokutują tacy skazańcy jak Fin Erkki Liikanen, komisarz ds. przedsiębiorstw i społeczeństwa informacji, Holender Frits Bolkestein, specjalista w dziedzinie rynku wewnętrznego, Belg Philippe Busquin, komisarz ds. badań naukowych, Niemiec Günter Verheugen - ds. rozszerzenia (zwany "roboty dużo, pieniędzy mało"), Michel Barnier - ds. polityki regionalnej, Niemka Michaele Schreyer - ds. bilansu, Greczynka Anna Diamantopoulou - ds. zatrudnienia i spraw społecznych czy malutki (ale mocny w językach) Portugalczyk António Vitorino, komisarz ds. sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Ich towarzyszem niedoli jest Pat Cox, Irlandczyk, do niedawna spokojny profesor administracji publicznej, a dziś przewodniczący Parlamentu Europejskiego. Rolę piątego koła u wozu odgrywa też Jean Lemierre, prezes Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju.

Krąg siódmy
Hans-Gert Pöttering (D),
Enrique Baron Crespo (E),
szare eminencje, lobbyści, urzędnicy, rzecznicy


Trudno nawet o nazwiska osób znajdujących się w  ostatnim kręgu unijnej władzy. Z pewnością są tam Niemiec Hans-Gert Pöttering, przewodniczący klubu ludowców i Hiszpan Enrique Baron Crespo, przewodniczący klubu socjalistów w europarlamencie. W tym kręgu dominują urzędnicy średniego szczebla, mający wpływ na rozdawanie pieniędzy i przywilejów; dyrektorzy wydziałów Komisji Europejskiej, rzecznicy prasowi poszczególnych instytucji. Są tam też nie znani z nazwiska lobbyści. Ich rola bywa ogromna; znajdują się w siódmym kręgu niejako z wyboru, bo lobbyści - podobnie jak wampiry - nie lubią światła dziennego.
Są też wreszcie byli dygnitarze europejscy, starzy wyjadacze, znawcy unijnych mechanizmów - jak Jacques Delors - niekiedy pytani o sprawy najważniejsze. Armia pośredników, grzejąca ręce przy piecu - czego? Współczesnej Babilonii?


Okładka tygodnika WPROST: 51/52/2003
Więcej możesz przeczytać w 51/52/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 51/52/2003 (1099)

  • Na stronie - Huśtawka na karuzeli 28 sty 2008 Podobno jesteśmy tak zbudowani, że brakuje nam tego, czego mamy dosyć. Z tego powodu zapewne listonosze spędzają urlop na wczasach wędrownych, górnicy pod kołdrą, a konie jeżdżą na wczasy w siod-le. W PRL żyliśmy jak na huśtawce, co było nie do zniesienia. Po 1989 roku... 3
  • Peryskop 28 sty 2008 Dwa kilogramy Polski Nie więcej niż dwa kilogramy - tyle mogą ważyć świąteczne paczki wysyłane do polskich żołnierzy w Iraku. W paczkach nie może być alkoholu i leków. Edyta Gąsiorowska ze Szczecina, żona chorążego Jacka... 6
  • Dossier 28 sty 2008 Donald TUSK wicemarszałek Sejmu RP, lider Platformy Obywatelskiej "To, że SLD nie pali się do skrócenia kadencji Sejmu, zaczyna być coraz bardziej zrozumiałe. Kiedyś premier Miller powiedział, że dziwi się karpiom,... 7
  • Poczta 28 sty 2008 Równi i równiejsi Stronami (podmiotami, sygnatariuszami) Unii Europejskiej nie są obywatele, lecz reprezentujące ich państwa. Całkowicie nieuzasadnione jest zatem uzależnianie liczby głosów w radzie unii od liczby... 11
  • Kadry 28 sty 2008 11
  • M&M 28 sty 2008  KAŻDEMU WEDŁUG POTRZEB Czym choinka bez bombek, czym bez psa pancerni, tym bez wkładu Leppera intelekt Jaskierni. 12
  • Playback 28 sty 2008 12
