Dezinflacja i dezinformacja

Dezinflacja i dezinformacja

Nie mamy deflacji, mamy cudownie niską inflację!
Ledwo uciekliśmy od galopującej inflacji, a już rozlega się płacz, że mamy deflację. To nieprawda! Nie potrafimy się cieszyć, że pod względem wskaźnika wzrostu cen osiągnęliśmy poziom cywilizowanych państw.

Deflacja?
Ci, którzy lubią narzekać, twierdzą, że w Polsce jest deflacja, opisują jej prawdopodobne negatywne skutki i lamentują. Tymczasem żadnej deflacji w Polsce nie ma. O deflacji mówi się wtedy, kiedy tzw. średnioroczny wskaźnik zmian cen (stosunek przeciętnych cen w roku do przeciętnych cen w roku poprzednim) jest ujemny. W Polsce w roku 2002 ten wskaźnik wyniesie około 2 proc. Niedużo, ale do deflacji jeszcze daleko.
Faktem jest natomiast spadek inflacji, czyli dezinflacja (ceny dalej rosną, tyle że wolniej). Świadczy o tym zmniejszanie się dwunastomiesięcznego wskaźnika cen (stosunku cen w konkretnym miesiącu do cen sprzed dwunastu miesięcy). Ten wskaźnik w listopadzie wyniósł 0,9 proc. i rzeczywiście jest mniejszy niż w październiku (1,1 proc), wrześniu (1,3 proc.) czy sierpniu (1,2 proc. ).
Dezinflacja to jednak, powtarzam, nie deflacja. Ma zupełnie inne, znacznie mniej niebezpieczne konsekwencje i wcale nie musi się przerodzić w deflację. Znacznie częściej oznacza po prostu ustabilizowanie inflacji na niskim poziomie. A niska inflacja w długim okresie jest dla gospodarki korzystna - skłania do oszczędności i akumulacji kapitału, stymuluje inwestycje i redukuje ryzyko.


Druga Japonia?
Deflacji jeszcze nie ma, ale jeśli proces dezinflacyjny będzie trwał, w końcu do niej doprowadzi. Trzeba podjąć działania zaradcze - powiadają niektórzy ekonomiści. Taki pogląd zawsze będzie miał zwolenników, bo owe działania sprowadzają się do powiększenia ilości pieniądza w obiegu, a to tworzy sytua-cję korzystną dla niektórych grup. Przede wszystkim dla producentów, którzy nie radzą sobie na rynku i łudzą się, że przy większej emisji potrafią zwiększyć sprzedaż, ale także dla Ministerstwa Finansów, bo wyższa inflacja oznacza jego większe dochody. To, że "ktoś" na antydeflacyjnej polityce mógłby szybko zarobić, nie oznacza jednak, że zarobi cała gospodarka.
Zmiany cen mogą mieć trzy przyczyny: popytowe, kosztowe i administracyjne. Jeśli popyt spada, sprzedawcy obniżają ceny, co na ogół wystarcza, by popyt wzrósł i sytuacja się ustabilizowała. Bywa jednak i tak - jest to tzw. pułapka płynności - że na obniżkę cen i wzrost siły nabywczej pieniądza ludzie reagują powiększaniem oszczędności (bo opłaca się gromadzić to, co jest wartościowe), a ponieważ brakuje chętnych do zaciągania kredytów, popyt dalej maleje (to właśnie jest ta szkodliwa konsekwencja deflacji i tak - mniej więcej - rozwija się sytuacja w Japonii). Takie zjawisko w Polsce nie występuje! Popyt konsumpcyjny rośnie w przyzwoitym tempie 3 proc. rocznie. Wartość inwestycji wprawdzie jeszcze spada, ale coraz wolniej, a za oknami widać już nadlatujący offset związany z zakupem samolotów dla lotnictwa wojskowego i inwestycje zagraniczne związane z naszym wejście do unii. Sumując, nie widać popytowego zagrożenia, które mogłoby spowodować dalszy spadek cen, i "budowania drugiej Japonii" (choć w jednym do Japonii jesteśmy podobni - w nadmiernym zaangażowaniu państwa w gospodarkę i w hamowaniu jej naturalnego rozwoju).
Głównymi przyczynami polskiej dezinflacji są na razie czynniki kosztowe. Wiążą się one z dwoma korzystnymi zjawiskami: tanią ropą i kolejnymi urodzajami, dzięki którym żywność jest tania (obniżka akcyzy na alkohol, czyli czynnik administracyjny, też swoje dołożyła). Wskaźnik inflacji bazowej netto (tj. po wyłączeniu cen żywności i paliw) wyniósł w październiku 2,3 proc. i był wyższy od inflacji o 1,2 punktu procentowego. Można więc powiedzieć, że gdyby nie niskie ceny ropy i jedzenia, dwunastomiesięczna inflacja wyniosłaby ponad 2 proc., a inflacja średnioroczna - 3 proc. A to już nie jest nic szokującego, lecz europejski standard właściwy krajom o cywilizowanej gospodarce.

Nawrót inflacji?
Niektórzy ekonomiści bardziej niż deflacji obawiają się tzw. odbicia inflacyjnego. Ich obaw nie można lekceważyć. Nie wiadomo, co się wydarzy w Iraku i jak na ewentualną wojnę zareaguje rynek ropy (wiadomo, że wzrostem cen; nie wiadomo jednak jak dużym). Na przednówku zapasy żywności powoli się wyczerpią i jej ceny pójdą w górę. Jaką korektę przyniosą przyszłoroczne zbiory, trudno zgadnąć. Jeśli jeszcze weźmiemy pod uwagę spodziewane ożywienie popytu inwestycyjnego, z dezinflacją będziemy się mogli pożegnać.
Ile zatem wyniesie inflacja w przyszłym roku? Jeden Pan Bóg wie! Ponieważ jednak Pana Boga zapytać trudno, zapytajmy Grzegorza Kołodkę. W uzasadnieniu projektu ustawy bud-żetowej na 2003 r. zapisano, że inflacja średnioroczna wyniesie w przyszłym roku 2,3 proc. I brzmi to prawdopodobnie.
Okładka tygodnika WPROST: 1/2003
Więcej możesz przeczytać w 1/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2003 (1049)

  • 2003! 5 sty 2003 O roku 2003 dla Wprost: Leszek Balcerowicz, Bill Clinton, Jan Winiecki i James Woolsey (b. dyrektor CIA). Co wydarzy się w Polsce w ostatnim roku przed akcesją do Unii Europejskiej? Co zmieni? Czy słaby wzrost gospodarczy to rezultat, czy przyczyna problemów Europy i świata?... 1
  • Stwórz się! 5 sty 2003 Tuż za granicą zachodniej cywilizacji rozpościera się kraj pogrążony w gospodarczym i politycznym chaosie. 3
  • Peryskop 5 sty 2003 Wszystkie drzwi wiodą do Sejmu 107 funkcjonariuszy straży marszałkowskiej wspieranych przez grupę pirotechników z BOR nie jest w stanie uchronić posłów przed niepożądanymi gośćmi. Do parlamentu prowadzi kilkanaście... 8
  • Barometr wprost 5 sty 2003 Pesymistyczni optymiści 8
  • Dossier 5 sty 2003 ANDRZEJ LEPPER przewodniczący Samoobrony "Pan przywiózł z Kopenhagi millerowskie euro dla prezydenta Kwaśniewskiego, 50 euro pan mu wręczył. Czy za tyle kazał panu prezydent sprzedać Polskę i Polaków?" W Sejmie do... 9
  • 5 stycznia 2003 5 sty 2003 Kilka dni przed terminem (ach, to zamiłowanie do przekraczania planów!) państwo Aleksandra i Leszek Millerowie podjęli na wieczerzy wigilijnej Gerharda Schrödera i Güntera Verheugena. Była choinka, prezenty, a na stole - jak w... 10
  • 5 stycznia 2003 5 sty 2003 Prawicowe sieroty po AWS skrzyknęły się jeszcze raz i wespół poparły Europę. Kogóż tam nie było! I premier Buzek, i Krzysztof Piesiewicz, a nawet Andrzej Anusz. Notowania unii w Polsce natychmiast poprawiły się o 0,000004... 11
  • O prowadzeniu w trzeźwości 5 sty 2003   Cztery i pół procent alkoholu w paliwie! Że prezydent się waha, ja się wcale nie dziwię, bo już słyszę rozmowę całkiem prawdopodobną: - Proszę biopaliwo. - Zmieszać? - Nie, nie. Osobno. 12
  • Playback 5 sty 2003 12
  • Scenariusz "Wprost" 5 sty 2003 KGB zatrzymało polskiego obywatela Tadeusza S., oskarżając go o próbę wręczenia łapówki pogranicznikom. 12
  • Fotoplastykon 5 sty 2003 14
  • Poczta 5 sty 2003 Skazani na siebie W numerze 50. tygodnika "Wprost" przeczytaliśmy dwa różne artykuły dwóch członków izraelskiej partii pracy ("Skazani na siebie", "Dawid i Goliat przy murze" nr 50). Jednym z... 16
  • Kadry 5 sty 2003 17
  • Unia negocjatorów 5 sty 2003 W Unii Europejskiej nie ma przyjaźni, jest tylko gra interesów 18
  • Bomba w teczce 5 sty 2003 Kto się boi Instytutu Pamięci Narodowej? 24
  • Szok przyszłości 5 sty 2003 Dziesięć dylematów XXI wieku 26
  • Ryby na lekarstwo 5 sty 2003 Połowa ryb morskich łowionych w 2020 r. będzie pochodziła z hodowli 28
  • Rzeczpospolita Góralska 5 sty 2003 Czy górale to Polacy? 30
  • Zimowe uderzenie 5 sty 2003 Ostra zima może nas kosztować dodatkowe pięć miliardów złotych 34
  • Śledziennicy 5 sty 2003 Stosownie do apelu Piłsudskiego lepiej się wsłuchać w śmiech naszych dzieci niż w narzekania i kwasy 35
  • Giełda i wektory 5 sty 2003 Hossa Świat Prodi zredukuje Kalinowskiego? Komisja Europejska wezwała do szerszego otwarcia w światowym handlu produktami rolnymi, ograniczenia dotacji eksportowych i wprowadzenia nowych koncesji wobec krajów rozwijających się.... 36
  • Urwanie głowy 5 sty 2003 Problemem roku 2003 nie jest - jak uważa wielu komentatorów - niskie tempo wzrostu gospodarczego. 38
  • Dyktator z Woronicza 5 sty 2003 Zaniżając ceny reklam, TVP zabija prywatne media 42
  • Dezinflacja i dezinformacja 5 sty 2003 Nie mamy deflacji, mamy cudownie niską inflację! 48
  • Kopenhaga 5 sty 2003 Już przygotowanie się do wejścia do strefy euro może przyspieszyć nasz rozwój 50
  • Mrzonki i życzenia 5 sty 2003 W nowym roku życzmy sobie jak najszybszego odejścia od socjalistycznych iluzji 51
  • Supersam 5 sty 2003 Romantyczna uwodzicielka Kobieta w bieliźnie "Atlantic Elite" ma - według projektantów firmy Atlantic - czarować i kokietować. Uwodzicielski efekt pozwalają osiągnąć odpinane ramiączka biustonoszy oraz romantyczne... 52
  • Uśmiech na sprzedaż 5 sty 2003 Kryzys zmusił Polaków do częstszego 54
  • Paparazzi show 5 sty 2003 200 tysięcy dolarów można dostać za zdjęcie gwiazdy w nietypowej sytuacji 58
  • Nieostre zdjęcia 5 sty 2003 Zawód paparazzi w Polsce się nie przyjął 58
  • Cafe Wprost 5 sty 2003 Spotkanie z PAWŁEM JANASEM, selekcjonerem piłkarskiej reprezentacji Polski 61
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Kolacja z wampirem 5 sty 2003 Drogi Robercie! Prawda, Że pierogi z kaszankĄ zakrawają na kulinarną perwersję? A już zwłaszcza na stole wytwornej restauracji! I wcale nie brzmi dobrze, trochę jak "rosół z ziemniakami" albo nawet "pączki z... 62
  • Ciekawe życie 5 sty 2003 Książki i ludzie, ogniwa w łańcuchu przemian, tworzą historię naszego życia wewnętrznego 63
  • Kanibal z Bundeswehry 5 sty 2003 Armin M. zabił i zjadł partnera na jego życzenie 64
