Amnezja Putina

Amnezja Putina

Dlaczego Rosjanie mordują pamięć o zbrodni katyńskiej Wielki bal zdobywców Kremla mógłby być imprezą ciekawą, ale na pewno nie masową. Zaproszenia trafiłyby do przedstawicieli zaledwie trzech narodów - Francuzów, Tatarów i Polaków. Nikomu innemu nie udało się zdobyć twierdzy na moskiewskim wzgórzu. Żartobliwy pomysł hipotetycznego balu rzucił na początku lat 90. jeden z pracujących w Moskwie Polaków. Nieprzypadkowo. W Rosji zapanowała wtedy krótkotrwała i bardzo pobieżnie traktująca historię moda na rozrachunki z przeszłością. Mieszkańcy imperium poznali takie terminy, jak totalitaryzm, stalinizm, wielki terror. Władze pilnie poszukiwały nowych symboli i historycznych odniesień. Nikt oczywiście nie zamierzał oficjalnie dezawuować dokonań któregokolwiek z rosyjskich imperiów - carskiego czy sowieckiego. Nie wypadało już jednak świętować rocznicy rewolucji październikowej. Tylko co powiedzieć obywatelom od pokoleń przyzwyczajonym do kilku świątecznych dni na początku października? Jak zachować towarzyszące świętu patriotyczne emocje? Ówczesny mer Moskwy, intelektualista i erudyta Gawriił Popow znalazł rozwiązanie proste i skuteczne. I tak zaczęto świętować w październiku dni wypędzenia Polaków z Kremla w 1612 r. Trudno o przykład lepiej ilustrujący pryncypialne różnice w świadomości historycznej Rosjan i Polaków.
Trzy plagi: tyfus, Polak i Tatarzyn
Dla nas wyprawa hetmana Żółkiewskiego na Moskwę, osadzenie na carskim tronie Dymitra Samozwańca i wszystkie tego konsekwencje to tylko jeden z wielu niezbyt istotnych i mało znanych epizodów. Ale już dla Rosjan to jedno z przełomowych wydarzeń w dziejach państwa - wielka cezura kończąca okres wielkiej smuty i stanowiąca początek rozkwitu mocarstwa pod panowaniem dynastii Romanowów. Iwan Susanin, prosty chłop, który wziął odpowiedzialność za losy Rosji i wyprowadził polskich najeźdźców w grzęzawiska, stał się jednym z najbardziej znanych bohaterów rosyjskich legend. W kompleksie klasztornym w podmoskiewskim Sergijew Posadzie widnieje znamienny napis: "Trzy plagi - tyfus, Polak i Tatarzyn".
Komuś, kto rozumie wynikające z historycznej świadomości i wychowania odczucia Rosjan oraz Polaków trudno się oprzeć wrażeniu, że jesteśmy sobie tak dalecy w pojmowaniu świata i przeszłości, jak bliscy wydajemy się językowo i kulturowo. Nie odnosiliśmy nigdy wspólnych zwycięstw i nie zawieraliśmy dobrowolnych sojuszy. Prawie zawsze to, co dla Rosjan było zwycięstwem, dla nas oznaczało porażkę - i na odwrót. Żądania przeprosin za powstanie warszawskie brzmią dobrze nad Wisłą, gdzie w doniosłej atmosferze rocznicowych uroczystości grają na czysto humanistycznych nutach - wymogu solidarności i poczuciu sprawiedliwości. W Moskwie wydają się niezrozumiałe i naiwne. Żeby zrozumieć powstanie, trzeba być Polakiem wychowanym na opowiadaniach rodziców, na licealnych wypadach, kiedy przy ognisku śpiewało się "Pałacyk Michla, Żytnia, Wola...", na Wallenrodzie i Balladynie. Rosjanie mieli swój "Los człowieka", swoje polityczne interesy, swoich poległych i swoich weteranów, którzy tylko nam wydają się karykaturalni - obwieszeni medalami i z kieliszkiem wódki przy ustach.