  • Macocha Śnieżki uniewinniona 28 sty 2008 Według najnowszych badań baśniofilów, Królewna Śnieżka nie padła ofiarą złej macochy, ale rodzonej matki. Podczas międzynarodowego kongresu filologów w Poczdamie Heinrich Dickerdoff, prezes Europejskiego... 12
  • Fotoplastykon 28 sty 2008 14
  • Germania 28 sty 2008 Niemcy rządzące Europą - o to chodzi w zamieszaniu wokół europejskiej konstytucji Niemcy odegrały kluczową rolę w budowie Europy, więc nadszedł czas, by teraz bronić Niemiec" - powiedział przed rozpoczęciem brukselskiego szczytu premier Szwecji Göran Persson. Obrona Niemiec... 16
  • Eurofikcja 28 sty 2008 Mistyfikacje zamiast realiów są podstawą jednoczenia Europy Komentarze zachodniej prasy na temat obecnego stanu integracji europejskiej mogą wprawić polskiego czytelnika w stan pomieszania. Mało jest w nich triumfalistycznej retoryki o jedności Europy, a stosunkowo wiele... 20
  • Praktyczna pani 28 sty 2008 Danuta Hübner będzie najlepszym komisarzem Unii Europejskiej - dla Francji i Niemiec Oklaskami przyjęli brukselscy urzędnicy w listopadzie 2001 r. nominację Danuty Hübner na stanowisko szefa Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej. "Nareszcie ktoś, o kim marzyliśmy jako o... 23
  • Duma Polski 28 sty 2008 Powiedzmy sobie szczerze: mało kto wpada w entuzjazm, gdy dowiaduje się, że jesteśmy z Polski. Nawet przychylność jest raczej wyjątkiem. Funkcjonariusze straży granicznej i celnicy na lotniskach na widok polskiego paszportu zazwyczaj przybierają zatroskane miny i wzmagają... 26
  • Wojny Kisiela 28 sty 2008 Nagrody Kisiela 2003: socjalizm nie, wypaczenia tak Wojna nie przychodzi wtedy, gdy gotowi są na nią wszyscy, lecz wtedy, gdy gotowi są na nią niektórzy" - pisał Stefan Kisielewski. Gotowi na wojnę ze skorumpowanym państwem, głupotą i populizmem są na pewno - a nawet już ją... 32
  • Konstytucja Buzka 28 sty 2008 Lekarstwo na raka biurokracji ponad 80 lat temu znalazł przodek premiera Jerzego Buzka. Trzeba je tylko zastosować Trzech Buzków z pokolenia dziadków premiera Jerzego Buzka znalazło się w "Wielkiej encyklopedii powszechnej". W światowej metalurgii metali kolorowych... 36
  • Alfabet koalicji 28 sty 2008 Anita Błochowiak - zrobiła w SLD chyba największą karierę: od Panny Nikt do znanej amatorki toalet i mocnych wrażeń. Posłanka SLD zasłynęła nie tylko dzięki pedałom i ich kolorowym skarpetkom. Wcześniej wykazała się... 40
  • Alfabet opozycji 28 sty 2008 Amfetamina - specyfik popularny w kołach zbliżonych do Ligi Polskich Rodzin. Handlował nim pewien młody ligowiec, a poseł Gabriel Janowski (już, niestety, nie w lidze) czerpał zeń energię i natchnienie do swych licznych przygód.... 42
  • Ubodzy krezusi 28 sty 2008 Miliony zarabiane przez mistrzów sportu to propagandowa bzdura "Trzy miliony dolarów w trzy lata zarobi polski nastolatek" - napisały gazety, gdy koszykarz Maciej Lampe podpisał kontrakt z New York Knicks. Lampe tych milionów nigdy nie zobaczy. Milion musi oddać Realowi... 44
  • Oskarżona Grażyna K. 28 sty 2008 Po wyroku NSA oczyszczającym Romana Kluskę wydawało się, że polowanie na biznesmenów zostało przynajmniej ograniczone. Nic z tego! Teraz obiektem polowania z nagonką została Grażyna Kulczyk. Ona oraz należąca do niej firma Fortis powinny być jak najszybciej ukarane - głosi... 48
