Kopenhaga

Kopenhaga

Już przygotowanie się do wejścia do strefy euro może przyspieszyć nasz rozwój
Jak odróżniać zdarzenia zwykłe od niezwykłych? Przeprowadzając eksperyment myślowy: przypominając sobie, jakie mieliśmy wyobrażenia o przyszłości w nieodległej przeszłości. Według tego kryterium, szczyt w Kopenhadze na pewno trzeba zaliczyć do zdarzeń epokowych. Przecież jeszcze piętnaście lat temu członkostwo Polski w Unii Europejskiej nie mieściło się w kręgu naszych najśmielszych marzeń, podobnie jak wiele innych zdarzeń, które potem nastąpiły: przynależność do NATO, świat bez kolejek i cenzury, wolność podróżowania, wymienialny pieniądz itd. Bierzemy to pewnie za oczywistość na zasadzie: "Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie...".


Historia dla elit i dla mas
Rozszerzenie Unii Europejskiej jest częścią wielkiej historii nie tylko dla elit, ale i dla mas, bo wywrze długotrwały wpływ na warunki życia milionów, choć nie każdy
- rzecz jasna - będzie sobie z tego zdawać sprawę. Widzę trzy główne efekty członkostwa Polski w Unii Europejskiej:

1
Zwiększy się nasze narodowe bezpieczeństwo w obliczu zewnętrznych zagrożeń.


2
Przynależność do największego i najbardziej skutecznego ugrupowania integracyjnego współczesnego świata może stworzyć nowe źródła satysfakcji dla Polaków. Tak się stało - mimo rozmaitych napięć i kłopotów - w Irlandii, Hiszpanii, Portugalii i Grecji. Jest znaczące, że poparcie dla Unii Europejskiej w tych krajach utrzymuje się na wysokim poziomie, znacznie wyższym od przeciętnej we wspólnocie. W żadnym z państw, które w momencie wejścia do UE były biedniejsze od jej starszych członków (i które - z wyjątkiem Irlandii - mają jeszcze spory dystans do przebycia), nie rejestruje się większego rozczarowania członkostwem. Przeciwnie, na pytanie: "Czy twój kraj skorzystał z przynależności do UE?" twierdząco odpowiedziało - według ostatniego badania Eurobarometru - 82 proc. Irlandczyków, 74 proc. Greków, 66 proc. Hiszpanów i 64 proc. Portugalczyków.

3
Tak korzystne opinie wiążą się z trzecim efektem, a mianowicie: członkostwo w Unii Europejskiej daje istotne szanse na trwałe gospodarcze przyspieszenie. Tutaj dostrzegam trzy główne mechanizmy, które działały już z pewną siłą na etapie ubiegania się o przynależność do UE.

Efektywność, wiarygodność, pieniądze
Po pierwsze, warunki do efektywnego gospodarowania w ramach Unii Europejskiej powinny być - w ważnych sektorach - lepsze, niż gdyby kraj był poza unią. Ta różnica może być szczególnie duża w wypadku krajów z krótką historią racjonalnie ograniczonego państwa i gospodarki rynkowej. Unia Europejska tworzy na wielkim obszarze jednolity rynek, na którym panuje swoboda wejścia i związana z tym konkurencja. Rozszerzanie takiego rynku nazywa się liberalizacją. Jest już ona bardzo zaawansowana - niebawem wkroczy do ostatnich dziedzin, takich jak usługi
telekomunikacyjne, portowe, transport lotniczy i sektor energii. Oznacza to nowe wymagania wobec krajowych producentów i nowe korzyści dla konsumentów. Unijne przepisy o pomocy publicznej ograniczają subsydiowanie przedsiębiorstw przez państwo. Trzeba je więc szybciej reformować.
Pakt o stabilności i rozwoju wymusza dyscyplinę budżetową w krajach członkowskich UE. Jej chroniczny brak podmywa rozwój gospodarki, a w skrajnym wypadku sprowadza na kraj katastrofę. Dlatego pakt ma doniosłe znaczenie dla trwałego rozwoju gospodarki. Myślę, że istota unijnych ograniczeń bud-żetowych pozostanie nienaruszona.
Szansę na przyspieszenie rozwoju daje też samo przygotowanie się do wejścia do strefy euro, a następnie wprowadzenie europejskiego pieniądza. Aby móc to zrobić, trzeba najpierw zostać członkiem unii. Ciekawe, że w krajach mających do nadrobienia największy dystans w poziomie rozwoju poparcie dla euro jest szczególnie duże: w Irlandii wynosi ono
80 proc., w Hiszpanii 77 proc., w Grecji 71 proc., a w Portugalii 70 proc.
Po drugie, członkostwo w Unii Europejskiej - wzmacniając wiarygodność kraju - może zwiększyć napływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich, które dają nowe technologie i zwiększają konkurencyjność gospodarki. Równocześnie związany z tym napływ dewiz będzie się przyczyniać do wzmocnienia krajowego pieniądza. Tym ważniejsze będzie więc szybkie ograniczenie zaciągania długów przez państwo przez redukcję deficytu budżetu. Zmniejszy to napływ tzw. inwestycji portfelowych, lokowanych w skarbowe papiery wartościowe.
Po trzecie, członkostwo Polski w Unii Europejskiej zwiększy strumień pieniędzy z funduszy strukturalnych, przeznaczonych na rozwój infrastruktury, ochronę środowiska, umacnianie instytucji. To jest ważny, ale - jak widać - nie jedyny mechanizm, dzięki któremu możemy przyspieszyć nasz rozwój.

Referendum, czyli test
Decyzja szczytu w Kopenhadze była ważnym punktem w dochodzeniu do członkostwa w UE. Przed nami następne: referendum w Polsce, a następnie ratyfikacja traktatu o przyjęciu nowych członków we wszystkich piętnastu krajach unii. Dopiero po przejściu tych testów uzyskamy dostęp do nowych szans. Stopień ich wykorzystania będzie zależeć od przygotowań w naszym kraju: od uzdrowienia finansów publicznych i przedsiębiorstw, od usuwania barier przedsiębiorczości, od naprawy instytucji, od których zależy, ile unijnych pieniędzy na rozwój infrastruktury i inne projekty wchłoniemy itp. W latach 1986-2000 r. irlandzka gospodarka rozwijała się w tempie 6,3 proc. rocznie, a grecka w tempie 2,7 proc. (w ostatnich latach Grecja przyspieszyła reformy i rozwój ekonomiczny). Oba kraje należały do UE, ale różniły się jakością polityki.

Okładka tygodnika WPROST: 1/2003
Więcej możesz przeczytać w 1/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2003 (1049)

  • 2003! 5 sty 2003 O roku 2003 dla Wprost: Leszek Balcerowicz, Bill Clinton, Jan Winiecki i James Woolsey (b. dyrektor CIA). Co wydarzy się w Polsce w ostatnim roku przed akcesją do Unii Europejskiej? Co zmieni? Czy słaby wzrost gospodarczy to rezultat, czy przyczyna problemów Europy i świata?... 1
  • Stwórz się! 5 sty 2003 Tuż za granicą zachodniej cywilizacji rozpościera się kraj pogrążony w gospodarczym i politycznym chaosie. 3
  • Peryskop 5 sty 2003 Wszystkie drzwi wiodą do Sejmu 107 funkcjonariuszy straży marszałkowskiej wspieranych przez grupę pirotechników z BOR nie jest w stanie uchronić posłów przed niepożądanymi gośćmi. Do parlamentu prowadzi kilkanaście... 8
  • Barometr wprost 5 sty 2003 Pesymistyczni optymiści 8
  • Dossier 5 sty 2003 ANDRZEJ LEPPER przewodniczący Samoobrony "Pan przywiózł z Kopenhagi millerowskie euro dla prezydenta Kwaśniewskiego, 50 euro pan mu wręczył. Czy za tyle kazał panu prezydent sprzedać Polskę i Polaków?" W Sejmie do... 9
  • 5 stycznia 2003 5 sty 2003 Kilka dni przed terminem (ach, to zamiłowanie do przekraczania planów!) państwo Aleksandra i Leszek Millerowie podjęli na wieczerzy wigilijnej Gerharda Schrödera i Güntera Verheugena. Była choinka, prezenty, a na stole - jak w... 10
  • 5 stycznia 2003 5 sty 2003 Prawicowe sieroty po AWS skrzyknęły się jeszcze raz i wespół poparły Europę. Kogóż tam nie było! I premier Buzek, i Krzysztof Piesiewicz, a nawet Andrzej Anusz. Notowania unii w Polsce natychmiast poprawiły się o 0,000004... 11
  • O prowadzeniu w trzeźwości 5 sty 2003   Cztery i pół procent alkoholu w paliwie! Że prezydent się waha, ja się wcale nie dziwię, bo już słyszę rozmowę całkiem prawdopodobną: - Proszę biopaliwo. - Zmieszać? - Nie, nie. Osobno. 12
  • Playback 5 sty 2003 12
  • Scenariusz "Wprost" 5 sty 2003 KGB zatrzymało polskiego obywatela Tadeusza S., oskarżając go o próbę wręczenia łapówki pogranicznikom. 12
  • Fotoplastykon 5 sty 2003 14
  • Poczta 5 sty 2003 Skazani na siebie W numerze 50. tygodnika "Wprost" przeczytaliśmy dwa różne artykuły dwóch członków izraelskiej partii pracy ("Skazani na siebie", "Dawid i Goliat przy murze" nr 50). Jednym z... 16
  • Kadry 5 sty 2003 17