Sowieckie fundamenty świadomości
O zbrodni katyńskiej w Rosji wie niewielu. Ale nawet ta pamięć, która przedostaje się czasem do rosyjskich mediów przy okazji takich uroczystości jak otwarcie polskich cmentarzy wojskowych w Katyniu czy Miednoje, rozmywa się w świadomości, że ten sam system pochłonął miliony rosyjskich ofiar. Ile dokładnie - nie wiadomo. Może nawet 80 milionów.
Na Rosjan rozgrzebujących własną najnowszą historię czyhają pułapki i niebezpieczeństwa, o których my nawet nie myślimy. Kim był Stalin? Ciemiężcą, patologicznym zbrodniarzem, wodzem, bohaterem. Był wszystkim. Mordował swoich, podpisał pakt z Niemcami, ale przecież pognębił hitlerowców. Skrajnym pojęciom i ocenom Rosjanie nadają własną wagę i proporcje w zależności od poziomu wykształcenia, osobistych i rodzinnych doświadczeń, niezrozumiałego dla nikogo z zewnątrz splotu wiedzy, stereotypów i emocji. A także w zależności od dobrej lub złej woli i politycznej koniunktury. Musi pewnie przeminąć kilka pokoleń, zanim Rosjanie dokonają rozrachunku z radziecką spuścizną. Teraz budują nowe państwo m.in. na sowieckich fundamentach. Bo innych nie mają. Trzonem i spoiwem patriotycznej edukacji jest wielka wojna ojczyźniana. I ma to również dzisiaj konkretny i praktyczny wymiar polityczny. Weterani wojny są wszędzie - w Rosji, na Ukrainie, Białorusi, w Czeczenii i Kazachstanie. Sprzyja to zachowaniu rosyjskich wpływów w tzw. bliskiej zagranicy.
W Rosji nie mogło być lustracji, bo nie miałby kto rządzić. W Związku Radzieckim nie było opozycji. Byli tylko nieliczni dysydenci. Całą resztę, czyli praktycznie wszystkich, wchłonął system. Byli wysocy działacze partyjni i generałowie KGB należą dzisiaj do najbardziej szanowanych obywateli, jak to starszyzna w każdym szanującym ciągłość i tradycję społeczeństwie. Łazar Kaganowicz, członek stalinowskiego politbiura, jeden z tych, którzy wyrazili zgodę na wymordowanie Polaków w Katyniu, spokojnie dożywał swoich dni w moskiewskim mieszkaniu, kiedy Gorbaczow przyznawał polskim towarzyszom, że zbrodni dokonali Rosjanie. Gdyby Rosjanie potępili swoją radziecką przeszłość, pozostałaby rozciągnięta na dziesięciolecia czarna otchłań, a na to nie mogą pozwolić żadne władze.

Obcy wśród swoich
Żadnej zbrodni popełnionej na obywatelach innego państwa Rosjanie nie uznają za ludobójstwo. Z powodów moralnych, bo nie chcą takiej odpowiedzialności, ale również, a może przede wszystkim ze względów praktycznych. Pospolita zbrodnia nie pociąga takich konsekwencji prawnych, możliwości wysuwania roszczeń, procesów o odszkodowania przed trybunałami krajowymi i międzynarodowymi, jak zbrodnia ludobójstwa. Popełniona nie przez ludzi, lecz przez system, czyli państwo, którego obecne władze w Moskwie są prawnym spadkobiercą.
Wojskowi prokuratorzy, którzy w połowie lat 90. zaczynali śledztwo w sprawie mordu katyńskiego, przeprowadzali ekshumacje z polskimi specjalistami, zaprzyjaźnili się z nimi i zaangażowali w sprawę zgodnie z własnym sumieniem i zasadami prawa, nie zrobili kariery w swoim zawodzie. Stali się obcymi wśród swoich. W Rosji wciąż jeszcze nie ma klimatu sprzyjającego historycznemu rachunkowi sumienia. Nawet gdyby pojawiła się taka kwestia, to prezydent Putin za nic nas nie przeprosi. Bo takie oficjalne przeprosiny nigdy nie są szlachetnym porywem, lecz politycznym gestem. My byśmy go docenili, ale Rosjanie na tym poziomie świadomości historycznej i obywatelskiej jeszcze by go nie zrozumieli. Dlatego Putin cierpi na amnezję.