  • Nałęcz - Rozwiązać państwo! 28 sty 2008 Nasi politycy już dzień po przegranych wyborach szukają rewanżu na rywalach Posłowie Prawa i Sprawiedliwości oraz Ligi Polskich Rodzin zgłosili wnioski o skrócenie kadencji Sejmu, czyli o natychmiastowe rozwiązanie parlamentu. Takie propozycje są często przedstawiane w... 48
  • Wydarzenia - Polska 2003 28 sty 2008 Adam Małysz jako pierwszy skoczek w historii po raz trzeci z rzędu zdobywa Puchar Świata, a do tego dwa złote medale mistrzostw świata: jeden za wszystkich Powołano sejmową komisję śledczą do zbadania afery Rywina: rywinoterapia PSL występuje z koalicji z... 50
  • Powiedzenia roku 28 sty 2008 My jesteśmy partią godną, jesteśmy partią o bardzo dużym zapleczu społecznym i nasz elektorat oczekuje od nas postawy godnej tego poparcia, jakie mamy w narodzie JERZY JASKIERNIA szef klubu SLD Rząd próbuje przekonać Wysoką Izbę,... 50
  • Wydarzenia - świat 2003 28 sty 2008 "Stara Europa" wypowiada zimną wojnę USA: przepaść atlantycka Autorka bestsellerowych wspomnień Hillary Clinton mierzy w Biały Dom: first Mrs. President? Epidemia SARS na Dalekim Wschodzie: tygrysia dżuma 52
  • Lista nieobecności 28 sty 2008 POLSKA Roman Andrzejewski Żył 65 lat Biskup włocławski, krajowy duszpasterz wsi. Z zamiłowania - filolog klasyczny. 16 lat dojeżdżał maluchem z Włocławka do Lublina, by na KUL wykładać literaturę antyczną. Zmarł z powodu... 54
  • Giełda i wektory 28 sty 2008 Hossa Świat Kruszenie muru Polskie Centrum Handlowe powstaje w Berlinie. Inwestorem jest szwedzki SEB-Bank oraz niemiecka firma Grundstucksges - dowiedział się "Wprost". W siedmiopiętrowym budynku znajdą się polskie sklepy,... 58
  • Klub pięciu kontynentów 28 sty 2008 25 najbogatszych emigrantów z Polski Barbara Piasecka-Johnson (162. miejsce na liście najzamożniejszych ludzi świata "Forbesa") nadal jest najbogatszą emigrantką polskiego pochodzenia. Jej majątek w ciągu roku zmalał jednak aż o 200 mln dolarów. W 2002 r. wyprzedziła drugiego... 60
  • Mitomania globalna 28 sty 2008 Pięć najbardziej szkodliwych mitów ekonomicznych We współczesnym świecie popełniono tak wiele błędów gospodarczych, że trudno wybrać najpoważniejsze lub najśmieszniejsze. Pięć koncepcji (i ich twórcy) ma jednak zasługi szczególne. Co gorsza, koncepcje te (teoria, że... 70
  • Manifest kapitalistyczny 28 sty 2008 Własność prywatna, czyli tajemnica powstania nowoczesnej cywilizacji Kiedy w 1848 r. Marks i Engels wypowiedzieli w "Manifeście komunistycznym" wojnę własności prywatnej, uderzyli w samo serce - nie tylko kapitalizmu. Także w serce współczesnej cywilizacji. Bo wszędzie - jak... 72
  • Rok bandytów i znachorów 28 sty 2008 Rekomendacje "Wprost" do Nagrody Złamanego Grosza 2003 Gdyby Grzegorzowi W. Kołodce dano dłużej pokierować naszymi finansami, spełniłaby się jego wizja, że jedynym ratunkiem dla Polski jest nasycenie gospodarki (która jest jak wyschnięta gąbka) Amazonką złotówek. Wódz... 76
  • Filantropia spekulacyjna 28 sty 2008 Jak upada George Soros - "piąte mocarstwo świata" Niespełna 74-letni George Soros kreuje się na współczesnego Zorro. Jednego dnia jest bezlitosnym spekulantem, wygrywającym finansowe stracia z najpotężniejszymi państwami (w 1992 r. w ciągu kilku dni doprowadził do spadku... 82
  • Santa Claus na procesorach 28 sty 2008 Za elektroniczne gadżety Amerykanie płacą o jedną trzecią mniej niż Polacy W tym roku pod choinką co drugi Amerykanin znajdzie elektroniczny supergadżet. Supernowoczesny. I supertani. Sprzedawane w tym roku w Ameryce telefony komórkowe coraz bardziej przypominają komputery... 85