  • Unia negocjatorów 5 sty 2003 W Unii Europejskiej nie ma przyjaźni, jest tylko gra interesów 18
  • Bomba w teczce 5 sty 2003 Kto się boi Instytutu Pamięci Narodowej? 24
  • Szok przyszłości 5 sty 2003 Dziesięć dylematów XXI wieku 26
  • Ryby na lekarstwo 5 sty 2003 Połowa ryb morskich łowionych w 2020 r. będzie pochodziła z hodowli 28
  • Rzeczpospolita Góralska 5 sty 2003 Czy górale to Polacy? 30
  • Zimowe uderzenie 5 sty 2003 Ostra zima może nas kosztować dodatkowe pięć miliardów złotych 34
  • Śledziennicy 5 sty 2003 Stosownie do apelu Piłsudskiego lepiej się wsłuchać w śmiech naszych dzieci niż w narzekania i kwasy 35
  • Giełda i wektory 5 sty 2003 Hossa Świat Prodi zredukuje Kalinowskiego? Komisja Europejska wezwała do szerszego otwarcia w światowym handlu produktami rolnymi, ograniczenia dotacji eksportowych i wprowadzenia nowych koncesji wobec krajów rozwijających się.... 36
  • Urwanie głowy 5 sty 2003 Problemem roku 2003 nie jest - jak uważa wielu komentatorów - niskie tempo wzrostu gospodarczego. 38
  • Dyktator z Woronicza 5 sty 2003 Zaniżając ceny reklam, TVP zabija prywatne media 42
  • Dezinflacja i dezinformacja 5 sty 2003 Nie mamy deflacji, mamy cudownie niską inflację! 48
  • Kopenhaga 5 sty 2003 Już przygotowanie się do wejścia do strefy euro może przyspieszyć nasz rozwój 50
  • Mrzonki i życzenia 5 sty 2003 W nowym roku życzmy sobie jak najszybszego odejścia od socjalistycznych iluzji 51
  • Supersam 5 sty 2003 Romantyczna uwodzicielka Kobieta w bieliźnie "Atlantic Elite" ma - według projektantów firmy Atlantic - czarować i kokietować. Uwodzicielski efekt pozwalają osiągnąć odpinane ramiączka biustonoszy oraz romantyczne... 52
  • Uśmiech na sprzedaż 5 sty 2003 Kryzys zmusił Polaków do częstszego 54
  • Paparazzi show 5 sty 2003 200 tysięcy dolarów można dostać za zdjęcie gwiazdy w nietypowej sytuacji 58
  • Nieostre zdjęcia 5 sty 2003 Zawód paparazzi w Polsce się nie przyjął 58
  • Cafe Wprost 5 sty 2003 Spotkanie z PAWŁEM JANASEM, selekcjonerem piłkarskiej reprezentacji Polski 61
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Kolacja z wampirem 5 sty 2003 Drogi Robercie! Prawda, Że pierogi z kaszankĄ zakrawają na kulinarną perwersję? A już zwłaszcza na stole wytwornej restauracji! I wcale nie brzmi dobrze, trochę jak "rosół z ziemniakami" albo nawet "pączki z... 62
  • Ciekawe życie 5 sty 2003 Książki i ludzie, ogniwa w łańcuchu przemian, tworzą historię naszego życia wewnętrznego 63
  • Kanibal z Bundeswehry 5 sty 2003 Armin M. zabił i zjadł partnera na jego życzenie 64
  • 5 stycznia 2003 5 sty 2003 Uroki Kazimierza www.kazimierz.com W witrynie poświęconej krakowskiemu Kazimierzowi znajdziemy informacje o zabytkach (m.in. o słynnej Synagodze Wysokiej) i ludziach, którzy tu niegdyś żyli (mieszkańcami Kazimierza byli m.in. Esterka,... 66
  • Wieczorki zapoznawcze 5 sty 2003 Nie wystarczy troska o dopłaty do mleka i o wpływy do budżetu. Trzeba będzie się zatroszczyć o własne marzenia i ambicje 67
  • Wszystkie stany Szkocji 5 sty 2003 Osiemnastowieczni Szkoci stali się wzorem modernizacji Starego Kontynentu 68
  • Know-how 5 sty 2003 Prąd z wodoru Jeden z pierwszych na świecie wodorowych systemów zasilania opracowano na Politechnice Warszawskiej. Inżynierowie z Instytutu Elektroenergetyki pod kierunkiem prof. Antoniego Dmowskiego skonstruowali tzw. ogniwo paliwowe... 71
