Elity i elitki

Elity i elitki

Budowniczowie II RP ukształtowali się we wrogiej, ale dającej świetny efekt szkole zaborczej. Twórcy III RP uczyli się w systematycznie psutym systemie szkolnym PRL
Wtedy Polska miała do dyspozycji wszystkich i mogła przynajmniej teoretycznie dobierać najlepszych z najlepszych. Teraz pozostawał wybór pośród średniaków i słabeuszy. Taka jest podstawowa różnica pomiędzy rokiem 1918 a 1989, i to abstrahując od warunków, w jakich przejmowano władzę: na gruzach trzech państw zaborczych, budując gmach państwowy od fundamentów czy przejmując go opuszczony i zrujnowany przez poprzednich dzierżawców.

Wyuczeni kontra przyuczeni
Pierwsze pokolenie budowniczych Polski niepodległej korzystało bogato z kadr ukształtowanych we wrogiej, choć dającej świetny efekt wychowawczy szkole zaborczej. Twórcy III RP uczyli się w większości nawet nie w szkołach II RP, ale w ramach starannie i systematycznie psutego systemu szkolnego PRL. Ignacy Daszyński był powszechnie uznawany za najwybitniejszego oratora parlamentu wiedeńskiego. W Austro-Węgrzech Polacy bywali premierami i ministrami, generałami i profesorami. Podobnie było w Rosji. Urzędników państwowych znajdowało się tak wielu, że można było dokonywać wśród nich merytorycznych selekcji. Ludzie ci byli nadto hartowani w twardej walce z groźnymi przeciwnikami. Dla dziennikarza czy działacza społecznego odsiedzenie kilku miesięcy na cyrkule czy administracyjnej zsyłce nie było niczym niezwykłym ani strasznym. Elity solidarnościowe, poza kombatanckim rodowodem, nie miały żadnego głębszego doświadczenia i stażu, zwłaszcza w pracy publicznej. Nie dawało go odsłużenie kilkunastu lat na podrzędnych stanowiskach w Komisji Planowania przy Radzie Ministrów (Andrzej Wielowieyski), praca akademicka i w organizacjach międzynarodowych (Krzysztof Skubiszewski) czy odsłużenie kilku nawet kadencji na Wiejskiej (Tadeusz Mazowiecki). Zwłaszcza że wymienieni byli wyjątkami w swym środowisku. Przeciętny poseł Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego nie miał żadnych kwalifikacji, aby zajmować się jakąkolwiek dziedziną życia państwowego.
Władze, a więc elita najściślejsza III Rzeczypospolitej, nie kształtowały się w wyniku jakiejkolwiek gry sił, lecz autorskiego zaufania premiera. Gdybyż tylko! Wiemy obecnie, że głos może i decydujący dla poszczególnych kandydatów mieli partnerzy z Magdalenki. „Nie mogliśmy przecież przekazywać władzy byle komu" – szczerze wyznał gen. Czesław Kiszczak. Stąd pojawienie się w składzie rządu postaci mało znanych lub zgoła nieoczekiwanych w tej roli, jak Małgorzata Niezabitowska czy Michał Boni.
Elity III RP nie miały też w zdumiewającym stopniu instynktu uczenia się. Sztandarowym przykładem mogą być prace nad nową konstytucją i obarczenie jej tymi samymi grzechami pierworodnymi co jej niefortunnej marcowej antenatki z roku 1921. Sytuacja była też podobna. Dominująca w chwili uchwalenia ustawy zasadniczej Narodowa Demokracja bała się jak diabeł święconej wody Piłsudskiego na urzędzie prezydenta i starała się obciąć mu wszelkie prerogatywy. A ponad 70 lat później socjaldemokracja, żywiąc podobne uczucia wobec Wałęsy, zrobiła wszystko, aby ograniczyć jego kompetencje.

Sejmowa choroba
Projekt Polski niepodległej i suwerennej nie powstał od razu. Pierwsze podejście w latach 1921-1922 było bolesnym fiaskiem. Model demokracji parlamentarnej w wydaniu francuskim pasował II RP jak krowie chomąto, stąd też podejmowane na gorąco próby rewizji całego systemu. Szczególnie krytyczny wobec niego, a zwłaszcza wobec Sejmu jako instytucji, był marszałek Piłsudski: „Można zebrać łotrów, bo jest ich dużo w Sejmie, jakąś setkę, i mówić, że to Sejm. I od takich łotrów ma państwo zależeć?". Oceniając prace poselskie, zauważał z dosadną szczerością: „Toż oni się pierdolą miesiącami, toż oni zatracają na tyle wszystkie pojęcia, że mogą zapomnieć nawet swoje nazwisko". Do tej charakterystyki, jak do wzorca w Sèvres, można przymierzać współczesnych mieszkańców hotelu sejmowego. Większość z nich, ze Stefanem Niesiołowskim czy „doktorem" Palikotem włącznie, pasować będzie do niej jak ulał.
Ponieważ równie daleko w krytyce merytorycznej systemu posuwali się i antagoniści marszałka spod znaku Narodowej Demokracji, było oczywiste, iż interes państwa, które zatruwa – jak to określano – atmosfera kloaki, wymaga jak najszybszych zmian. Przypomnijmy, że zamach majowy 1926 r. odbył się pod hasłem sanacji moralnej, przegnania precz szujów, łajdaków i kanalii, co przyniosło marszałkowi, mimo tragicznych okoliczności przejęcia władzy, znaczne poparcie społeczne.
Odpowiednikiem maja 1926 r. miał być program IV Rzeczypospolitej PO-PiS. Miał podobne hasła, bo i sytuacja na początku pierwszej dekady XXI wieku niepokojąco zaczęła przypominać tę z lat 20. wieku XX. Niestety, ambicje osobiste i partyjne kilku rozwydrzonych polityków pogrzebały go chyba na zawsze. W zamian zafundowano nam „politykę miłości".
Nic dziwnego, że chęć wyrwania się z kręgu kłamliwej władzy, niesprawiedliwych sądów, niebudowanych autostrad, podupadającego i rozkradanego wciąż państwa (szpitale) gna młodych Polaków z ojczyzny, bowiem chcą i mają prawo pożyć choćby przez kilka lat normalnie.