  • Załatwione odmownie - Podglebie cywilizacji 28 sty 2008 Putinowska koalicja jest "wydmuszką", zza której wygląda twarz kolejnego samodzierżcy Aresztowanie rosyjskiego miliardera Chodorkowskiego, tak jak wcześniejsze aresztowania innych biznesmenów, wstrząsnęło moskiewską giełdą. Zachwiało też zaufaniem zachodniego biznesu do... 86
  • Balcerowicz wprost - Na tle liderów 28 sty 2008 To liberalne reformy zredukowały w Polsce szkodliwą interwencję państwa i dały ludziom wolność Wbrew populistycznym atakom Polska generalnie nie zmarnowała lat, które upłynęły od upadku socjalizmu. Świadczą o tym wyniki badań prowadzonych m.in. przez Bank Światowy i... 88
  • 2x2=4 - Smutne refleksje o stanie państwa 28 sty 2008 Społeczeństwo obywatelskie przegrywa u nas z centralistyczną mentalnością Centralizm ma się u nas znowu coraz lepiej, a państwo coraz gorzej. Wydatki budżetowe na administrację, i to głównie centralną, wzrastają najszybciej. Ich hierarchia wewnętrzna jest oczywiście wątpliwa... 89
  • Supersam 28 sty 2008 Domowa filharmonia Przezroczysty i głęboki - tak określa się dźwięk wydobywający się ze wzmacniacza Unison Research S2K. Odbiór muzyki płynącej z kolumn jest identyczny jak w sali koncertowej. Wzmacniacz równie dobrze jak... 90
  • Front Jedności Zblatowanych 28 sty 2008 Gdyby politycy mieli honor, okolice Sejmu byłyby usiane zwłokami samobójców i ofiar pojedynków Pojawiła się nowa harmonia społeczna. Coraz częściej słyszy się o towarzyskich imprezach, w których zgodnie uczestniczą politycy, gwiazdy rozrywki, znani gangsterzy i... 92
  • Polska królowa 28 sty 2008 Matka belgijskiej księżniczki Matyldy urodziła się w tym samym szpitalu co Aleksander Kwaśniewski Nareszcie królową będzie prawdziwa Belgijka łącząca podzielonych Flamandów i Walonów - tak w 1999 r. komentowano ślub Matyldy d'Udekem d'Acoz z następcą tronu księciem Filipem.... 96
  • Ład chaosu 28 sty 2008 Norman Foster kontra Frank Gehry Wielkie bryły geometryczne wcinają się w starą zabudowę miast, często budząc lęk, że nowa architektura to tylko agresja i chaos. Norman Foster, jeden z najsłynniejszych w świecie architektów, świadomie przeciwstawia się chaosowi, cierpliwie... 100
  • Policja duchowa 28 sty 2008 Czy anioły ingerują w nasze życie? Jeśli wierzysz w istnienie aniołów i nie uznajesz ich za takie same twory wyobraźni jak trole, centaury czy hobbity - nie musisz się wstydzić. Z badań Instytutu Gallupa wynika, że w anioły wierzy 72 proc. Amerykanów. Nawet w mocno... 104
  • Komisja Śledcza Satyryków 28 sty 2008 obcy z konstelacji LWA Kiedy zwykła logika i dedukcja zawodzą, jedynym sposobem wytłumaczenia zjawisk niepojętych bywa magia, metafizyka lub fantastyka. Ponieważ wiele wskazuje na to, że w końcowym werdykcie sądu okaże się, iż Rywin z propozycją korupcyjną posłał się sam, a... 108
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Głos mają ryby 28 sty 2008 Piotrusiu! Wróciłem właśnie z Końskich, miasta w Świętokrzyskiem, gdzie nagrywaliśmy kolejny odcinek "Podróży kulinarnych". Pobyt niezwykle miły i owocny. Wyobraź sobie, że w powiecie koneckim we wsi Kołoniec, opisywanej przez Reymonta w relacji z pielgrzymki do Częstochowy,... 112