Oskarżony Stalin
WITOLD KULESZA
Dyrektor Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Zanim udaliśmy się do Moskwy, gruntownie przeanalizowaliśmy rosyjskie prawo karne. Doszliśmy do wniosku, że na jego podstawie nie da się sformułować oskarżenia o ludobójstwo. Dlatego posługiwaliśmy się prawem międzynarodowym, które obowiązuje również Rosjan. Argumentowaliśmy, że zbrodnia katyńska wyczerpuje znamiona ludobójstwa, gdyż dokonana była z powodu przynależności narodowej ofiar. Naszym koronnym argumentem był rozkaz Stalina, mówiący wyraźnie o Polakach wrogo nastawionych do Związku Sowieckiego. Rosjanie utrzymywali, że zbrodnia nie była skierowana przeciw narodowi, bo po napaści Niemiec na ZSRR pozwolono na sformowanie polskiej armii. My zwracaliśmy uwagę, że po 22 czerwca 1941 r. NKWD nadal dokonywał na Polakach zbrodni, mimo że Rosja była już w stanie faktycznej wojny z III Rzeszą. Na ten argument nie uzyskaliśmy odpowiedzi. Podobnie bez echa pozostał argument, że podczas procesu norymberskiego sowiecki prokurator domagał się osądzenia zbrodni katyńskiej na gruncie międzynarodowego prawa karnego, choć utrzymywał, że była ona dziełem Niemców.

Świadectwo grobów
  • 1939 Ze wschodnich terenów Polski okupowanych przez Związek Radziecki wywieziono w głąb tego kraju kilkaset tysięcy żołnierzy polskiego wojska oraz policjantów i funkcjonariuszy straży granicznej
  • 1940 Na rozkaz Józefa Stalina NKWD rozstrzelało około 22 tys. polskich oficerów przebywających w obozach w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. Zbrodni dokonano w Katyniu, Charkowie oraz Miednoje
  • 1943 Niemcy podały informację o odkryciu masowych grobów w Katyniu. Moskiewskie radio o dokonanie zbrodni oskarżyło niemieckie wojsko. Rząd polski w Londynie zwrócił się do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o zbadanie sprawy. W odwecie ZSRR zerwał stosunki dyplomatyczne z Polską i oskarżył ją o współpracę z Hitlerem
  • 1956 Do tego roku ZSRR i komunistyczne władze w Polsce konsekwentnie mówiły o "perfidnej niemieckiej prowokacji w Katyniu". Potem cenzura wykreślała wszelkie wzmianki o Katyniu
  • 1990 Radio moskiewskie przekazało specjalne oświadczenie Michaiła Gorbaczowa, prezydenta Rosji, potwierdzające, że zbrodni katyńskiej dokonały stalinowskie służby specjalne. Jesienią tego roku Naczelna Prokuratura Wojskowa ZSRR (potem Rosji) rozpoczęła śledztwo w tej sprawie
  • 1991 Rozpoczęto ekshumacje grobów w Charkowie i Miednoje. Prace kontynuowano w latach 1994-1995
  • 1992 Borys Jelcyn przekazał Polsce dokumenty dotyczące zbrodni katyńskiej
  • 1995 Porozumienie władz Polski, Rosji i Ukrainy o budowie cmentarzy wojennych w Katyniu, Miednoje i Charkowie
  • 2000 Otwarcie Państwowego Pomnika - Cmentarza Katyń. Do dziś nie udało się odnaleźć grobów 7 tys. zamordowanych Polaków
Okładka tygodnika WPROST: 33/2004
Więcej możesz przeczytać w 33/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 33/2004 (1133)

  • Wprost od czytelników 15 sie 2004 Kompleks Kotańskiego Model terapii wymyślony przez Marka Kotańskiego być może nie jest doskonały, ale trudno jest wskazać skuteczniejsze metody leczenia narkomanów ("Kompleks Kotańskiego", nr 25). Według mnie, jedyną... 3
