Młoda Rzeczpospolita

Młoda Rzeczpospolita

Rola armii odróżnia II RP od współczesnej Polski znacznie bardziej niż łagodny autorytaryzm sanacyjnych rządów
Piłsudski, Dmowski, Sikorski, Witos – to nazwiska symbole II Rzeczypospolitej. To ludzie honorowani dziś pomnikami oraz upamiętniani jako patroni ulic czy szkół. O ich wzajemnych konfliktach, które swą gwałtownością przewyższały spory obecnych polityków, pamiętają już tylko historycy. Wraz z sukcesami polskiego oręża w czasie wojny polsko--bolszewickiej oraz takimi inwestycjami jak port w Gdyni czy też Centralny Okręg Przemysłowy, postacie te współtworzą pozytywny obraz II RP. W opozycji do czasów PRL, w których bezpardonowo walczono
z każdym dobrym słowem wypowiadanym na temat Polski międzywojennej, w naszej świadomości utrwalił się obraz państwa niemal idealnego.
Harmonijny rozwój II RP został brutalnie przerwany przez agresję dwóch totalitarnych mocarstw. Fakt, że w epoce rządów komunistycznych na marginalizację skazano większość elity politycznej i intelektualnej II RP, sprawił, że Polacy często idealizują jej poziom, przeciwstawiając go marnej kondycji jej odpowiedników z III RP. Jednak dziś nie ma powodu do stosowania taryfy ulgowej, a pomysł porównania obu wersji polskiej państwowości wydaje się oczywisty.Piłsudski z telewizora
Każde porównanie podlega rozmaitym ograniczeniom i uproszczeniom, szczególnie gdy zestawia się z sobą państwo istniejące w pierwszej połowie XX wieku z tym, które narodziło się u jego kresu. Jest oczywiste, że porównywanie np. dochodów realnych obywateli w II i III RP ma niewiele większy sens niż zestawianie liczby telewizorów znajdujących się w ich posiadaniu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że poziom życia przeciętnego Polaka jest dziś wielokrotnie wyższy niż w okresie międzywojennym. Ale też trudno byłoby znaleźć w Europie kraj, w którym byłoby inaczej. Brak wielu cywilizacyjnych udogodnień – dziś powszechnie dostępnych, a niewystępujących w II RP – jest jednak oczywistością, która rodzi istotne konsekwencje. Na przykład brak telewizji
i znikoma liczba udźwiękowionych filmów dokumentalnych, jakie pozostały nam po tej epoce, w istotny sposób przyczyniły się do utrwalenia pozytywnego obrazu wielu polityków II RP. Wyobraźmy sobie bowiem, że na ekranie naszego telewizora pojawia się mąż stanu, który siarczyście przeklinając, porównuje obowiązującą konstytucję do prostytutki, a posłów do złodziei i robiących pod siebie niedojdów. Tymczasem Józef Piłsudski, bo o nim mowa, czynił to wielokrotnie, a ludzie niepodzielający entuzjazmu dla dosadnego języka marszałka musieli się liczyć z nocną wizytą grupy oficerów, którzy swoje niezadowolenie wyrażali biciem delikwenta do utraty przytomności. Kto wie, ilu Polaków spoglądałoby dalej z sympatią na Piłsudskiego po obejrzeniu telewizyjnego wywiadu z pobitym w ten sposób trzykrotnie pisarzem Adolfem Nowaczyńskim, który ostatnią wizytę krewkich oficerów przypłacił utratą oka.
Najważniejsza różnica między II a III RP nie polega jednak na tym, że w tej pierwszej chaotyczna demokracja parlamentarna szybko ustąpiła miejsca autorytarnym rządom Piłsudskiego. Zwłaszcza że na tle dyktatur panujących w krajach ościennych (poza Czechosłowacją) rządy piłsudczyków nie odznaczały się dużą surowością. Najwięcej mogliby o tym powiedzieć ci przedwojenni komuniści, którzy tylko dzięki sanacyjnym więzieniom przetrwali stalinowski terror. Opozycyjni wobec Piłsudskiego endecy czy socjaliści musieli się wprawdzie liczyć z cenzurowaniem swojej prasy oraz policyjną inwigilacją skutkującą od czasu do czasu rozwiązaniem takiej czy innej struktury partyjnej, ale skala represji była zwykle ograniczona.