  • Druga płeć - Mężowi pod choinkę 28 sty 2008 Każdy mąż chciałby przynajmniej raz dziennie usłyszeć, że jest dla swojej żony bohaterem Jeden z amerykańskich dowcipów brzmi tak: "Oto nadszedł długo oczekiwany moment - właśnie otwarto Centrum Idealnego Męża. W tym supernowoczesnym markecie klientki będą wybierać... 114
  • Testament Ericha Kocha 28 sty 2008 "Wprost" dotarł do sensacyjnych zapisków Ericha Kocha, osławionego gauleitera Prus Wschodnich. Wynika z nich między innymi, że Bursztynową Komnatę, przedmiot targów o własne życie z władzami komunistycznej Polski, Koch mógł ukryć w Krasnem, w swym dawnym latyfundium. Nikt jej... 116
  • Zwycięzca pustyni 28 sty 2008 Dawida Josefa Gryna Ben Guriona droga z ziemi polskiej do ziemi obiecanej Trudno sobie wyobrazić nowoczesny Izrael bez geniuszu i pracowitości Dawida Ben Guriona. Godne podkreślenia jest przy tym, że w pierwszym rządzie Państwa Izrael, stworzonym przez Ben Guriona, sześciu... 120
  • Know-how 28 sty 2008 Nowe dzieci Urana Posługując się teleskopem Hubble'a, naukowcy odkryli dwa niewielkie księżyce Urana. W ten sposób liczba znanych naturalnych satelitów tej planety zwiększyła się do 24. Księżyce mają odpowiednio 12 i 16... 122
  • Boski podręcznik 28 sty 2008 Czy Biblia może być przewodnikiem po starożytności? Cudów opisanych w Księdze Wyjścia, które - wedle Biblii - pomogły uciekającym z egipskiej niewoli Izraelitom, nie trzeba tłumaczyć interwencją Stwórcy. Jak dowodzi prof. Colin Humphreys, fizyk z Cambridge University, do... 124
  • Strachy na Lachy 28 sty 2008 Duchy, czyli zaburzenia pola magnetycznego i infradźwięki? Duchy opanowały muzeum przemyskiego Zamku Kazimierzowskiego! Nie mający ochoty na spotkania ze zjawami pracownicy muzeum ogłosili strajk i odmówili pracy w nocy. W tym czasie w zamkowych pomieszczeniach słychać... 130
  • Dno skarbów 28 sty 2008 762 metry do 4 miliardów dolarów Gdy 27 grudnia 1693 r. w pierwszy rejs wyruszał okręt HMS "Sussex" z 80 działami na pokładzie, żaden z 560 członków załogi - z wyjątkiem admirała sir Francisa Wheelera - nie domyślał się, jaki jest docelowy port żaglowca będącego największą... 134
  • Bez granic 28 sty 2008 Kontrrewolucjonista Mikołaj Są jeszcze enklawy prawdziwej wolności. Kubańczycy i w tym roku nie będą obchodzić Bożego Narodzenia. W 1969 r. Fidel Castro wykreślił je z listy świąt. Władze są zobowiązane do usuwania z ulic wszystkich... 138
  • Zarząd Europy 28 sty 2008 Jak w piekle Dantego, tak i w Unii Europejskiej można wyodrębnić siedem kręgów władzy Unia Europejska to z pun-ktu widzenia struktury zarządzania twór przedziwny, bardziej przypominający ZSRR niż nowoczesną demokrację zachodnią. Władza skupiona jest w rękach garstki nie... 140
  • Wojna na śmierć i życie 28 sty 2008 Rozmowa z Walterem Laqueurem 146
  • Menedżerowie śmierci 28 sty 2008 Do największych sponsorów terroryzmu należą dziś Arabia Saudyjska i Unia Europejska Cherlawy i schorowany Osama bin Laden, główny animator największych zamachów na wolny świat, nie jest typem nieustraszonego bojownika. Nie ma też charyzmy przywódcy politycznego ani... 148
  • Polska na równiku 28 sty 2008 Władze Wyspy Bożego Narodzenia życzą ci wesołych świąt Welcome to Christmas Is' - wita przybyszów schludny barak portu lotniczego. Po betonowej płycie lotniska spacerują kraby, za płotem stoją wpatrzone w samolot i pasażerów gromadki kobiet z dziećmi. We znaki daje się... 152