  • Na stronie - Drogopol 15 sie 2004 Jeśli można coś kupić tanio, dlaczego nie kupić tego drożej albo nawet jeszcze drożej? Nie ma takiej usługi, która nie mogłaby być jeszcze tańsza - mawia Grek Stelios Haji-Ioannou, szef koncernu easyGroup (właściciela taniej linii lotniczej easyJet), i bez przerwy wymyśla... 3
  • Skaner 15 sie 2004 Gra hańby Dokładnie w 65. rocznicę rozpoczęcia II wojny światowej niemiecki producent gier komputerowych zaplanował premierę gry "Codename: Panzers". Zaczyna się ona od napaści... Polski na hitlerowskie Niemcy. A obrońcy... 6
  • Dossier 15 sie 2004 ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI fizyk "Nasi politycy wciąż od głowy wyżej cenią sobie muskuły. Nauka, ich zdaniem, to luksus" "Gazeta Wyborcza" AGATA WRÓBEL sztangistka "Chciałabym mieć dwoje dzieci.... 7
  • Kadry 15 sie 2004 8
  • Sawka 15 sie 2004 8
  • Licznik 15 sie 2004 1 cel mają letnie pielgrzymki - Jasną Górę 8 grup przybiegło w tym roku na Jasną Górę 19 dni trwa najdłuższa pielgrzymka piesza (koszalińsko-kołobrzeska) 49 grup przyjechało na Jasną Górę na rowerach 50... 9
  • Playback 15 sie 2004 11
  • M&M 15 sie 2004  KRAJOBRAZ PO ROCZNICY Pytano po rocznicy człowieka młodego, czy zna datę powstania. Rzekł, zezując bacznie: - O powstaniu warszawskim nie wiem nic pewnego. Lecz jak tak będą rządzić, to wkrótce się zacznie. 11
  • Poczta 15 sie 2004 Sitwokracja W ramce "Sitwokracja", zamieszczonej w artykule "Ruch Oporu Obywatelskiego" (nr 24), pojawiła się nieprawdziwa informacja - której źródłem była "Gazeta w Opolu" - o tym, iż w... 11
  • Ryba po polsku - Czy kosmos jest lewicowy 15 sie 2004 Lewicowy analfabeta po lewicowej szkole to ideał współczesności Żyjemy w dziwnym świecie rozpadającym się na część lewicową i prawicową. Wszystko, co tylko istnieje, jest albo lewicowe, albo prawicowe. Nawet skłonności seksualne. Prowadzi to czasem do ideologicznego... 13
  • Z życia koalicji 15 sie 2004 Oburzył się Piaskowy Dziadek za posądzenia, że Leszek Miller kupił jego zeznania przed rywinową komisją śledczą za specjalną emeryturę 1600 zł miesięcznie. W jednym się z Bolesławem Sulikiem zgadzamy - kwota jest nieodpowiednia.... 14
  • Z życia opozycji 15 sie 2004 Jakiś czas temu pisaliśmy, że Jan Krzysztof Bielecki wraca do polityki i kręci się koło Platformy Obywatelskiej. Tymczasem prezes Pekao SA wcale się nie kręci, tylko jest przez środowisko Donalda Tuska najnormalniej w świecie lansowany... 15
  • Fotoplastykon 15 sie 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 16
  • Polnisch verboten! 15 sie 2004 Cóż to byłby za skandal, gdyby Niemcom na Śląsku zabroniono rozmawiać z dziećmi po niemiecku Prawo do "swobodnego posługiwania się językiem ojczystym w życiu prywatnym i publicznym", zapisane w traktacie polsko-niemieckim z 1991 r., jest w Republice Federalnej Niemiec - w... 18
  • Gest Schrödera 15 sie 2004 Przeprosiny Niemców będą coś warte dopiero wtedy, gdy RFN zapłaci odszkodowania swoim uciekinierom Zdumiewający jest optymizm, z jakim polscy politycy i komentatorzy powitali zapewnienia Gerharda Schrödera o sprzeciwie jego rządu wobec roszczeń odszkodowawczych wypędzonych i... 22
  • Unia Sprawiedliwości 15 sie 2004 Prawo i Sprawiedliwość stało się Unią Wolności bis Te same wady i te same zalety, ten sam elektorat, te same metody uprawiania polityki, podobnie nieomylni liderzy - Prawo i Sprawiedliwość stało się nieoczekiwanie Unią Wolności bis. I... 26