  • Drugi akt stworzenia 5 sty 2003 Największe spodziewane sensacje naukowe 2003 roku 72
  • Morfeusz na drodze 5 sty 2003 Milion wypadków rocznie powodują w USA śpiący kierowcy 78
  • Mózg na talerzu 5 sty 2003 Jak jeść z głową 80
  • Bez granic 5 sty 2003 Sanktuarium WTC Amerykanie chcą zapełnić lukę po wieżach World Trade Center. Nowe budowle mają olśniewać rozmachem, udowadaniając wrogom wolnego świata, że nie da się zniszczyć jego ducha. Do konkursu stanęli najwięksi... 82
  • Chłop ze złotym zębem 5 sty 2003 Face lifting III RP za 150 mln dolarów rocznie to wyrzucanie pieniędzy w błoto 84
  • Nago, ale w muszce 5 sty 2003 Rozmowa z WALLYM OLINSEM,światowej sławy kreatorem marek 86
  • Imperium dobra 5 sty 2003 Stany Zjednoczone powinny przewodzić, ale nie dominować w dzisiejszym świecie 89
  • Strusia polityka 5 sty 2003 Saddam robi z nas idiotów! 90
  • Licencja na zabijanie 5 sty 2003 Na kogo polują agenci CIA? 92
  • Nowy rok bieży 5 sty 2003 "Żaden młody człowiek nie wierzy, że kiedyś umrze" Vaclav Havel 95
  • Menu 5 sty 2003 Polska Olbiński na fali Syndrom van Gogha, czyli pośmiertna sława, nie dotyczy Rafała Olbińskiego, jednego z największych polskich grafików i malarzy. Ceny jego plakatów i obrazów sięgają w Nowym Jorku kilkudziesięciu... 96
  • Czeski film 5 sty 2003 Czego możemy się nauczyć od naszych południowych sąsiadów? 100
  • Kino Tomasza Raczka 5 sty 2003 Śnięty Mikołaj 2 - *** Reżyseria: Michael Lembeck W rolach głównych:Tim Allen, Judge Reinhold, Wendy Crewson, Elizabeth Mitchell USA 2002 Scott Calvin, pełniący od ośmiu lat rolę świętego Mikołaja, dowiaduje się, że... 103
  • Bar Kiepskich 5 sty 2003 10 lat telewizji Polsat 104
  • Płyty 2002 Kuby Wojewódzkiego 5 sty 2003 RED HOT CHILI PEPPERS By The Way Tych młodzieńców przedstawiać nie trzeba. Obłęd i szaleństwo w modelowym wydaniu. Muzyczni chuligani spod znaku pieprznego funku-punku. Milionerzy w nakładach płyt i honorariach nie wyrastają z... 105
  • Pokój emocji i desperacji 5 sty 2003 "Pokój syna" Nanni Morettiego to poruszający dramat rodzinny opowiedziany w konwencji serialu telewizyjnego 106
  • Zaświadcza się 5 sty 2003 Opublikowany ostatnio raport OECD o polskiej szkole nie zostawia na niej suchej nitki. Główny wniosek jest taki, że nasza szkoła wprawdzie nie uczy, ale za to stawia surowe wymagania, a ponadto panuje w niej surowa dyscyplina. 108
  • Karp na diecie 5 sty 2003 Jedzcie dorsze, gówno gorsze" - tak społeczeństwo po wojnie reklamowało owoce naszego morza, chociaż jednocześnie akceptowało śledzie jako symbol narodowej zagrychy. 108
  • Organ Ludu 5 sty 2003 Od 2003 r. na wieki z bratnią UE Kaszanka dla wszystkich! TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 14 (14) Rok wyd. 1 WARSZAWA, poniedziałek 30 grudnia 2002 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Przemówienie noworoczne I sekr. Partii i... 109
  • Mikołaj jest czerwony 5 sty 2003 Skoro Mikołaj może być zielony, a tenisista ubrany na czarno, to znaczy, że tysiącletni porządek w świecie kolorów już nie istnieje 110

ZKDP - Nakład kontrolowany