Kariera Nikodema Dyzmy
W wypadku II Rzeczypospolitej znamy jej koniec. I chociaż jej katastrofa była wynikiem okoliczności zewnętrznych, tym bardziej warto przypomnieć kilka analogii. I tamten system miał oczywiście swego Lecha Wałęsę. Możliwość publicznej kariery autora bodaj czterech i czytelnika jednej lub dwóch książek była jednak tak nieprawdopodobna (ówczesny robotnik miał w sobie wiele godności i uważał, że reprezentowanie go przez podobnego prostaka będzie ubliżać mu osobiście), że można go było odnaleźć jedynie na kartach literatury. Nazywał się oczywiście Nikodem Dyzma. Jeśli porównać poziom kultury umysłowej, wiedzy o świecie i chęci samokształcenia jego i Lecha, to Nikodem wbijał sobie nocami do głowy encyklopedię i słowniki wyrazów obcych, uczył się elementarnych form. Był więc typem chama, który się cywilizował, a przynajmniej wierzył, że to możliwe. I przy wszystkim znał skalę swojej hucpy i własnych ograniczeń. Analogia była tak uderzająca, że w kampanii 1995 r. w telewizji publicznej zabroniono wykonywania nagranej przez któryś z zespołów młodzieżowych piosenki o zbliżającym się ku władzy Dyzmie. Z czasem Lech Wałęsa doczekał się oryginalnego, własnego przedstawienia komediowego w postaci Fredka Kiepskiego, w sensie mentalnym jego prawdziwego alter ego. Teraz, gdy nasz „mędrzec" trafił na najekskluzywniejsze europejskie salony, może znajdzie się ktoś, kto ukaże tam jego nieuchronne przygody i perturbacje z życzliwym przymrużeniem oka.
Dziwną mamy też kalkę partyjną. Nieboszczka Unia Demokratyczna/Unia Wolności do złudzenia przypominała mającą pewne wpływy i na gruncie polskim rosyjską Partię Wolności Ludu, inaczej Partię Konstytucyjnych Demokratów, działającą zwłaszcza w okresie 1905-1917. I tu, i tam intelektualna elita kraju, wielu działaczy pochodzenia żydowskiego, ale i rdzennych Rosjan/Polaków. I tu, i tam prawdziwi ojcowie demokracji, najtęższe umysły, najszlachetniejsze intencje. I tu, i tam historyk kultury na czele (prof. Pawieł Milukow z nieco wyższej półki niż prof. Bronisław Geremek). I co polityczna akcja, to klęska, co pomysł, to kulą w płot. Tak jakby ta rosyjska partia wtedy i ta polska całkiem niedawno uznały za swe zadanie niweczenie jakichkolwiek nadziei społecznych.

Spróchniałe deski
I wtedy, i teraz nieszczęściem systemu politycznego była szeroka reprezentacja wsi – w latach 20. wciąż niedojrzałej, a pod koniec ubiegłego stulecia przeżywającej okres schyłkowy. Przed wojną był jednak Wincenty Witos, postać z innego, szlachetniejszego stopu, panujący suwerennie nad ambicjami swoich kmiotków, pazernych na władzę i głuchych na jakiekolwiek przestrogi moralne, których apetyty były wcale nie mniejsze niż obecnie.
Miała wreszcie II RP swój problem pokoleniowy. W 1918 r. władze krzepko wzięły w ręce 40- i 50-latki, które jednak potem nie chciały oddać jej młodszym. Obozem sanacyjnym rządziła grupa formowana od czasu wyjścia na emigrację do Galicji po 1905 r. do zakończenia wojny światowej. Podobnie działo się w partiach i ruchach opozycyjnych, choć Dmowski starał się kosztem „starych" dzielić władzą z „młodymi". Wśród „sanatorów" po śmierci marszałka pierwszy z drugiej linii pojawił się Marian Zyndram-Kościałkowski, krótkotrwały minister i premier. Przypomina to warszawski salon lat 80. i 90. XX wieku, z jego długą kanapą i dyżurną grą towarzyską „komórki do wynajęcia". Mimo wszystkich analogii różnice są zatrważające. Powodem głównym jest o wiele gorszy materiał ludzki, do jakiego musieli sięgać odnowiciele państwowości. Przy budowie II RP używano pięknych, zdrowych belek. W 1989 r. podpróchniałymi deseczkami usiłowano załatać i ukryć pojawiające się dziury, zmurszałe cegły i przeciekające dachówki. Nie oszukujmy się, historia powtarza się prawie zawsze jako farsa.