  • Wiadomości kontra Informacje 15 sie 2004 SLD przegrywa wojnę o telewizję Szykuje się wielka wojna między stacjami telewizyjnymi. Ale tym razem nie będzie to młócka na "Bary" i "Big Brothery" - telewizja publiczna, Polsat i TVN powalczą o widza publicystyką i informacją. Konkurencja wymusi kres telewizji lizusowskich... 28
  • Nałęcz - Trzy sierpnie 15 sie 2004 Powstańcy warszawscy mieli swych poprzedników w sierpniu 1914 r. i naśladowców w sierpniu 1980 r. Sześćdziesiąta rocznica wybuchu powstania warszawskiego obchodzona była z takim rozmachem, że zupełnie przesłoniła dziewięćdziesiątą rocznicę niepodległościowego czynu Józefa... 31
  • Giełda 15 sie 2004 Hossa Świat Globalna fuzja UFJ Holdings Inc., czwarty co do wielkości bank Japonii, stoi przed wyborem partnera, z którym przeprowadzi fuzję. Konkurentami do połączenia są Sumitomo Mitsui oraz Mitsubishi Tokyo. Niezależnie od tego,... 32
  • Petroharacz 15 sie 2004 300 zł dopłacił każdy polski kierowca do firmy dwóch Ukraińców z Cypru 34
  • Orlen wzięty! 15 sie 2004 Minister skarbu Jacek Socha odzyskał kontrolę nad samym sobą Zmieniając 5 sierpnia cały skład rady nadzorczej PKN Orlen, przedstawiciele Ministerstwa Skarbu Państwa triumfalnie obwieścili, że skarb państwa "odzyskał kontrolę na Orlenem". Dość dziwne to oświadczenie, bo... 40
  • Zielona książeczka czekowa 15 sie 2004 Największy kapitał na wojnie w Iraku zbija Muammar Kaddafi Wściekły pies pustyni" - jak nazwał Kaddafiego były prezydent USA Ronald Reagan - nie mógł wybrać lepszego momentu, by dokonać wolty i ogłosić, że zrywa z awanturniczą polityką wspierania międzynarodowego terroryzmu.... 42
  • Akcja Sochy 15 sie 2004 Ministerstwo Skarbu przygotowuje zamach na wolny rynek Władza lubi ciasteczka, którymi są dla niej agencje, fundusze, spółki skarbu państwa, środki budżetowe wydawane na zamówienia publiczne, czyli wszelkie możliwości pozyskiwania dochodów i przywilejów. Władza... 46
  • Balcerowicz wprost - Antyrodzinne pułapki 15 sie 2004 Rozbudowane systemy świadczeń socjalnych grożą ubożeniem społeczeństwa Na rzeczywistość społeczną warto patrzeć z punktu widzenia występujących w niej bodźców, w tym bodźców patologicznych. Bodźce patologiczne powodują, że zachowania mało produktywne lub wręcz szkodliwe są w... 48
  • 2 x 2 = 4 - Skutki upływu krwi 15 sie 2004 Komunizm zdegradował inteligencję do "inteligencji pracującej" Obchody rocznicy powstania warszawskiego przywołują tragizm tego narodowego zrywu, zdradę i cynizm Stalina, zimne wyrachowanie Zachodu, bezbrzeżną głupotę Franklina (nie Theodore'a) Roosevelta, okrucieństwo... 49
  • Supersam 15 sie 2004 Opiekuńcze volvo Nowe kombi volvo V50 jest nie tylko przestronne, ale i szybkie. W modelu T5 silnik ma pojemność 2521 cm3, osiąga moc 220 KM i pozwala na rozpędzenie auta do 240 km/h; przyspieszenie do 100 km/h zabiera mu jedynie 6,9 s. W... 50
  • Igrzyska megagwiazd 15 sie 2004 Amerykańscy sportowcy jadą do Aten po sukces, polscy - by wziąć udział Michael Phelps ma tylko 19 lat, a już jest milionerem i kandydatem na gwiazdę igrzysk olimpijskich w Atenach. Jako jedyny pływak w historii pobił pięć rekordów świata podczas tej samej imprezy - na... 52