Kształt sanacyjnej dyktatury został wyznaczony przez Piłsudskiego, który tak mówił na ten temat cztery lata przed śmiercią: „Polacy mają w sobie instynkt wolności. Ten instynkt ma wartość i ja tę wartość cenię. W Polsce nie można rządzić terrorem. To nie pójdzie. Ja mogłem sobie na wiele pozwolić i korzystałem z tego, bo Polaków chciałem czegoś nauczyć". Piłsudskiemu marzyło się, by Polaków, obok instynktu wolności, zaczął też cechować instynkt państwowy. Jednak jego wiara, że można to uczynić, oddając rządy nad krajem wojsku, okazała się złudzeniem. To właśnie rola armii odróżnia II RP od współczesnej Polski znacznie bardziej niż łagodny autorytaryzm sanacyjnych rządów. Najlepiej to pokazuje porównanie struktury budżetu państwa. Nakłady na obronę przekraczały w całym okresie międzywojennym 30 proc. wydatków państwa, podczas gdy obecnie stanowią sześciokrotnie mniejszą pozycję w bud-żecie. W III RP rolę głównego konsumenta środków publicznych zajęła armia rencistów, emerytów oraz schorowanych rodaków, na których jej poprzedniczka nie była skłonna wydawać więcej niż 14 proc. całego budżetu. Nauczyliśmy się też więcej konsumować na kredyt.

Dwie Rzeczypospolite
W II RP po przewrocie majowym wojskowi rządzili administracją, oświatą, rozbudowanym państwowym sektorem gospodarczym, a nawet dyplomacją, choć minister spraw zagranicznych, pułkownik dyplomowany Józef Beck, zwykle nie występował w mundurze. Oficerowie, a dokładniej ich część mająca za sobą przeszłość w legionach, mieli się stać państwowotwórczą elitą. Nie kwestionując szczerego patriotyzmu tych ludzi, trudno nie zauważyć, że pokaźna część z nich nie miała wystarczających kompetencji, by się zajmować dziedzinami, do których ich odkomenderowano. Gdyby zaś nawet je mieli, to było ich zbyt mało, by stawić czoło olbrzymiemu wyzwaniu, jakim było zbudowanie sprawnego państwa z trzech obszarów, które przez ponad wiek pozostawały pod panowaniem mocarstw różniących się pod każdym względem.
Reforma Władysława Grabskiego, ustanawiająca silną i relatywnie stabilną złotówkę, ujednolicenie sporej części przepisów prawnych, a także stworzenie administracji należały do spektakularnych sukcesów młodej Rzeczypospolitej. Na więcej nie starczyło już czasu, co nie znaczy, że w każdej dziedzinie wykorzystano go dobrze. Niezależnie bowiem od trwających do dziś zachwytów nad poziomem przedwojennej matury, trudno nie zauważyć, że przystępowało do niej zaledwie kilka procent ówczesnej młodzieży, a pod koniec lat 30. we wszystkich szkołach wyższych studiowało 50 tys. osób, czyli mniej niż obecnie na Uniwersytecie Warszawskim.
Czynnik czasu i związanego z nim kierunku ewolucji sytuacji międzynarodowej jest kolejną zasadniczą różnicą dzielącą obie Rzeczypospolite. O ile współczesna Polska przez ostatnie kilkanaście lat poprawiała swoje położenie, wstępując najpierw do NATO, a następnie do UE, o tyle położenie międzynarodowe jej poprzedniczki miało tendencję do pogarszania się od chwili, gdy w 1922 r. Związek Sowiecki i Niemcy podpisały porozumienie w Rapallo. II RP pozostawała w sojuszu zaledwie z jednym z pięciu swoich sąsiadów, czyli z Rumunią. W dodatku po ataku III Rzeszy i ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 r. sojusznik ten przydał się nam wyłącznie jako obszar ewakuacji najwyższych władz państwowych oraz niewielkiej części korpusu oficerskiego. II RP zawarła wprawdzie jeszcze w 1921 r. sojusz wojskowy z Francją, a w 1939 r. uzyskała też gwarancje bezpieczeństwa ze strony Wielkiej Brytanii, ale po wybuchu wojny okazało się, że ani w Paryżu, ani w Londynie nie spieszono się z przyjściem Polsce z pomocą militarną.