  • Menu 28 sty 2008 Świat Grecki obłęd El Greco za życia nie zrobił wielkiej kariery. Jego styl wydawał się tak dziwny XVI-wiecznym odbiorcom, że krążyły plotki o rzekomym obłędzie i wadzie wzroku malarza. Nie zdobył uznania Filipa II, musiał opuścić... 156
  • Bestsellery 2003 28 sty 2008 KINO reż. Peter Weir Pan i WŁadca: Na krańcu świata CinePix Kolejna oscarowa kreacja Russela Crowe'a. Tym razem wciela się w dowódcę brytyjskiej fregaty z początku XIX wieku - Jacka Aubreya. Przez dwa oceany ściga większy i lepiej... 158
  • Antyamerykańska obsesja 28 sty 2008 Kultura staje się dekadencka, gdy przejawia skłonność do krytykowania innych kultur, a samą siebie gloryfikuje W inspirowanej przez Francję europejskiej retoryce "kulturową wyjątkowość" zastępuje "kulturowa różnorodność". W rzeczywistości oba te określenia przysłaniają... 162
  • Arcydzieła nijakości 28 sty 2008 Polscy pisarze nie potrafią zdobywać serc czytelników Witold Gombrowicz powiedział kiedyś, że narodzinom arcydzieła towarzyszy wrzawa, entuzjazm, dźwięk dzwonów. Praktyka pokazuje, że bywa inaczej. Arcydzieła Cypriana Kamila Norwida, Bolesława Prusa czy Fiodora Dostojewskiego... 166
  • DVDmania 28 sty 2008 Nowy gatunek telewizyjny, serial na żądanie, powstał dzięki technologii DVD To technika w największym stopniu decyduje obecnie o nowych gatunkach w kulturze popularnej. Nie byłoby blogów jako nowego rodzaju pamiętnikarstwa, gdyby nie komputery i Internet. Nie byłoby poezji... 168
  • Ostra jazda 28 sty 2008 Rozmowa z KIEFEREM SUTHERLANDEM, kanadyjskim aktorem, odtwórcą głównej roli w serialu "24 godziny" 170
  • Przebój na zabój 28 sty 2008 Superhit przychodzi jak policja, czyli nieproszony Dlaczego jedna piosenka staje się przebojem, a druga - nie, mimo że obie są do kitu? Jak to się dzieje, że tę samą piosenkę nucą w kółko jak ogłupiali zarówno pani ze sklepu, jak i traktorzysta, dyrektor banku, gwiazda... 172
  • Lwowska kopalnia obrazów 28 sty 2008 Po raz pierwszy od ponad 60 lat można w Polsce oglądać arcydzieła naszego malarstwa ze Lwowa Można tam zobaczyć obrazy Tycjana, Goi i Rubensa, a przed wojną był jeszcze Rembrandt. Można podziwiać prace Marcello Bacciarellego, Jana Matejki, Józefa Brandta, Jacka Malczewskiego,... 175
  • Kalendarz Sawki 2003 28 sty 2008 178
  • Maliny narwane do picia 28 sty 2008 Nawet najwięksi twórcy mieli większy kłopot, żeby zrobić dobrą reklamę, niż namalować kolejny obraz John Cleese, jeden z członków Latającego Cyrku Monty Pythona, powtarza, że stworzenie dobrej, zabawnej reklamy jest trudniejsze niż napisanie nawet najlepszego skeczu. Cleese... 180
  • Organ Ludu 28 sty 2008 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 51/52 (64/65) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 15 grudnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Ballada klerykalno-postĘpowa (zamiast kolędy). Słowa i muzyka - ludowe1) Jak to premier w sondażach... 181
  • Skibą w mur - Potwory i spółka 28 sty 2008 Polityków wiele łączy z bohaterami filmów dla dzieci, na przykład umiejętność wychodzenia z najgorszych wpadek bez szwanku Zawsze miałem podejrzenia, że politycy to postaci z filmów animowanych. Długoletnia obserwacja tej tajemniczej grupy zawodowej zdawała się potwierdzać... 182

ZKDP - Nakład kontrolowany