TWÓRCY III RP

Leszek Balcerowicz
Przeprowadził reformy opracowane wraz z grupą ekspertów, potocznie zwane planem Balcerowicza, które umożliwiły przejście z socjalistycznej gospodarki planowej do gospodarki rynkowej i zahamowanie hiperinflacji. Profesor Szkoły Głównej Handlowej. Szef Unii Wolności. Trzykrotny wicepremier i minister finansów. Prezes Narodowego Banku Polskiego w latach 2001-2007.

Bronisław Geremek
(1932-2008)
Profesor historii. Współzałożyciel i wykładowca Towarzystwa Kursów Naukowych. Podczas obrad „okrągłego stołu" współprzewodniczył zespołowi ds. reform politycznych. W latach 1997-2000 był ministrem spraw zagranicznych, a od 2004 r. eurodeputowanym. Wspólnie z Adamem Michnikiem należał do największych obrońców dorobku III RP.

Jarosław Kaczyński
Współtwórca i prezes Porozumienia Centrum oraz Prawa i Sprawiedliwości. Współpracownik KOR. Członek jawnych i doradca podziemnych władz krajowych NSZZ „Solidarność". Uczestniczył w obradach „okrągłego stołu". Minister stanu, szef kancelarii prezydenta Lecha Wałęsy. Premier w latach
2006-2007.

Lech Kaczyński
Prezydent RP. Współtwórca i pierwszy prezes w latach 2001-2003 PiS. Współpracownik KOR. Bliski współpracownik Lecha Wałęsy w drugiej połowie lat 80. W III RP piastował najważniejsze funkcje państwowe – był ministrem w kancelarii prezydenta Wałęsy, prezesem NIK, ministrem sprawiedliwości i prezydentem Warszawy. W 2005 r. wygrał wybory prezydenckie pod hasłem budowy IV RP.

Aleksander Kwaśniewski
W PRL komunistyczny działacz, m.in. minister ds. młodzieży. Uczestniczył w obradach „okrągłego stołu". Po 1990 r. organizator partii lewicowych SDRP oraz SLD. Zaledwie cztery lata po odzyskaniu suwerenności doprowadził postkomunistów do zwycięstwa w wolnych wyborach. Prezydent III RP w latach 1995-2005. Ratyfikował przystąpienie Polski do NATO.

Tadeusz Mazowiecki
Premier pierwszego rządu III RP, który wprowadził reformy gruntownie zmieniające ustrój polityczny, gospodarkę oraz zapewniające swobody obywatelskie. Jeden z architektów porozumienia „okrągłego stołu". Przewodniczący Unii Wolności. W PRL działał w stowarzyszeniu PAX i był posłem na Sejm. Od 1976 r. ściśle związany z ruchem opozycyjnym.

Adam Michnik
W peerelowskich więzieniach spędził sześć lat. Działał w KOR. Jeden z ważniejszych uczestników „okrągłego stołu". Poseł na Sejm w latach 1989-1991. Od 1989 r. jedna z najbardziej wpływowych osób III RP. Redaktor naczelny „Gazety Wyborczej", która konsekwentnie opowiada się za nierozliczaniem okresu PRL. W 1990 r. był członkiem specjalnej komisji historyków, która przejrzała akta Służby Bezpieczeństwa.

Jan Olszewski
W PRL m.in. współautor i sygnatariusz listu 59 w sprawie zmian konstytucji, założyciel KOR, doradca i współautor statutu NSZZ „Solidarność". Obrońca w procesach politycznych m.in. Jacka Kuronia, Adama Michnika, Janusza Szpotańskiego, Melchiora Wańkowicza. Premier w 1992 r. Odwołany po próbie przeprowadzenia lustracji czołowych polityków.

Lech Wałęsa
Lider NSZZ „Solidarność", symbol i przywódca strajku w stoczni gdańskiej w sierpniu 1980 r. Współtwórca porozumień „okrągłego stołu". W sierpniu 1989 r. zawiązał w Sejmie koalicję umożliwiającą powstanie pierwszego niekomunistycznego rządu po II wojnie światowej. Jedyny Polak będący laureatem Pokojowej Nagrody Nobla. Prezydent RP w latach 1990-1995.