  • Kasa na medal 15 sie 2004 Café Wprost - czat "Wprost", Polsatu i radiowej Trójki 58
  • Mity greckie 15 sie 2004 Szlachetna rywalizacja antycznych olimpijczyków to wyłącznie złudzenie barona de Coubertina Pięć kół olimpijskich, starożytne rzekomo graffiti "odkryte" na kamiennym bloku w Delfach przez Lynn i Graya Poole'ów, w rzeczywistości wyryto dopiero w 1936 r. na potrzeby słynnego... 60
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Pizza po kaszubsku 15 sie 2004 Piotrusiu! Jeżdżę właśnie po Polsce wzdłuż i wszerz, wypatrując lokalnych zakorzenionych w historii specjałów. Słowa te kreślę akurat z Kaszub. Nie znad morza, a z jezior i lasów. Szyldów kaszubskich, nawet dwujęzycznych (bo chyba zgodzisz się, że kaszubski to nie gwara, lecz... 63
  • Piłka w koronie 15 sie 2004 Futbol totalny Realu Madryt Real Madryt, najsłynniejszy klub świata, a może raczej największy piłkarsko-medialno-popkulturowy cyrk kontynentu, zawita w tym tygodniu do Polski, by w meczu o awans do Ligi Mistrzów zmierzyć się z Wisłą Kraków. Do Krakowa przyjadą wielkie... 64
  • Druga płeć - Dziwna książka w słusznej sprawie 15 sie 2004 Za aborcją prawie zawsze stoi mężczyzna W sporze o aborcję jestem po stronie kobiet - pisze w "Milczeniu owieczek" Kazimiera Szczuka, aby za chwilę postawić pytanie: kto jest naszym adwersarzem? I bez wahania odpowiedzieć - patriarchat. Przyznam, że bardzo pojemne i... 66
  • Know-how 15 sie 2004 Ultradźwiękowe gryzonie Nie tylko nietoperze i delfiny posługują się ultradźwiękami. Badania kanadyjskich zoologów z University of Manitoba w Winnipeg wykazały, że potrafią to także wiewiórki ziemne (Spermophilus... 67
  • Leczenie lekarza rynkiem 15 sie 2004 Najwyżej 5 proc. polskich lekarzy ma szansę na pracę za granicą Absolwenci polskich akademii medycznych i ich starsi koledzy po fachu muszą się wyleczyć z mitu profesjonalizmu zdobytego względnie tanim kosztem. - Niestety, większość z nich, nawet na skalę europejską, potrafi... 68
  • Apetyt na człowieka 15 sie 2004 Kanibalizm zakodowany w ludzkich genach? W Niemczech mieszka dziś ponad 800 kanibali porozumiewających się przez Internet - zapewnił policję Armin Meiwes, technik komputerowy z Rotenburga pod Fuldą, który zamordował i częściowo zjadł 42-letniego berlińczyka Bernda Jurgena... 72
  • Giganty oceanów 15 sie 2004 Ważąca kilkanaście ton kałamarnica potrafi zatopić duży jacht Ocean bez potworów jest jak spanie bez snów - twierdził amerykański pisarz John Steinbeck. W dawnych czasach żeglarze opowiadali mrożące krew w żyłach historie o strasznych stworzeniach z morskich głębin,... 74
  • Bez granic 15 sie 2004 Twierdza Wolności Nowojorczykom zwrócono symbol ich miasta - Statuę Wolności. Od ubiegłego tygodnia pierwszy raz od zamachów 11 września 2001 r. mogą ją zwiedzać. Wysoki na 107 m posąg, wzniesiony z okazji setnej rocznicy... 76
  • Amnezja Putina 15 sie 2004 Dlaczego Rosjanie mordują pamięć o zbrodni katyńskiej Wielki bal zdobywców Kremla mógłby być imprezą ciekawą, ale na pewno nie masową. Zaproszenia trafiłyby do przedstawicieli zaledwie trzech narodów - Francuzów, Tatarów i Polaków. Nikomu innemu nie udało się zdobyć twierdzy... 78