Kłopot z Polakami
II RP przegrywa porównanie ze swoją następczynią w takich kategoriach jak ustrój czy polityka zagraniczna, ale nie można zapominać, że jej twórcy mieli do rozwiązania dwa wielkie problemy społeczne, które dziś odgrywają nieporównanie mniejszą rolę. Pierwszym były mniejszości narodowe obejmujące jedną trzecią ogółu obywateli RP. Była wśród nich 14-procentowa mniejszość ukraińska, zamieszkująca w sposób zawarty południowo-wschodnią część państwa i marząca o oderwaniu jej od Warszawy oraz 10-procentowa mniejszość żydowska, podkreślająca coraz wyraźniej swą kulturową i polityczną odrębność. Drugi problem stanowiło przeludnienie i niewyobrażalna dziś bieda na wsi, na której mieszkało wówczas ponad dwie trzecie obywateli Polski. Żadnej z tych kwestii nie udało się w II RP rozwiązać, a podejmowane w tym kierunku wysiłki (polityka mniejszościowa i reforma rolna) były na tyle ograniczone, iż nawet ich kontynuacja przez kolejne dekady nie stwarzała szans na sukces.
Nie należy się jednak łudzić, że będąc dziś bogatszymi i bezpieczniejszymi niż przed 90 laty, różnimy się w znaczący sposób od naszych przodków, o których z typową dla siebie delikatnością tak mówił Piłsudski: „Istnieje olbrzymia trudność doprowadzenia jakiejś narady z Polakami do końca. Męcząca to praca tak dalece, że wytworzyłem całe mnóstwo pięknych słówek i określeń, które po mojej śmierci zostaną, a które naród polski stawiają w rzędzie idiotów". Czy aby jednak Piłsudski nie przesadzał? Pamiętając o liczbie pomników, które Polacy postawili autorowi tych słów, warto się chwilę zastanowić przed udzieleniem odpowiedzi na to pytanie. 

Okładka tygodnika WPROST: 46/2008
Więcej możesz przeczytać w 46/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2008 (1351)

  • Na stronie - Choroba sieroca 9 lis 2008, 22:00 W Ameryce rozgrywa się dziś mecz o przyszłość świata 3
  • Skaner 9 lis 2008, 22:00 6
  • Czas patriotów 9 lis 2008, 22:00 Patriotyzm jest jedną z ważniejszych cech przywódcy - wynika z badań. Między innymi dlatego w Polsce od kilku miesięcy trwa już kampania wyborcza, w której główną płaszczyzną walki jest właśnie patriotyzm. 6
  • Murdoch marnotrawny 9 lis 2008, 22:00 Leniami unikającymi ciężkiej pracy nazwał Australijczyków Rupert Murdoch, magnat medialny. Zdaniem właściciela koncernu News Corporation, który przed laty zrzekł się australijskiego obywatelstwa, państwo dobrobytu sprawia, że... 6
  • Obama boom 9 lis 2008, 22:00 Dzień po wyborach prezydenckich w USA szpitale w Kenii odnotowały rosnącą liczbę noworodków, które matki nazwały Barack lub Michelle. W ten sposób chciały uhonorować historyczne zwycięstwo Baracka Obamy, którego ojciec urodził się w... 6
  • Spod kosza na burmistrza 9 lis 2008, 22:00 Barack Obama nie jest jedynym Afroamerykaninem, który w ubiegłym tygodniu odniósł spektakularny sukces wyborczy w USA. Pierwszym czarnoskórym burmistrzem Sacramento, stolicy Kalifornii, został były koszykarz NBA Kevin Johnson. Podczas... 6
  • Dossier 9 lis 2008, 22:00 „Jeśli ktoś jeszcze wątpi, że Ameryka to miejsce, gdzie wszystko jest możliwe, dzisiaj macie odpowiedź"Barack Obama po wygraniu wyborów„Niech Bóg prowadzi człowieka, który był moim rywalem, a będzie moim... 8