TWÓRCY II RP

Roman Dmowski
(1864-1939)
Główny ideolog i współzałożyciel nurtu politycznego Narodowej Demokracji. Dzięki niemu powstała we Francji Błękitna Armia, która odegrała ważną rolę w walce o granice II RP. 28 czerwca 1919 r. podpisał w imieniu Polski traktat wersalski, uznający prawo Polaków do niepodległego państwa. W 1923 r. był ministrem spraw zagranicznych.

Władysław Grabski
(1874-1938)
Autor przeprowadzonej w 1924 r. reformy monetarnej, twórca polskiej waluty opartej na złocie – złotego (1 złoty miał wartość 0,1687 grama złota). Polityk Narodowej Demokracji i wybitny ekonomista. Z jego inicjatywy utworzono Bank Gospodarstwa Krajowego. Rektor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Dwukrotnie premier rządu oraz minister skarbu.

Wojciech Korfanty
(1873-1939)
Odegrał czołową rolę w kształtowaniu zachodnich granic II RP jako członek Komisariatu Naczelnej Rady= Ludowej w czasie powstania wielkopolskiego oraz polski komisarz plebiscytowy na Górnym Śląsku. Dyktator III powstania śląskiego. Obrońca polskości Górnego Śląska, polityk, publicysta. W 1923 r. był wicepremierem w rządzie Wincentego Witosa.

Józef Piłsudski
(1867-1935)
Twórca Wojska Polskiego i zwycięzca w wojnie z bolszewicką Rosją. Działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, zainicjował powstanie Związku Walki Czynnej, Polskiej Organizacji Wojskowej i Legionów Polskich. Naczelnik państwa polskiego i wódz naczelny Wojska Polskiego. Dwukrotnie premier rządu. Pierwszy marszałek Polski.

Maciej Rataj
(1884-1940)
Marszałek Sejmu II RP. Dwukrotnie pełnił funkcję głowy państwa. Współzałożyciel Stronnictwa Ludowego i jego prezes. Wiceprzewodniczący komisji sejmowej, która opracowała projekt konstytucji marcowej. Minister wyznań
religijnych i oświecenia publicznego oraz minister kultury i sztuki. Więziony na Pawiaku i rozstrzelany przez Niemców w Palmirach.

Wincenty Witos
(1874-1945)
Stał na czele polskiej Komisji Likwidacyjnej Galicji i Śląska
Cieszyńskiego, która przygotowała włączenie tych ziem do II RP. Prezes PSL Piast. Trzykrotnie premier rządu. Pozbawiony funkcji szefa rządu w wyniku przewrotu majowego. W 1930 r. został aresztowany, a później skazany w tzw. procesie brzeskim na półtora roku więzienia. Wybrał emigrację. Do kraju wrócił w marcu 1939 r.



 




Okładka tygodnika WPROST: 46/2008
Więcej możesz przeczytać w 46/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2008 (1351)