  • Upokorzenie w kłamstwie 15 sie 2004 Silni nie obawiają się prawdy, nawet gdy świadczy o ich winie Zachodzę w głowę, co przeszkodziło Rosji dać Polakom należną satysfakcję w sprawie tak bolesnej i znamiennej jak zbrodnia katyńska. Łatwe do przewidzenia umorzenie sprawy przez moskiewski sąd uznane będzie... 80
  • Góra nienawiści 15 sie 2004 Wzgórze Świątynne w Jerozolimie przypomina wulkan przed wybuchem Cachi Hanegbi, minister bezpieczeństwa wewnętrznego Izraela, długo ociągał się z udzieleniem wywiadu telewizyjnej Dwójce. Słusznie podejrzewał, że dziennikarze dowiedzieli się już o nocnych aresztowaniach... 83
  • Allah pod kościołem 15 sie 2004 Liczba muzułmanów w Europie będzie coraz szybciej rosnąć Żołnierze Allaha, powstańcie i walczcie! Nadchodzą trudne czasy, bądźcie więc twardzi. I wiedzcie, że wasza solidarność i współpraca zmierzające do wyzwolenia świętości islamskich stanowią słuszny krok na drodze ku... 84
  • Menu 15 sie 2004 Europa Architektura 2 kwietnia - 29 sierpnia. Retrospektywa Jorna Utzona, Kopenhaga (Dania). Wystawa szkiców i makiet oraz fotografii prezentujących zrealizowane projekty (m.in. słynny gmach opery w Sydney) światowej sławy architekta.... 86
  • 10 tysięcy w jednym 15 sie 2004 Umarł walkman, niech żyje iPod! Christina ma 21 lat i studiuje na Uniwersytecie Stanforda, co w oczywisty sposób czyni ją miłośniczką iPodów. iPody podbijają bowiem całe Stany Zjednoczone, ale najpierw szturmem wzięły uniwersyteckie kampusy. - Mając iPod, możesz nosić z sobą... 88
  • Medytacje na trąbce 15 sie 2004 Stańko uwodzi jazzową Amerykę Gdyby Tomasz Stańko był Amerykaninem i miał ciemny kolor skóry, to z pewnością on, a nie Wynton Marsalis prowadziłby od lat w corocznych prestiżowych ankietach "Down Beatu" czy "Playboya" na najlepszego trębacza świata. W przeciwieństwie do wielu... 92
  • Morderca obrazów 15 sie 2004 Jest większy niż Dali i Picasso razem wzięci - mówią Hiszpanie o Joanie Miró Zapowiadał, że zamorduje malarstwo, a stał się jednym z największych XX-wiecznych odnowicieli tej dziedziny sztuki. Joan Miró (1893-1983) połączył surrealizm z malarstwem starych mistrzów... 93
  • Bóg fotografii 15 sie 2004 Bresson uczynił więcej dla fotografii niż Andy Warhol dla popkultury Bóg Ojciec, Syn i Duch Święty" - napisał o Henri Cartier-Bressonie wydawca i krytyk fotografii Roger Therond. Tuż po zakończeniu II wojny światowej, w obozie dla tzw. dipisów w Dessau, ofiara nazizmu nagle... 94
  • Sława i chała 15 sie 2004 Film Osada z puentą Mija już pięć lat od momentu, gdy urodzony w Indiach scenarzysta i reżyser M. Night Shyamalan wstrząsnął światowym kinem. Wystarczyło niewiele - nakręcić dobry horror ("Szósty zmysł") z... 96
  • Ueorgan Ludu 15 sie 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 33 (98) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 9 sierpnia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Warszawski Sierpień W tym trudnym dla Warszawy czasie Rosjanie nie przeprawiają się przez Wisłę - na... 97
  • Skibą w mur - Zaparcie Czarneckiego 15 sie 2004 Pisarze do śmietników! Politycy do pamiętników! W przyrodzie funkcjonują różne sposoby czytania książek. Jedne powieści czyta się z zapartym tchem, inne z zatkanym nosem. Są takie, które czyta się z wypiekami na twarzy lub z kobietą na plecach. Bywają lektury, które czyta się... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany