Bez matury

Bez matury

Pewnego dnia mój syn Tytus, który był wówczas uczniem renomowanego społecznego gimnazjum, przyszedł na zajęcia w T-shircie z dziwacznym nadrukiem. Widnieli na nim Michał Wiśniewski, Marylin Manson, utleniony raper Eminem i Britney Spears. Podpis pod spodem głosił „To też są ludzie". W szkole zawrzało. Pod koniec tygodnia podeszła do mnie dyrektorka i powiedziała „My nigdy nie zaakceptujemy ludzi tego rodzaju, śmieci podkultury (przez „d” w środku), tandetnej i nic niewartej”. Gimnazjum nosiło imię wielkiego hinduskiego bojownika o równość i tolerancję. Zrozumiałem, że nie jest to dobra szkoła.

Naukę w liceum przerwałem na własne życzenie, nieważne teraz dlaczego. Ważne jest to, co z niego zapamiętałem. Otóż były to pojedyncze przypadki kreatywnego i ludzkiego traktowania. Pani od angielskiego pozwoliła nam przynieść płytę „Sgt Pepper’s Lonely Hearts Club Band" Beatlesów i dość ryzykownie zaczęła się bawić z nami w tłumaczenie tekstów piosenek. W tydzień rozpoznaliśmy wszystkie formy odmiany czasowników, których nie byliśmy w stanie przyswoić od miesięcy. O eksperymencie dowiedziała się dyrekcja i zakazała tych niecnych praktyk. Młody matematyk pokazał nam taką łamigłówkę do rozwiązania, żeśmy za nim łazili jak psy, byle tylko nam podszepnął rozwiązanie. A on na dodatek obiecał pierwszemu, który ją rozwiąże, pójście na koncert The Animals do Sali Kongresowej. Trudząc się nad łamigłówką, nawet się nie zorientowaliśmy, że buszujemy w świecie trygonometrii. Pewnego dnia matematyka odwołano i jego miejsce zajęła pani o ksywce „Martwa Natura”. Była wreszcie polonistka, postać legendarna ze względu na urodzaj przymiotników, jakimi ją obdarowywaliśmy (wstrętna, stara itd.). Stawiała „piątki z koroną” wówczas, gdy ktoś potrafił się sensownie przeciwstawić obowiązującym interpretacjom wierszy Mickiewicza. „Myślcie, myślcie” – mówiła w kółko aż do dnia, kiedy ją w 1968 r. wygnano do Izraela.

Wiele lat później w jednej ze szkół podstawowych zacząłem prowadzić zajęcia „z życia" dla czwartoklasistów. Chodziło o klasę uznaną za straconą, złożoną z dzieci trudnych, złośliwych, butnych i rozrabiających. Zaczęliśmy się więc bawić w teatr i kibicowanie (jeden chłopiec sportowo skakał do wody), w rozmowy o religiach i wierzeniach (jedna z dziewcząt była buddystką), rozmawialiśmy o polityce i bawiliśmy się w monarchie, w których monarcha zawsze musiał w końcu opuścić tron i zostać mieszkańcem podgrodzia. Odwiedzaliśmy dziwne miejsca (np. przydomowy ogródek pewnego mieszkańca podwarszawskich Włoch, w który zbudował z kamyków i szkiełek repliki najsłynniejszych budowli świata, z wieżą Eiffla i fragmentem Wenecji). Podczas wyjść wyjaśniałem, dlaczego mali panowie powinni troszczyć się o małe panie, ustępować miejsca w autobusach i pomagać w dźwiganiu ciężkich przedmiotów – przecież panowie są wojownikami od wieków, za to panie mają dar rodzenia dzieci, i to wymusza naszą męską nad nimi ochronę. Mówiłem o tym z pasją, nie stosowałem nakazów. Nie stawiałem stopni. Pokazywałem, jak pasjonujące może być życie.

Moja kilkutygodniowa opieka nad nimi prowadziła do puenty, którą w tajemnicy przygotowywaliśmy na zakończenie roku. Po rozdaniu świadectw klasa wykonała hiphopową piosenkę „Tak, tak, my jesteśmy klasa czwarta, mówią o nas, że jest nic niewarta" – i rodzice wraz z nauczycielami się rozpłakali. Nie znali swoich dzieci. Była to pieśń o odrzuceniu, niezrozumieniu i o tym, że szkoła nie traktuje ich jak ludzi. Wykonała ją złożona z dziesięciolatków klasa wyklęta, skazana na porażkę – i dostała owację.

Potem powtarzałem ten rytuał okazjonalnie w innych szkołach, liceach, ośrodkach dla trudnej młodzieży czy więzieniach. Także w Monarze i prestiżowych liceach . Działało zawsze. Rozmawiam z nimi o wszystkim – słownictwie, narkotykach, polityce, religii, przyszłości, czyli o tym, o czym nie rozmawiają z nimi rodzice ani nauczyciele. Napisałem dla nich kilka sztuk teatralnych i scenariuszy filmowych do nakręcenia komórkami – i rozdaję je za darmo. I wszędzie, gdzie się z nimi spotykam, przynajmniej na chwilę znika przemoc, agresja i pustka.

W ten sposób spłacam dług jako chłopak, któremu w życiu wyszło. W dzisiejszych szkołach nie ma przewodników, kreatorów, inspiratorów. Jest gegra, matma, polak i fiza. Testy i dyr. Tylko człowieka nie widać.

Okładka tygodnika WPROST: 28/2011
Więcej możesz przeczytać w 28/2011 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 18
  • Mika   IP
    Ciekawe jakie to \"gimnazjum\"? Dobrze jest się czasem upewnić jak się nazywa szkoła, do której uczęszczała latorośl...
    • Tom   IP
      Dobry tekst dla tych co należą do grupy 25% co nie zdało matury
      • falcon1958   IP
        Celny tekst.Rozumiem go tym lepiej,że też kiedyś codziłem do LO i nie należałem do pokornych,aczkolwiek miałem długie włosy,nie chodziłem w papućkach i za to na przykład zdając na studia o kierunku ścisłym nie mogłem mieć stopnia lepszego od trójki czy czwórki z mat-fiz albo z zachowania-odpowiedni.I dlatego byłem zawsze i do obecnych czasów jestem za słabszymi,wykluczonymi w ten czy inny sposób i opluwanymi w mediach przez tak zwane \"wielkie autorytety\",dla których liczy sie tylko kasa i władza.
        • zxc   IP
          Czy we wczorajszych szkołach czy w dzisiejszych zawsze było i jest tak samo bo świat dzieci jest inny niż świat dorosłych. Wielu nauczycieli rozumiało i rozumie ten świat ale od zrozumienia do zastosowania tego zrozumienia w praktyce daleka droga. Hołdys ubarwił swoje sukcesy socjalizacyjne raczej a nie edukacyjne na potrzeby artykułu. Edukacja zawsze wywoływała, wywołuje i będzie wywoływała kontrowersje. Świetne szkoły i świetni nauczyciele mogą się zdarzyć ale liczenie na to, że to będzie norma jest utopią nie mniejszą niż system komunistyczny.
          • marslaw1   IP
            Dokończ Waćpan wreszcie edukację...

            Spis treści tygodnika Wprost nr 28/2011 (1483)

            • Leczenie Kononowiczem 10 lip 2011, 12:00 Słyszę, że mamy podobno dwie polski i dwa narody. Błąd! Mamy jedną Polskę i jeden naród, ale w tej Polsce mamy dwa światy. 4
            • Na skróty 10 lip 2011, 12:00 PO ma z kim przegrać „Wprost" dotarł do wyników sondażu zleconego przez ruch Obywatele do Senatu założony przez prezydenta Wrocławia Rafała Dutkiewicza. Jego wyniki są zaskakujące: inicjatywa prezydentów w wyborach do Senatu... 6
            • Wdzięk, masowość, bezpretensjonalność 10 lip 2011, 12:00 Sezon wakacyjny nazywany jest w polityce sezonem ogórkowym. Za sprawą polskiej prezydencji jest o czym pisać, a jak dołożymy do tego problemy z eksportem ogórków, to jak znam życie, mój redaktor naczelny zaciera zadowolony ręce, bo są... 9
            • Piekielny kocioł Nergala 10 lip 2011, 12:00 Marcin Miller z Boysów udzielił wywiadu pismu „Takie Jest Życie". Życie Marcina jest rzeczywiście ciężkie. Car disco polo zarabia miesięcznie niewiele ponad ćwierć bańki na koncertach, a ze sprzedaży płyt nie dostaje od... 10
            • Cała Polska się gotuje 10 lip 2011, 12:00 Grille są już passe. Teraz ma być entuzjastycznie i ekstrawagancko. Zamiast smętnych nasiadówek przy stole – wypady do knajp albo wspólne gotowanie. Zabawy z jedzeniem to nasza nowa rozrywka narodowa. 12
            • Przepieprzeni komuną, samotni w susharniach 10 lip 2011, 12:00 Choć milczą o tym prawicowe media, naprawdę daliśmy się wynarodowić. Polska zniknęła z talerza ok. 20 lat temu. Archeolog Magda Gessler opowiada o swoich wykopaliskach. 16
            • O dwóch takich, co bardzo chcą 10 lip 2011, 12:00 Zbigniew Ziobro i Jacek Kurski chcą, by prezes przestał być prezesem. Ale widzą, że obalić go nie mogą. Muszą czekać. 22
            • PSL to marka w Europie 10 lip 2011, 12:00 Wszystkim się podobało, gdy wygrywałem – nie chciałbym zniszczyć twarzy tą pracą w sejmie – mówi słynny tyczkarz, który ma startować w wyborach z listy PSL. 26
            • Z motyką na Senat 10 lip 2011, 12:00 Rafał Dutkiewicz do wielkiej polityki nie musi się wybierać, ale bardzo chce. Na razie próbuje jednak na pół gwizdka, a tak się nie da. 28
            • Dzieje Grzecha 10 lip 2011, 12:00 Podpalił polewaczkę, zarobił miliony. Położył lewicowy tygodnik, kupił prawicowy dziennik. Z biznesów najbliższe są mu teraz media. Oraz Brazylia. 32
            • Jeśli nie teraz, to kiedy? 10 lip 2011, 12:00 Molestowanie seksualne ma niewiele wspólnego z seksem. Jest związane z tradycyjną władzą mężczyzn nad kobietami. 35
            • Odczepcie się od naszej wolności 10 lip 2011, 12:00 Wystąpienie Zbigniewa Ziobry w europarlamencie było nie tylko nieprzyzwoite, ale także obrzydliwe. 36
            • Szybko i bezpiecznie 10 lip 2011, 12:00 Lubimy gotówkę i chętnie się nią posługujemy. Ale systematycznie rośnie udział różnych instrumentów obrotu bezgotówkowego. Przełom podobno tuż przed nami. 39
            • Ile kosztuje gotówka 10 lip 2011, 12:00 Najprawdopodobniej wcześniej czy później Polska wejdzie do strefy euro. W takiej sytuacji im mniej będzie na rynku gotówki do wymiany, tym mniejsze będą koszty zmiany waluty – uważa Adam Tochmański, dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim. 43
            • Boom erotyczny 10 lip 2011, 12:00 Statystyczna większość nadal robi to w pozycji klasycznej, przy zgaszonym świetle i najchętniej w weekendy. Choć rośnie grupa Polaków, którzy nie boją się erotycznych eksperymentów. Ale także tych, którym seks nie jest do niczego potrzebny. 44
            • Mam problem, jestem dziewicą 10 lip 2011, 12:00 14-latki planują swój „pierwszy raz” na wakacje. 17-latki mają go już za sobą, za to wypytują o „najskuteczniejsze” pozycje. Lato to czas seksualnej burzy. 48
            • Starość radość (erotyczna) 10 lip 2011, 12:00 Polscy seniorzy nie zamierzają przechodzić na seksualną emeryturę. Chętnie nawiązują romanse, nie wstydzą się leczyć impotencji, a życie erotyczne urozmaicają gadżetami z sex-shopów. I tylko przed swoimi dorosłymi dziećmi ukrywają, że w podeszłym wieku nadal uprawiają seks. 50
            • Kulisy maturalnej katastrofy 10 lip 2011, 12:00 To była prawdziwa edukacyjna klęska: w tym roku maturę oblał prawie co czwarty uczeń. Większość poległa na matematyce. Winni są nie tylko niedouczeni maturzyści, nauczyciele i reformatorzy polskiej szkoły. Także politycy, którzy zamienili egzamin w równanie z wieloma... 52
            • Nieposkromione złośnice 10 lip 2011, 12:00 „Szczepkowska i Janda urządziły sobie piekło” – donosiły brukowce, informując, że wielkie aktorki miały pokłócić się o rolę Marii Skłodowskiej-Curie. Czy to prawda? Nie do końca. Ale pewne jest, że na oczach spragnionej sensacji gawiedzi rozgrywa się dziwny... 54
            • Strzał w serce 10 lip 2011, 12:00 Krakowscy kardiolodzy odetchnęli z ulgą, bo prokuratura oczyściła ich z zarzutów o spowodowanie śmierci ojca Zbigniewa Ziobry. Ale rodzina Ziobrów nie składa broni. Chce dochodzić sprawiedliwości na własną rękę. 56
            • Powrót "Czarneckiego" 10 lip 2011, 12:00 Podbił nasze serca, gdy doprowadził piłkarską reprezentację na mundial. Później Emmanuel Olisadebe „zaginął” w Chinach, dziś wraca do Polski. Czy znów stanie się gwiazdą? Szanse ma raczej marne. 58
            • Życie i śmierć na podsłuchu 10 lip 2011, 12:00 Poszkodowani: członkowie rodziny królewskiej, słynni celebryci, nawet rodziny ofiar zamachów terrorystycznych. Oskarżeni: były doradca brytyjskiego premiera i szefowie ogromnej korporacji medialnej. Po aferze z nielegalnymi podsłuchami właśnie zamknięto należący do potężnego... 60
            • Mrugacze i mormoni 10 lip 2011, 12:00 Kiedy Mitt Romney przymierzał się cztery lata temu do fotela w białym domu, komentatorzy twierdzili, że zaszkodzi mu mormonizm. Teraz o nominację Partii Republikańskiej walczy dwóch mormonów. Drugi to eksgubernator Utah Jon Huntsman. 63
            • Wizja na sprzedaż 10 lip 2011, 12:00 Chcieli wielkiego sukcesu i wielki sukces odnieśli. Ale go nie unieśli. TVN jest na sprzedaż. 66
            • TVN - koniec pięknego snu 10 lip 2011, 12:00 To smutne, że ta piękna historia tak się kończy. TVN była ukochanym dzieckiem Mariusza Waltera i Jana Wejcherta. Dla nich to była życiowa misja – mówi Jakub Bierzyński, szef domu mediowego OmnicomMediaGroup. 70
            • Kokosy z wirtualnej farmy 10 lip 2011, 12:00 Nakłonić internautów, by zagrali w beznadziejnie nudną grę i zarobić na tym miliardy dolarów – coś takiego udało się Markowi Pincusowi, twórcy „FarmVille”. 72
            • Żegnajcie Harry-mary 10 lip 2011, 12:00 To już koniec. 15 lipca, w dniu premiery "Harry'ego Pottera i Insygniów śmierci 2" zakończy się trwająca kilkanaście lat epoka najsłynniejszego czarodzieja świata Ale będzie to długie pożegnanie, bo z tym akurat bohaterem trudno rozstać się i widzom, i aktorom, i samej... 74
            • Masy, masy! 10 lip 2011, 12:00 Wojownik, który uderzeniem pięści wyczarowuje stadion na euro, albo polski rycerz stający przeciw krzyżackiemu Mordorowi – Tomasz Bagiński chce nas porywać do patriotycznych uniesień. Twórca animacji rzeczywiście zjednoczył rodaków. Zgodnie krytykują jego najnowszy spot. 77
            • Wciąż nie daje nam spać 10 lip 2011, 12:00 Rozpalała wyobraźnię mieszkańców socjalistycznej polski, dziś jest diwą gejów. W Instytucie Teatralnym w Warszawie można oglądać pokazywane po raz pierwszy pamiątki po Kalinie Jędrusik. Wystawę „Kalina Jędrusik w podróży” otwarto w 20. rocznicę śmierci i 80.... 80
            • Leonardo i jego zbawiciel 10 lip 2011, 12:00 Niespodziewane odnalezienie nieznanego obrazu Leonarda da Vinci dowiodło, że świat sztuki wciąż ma swoje tajemnice. I swoich żądnych chwały odkrywców. 82
            • Witajcie w TimberSpace 10 lip 2011, 12:00 Justin Timberlake został dyrektore kreatywnym podupadającego serwisu myspace. Zdoła przywrócić mu dawny blask? 84
            • Kolaboruję, bo jestem podły 10 lip 2011, 12:00 Kierując się logiką, ten rząd nie ma prawa wygrać wyborów. Czegokolwiek się tknie, spartoli. Miały być autostrady, jest kretowisko. Miało być jedno okienko, jest tuzin labiryntów. Miały być reformy, a przytulili nasze pieniądze z... 93
            • Bez matury 10 lip 2011, 12:00 Pewnego dnia mój syn Tytus, który był wówczas uczniem renomowanego społecznego gimnazjum, przyszedł na zajęcia w T-shircie z dziwacznym nadrukiem. Widnieli na nim Michał Wiśniewski, Marylin Manson, utleniony raper Eminem i Britney Spears.... 94
            • Prawie jak... 10 lip 2011, 12:00 wszyscy już wiemy, jak jeść bezę. Dzięki pani Jolancie Kwaśniewskiej nikt nie ma z tym problemu, wręcz przeciwnie, bezy zajadamy coraz chętniej i coraz bardziej masowo. Szczególnie teraz, latem, gdy wokół zatrzęsienie cudownie... 104
            • Nie Dżedaj Zbigniew 10 lip 2011, 12:00 OPIS: Na małej scenie stoi Zbigniew Ziobro i jego Prezes. Ubrani są odpowiednio w biały i czarny strój. Pierwszy ma przypominać Luke’a Skywalkera, drugi Lorda Vadera. Panowie nieporadnie machają dobrze zrobionymi imitacjami mieczy... 105
            • Potter a sprawa polska 10 lip 2011, 12:00 TYLKO TEN KTO NIE CHCE WIDZIEĆ NIE WIDZI ŻE PREMIERA OSTATNIEJ CZĘŚCI FILMOWYCH SZALEŃSTW HARRY'EGO POTTERA MA KONTEKST POLSKI. JA CHCE1. Co rusz w tych filmach ktoś lata. Zazwyczaj ze złym skutkiem. 2. Tylko jeden... 105
            • Wielkie wiązanie 10 lip 2011, 12:00 Wiązać można się na różne sposoby. Dawno temu chłop był przywiązany do ziemi, dziś do tego, że nie płaci podatków. Zakochani wiążą się w stałe związki, niekoniecznie partnerskie. Jak wykazuje praktyka dnia codziennego, nawet... 106

            ZKDP - Nakład kontrolowany