  • Na stronie - Choroba sieroca 9 lis 2008, 22:00 W Ameryce rozgrywa się dziś mecz o przyszłość świata 3
  • Skaner 9 lis 2008, 22:00 6
  • Czas patriotów 9 lis 2008, 22:00 Patriotyzm jest jedną z ważniejszych cech przywódcy - wynika z badań. Między innymi dlatego w Polsce od kilku miesięcy trwa już kampania wyborcza, w której główną płaszczyzną walki jest właśnie patriotyzm. 6
  • Murdoch marnotrawny 9 lis 2008, 22:00 Leniami unikającymi ciężkiej pracy nazwał Australijczyków Rupert Murdoch, magnat medialny. Zdaniem właściciela koncernu News Corporation, który przed laty zrzekł się australijskiego obywatelstwa, państwo dobrobytu sprawia, że... 6
  • Obama boom 9 lis 2008, 22:00 Dzień po wyborach prezydenckich w USA szpitale w Kenii odnotowały rosnącą liczbę noworodków, które matki nazwały Barack lub Michelle. W ten sposób chciały uhonorować historyczne zwycięstwo Baracka Obamy, którego ojciec urodził się w... 6
  • Spod kosza na burmistrza 9 lis 2008, 22:00 Barack Obama nie jest jedynym Afroamerykaninem, który w ubiegłym tygodniu odniósł spektakularny sukces wyborczy w USA. Pierwszym czarnoskórym burmistrzem Sacramento, stolicy Kalifornii, został były koszykarz NBA Kevin Johnson. Podczas... 6
  • Dossier 9 lis 2008, 22:00 „Jeśli ktoś jeszcze wątpi, że Ameryka to miejsce, gdzie wszystko jest możliwe, dzisiaj macie odpowiedź"Barack Obama po wygraniu wyborów„Niech Bóg prowadzi człowieka, który był moim rywalem, a będzie moim... 8
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Martwię się o zbawienie Kurskiego 9 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Jarosławem Gowinem, posłem PO, byłym piłkarzem 8
  • Ludzie 9 lis 2008, 22:00 Spears kontra paparazziBritney Spears, przez lata nękana przez paparazzich, postanowiła przyznawać im nagrody. Co tydzień na swojej oficjalnej stronie internetowej będzie umieszczała nowy filmik z udziałem fotografów. Ośmieszające... 8
  • Moda na kolorowe dzieci 9 lis 2008, 22:00 „Gdy byłam w Afryce, chciałam zabrać z sobą wszystkie dzieci. Były takie słodkie" – tak Leona Lewis w rozmowie z dziennikarzami uzasadniła chęć adoptowania afrykańskiej sieroty. Wokalistka nie rozpoczęła jeszcze... 8
  • Nieznany Mazurek Dąbrowskiego 9 lis 2008, 22:00 Politycy mają kłopoty z poprawnym podaniem daty powstania, imienia i nazwiska autora oraz tytułu hymnu Polski (1797 r., Józef Wybicki, „Mazurek Dąbrowskiego") – wynika z sondażu przeprowadzonego przez „Wprost”.... 10
  • Wykrywacz kłamstw 9 lis 2008, 22:00 „Jeżeli ktoś mówi, że połowę pieniędzy przeznaczonych na rolników konsumuje się na urzędników, to kłamie" – powiedział Eugeniusz Kłopotek, komentując raport Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej... 10
  • Mniej państwa 9 lis 2008, 22:00 Na prezydenckie pytanie referendalne w sprawie szpitali większość przedsiębiorców i menedżerów odpowiada „tak". Chcą komercjalizacji szpitali i ich prywatyzacji. Bardziej spolaryzowane są opinie w sprawie emerytur pomostowych.... 12
  • Ogórek ocalony 9 lis 2008, 22:00 Unijni komisarze chcą przywrócić wolność w świecie warzyw i owoców. Mają doświadczenie, bo wcześniej uznali marchewkę za owoc. Krzywe ogórki, do niedawna dyskryminowane ze względu na kształt, będą mogły wrócić na półki... 12
  • ZAPYTAJ WPROST - Komorowski był moim kolegą 9 lis 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania tygodnika „Wprost” odpowiada Romuald Szeremietiew. 14
  • Poczta 9 lis 2008, 22:00 Sieć zakupówW związku z artykułem „Sieć zakupów" (nr 44) chcielibyśmy zwrócić uwagę na brak sklepu Komputronik.pl w rankingu najlepszych sklepów internetowych, który został przygotowany przez „Wprost” i Money.pl... 16
  • Playback 9 lis 2008, 22:00 Prezydent elekt USA Barack Obama i kandydat republikanów John McCain 16
  • Wprost Przeciwnie - Zawsze Nowak 9 lis 2008, 22:00 Czy z polityką kramarza, jaką nasz rząd prowadzi wobec Kremla, można mieć wpływy w Waszyngtonie? 17
  • Wydarzenia Tygodnia - Kraj 9 lis 2008, 22:00 Sejm uchwalił ustawę o emeryturach pomostowych. Zgodnie z nią prawo do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę utrzyma niecałe 250 tys. osób z około miliona, które obecnie mają taką możliwość. Prawo to straci m.in. większość... 18