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Martwię się o zbawienie Kurskiego 9 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Jarosławem Gowinem, posłem PO, byłym piłkarzem 8
  • Ludzie 9 lis 2008, 22:00 Spears kontra paparazziBritney Spears, przez lata nękana przez paparazzich, postanowiła przyznawać im nagrody. Co tydzień na swojej oficjalnej stronie internetowej będzie umieszczała nowy filmik z udziałem fotografów. Ośmieszające... 8
  • Moda na kolorowe dzieci 9 lis 2008, 22:00 „Gdy byłam w Afryce, chciałam zabrać z sobą wszystkie dzieci. Były takie słodkie" – tak Leona Lewis w rozmowie z dziennikarzami uzasadniła chęć adoptowania afrykańskiej sieroty. Wokalistka nie rozpoczęła jeszcze... 8
  • Nieznany Mazurek Dąbrowskiego 9 lis 2008, 22:00 Politycy mają kłopoty z poprawnym podaniem daty powstania, imienia i nazwiska autora oraz tytułu hymnu Polski (1797 r., Józef Wybicki, „Mazurek Dąbrowskiego") – wynika z sondażu przeprowadzonego przez „Wprost”.... 10
  • Wykrywacz kłamstw 9 lis 2008, 22:00 „Jeżeli ktoś mówi, że połowę pieniędzy przeznaczonych na rolników konsumuje się na urzędników, to kłamie" – powiedział Eugeniusz Kłopotek, komentując raport Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej... 10
  • Mniej państwa 9 lis 2008, 22:00 Na prezydenckie pytanie referendalne w sprawie szpitali większość przedsiębiorców i menedżerów odpowiada „tak". Chcą komercjalizacji szpitali i ich prywatyzacji. Bardziej spolaryzowane są opinie w sprawie emerytur pomostowych.... 12
  • Ogórek ocalony 9 lis 2008, 22:00 Unijni komisarze chcą przywrócić wolność w świecie warzyw i owoców. Mają doświadczenie, bo wcześniej uznali marchewkę za owoc. Krzywe ogórki, do niedawna dyskryminowane ze względu na kształt, będą mogły wrócić na półki... 12
  • ZAPYTAJ WPROST - Komorowski był moim kolegą 9 lis 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania tygodnika „Wprost” odpowiada Romuald Szeremietiew. 14
  • Poczta 9 lis 2008, 22:00 Sieć zakupówW związku z artykułem „Sieć zakupów" (nr 44) chcielibyśmy zwrócić uwagę na brak sklepu Komputronik.pl w rankingu najlepszych sklepów internetowych, który został przygotowany przez „Wprost” i Money.pl... 16
  • Playback 9 lis 2008, 22:00 Prezydent elekt USA Barack Obama i kandydat republikanów John McCain 16
  • Wprost Przeciwnie - Zawsze Nowak 9 lis 2008, 22:00 Czy z polityką kramarza, jaką nasz rząd prowadzi wobec Kremla, można mieć wpływy w Waszyngtonie? 17
  • Wydarzenia Tygodnia - Kraj 9 lis 2008, 22:00 Sejm uchwalił ustawę o emeryturach pomostowych. Zgodnie z nią prawo do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę utrzyma niecałe 250 tys. osób z około miliona, które obecnie mają taką możliwość. Prawo to straci m.in. większość... 18
  • Wydarzenia Tygodnia - Świat 9 lis 2008, 22:00 Barack Obama zwyciężył w wyborach prezydenckich w USA, zdobywając dwukrotnie więcej głosów elektorskich od Johna McCaina. Obama wygrał w stanach tradycyjnie uznawanych za bastiony demokratów, a także niemal we wszystkich tzw.... 20
  • Z życia koalicji 9 lis 2008, 22:00 „Wiedzą państwo, że Barack Obama ma polskie korzenie? Tak, jego dziadek zjadł polskiego misjonarza". A wiedzą państwo, kto publicznie opowiada tak fantastyczne dowcipy? Jego Ekscelencja Radosław Sikorski, minister spraw... 22
  • Z życia opozycji 9 lis 2008, 22:00 Zbigniew Ziobro nie przestaje intrygować. W wielu sensach tego słowa. Efektem jego intryg jest to, że to on, a nie Adam Bielan będzie numerem jeden na liście PiS w Małopolsce w wyborach do europarlamentu. Intrygujące jest natomiast to, czy... 23
  • Ile II RP w III RP 9 lis 2008, 22:00 To, że Polska nie przetrwała w 1939 r., zaważyło na tym, jak wykorzystaliśmy szansę jej odrodzenia w 1989 r. 26
  • Gen niepodległości 9 lis 2008, 22:00 Wychodzący z PRL półinteligent nie potrzebował i nie rozumiał pojęcia niepodległości 30
  • Młoda Rzeczpospolita 9 lis 2008, 22:00 Rola armii odróżnia II RP od współczesnej Polski znacznie bardziej niż łagodny autorytaryzm sanacyjnych rządów 34
  • Legenda wolnej Polski 9 lis 2008, 22:00 Nie wystarczy dostać niepodległość, trzeba jeszcze być niepodległym 36
  • Elity i elitki 9 lis 2008, 22:00 Budowniczowie II RP ukształtowali się we wrogiej, ale dającej świetny efekt szkole zaborczej. Twórcy III RP uczyli się w systematycznie psutym systemie szkolnym PRL 38
  • Doktryna Tuska 9 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Markiem Jurkiem, byłym marszałkiem Sejmu 42
  • Buldogi polityki 9 lis 2008, 22:00 Sławomir Nowak kontra Michał Kamiński 46
  • Sejm się śmieje 9 lis 2008, 22:00 Czy następne wybory prezydenckie w Polsce wygra kandydat z największym poczuciem humoru? 50
  • Wprost z Blogu 9 lis 2008, 22:00 Unia EuropejskaDlaczego trzeba odrzucić traktat lizbońskiWojciech Jakóbik www.kcmatrix.blogspot.comJak ogólnie wiadomo, naród irlandzki nie zgodził się na ratyfikację tego dokumentu. Powszechnie wiadomo też, że europejska administracja,... 54
  • Trójka bez sternika 9 lis 2008, 22:00 55
  • Niebezpieczny pomost 9 lis 2008, 22:00 Emerytury pomostowe zamieniają się w konflikt polityczny „kto kogo"To, że mamy najmłodszych emerytów świata i wydajemy na emerytury więcej, niż pozyskujemy ze składek, wiadomo od dawna. Od dawna wiadomo także, że trzeba tę... 55
  • Stocznie zwodowane 9 lis 2008, 22:00 Polska porażka w sprawie stoczni to sukces ich niemieckich konkurentów W sprawie polskich stoczni są wygrani. To Komisja Europejska, która osiągnęła cel: nakazała stoczniom zwrot pomocy publicznej (nominalnie około 8,6 mld zł). Zgodziła... 55
  • Oczy Putina 9 lis 2008, 22:00 Barack Obama jeszcze nie zaczął urzędowania, a już dostał pierwszą lekcję z Moskwy „To zły sygnał w nieodpowiednim czasie" – skrytykował oświadczenie prezydenta Miedwiediewa o rozmieszczeniu iskanderów w... 55
  • Ryba po polsku - Eurozbawienie 9 lis 2008, 22:00 Przeciwnikiem euro był wzorowy Europejczyk Gerhard Schröder 56
  • Ostatnia kiwka Bolka - Grzegorz Lato 9 lis 2008, 22:00 Wygrywał na boisku piłkarskim, przegrywał wiele poza nim 58
  • Giełda 9 lis 2008, 22:00 62
  • Wódczane nouveau 9 lis 2008, 22:00 Degustacja pierwszych butelek wódki z tegorocznych ziemniaków wzorowana na francuskim święcie młodego wina beaujolais nouveau? Na taki pomysł wpadł Tadeusz Dorda, prezes Podlaskiej Wytwórni Wódek Polmos. – Światowy rynek wódek... 62
  • Pogróżki fiskusa 9 lis 2008, 22:00 Nieprawidłowości podatkowe na kwotę 600 mln zł ujawniono podczas 5 tys. kontroli przeprowadzonych w pierwszej połowie 2008 r. Ministerstwo Finansów informuje, że chce sprawniej odzyskiwać należności od podatników, aby wyeliminować z... 62
  • Bez ukrytych opłat 9 lis 2008, 22:00 Koniec z biletami lotniczymi za złotówkę. W listopadzie 2008 r. weszło w życie unijne rozporządzenie nakazujące liniom lotniczym informować pasażera o pełnej cenie przelotu. Cena biletu musi zawierać wszystkie podatki i opłaty... 62
  • Ubranie kryzysowe 9 lis 2008, 22:00 W pierwszym półroczu 2008 r. wartość sprzedanej produkcji branży odzieżowej wyniosła 3,3 mld zł, co oznacza spadek o 3 proc. w porównaniu z 2007 r. – podaje Polski Związek Pracodawców Prywatnych Producentów Odzieży i Tkanin.... 62
  • Fotel po ambasadorze 9 lis 2008, 22:00 Budynek ambasady USA przy placu Grosvenor w londyńskiej dzielnicy Mayfair, tło niezliczonej liczby filmów szpiegowskich, idzie pod młotek. Nie jest to jednak efekt kryzysu finansowego. Amerykanie przeprowadzają się po prostu do nowego... 62
  • Zasiłek jak pensja 9 lis 2008, 22:00 Jeśli powracający z emigracji Polacy zarejestrują się jako bezrobotni, przyznany im zasiłek będzie wynosił tyle samo co w kraju, z którego przyjechali. Umożliwiają to unijne przepisy dotyczące „transferu zasiłku". Bezrobotny... 62
  • Mikrozawał 9 lis 2008, 22:00 Kryzys już uderza w małe i średnie polskie firmy 64
  • Podróż za jedno euro 9 lis 2008, 22:00 Traktat wspólnotowy pozwala, by przyjęcie do strefy euro odbyło się nawet wbrew zainteresowanemu 70
  • Domowe Słońce 9 lis 2008, 22:00 Budujmy słoneczne minielektrownie, bo zwracają się już po 4-6 latach 72
  • 2+2=4 - Jaśniej o katastrofie 9 lis 2008, 22:00 To nie pogrzeb neoliberalizmu i gospodarki rynkowej, lecz ich powtórne narodziny 74
  • Beckham Formuły 1 9 lis 2008, 22:00 Lewis Hamilton pobił już liczne rekordy w F1, ale najważniejszy wciąż przed nim – zarobienie miliarda dolarów 91
  • Tata opóźniony o lata 9 lis 2008, 22:00 Z daleka indikę można pomylić z oplem corsą poprzedniej generacji. Przy bliższym poznaniu czar pryska 94
  • Papierowy smok 9 lis 2008, 22:00 Wartość chińskich samochodów zmniejsza się po trzech latach aż o 70 proc. 96
  • Know - How 9 lis 2008, 22:00 98
  • Człowiek lodu jak mamut 9 lis 2008, 22:00 Człowiek lodu nie ma żadnych żyjących potomków. Badanie pobranego z jego zmumifikowanego ciała DNA i wykazało, że genetyczna grupa, do której należał, jest dziś niezwykle rzadka lub, co bardziej prawdopodobne, całkowicie wymarła.... 98
  • Zakaz wstępu 9 lis 2008, 22:00 Puchacze w Hiszpanii odstraszają intruzów, znacząc skały na swoim terytorium strugą ekskrementów. To ostrzeżenie stosują tylko w porze lęgów. Gdy zajmują się rodziną, każdy obcy ptak naraża się na bezpardonową walkę, która może... 98
  • Hawking na emeryturze 9 lis 2008, 22:00 Słynny kosmolog prof. Steven Hawking w 2009 r. ustąpi ze stanowiska profesora matematyki w katedrze Lucasa na Uniwersytecie Cambridge. 8 stycznia 2009 r. Hawking skończy 67 lat i zgodnie z panującym w Cambridge zwyczajem przejdzie na... 98
  • Fala alergii 9 lis 2008, 22:00 W 2007 r. w Stanach Zjednoczonych 3 mln dzieci poniżej 18. roku życia miało alergię pokarmową. To oznacza, że w ostatniej dekadzie liczba przypadków tego schorzenia wzrosła o 18 proc. Najbardziej uczulającymi produktami są mleko, jaja,... 98
  • Ciało z ciała 9 lis 2008, 22:00 „Jeśli nie oddasz komuś nerki, będziesz mordercą" – stwierdził Zell Kravinsky, milioner z Filadelfii. Kravinsky może sobie pozwolić na takie stwierdzenie, bo oddał nerkę Donell Reid, 29-letniej czarnoskórej kobiecie. Dla... 98
  • Men-o-pauza 9 lis 2008, 22:00 Kryzys wieku średniego? A cóż to takiego? 100
  • Twarz bez twarzy 9 lis 2008, 22:00 Coraz więcej osób uzależnia się od botoxu jak od pornografii i hazardu 106
  • Więźniowie czasu 9 lis 2008, 22:00 Rozmowa z prof. Philipem Zimbardo, psychologiem z Uniwersytetu Stanforda 110
  • Spa pod czerwoną latarnią 9 lis 2008, 22:00 Za kilka lat w Pompejach zniknie unikatowa kolekcja starożytnych erotyków 112
  • Żal po Austro-Węgrzech 9 lis 2008, 22:00 Korzenie dzisiejszych problemów Europy Środkowej tkwią w traktacie sprzed 90 lat 116
  • Górna półka - Polskość po polsku 9 lis 2008, 22:00 "Kinderszenen" Jarosława Marka Rymkiewicza i „Żywina" Rafała Ziemkiewicza, choć są dziełami odmiennymi literacko, powinny być czytane razem. W obu chodzi bowiem o określenie, co dla tożsamości narodu, który wyszedł... 119
  • Bez granic 9 lis 2008, 22:00   120
  • Krezus Blair 9 lis 2008, 22:00 Tony Blair, były premier Wielkiej Brytanii, jest najlepiej opłacanym mówcą na świecie. Jak ocenia brytyjska prasa, Blair, który wkrótce po odejściu z urzędu rozpoczął serię wykładów na całym świecie, w ciągu roku zarobił prawie... 120
  • Pałeczki z Obamą 9 lis 2008, 22:00 Wynik wyborów prezydenckich w USA szczególnie ucieszył mieszkańców japońskiego miasteczka rybackiego o nazwie Obama. Władze miejscowości dotychczas żyjącej głównie z rybołówstwa mają nadzieję, że dzięki amerykańskiemu... 120
  • Cytat Tygodnia 9 lis 2008, 22:00  „Moglibyśmy to puścić w obozie dla jeńców wojennych, ale byłoby to naruszenie konwencji genewskich" John McCain, komentując telewizyjny spot wyborczy Baracka Obamy.   120
  • Kurs na Europę 9 lis 2008, 22:00 Jakie jest nastawienie do Brukseli i zacieś-niania integracji najważniejszych graczy na unijnej scenie oraz wybranych krajów Europy Środkowej (Czechy i Słowacja)? Tego dotyczy seria analiz opracowana przez zespół ekspertów Polskiego... 120
  • Luksus po Saddamie 9 lis 2008, 22:00 „Ocean Breeze", 82-metrowy jacht należący wcześniej do Saddama Husajna, został wystawiony na sprzedaż przez iracki rząd. Luksusowy kolos dyktatora jest wyposażony m.in. w lądowisko dla helikoptera, kilka basenów, kino i tunel... 120
  • Spokojny wojownik 9 lis 2008, 22:00 Wyborcy Baracka Obamy chcą odpowiedzi na pytanie, co Ameryka może wreszcie zrobić dla nich 122
  • Czeski film w Brukseli 9 lis 2008, 22:00 Dlaczego Europa wątpi w zdolność Pragi do przewodniczenia unii 128
  • Złodzieje dzieci 9 lis 2008, 22:00 Niemieckie sądy i urzędy stosują swoisty apartheid wobec polskich rodziców urodzonych w Niemczech dzieci 130
  • Pasaż 9 lis 2008, 22:00 132
  • Na przekór kryzysowi 9 lis 2008, 22:00 Amerykanie coraz bardziej doceniają auta europejskie. Widać to m.in. w kultowym serialu „Gotowe na wszystko". W tej produkcji pojawiają się m.in. niemieckie BMW i audi oraz włoskie maserati. Globalny kryzys finansowy poważnie dał... 132
  • Order za postępy 9 lis 2008, 22:00  „Insignia" to z łacińskiego „odznaczenie". Opel rzeczywiście zasługuje na uznanie za to, jak dopracował następcę Vectry. Samochód w niczym nie przypomina swojego poprzednika – ani z wyglądu, ani pod... 132
  • Czeski żart na poważnie 9 lis 2008, 22:00 Škoda Octavia, najpopularniejszy samochód w Polsce, doczekała się wizyty u wizażystów. Zmienili jej reflektory, nieco pomajstrowali przy atrapie chłodnicy, zderzaku, lusterkach i kilku elementach we wnętrzu. Silnik 1.6 FSI zastąpiony... 132
  • Bangle na emeryturze 9 lis 2008, 22:00 Miłośnicy BMW, którzy poczuli się oburzeni tym, co Chris Bangle zrobił z poprzednią generacją serii 7, mogą odetchnąć z ulgą. Najnowsze wcielenie limuzyny z Monachium wreszcie wygląda jak luksusowe auto, a nie skrzyżowanie lokomotywy... 132
  • Bunkier samohamujący 9 lis 2008, 22:00 Volvo XC60, czyli gorąca nowość z zimnej Szwecji, zaskakuje finezją, z czym do tej pory potomkowie wikingów byli na bakier. Napęd na cztery koła da sobie radę podczas jazdy na przełaj i wtedy, gdy zima zaskoczy drogowców. Kto nie... 132
  • Szóstka po liftingu 9 lis 2008, 22:00 Audi A6 zyskało nową twarz. No, może nie nową, bo samochód przeszedł tylko przez ręce motoryzacyjnych „kosmetyczek". Zmieniono mu tylne lampy, nieco przestylizowano zderzaki i kilka innych elementów. Znacznie większą ewolucję... 132
  • Laser 9 lis 2008, 22:00 136
  • Wydarzenie: książka 9 lis 2008, 22:00 Piłsudski i jego Polacy Instytucja bohatera narodowego to głęboko skomplikowany mechanizm zbiorowej pamięci. Nie jest bowiem tak, że wystarczy być, żyć i czegoś wiekopomnego dokonać. Zadania bohatera narodowego w historii, a w polskiej... 136
  • Premiera: płyta 9 lis 2008, 22:00 Było cymbalistów wielu…Nagranie tego krążka zakrawało na absurd. Polski zespół Bracia chwycił za największe przeboje zespołu Queen, ale metodą „nuta po nucie". Po jasną cholerę, skoro istnieje wersja oryginalna i... 136
  • Glątwa III RP 9 lis 2008, 22:00 Krótka historia obciachu w polskiej prozie 138
  • Dobrze, że Wajda zrobił "Katyń" 9 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Nikitą Michałkowem, rosyjskim reżyserem, aktorem i producentem filmowym 144
  • Cyrkowcy kortu 9 lis 2008, 22:00 Ośmiu wspaniałych, czyli najbardziej barwni tenisiści świata 146
  • Wencel gordyjski - Bal przebierańców 9 lis 2008, 22:00 Kumple Baracka Obamy zaczynają dzień od modlitwy „Boże, przeklnij Amerykę” 152
  • Krótko po wolsku - Kameleon 9 lis 2008, 22:00 <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4; mso-font-charset:128; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1 -369098753 63 0 4129023 0;}... 153
  • UEorgan Ludu 9 lis 2008, 22:00 Europa na kokainie, choć w Polsce szkodzi kawa, ale nie Kaczory. 153
  • Skibą w mur - Hurtownia młodzieży używanej 9 lis 2008, 22:00 Po lekkim wytarciu kolan polityk, podobnie jak gacie, nadaje się do ponownego użycia 154

ZKDP - Nakład kontrolowany