Bomba w teczce

Bomba w teczce

Kto się boi Instytutu Pamięci Narodowej?
Instytutu Pamięci Narodowej boją się politycy ze wszystkich opcji. Boją się także osoby publiczne spoza polityki. Chodzi zarówno o tych, którzy mają niejasną przeszłość, jak i o tych, którzy byli finansowani z kapitału operacyjnego służb specjalnych. Kiedy poszkodowani
zaczną się zgłaszać po swoje akta, okaże się, że niejedna kariera była od początku sterowana przez bezpiekę - mówi dr Andrzej Grajewski, historyk, członek Kolegium IPN. W teczkach pokrzywdzonych można będzie znaleźć dokumenty dowodzące, że politycy oczyszczeni w procesie lustracyjnym współpracowali jednak z bezpieką. Postępowanie w ich sprawach rozpocznie się na nowo. Akta przechowywane w IPN to bomba z opóźnionym zapłonem, a sam instytut to najbardziej kłopotliwa instytucja III RP.

Sparaliżować i zlikwidować
Trzeci rok z rzędu budżet Instytutu Pamięci Narodowej jest przez parlament zmniejszany - o 13,1 mln zł. Przedstawiciele kolegium IPN, z którymi rozmawialiśmy, są przekonani, że politykom różnych opcji chodzi najpierw o ubezwłasnowolnienie instytutu, a ostatecznie o jego likwidację. Dzień po głosowaniu, w którym obcięto fundusze na IPN, okazało się, że w Senacie trwają prace nad nowelizacją ustawy o instytucie. Wedle tego projektu, pion śledczy IPN miałby zostać podporządkowany prokuraturze powszechnej. - Odcięcie pionu śledczego od instytutu to pozbawienie go dostępu do bazy archiwalnej, czyli w praktyce skazanie go na paraliż. A to oznacza de facto koniec sądowego rozliczania przeszłości - mówi Andrzej Grajewski.

Niebezpieczne śledztwa
Śledztwa prowadzone obecnie przez IPN pokazują, dlaczego tak trudno było ustalić winnych zabójstwa górników w kopalni Wujek oraz wskazać osoby stojące za zabójstwem księdza Popiełuszki. Po prostu służby specjalne PRL zacierały ślady, prowadziły akcje dezinformacyjne, zastraszały świadków. W katowickim oddziale IPN toczy się obecnie śledztwo, z którego wynika, że bezpieka pomagała zomowcom w uniknięciu odpowiedzialności karnej
za przestępstwa popełnione
15 grudnia 1981 r. w Jastrzębiu Zdroju (podczas pacyfikacji kopalni Manifest Lipcowy) oraz 16 grudnia w Katowicach (podczas pacyfikacji kopalni Wujek). Na początku przyszłego roku IPN zamierza przedstawić zarzuty osobom odpowiedzialnym za utrudnianie śledztwa w sprawie zabójstwa górników w kopalni Wujek. Wśród oskarżonych
- o sprowadzanie śledztwa na fałszywe tory i niszczenie dowodów - znajdą się prokuratorzy z Prokuratury Garnizonowej w Gliwicach. Celowo nie zabezpieczyli dowodów na miejscu przestępstwa. Pozwolili, by zniknęła broń, z której strzelali funkcjonariusze plutonu specjalnego ZOMO.
Z prowadzonego przez lubelski oddział IPN śledztwa w sprawie kierowania zabójstwem księdza Jerzego Popiełuszki wynika, że w tym wypadku fałszowanie i niszczenie dowodów prowadzone było na wielką skalę. Przedmiotem tego postępowania są też między innymi sprawy badane w 1990 r. przez nadzwyczajną komisję sejmową, której przewodniczył Jan Maria Rokita. Analizowała ona sto postępowań z lat 80., z których wynikało, że bezpieka miała związek z zabójstwami działaczy opozycji i księży. Jedna z tych spraw dotyczy okoliczności śmierci ks. Stanisława Suchowolca z Białegostoku. Zginął on w 1989 r. w pożarze plebanii. Przyczyną pożaru było podpalenie.
W IPN toczą się także śledztwa dotyczące zbrodni sądowych popełnionych przez sędziów i prokuratorów - od czasów stalinowskich do końca stanu wojennego. - W działalności instytutu nie chodzi o stawianie ludzi przed sądem dla odwetu, ale o to, by pokazać, że każdy, kto popełni przestępstwo, a tym bardziej zrobi to pod osłoną sprawowanej funkcji, będzie pociągnięty do odpowiedzialności karnej. Jeżeli ktoś będzie przekonany, że jego władza jest na tyle silna, iż ochroni go przed odpowiedzialnością, to nadużywanie prawa przez rządzących nigdy się nie skończy - mówi Zbigniew Wassermann, poseł Prawa i Sprawiedliwości, były zastępca prokuratora generalnego.




LEON KIERES
prezes Instytutu Pamięci Narodowej

Po trzynastu latach polskiej demokracji przeszłość ciągle uwiera i boli. I ciągle dominuje strach przed szukaniem przyczyn tego bólu. Czy rzeczywiście łatwiej jest, tak jak chce wielu, żyć z bólem, zagłuszać go niepamięcią, niż wrócić do traumatycznych przeżyć? Powinniśmy się rozliczyć z przeszłością, bo wcześniej czy później ona nas dogoni. Jeżeli sami jej nie odkryjemy, nie ujawnimy ciemnych stron naszej historii, ktoś inny będzie nam to wyciągał. Przeszłość, sposób rozliczenia z nią ma związek z naszą przyszłością, z naszym miejscem w przyszłej Europie. Zrobię wszystko, żeby instytut mógł funkcjonować nadal, choć nie ulega wątpliwości, że nie będziemy mogli zrealizować wszystkich planów.


Rozmowa z CZESŁAWEM KISZCZAKIEM,
byłym ministrem spraw wewnętrznych

Violetta Krasnowska: Śledztwo IPN ustaliło nowe fakty w sprawie śmierci księdza Popiełuszki...
Czesław Kiszczak: Jakie nowe fakty? Czy pani zwariowała?
- Kilkudziesięciu nowych świadków też popadło w paranoję?
- Jak można twierdzić, że ksiądz Popiełuszko został zamordowany nie 19 października, ale 26 października. Przecież sekcję zwłok przeprowadzała ekipa wybitnych specjalistów.
- Ale nie ustalili daty śmierci.
- Student medycyny pierwszego roku potrafi odróżnić, czy nieboszczyk leżał w wodzie 5 czy 15 dni.
- Profesorowie nie potrafili.
- To jest paranoja! To co, Piotrowski odsiedział 15 lat w więzieniu i pokornie wszystko przyjmował? On dla pięknych oczu Kiszczaka siedział 15 lat w więzieniu? Rozumiem, że mógł się bać do 1989 r., ale po transformacji ustrojowej nadal chronił Kiszczaka?
- Dlaczego 26 października nurkowie przestali szukać zwłok księdza?
- Jak to przestali? Co pani plecie?
- Ustalił to prokurator Witkowski.
- To są bzdury! Nie było żadnej przerwy w poszukiwaniach. Były tylko krętactwa ze strony zabójców. Pierwotnie twierdzili, że zostawili księdza Popiełuszkę związanego w parku w Toruniu. Pojechaliśmy do Torunia, szukaliśmy w parku. Potem wielokrotnie pokazywali różne miejsca w Wiśle.
- Tego, o czym pan mówi, nie ma aktach procesu toruńskiego.
- To są brednie!
- Istnienie sekcji D to też brednia?
- Nie mam ochoty na te tematy rozmawiać.

Rozmowa
nie autoryzowana



Ipn ściga
IPN prowadzi obecnie 1271 śledztw, w tym 937 w sprawach zbrodni komunistycznych i 89 w sprawach zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości. Do sądu skierowano
18 aktów oskarżenia przeciwko sprawcom zbrodni komunistycznych, 43 osobom postawiono natomiast zarzut popełnienia takich zbrodni. Przesłuchano prawie 10 tys. świadków i około 100 podejrzanych.



Kto naprawdę zabił księdza Jerzego Popiełuszkę?

Artykuł "Sekcja śmierci" ("Wprost" nr 51/52), opisujący nowe ustalenia w sprawie zabójstwa księdza Jerzego Popiełuszki, sprawił, że do IPN oraz dziennikarzy "Wprost" zgłosili się kolejni świadkowie. Według jednego z nich, są dowody, że ksiądz był przesłuchiwany. Podczas tych przesłuchań był rozebrany, a kiedy po zabójstwie ubierano zwłoki, zapomniano założyć niektóre części garderoby, a także charakterystyczną bransoletkę. Miał ją zabrać jeden z przesłuchujących Popiełuszkę funkcjonariuszy sekcji D (grupy do zadań specjalnych działającej w MSW, w której pracował też Grzegorz Piotrowski). Inny ze świadków twierdzi, że zanim zwłoki księdza wrzucono do zalewu pod Włocławkiem, przywieziono je do zakonspirowanego lokalu SB w Wilanowie, gdzie miało dojść do spotkania funkcjonariuszy sekcji D (to oni de facto zabili księdza) z szefami IV departamentu. Pojawili się też świadkowie, którzy widzieli, jak wrzucano zwłoki do Zalewu Wiślanego we Włocławku 25 października, a nie 19 października - jak wynika z ustaleń procesu toruńskiego. Po przeanalizowaniu materiałów z sekcji zwłok sprzed 18 lat biegli, profesorowie medycyny sądowej, powołani przez prokuratora Andrzeja Witkowskiego, stwierdzili, że jest prawdopodobne, iż ciało księdza wrzucono do wody dopiero 25 października, czyli wtedy, gdy Piotrowski, Pękala i Chmielewski siedzeli już w areszcie.
Prokuratorzy IPN ustalili, że następnego dnia po wszczęciu poszukiwań na Zalewie Wiślanym, czyli 26 października, odwołano ekipę nurków i przerwano akcję. Wznowiono ją dopiero 30 października. Wówczas nurkowie szybko odnaleźli ciało, jednak dowodzący akcją polecił jej przerwanie - ciało księdza pozostawiono w wodzie. Akcję podjęto po sześciu godzinach. Prokurator Andrzej Witkowski ustala, co się kryje za tą decyzją.
VK

Okładka tygodnika WPROST: 1/2003
Więcej możesz przeczytać w 1/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2003 (1049)

  • 2003! 5 sty 2003 O roku 2003 dla Wprost: Leszek Balcerowicz, Bill Clinton, Jan Winiecki i James Woolsey (b. dyrektor CIA). Co wydarzy się w Polsce w ostatnim roku przed akcesją do Unii Europejskiej? Co zmieni? Czy słaby wzrost gospodarczy to rezultat, czy przyczyna problemów Europy i świata?... 1
  • Stwórz się! 5 sty 2003 Tuż za granicą zachodniej cywilizacji rozpościera się kraj pogrążony w gospodarczym i politycznym chaosie. 3
  • Peryskop 5 sty 2003 Wszystkie drzwi wiodą do Sejmu 107 funkcjonariuszy straży marszałkowskiej wspieranych przez grupę pirotechników z BOR nie jest w stanie uchronić posłów przed niepożądanymi gośćmi. Do parlamentu prowadzi kilkanaście... 8
  • Barometr wprost 5 sty 2003 Pesymistyczni optymiści 8
  • Dossier 5 sty 2003 ANDRZEJ LEPPER przewodniczący Samoobrony "Pan przywiózł z Kopenhagi millerowskie euro dla prezydenta Kwaśniewskiego, 50 euro pan mu wręczył. Czy za tyle kazał panu prezydent sprzedać Polskę i Polaków?" W Sejmie do... 9
  • 5 stycznia 2003 5 sty 2003 Kilka dni przed terminem (ach, to zamiłowanie do przekraczania planów!) państwo Aleksandra i Leszek Millerowie podjęli na wieczerzy wigilijnej Gerharda Schrödera i Güntera Verheugena. Była choinka, prezenty, a na stole - jak w... 10
  • 5 stycznia 2003 5 sty 2003 Prawicowe sieroty po AWS skrzyknęły się jeszcze raz i wespół poparły Europę. Kogóż tam nie było! I premier Buzek, i Krzysztof Piesiewicz, a nawet Andrzej Anusz. Notowania unii w Polsce natychmiast poprawiły się o 0,000004... 11
  • O prowadzeniu w trzeźwości 5 sty 2003   Cztery i pół procent alkoholu w paliwie! Że prezydent się waha, ja się wcale nie dziwię, bo już słyszę rozmowę całkiem prawdopodobną: - Proszę biopaliwo. - Zmieszać? - Nie, nie. Osobno. 12
  • Playback 5 sty 2003 12
  • Scenariusz "Wprost" 5 sty 2003 KGB zatrzymało polskiego obywatela Tadeusza S., oskarżając go o próbę wręczenia łapówki pogranicznikom. 12
  • Fotoplastykon 5 sty 2003 14
  • Poczta 5 sty 2003 Skazani na siebie W numerze 50. tygodnika "Wprost" przeczytaliśmy dwa różne artykuły dwóch członków izraelskiej partii pracy ("Skazani na siebie", "Dawid i Goliat przy murze" nr 50). Jednym z... 16
  • Kadry 5 sty 2003 17
  • Unia negocjatorów 5 sty 2003 W Unii Europejskiej nie ma przyjaźni, jest tylko gra interesów 18
  • Bomba w teczce 5 sty 2003 Kto się boi Instytutu Pamięci Narodowej? 24
  • Szok przyszłości 5 sty 2003 Dziesięć dylematów XXI wieku 26
  • Ryby na lekarstwo 5 sty 2003 Połowa ryb morskich łowionych w 2020 r. będzie pochodziła z hodowli 28
  • Rzeczpospolita Góralska 5 sty 2003 Czy górale to Polacy? 30
  • Zimowe uderzenie 5 sty 2003 Ostra zima może nas kosztować dodatkowe pięć miliardów złotych 34
  • Śledziennicy 5 sty 2003 Stosownie do apelu Piłsudskiego lepiej się wsłuchać w śmiech naszych dzieci niż w narzekania i kwasy 35
  • Giełda i wektory 5 sty 2003 Hossa Świat Prodi zredukuje Kalinowskiego? Komisja Europejska wezwała do szerszego otwarcia w światowym handlu produktami rolnymi, ograniczenia dotacji eksportowych i wprowadzenia nowych koncesji wobec krajów rozwijających się.... 36
  • Urwanie głowy 5 sty 2003 Problemem roku 2003 nie jest - jak uważa wielu komentatorów - niskie tempo wzrostu gospodarczego. 38
  • Dyktator z Woronicza 5 sty 2003 Zaniżając ceny reklam, TVP zabija prywatne media 42
  • Dezinflacja i dezinformacja 5 sty 2003 Nie mamy deflacji, mamy cudownie niską inflację! 48
  • Kopenhaga 5 sty 2003 Już przygotowanie się do wejścia do strefy euro może przyspieszyć nasz rozwój 50
  • Mrzonki i życzenia 5 sty 2003 W nowym roku życzmy sobie jak najszybszego odejścia od socjalistycznych iluzji 51
  • Supersam 5 sty 2003 Romantyczna uwodzicielka Kobieta w bieliźnie "Atlantic Elite" ma - według projektantów firmy Atlantic - czarować i kokietować. Uwodzicielski efekt pozwalają osiągnąć odpinane ramiączka biustonoszy oraz romantyczne... 52
  • Uśmiech na sprzedaż 5 sty 2003 Kryzys zmusił Polaków do częstszego 54
  • Paparazzi show 5 sty 2003 200 tysięcy dolarów można dostać za zdjęcie gwiazdy w nietypowej sytuacji 58
  • Nieostre zdjęcia 5 sty 2003 Zawód paparazzi w Polsce się nie przyjął 58
  • Cafe Wprost 5 sty 2003 Spotkanie z PAWŁEM JANASEM, selekcjonerem piłkarskiej reprezentacji Polski 61
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Kolacja z wampirem 5 sty 2003 Drogi Robercie! Prawda, Że pierogi z kaszankĄ zakrawają na kulinarną perwersję? A już zwłaszcza na stole wytwornej restauracji! I wcale nie brzmi dobrze, trochę jak "rosół z ziemniakami" albo nawet "pączki z... 62
  • Ciekawe życie 5 sty 2003 Książki i ludzie, ogniwa w łańcuchu przemian, tworzą historię naszego życia wewnętrznego 63
  • Kanibal z Bundeswehry 5 sty 2003 Armin M. zabił i zjadł partnera na jego życzenie 64
  • 5 stycznia 2003 5 sty 2003 Uroki Kazimierza www.kazimierz.com W witrynie poświęconej krakowskiemu Kazimierzowi znajdziemy informacje o zabytkach (m.in. o słynnej Synagodze Wysokiej) i ludziach, którzy tu niegdyś żyli (mieszkańcami Kazimierza byli m.in. Esterka,... 66
  • Wieczorki zapoznawcze 5 sty 2003 Nie wystarczy troska o dopłaty do mleka i o wpływy do budżetu. Trzeba będzie się zatroszczyć o własne marzenia i ambicje 67
  • Wszystkie stany Szkocji 5 sty 2003 Osiemnastowieczni Szkoci stali się wzorem modernizacji Starego Kontynentu 68
  • Know-how 5 sty 2003 Prąd z wodoru Jeden z pierwszych na świecie wodorowych systemów zasilania opracowano na Politechnice Warszawskiej. Inżynierowie z Instytutu Elektroenergetyki pod kierunkiem prof. Antoniego Dmowskiego skonstruowali tzw. ogniwo paliwowe... 71
  • Drugi akt stworzenia 5 sty 2003 Największe spodziewane sensacje naukowe 2003 roku 72
  • Morfeusz na drodze 5 sty 2003 Milion wypadków rocznie powodują w USA śpiący kierowcy 78
  • Mózg na talerzu 5 sty 2003 Jak jeść z głową 80
  • Bez granic 5 sty 2003 Sanktuarium WTC Amerykanie chcą zapełnić lukę po wieżach World Trade Center. Nowe budowle mają olśniewać rozmachem, udowadaniając wrogom wolnego świata, że nie da się zniszczyć jego ducha. Do konkursu stanęli najwięksi... 82
  • Chłop ze złotym zębem 5 sty 2003 Face lifting III RP za 150 mln dolarów rocznie to wyrzucanie pieniędzy w błoto 84
  • Nago, ale w muszce 5 sty 2003 Rozmowa z WALLYM OLINSEM,światowej sławy kreatorem marek 86
  • Imperium dobra 5 sty 2003 Stany Zjednoczone powinny przewodzić, ale nie dominować w dzisiejszym świecie 89
  • Strusia polityka 5 sty 2003 Saddam robi z nas idiotów! 90
  • Licencja na zabijanie 5 sty 2003 Na kogo polują agenci CIA? 92
  • Nowy rok bieży 5 sty 2003 "Żaden młody człowiek nie wierzy, że kiedyś umrze" Vaclav Havel 95
  • Menu 5 sty 2003 Polska Olbiński na fali Syndrom van Gogha, czyli pośmiertna sława, nie dotyczy Rafała Olbińskiego, jednego z największych polskich grafików i malarzy. Ceny jego plakatów i obrazów sięgają w Nowym Jorku kilkudziesięciu... 96
  • Czeski film 5 sty 2003 Czego możemy się nauczyć od naszych południowych sąsiadów? 100
  • Kino Tomasza Raczka 5 sty 2003 Śnięty Mikołaj 2 - *** Reżyseria: Michael Lembeck W rolach głównych:Tim Allen, Judge Reinhold, Wendy Crewson, Elizabeth Mitchell USA 2002 Scott Calvin, pełniący od ośmiu lat rolę świętego Mikołaja, dowiaduje się, że... 103
  • Bar Kiepskich 5 sty 2003 10 lat telewizji Polsat 104
  • Płyty 2002 Kuby Wojewódzkiego 5 sty 2003 RED HOT CHILI PEPPERS By The Way Tych młodzieńców przedstawiać nie trzeba. Obłęd i szaleństwo w modelowym wydaniu. Muzyczni chuligani spod znaku pieprznego funku-punku. Milionerzy w nakładach płyt i honorariach nie wyrastają z... 105
  • Pokój emocji i desperacji 5 sty 2003 "Pokój syna" Nanni Morettiego to poruszający dramat rodzinny opowiedziany w konwencji serialu telewizyjnego 106
  • Zaświadcza się 5 sty 2003 Opublikowany ostatnio raport OECD o polskiej szkole nie zostawia na niej suchej nitki. Główny wniosek jest taki, że nasza szkoła wprawdzie nie uczy, ale za to stawia surowe wymagania, a ponadto panuje w niej surowa dyscyplina. 108
  • Karp na diecie 5 sty 2003 Jedzcie dorsze, gówno gorsze" - tak społeczeństwo po wojnie reklamowało owoce naszego morza, chociaż jednocześnie akceptowało śledzie jako symbol narodowej zagrychy. 108
  • Organ Ludu 5 sty 2003 Od 2003 r. na wieki z bratnią UE Kaszanka dla wszystkich! TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 14 (14) Rok wyd. 1 WARSZAWA, poniedziałek 30 grudnia 2002 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Przemówienie noworoczne I sekr. Partii i... 109
  • Mikołaj jest czerwony 5 sty 2003 Skoro Mikołaj może być zielony, a tenisista ubrany na czarno, to znaczy, że tysiącletni porządek w świecie kolorów już nie istnieje 110

ZKDP - Nakład kontrolowany