  • Wydarzenia Tygodnia - Świat 9 lis 2008, 22:00 Barack Obama zwyciężył w wyborach prezydenckich w USA, zdobywając dwukrotnie więcej głosów elektorskich od Johna McCaina. Obama wygrał w stanach tradycyjnie uznawanych za bastiony demokratów, a także niemal we wszystkich tzw.... 20
  • Z życia koalicji 9 lis 2008, 22:00 „Wiedzą państwo, że Barack Obama ma polskie korzenie? Tak, jego dziadek zjadł polskiego misjonarza". A wiedzą państwo, kto publicznie opowiada tak fantastyczne dowcipy? Jego Ekscelencja Radosław Sikorski, minister spraw... 22
  • Z życia opozycji 9 lis 2008, 22:00 Zbigniew Ziobro nie przestaje intrygować. W wielu sensach tego słowa. Efektem jego intryg jest to, że to on, a nie Adam Bielan będzie numerem jeden na liście PiS w Małopolsce w wyborach do europarlamentu. Intrygujące jest natomiast to, czy... 23
  • Ile II RP w III RP 9 lis 2008, 22:00 To, że Polska nie przetrwała w 1939 r., zaważyło na tym, jak wykorzystaliśmy szansę jej odrodzenia w 1989 r. 26
  • Gen niepodległości 9 lis 2008, 22:00 Wychodzący z PRL półinteligent nie potrzebował i nie rozumiał pojęcia niepodległości 30
  • Młoda Rzeczpospolita 9 lis 2008, 22:00 Rola armii odróżnia II RP od współczesnej Polski znacznie bardziej niż łagodny autorytaryzm sanacyjnych rządów 34
  • Legenda wolnej Polski 9 lis 2008, 22:00 Nie wystarczy dostać niepodległość, trzeba jeszcze być niepodległym 36
  • Elity i elitki 9 lis 2008, 22:00 Budowniczowie II RP ukształtowali się we wrogiej, ale dającej świetny efekt szkole zaborczej. Twórcy III RP uczyli się w systematycznie psutym systemie szkolnym PRL 38
  • Doktryna Tuska 9 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Markiem Jurkiem, byłym marszałkiem Sejmu 42
  • Buldogi polityki 9 lis 2008, 22:00 Sławomir Nowak kontra Michał Kamiński 46
  • Sejm się śmieje 9 lis 2008, 22:00 Czy następne wybory prezydenckie w Polsce wygra kandydat z największym poczuciem humoru? 50
  • Wprost z Blogu 9 lis 2008, 22:00 Unia EuropejskaDlaczego trzeba odrzucić traktat lizbońskiWojciech Jakóbik www.kcmatrix.blogspot.comJak ogólnie wiadomo, naród irlandzki nie zgodził się na ratyfikację tego dokumentu. Powszechnie wiadomo też, że europejska administracja,... 54
  • Trójka bez sternika 9 lis 2008, 22:00 55
  • Niebezpieczny pomost 9 lis 2008, 22:00 Emerytury pomostowe zamieniają się w konflikt polityczny „kto kogo"To, że mamy najmłodszych emerytów świata i wydajemy na emerytury więcej, niż pozyskujemy ze składek, wiadomo od dawna. Od dawna wiadomo także, że trzeba tę... 55
  • Stocznie zwodowane 9 lis 2008, 22:00 Polska porażka w sprawie stoczni to sukces ich niemieckich konkurentów W sprawie polskich stoczni są wygrani. To Komisja Europejska, która osiągnęła cel: nakazała stoczniom zwrot pomocy publicznej (nominalnie około 8,6 mld zł). Zgodziła... 55
  • Oczy Putina 9 lis 2008, 22:00 Barack Obama jeszcze nie zaczął urzędowania, a już dostał pierwszą lekcję z Moskwy „To zły sygnał w nieodpowiednim czasie" – skrytykował oświadczenie prezydenta Miedwiediewa o rozmieszczeniu iskanderów w... 55
  • Ryba po polsku - Eurozbawienie 9 lis 2008, 22:00 Przeciwnikiem euro był wzorowy Europejczyk Gerhard Schröder 56
  • Ostatnia kiwka Bolka - Grzegorz Lato 9 lis 2008, 22:00 Wygrywał na boisku piłkarskim, przegrywał wiele poza nim 58
  • Giełda 9 lis 2008, 22:00 62
  • Wódczane nouveau 9 lis 2008, 22:00 Degustacja pierwszych butelek wódki z tegorocznych ziemniaków wzorowana na francuskim święcie młodego wina beaujolais nouveau? Na taki pomysł wpadł Tadeusz Dorda, prezes Podlaskiej Wytwórni Wódek Polmos. – Światowy rynek wódek... 62
  • Pogróżki fiskusa 9 lis 2008, 22:00 Nieprawidłowości podatkowe na kwotę 600 mln zł ujawniono podczas 5 tys. kontroli przeprowadzonych w pierwszej połowie 2008 r. Ministerstwo Finansów informuje, że chce sprawniej odzyskiwać należności od podatników, aby wyeliminować z... 62
  • Bez ukrytych opłat 9 lis 2008, 22:00 Koniec z biletami lotniczymi za złotówkę. W listopadzie 2008 r. weszło w życie unijne rozporządzenie nakazujące liniom lotniczym informować pasażera o pełnej cenie przelotu. Cena biletu musi zawierać wszystkie podatki i opłaty... 62
  • Ubranie kryzysowe 9 lis 2008, 22:00 W pierwszym półroczu 2008 r. wartość sprzedanej produkcji branży odzieżowej wyniosła 3,3 mld zł, co oznacza spadek o 3 proc. w porównaniu z 2007 r. – podaje Polski Związek Pracodawców Prywatnych Producentów Odzieży i Tkanin.... 62
  • Fotel po ambasadorze 9 lis 2008, 22:00 Budynek ambasady USA przy placu Grosvenor w londyńskiej dzielnicy Mayfair, tło niezliczonej liczby filmów szpiegowskich, idzie pod młotek. Nie jest to jednak efekt kryzysu finansowego. Amerykanie przeprowadzają się po prostu do nowego... 62
  • Zasiłek jak pensja 9 lis 2008, 22:00 Jeśli powracający z emigracji Polacy zarejestrują się jako bezrobotni, przyznany im zasiłek będzie wynosił tyle samo co w kraju, z którego przyjechali. Umożliwiają to unijne przepisy dotyczące „transferu zasiłku". Bezrobotny... 62
  • Mikrozawał 9 lis 2008, 22:00 Kryzys już uderza w małe i średnie polskie firmy 64
  • Podróż za jedno euro 9 lis 2008, 22:00 Traktat wspólnotowy pozwala, by przyjęcie do strefy euro odbyło się nawet wbrew zainteresowanemu 70
  • Domowe Słońce 9 lis 2008, 22:00 Budujmy słoneczne minielektrownie, bo zwracają się już po 4-6 latach 72
  • 2+2=4 - Jaśniej o katastrofie 9 lis 2008, 22:00 To nie pogrzeb neoliberalizmu i gospodarki rynkowej, lecz ich powtórne narodziny 74
  • Beckham Formuły 1 9 lis 2008, 22:00 Lewis Hamilton pobił już liczne rekordy w F1, ale najważniejszy wciąż przed nim – zarobienie miliarda dolarów 91
  • Tata opóźniony o lata 9 lis 2008, 22:00 Z daleka indikę można pomylić z oplem corsą poprzedniej generacji. Przy bliższym poznaniu czar pryska 94
  • Papierowy smok 9 lis 2008, 22:00 Wartość chińskich samochodów zmniejsza się po trzech latach aż o 70 proc. 96
  • Know - How 9 lis 2008, 22:00 98
  • Człowiek lodu jak mamut 9 lis 2008, 22:00 Człowiek lodu nie ma żadnych żyjących potomków. Badanie pobranego z jego zmumifikowanego ciała DNA i wykazało, że genetyczna grupa, do której należał, jest dziś niezwykle rzadka lub, co bardziej prawdopodobne, całkowicie wymarła.... 98
  • Zakaz wstępu 9 lis 2008, 22:00 Puchacze w Hiszpanii odstraszają intruzów, znacząc skały na swoim terytorium strugą ekskrementów. To ostrzeżenie stosują tylko w porze lęgów. Gdy zajmują się rodziną, każdy obcy ptak naraża się na bezpardonową walkę, która może... 98
  • Hawking na emeryturze 9 lis 2008, 22:00 Słynny kosmolog prof. Steven Hawking w 2009 r. ustąpi ze stanowiska profesora matematyki w katedrze Lucasa na Uniwersytecie Cambridge. 8 stycznia 2009 r. Hawking skończy 67 lat i zgodnie z panującym w Cambridge zwyczajem przejdzie na... 98
  • Fala alergii 9 lis 2008, 22:00 W 2007 r. w Stanach Zjednoczonych 3 mln dzieci poniżej 18. roku życia miało alergię pokarmową. To oznacza, że w ostatniej dekadzie liczba przypadków tego schorzenia wzrosła o 18 proc. Najbardziej uczulającymi produktami są mleko, jaja,... 98
  • Ciało z ciała 9 lis 2008, 22:00 „Jeśli nie oddasz komuś nerki, będziesz mordercą" – stwierdził Zell Kravinsky, milioner z Filadelfii. Kravinsky może sobie pozwolić na takie stwierdzenie, bo oddał nerkę Donell Reid, 29-letniej czarnoskórej kobiecie. Dla... 98
  • Men-o-pauza 9 lis 2008, 22:00 Kryzys wieku średniego? A cóż to takiego? 100
  • Twarz bez twarzy 9 lis 2008, 22:00 Coraz więcej osób uzależnia się od botoxu jak od pornografii i hazardu 106
  • Więźniowie czasu 9 lis 2008, 22:00 Rozmowa z prof. Philipem Zimbardo, psychologiem z Uniwersytetu Stanforda 110
  • Spa pod czerwoną latarnią 9 lis 2008, 22:00 Za kilka lat w Pompejach zniknie unikatowa kolekcja starożytnych erotyków 112
  • Żal po Austro-Węgrzech 9 lis 2008, 22:00 Korzenie dzisiejszych problemów Europy Środkowej tkwią w traktacie sprzed 90 lat 116
  • Górna półka - Polskość po polsku 9 lis 2008, 22:00 "Kinderszenen" Jarosława Marka Rymkiewicza i „Żywina" Rafała Ziemkiewicza, choć są dziełami odmiennymi literacko, powinny być czytane razem. W obu chodzi bowiem o określenie, co dla tożsamości narodu, który wyszedł... 119
  • Bez granic 9 lis 2008, 22:00   120
  • Krezus Blair 9 lis 2008, 22:00 Tony Blair, były premier Wielkiej Brytanii, jest najlepiej opłacanym mówcą na świecie. Jak ocenia brytyjska prasa, Blair, który wkrótce po odejściu z urzędu rozpoczął serię wykładów na całym świecie, w ciągu roku zarobił prawie... 120
  • Pałeczki z Obamą 9 lis 2008, 22:00 Wynik wyborów prezydenckich w USA szczególnie ucieszył mieszkańców japońskiego miasteczka rybackiego o nazwie Obama. Władze miejscowości dotychczas żyjącej głównie z rybołówstwa mają nadzieję, że dzięki amerykańskiemu... 120
  • Cytat Tygodnia 9 lis 2008, 22:00  „Moglibyśmy to puścić w obozie dla jeńców wojennych, ale byłoby to naruszenie konwencji genewskich" John McCain, komentując telewizyjny spot wyborczy Baracka Obamy.   120
  • Kurs na Europę 9 lis 2008, 22:00 Jakie jest nastawienie do Brukseli i zacieś-niania integracji najważniejszych graczy na unijnej scenie oraz wybranych krajów Europy Środkowej (Czechy i Słowacja)? Tego dotyczy seria analiz opracowana przez zespół ekspertów Polskiego... 120
  • Luksus po Saddamie 9 lis 2008, 22:00 „Ocean Breeze", 82-metrowy jacht należący wcześniej do Saddama Husajna, został wystawiony na sprzedaż przez iracki rząd. Luksusowy kolos dyktatora jest wyposażony m.in. w lądowisko dla helikoptera, kilka basenów, kino i tunel... 120
  • Spokojny wojownik 9 lis 2008, 22:00 Wyborcy Baracka Obamy chcą odpowiedzi na pytanie, co Ameryka może wreszcie zrobić dla nich 122
  • Czeski film w Brukseli 9 lis 2008, 22:00 Dlaczego Europa wątpi w zdolność Pragi do przewodniczenia unii 128
  • Złodzieje dzieci 9 lis 2008, 22:00 Niemieckie sądy i urzędy stosują swoisty apartheid wobec polskich rodziców urodzonych w Niemczech dzieci 130
  • Pasaż 9 lis 2008, 22:00 132
  • Na przekór kryzysowi 9 lis 2008, 22:00 Amerykanie coraz bardziej doceniają auta europejskie. Widać to m.in. w kultowym serialu „Gotowe na wszystko". W tej produkcji pojawiają się m.in. niemieckie BMW i audi oraz włoskie maserati. Globalny kryzys finansowy poważnie dał... 132
  • Order za postępy 9 lis 2008, 22:00  „Insignia" to z łacińskiego „odznaczenie". Opel rzeczywiście zasługuje na uznanie za to, jak dopracował następcę Vectry. Samochód w niczym nie przypomina swojego poprzednika – ani z wyglądu, ani pod... 132
  • Czeski żart na poważnie 9 lis 2008, 22:00 Škoda Octavia, najpopularniejszy samochód w Polsce, doczekała się wizyty u wizażystów. Zmienili jej reflektory, nieco pomajstrowali przy atrapie chłodnicy, zderzaku, lusterkach i kilku elementach we wnętrzu. Silnik 1.6 FSI zastąpiony... 132
  • Bangle na emeryturze 9 lis 2008, 22:00 Miłośnicy BMW, którzy poczuli się oburzeni tym, co Chris Bangle zrobił z poprzednią generacją serii 7, mogą odetchnąć z ulgą. Najnowsze wcielenie limuzyny z Monachium wreszcie wygląda jak luksusowe auto, a nie skrzyżowanie lokomotywy... 132
  • Bunkier samohamujący 9 lis 2008, 22:00 Volvo XC60, czyli gorąca nowość z zimnej Szwecji, zaskakuje finezją, z czym do tej pory potomkowie wikingów byli na bakier. Napęd na cztery koła da sobie radę podczas jazdy na przełaj i wtedy, gdy zima zaskoczy drogowców. Kto nie... 132
  • Szóstka po liftingu 9 lis 2008, 22:00 Audi A6 zyskało nową twarz. No, może nie nową, bo samochód przeszedł tylko przez ręce motoryzacyjnych „kosmetyczek". Zmieniono mu tylne lampy, nieco przestylizowano zderzaki i kilka innych elementów. Znacznie większą ewolucję... 132
  • Laser 9 lis 2008, 22:00 136
  • Wydarzenie: książka 9 lis 2008, 22:00 Piłsudski i jego Polacy Instytucja bohatera narodowego to głęboko skomplikowany mechanizm zbiorowej pamięci. Nie jest bowiem tak, że wystarczy być, żyć i czegoś wiekopomnego dokonać. Zadania bohatera narodowego w historii, a w polskiej... 136
  • Premiera: płyta 9 lis 2008, 22:00 Było cymbalistów wielu…Nagranie tego krążka zakrawało na absurd. Polski zespół Bracia chwycił za największe przeboje zespołu Queen, ale metodą „nuta po nucie". Po jasną cholerę, skoro istnieje wersja oryginalna i... 136
  • Glątwa III RP 9 lis 2008, 22:00 Krótka historia obciachu w polskiej prozie 138
  • Dobrze, że Wajda zrobił "Katyń" 9 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Nikitą Michałkowem, rosyjskim reżyserem, aktorem i producentem filmowym 144
  • Cyrkowcy kortu 9 lis 2008, 22:00 Ośmiu wspaniałych, czyli najbardziej barwni tenisiści świata 146
  • Wencel gordyjski - Bal przebierańców 9 lis 2008, 22:00 Kumple Baracka Obamy zaczynają dzień od modlitwy „Boże, przeklnij Amerykę” 152
  • Krótko po wolsku - Kameleon 9 lis 2008, 22:00 <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4; mso-font-charset:128; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1 -369098753 63 0 4129023 0;}... 153
  • UEorgan Ludu 9 lis 2008, 22:00 Europa na kokainie, choć w Polsce szkodzi kawa, ale nie Kaczory. 153
  • Skibą w mur - Hurtownia młodzieży używanej 9 lis 2008, 22:00 Po lekkim wytarciu kolan polityk, podobnie jak gacie, nadaje się do ponownego użycia 154

ZKDP - Nakład kontrolowany