  • 5 stycznia 2003 5 sty 2003 Uroki Kazimierza www.kazimierz.com W witrynie poświęconej krakowskiemu Kazimierzowi znajdziemy informacje o zabytkach (m.in. o słynnej Synagodze Wysokiej) i ludziach, którzy tu niegdyś żyli (mieszkańcami Kazimierza byli m.in. Esterka,... 66
  • Wieczorki zapoznawcze 5 sty 2003 Nie wystarczy troska o dopłaty do mleka i o wpływy do budżetu. Trzeba będzie się zatroszczyć o własne marzenia i ambicje 67
  • Wszystkie stany Szkocji 5 sty 2003 Osiemnastowieczni Szkoci stali się wzorem modernizacji Starego Kontynentu 68
  • Know-how 5 sty 2003 Prąd z wodoru Jeden z pierwszych na świecie wodorowych systemów zasilania opracowano na Politechnice Warszawskiej. Inżynierowie z Instytutu Elektroenergetyki pod kierunkiem prof. Antoniego Dmowskiego skonstruowali tzw. ogniwo paliwowe... 71
  • Drugi akt stworzenia 5 sty 2003 Największe spodziewane sensacje naukowe 2003 roku 72
  • Morfeusz na drodze 5 sty 2003 Milion wypadków rocznie powodują w USA śpiący kierowcy 78
  • Mózg na talerzu 5 sty 2003 Jak jeść z głową 80
  • Bez granic 5 sty 2003 Sanktuarium WTC Amerykanie chcą zapełnić lukę po wieżach World Trade Center. Nowe budowle mają olśniewać rozmachem, udowadaniając wrogom wolnego świata, że nie da się zniszczyć jego ducha. Do konkursu stanęli najwięksi... 82
  • Chłop ze złotym zębem 5 sty 2003 Face lifting III RP za 150 mln dolarów rocznie to wyrzucanie pieniędzy w błoto 84
  • Nago, ale w muszce 5 sty 2003 Rozmowa z WALLYM OLINSEM,światowej sławy kreatorem marek 86
  • Imperium dobra 5 sty 2003 Stany Zjednoczone powinny przewodzić, ale nie dominować w dzisiejszym świecie 89
  • Strusia polityka 5 sty 2003 Saddam robi z nas idiotów! 90
  • Licencja na zabijanie 5 sty 2003 Na kogo polują agenci CIA? 92
  • Nowy rok bieży 5 sty 2003 "Żaden młody człowiek nie wierzy, że kiedyś umrze" Vaclav Havel 95
  • Menu 5 sty 2003 Polska Olbiński na fali Syndrom van Gogha, czyli pośmiertna sława, nie dotyczy Rafała Olbińskiego, jednego z największych polskich grafików i malarzy. Ceny jego plakatów i obrazów sięgają w Nowym Jorku kilkudziesięciu... 96
  • Czeski film 5 sty 2003 Czego możemy się nauczyć od naszych południowych sąsiadów? 100
  • Kino Tomasza Raczka 5 sty 2003 Śnięty Mikołaj 2 - *** Reżyseria: Michael Lembeck W rolach głównych:Tim Allen, Judge Reinhold, Wendy Crewson, Elizabeth Mitchell USA 2002 Scott Calvin, pełniący od ośmiu lat rolę świętego Mikołaja, dowiaduje się, że... 103
  • Bar Kiepskich 5 sty 2003 10 lat telewizji Polsat 104
  • Płyty 2002 Kuby Wojewódzkiego 5 sty 2003 RED HOT CHILI PEPPERS By The Way Tych młodzieńców przedstawiać nie trzeba. Obłęd i szaleństwo w modelowym wydaniu. Muzyczni chuligani spod znaku pieprznego funku-punku. Milionerzy w nakładach płyt i honorariach nie wyrastają z... 105
  • Pokój emocji i desperacji 5 sty 2003 "Pokój syna" Nanni Morettiego to poruszający dramat rodzinny opowiedziany w konwencji serialu telewizyjnego 106
  • Zaświadcza się 5 sty 2003 Opublikowany ostatnio raport OECD o polskiej szkole nie zostawia na niej suchej nitki. Główny wniosek jest taki, że nasza szkoła wprawdzie nie uczy, ale za to stawia surowe wymagania, a ponadto panuje w niej surowa dyscyplina. 108
  • Karp na diecie 5 sty 2003 Jedzcie dorsze, gówno gorsze" - tak społeczeństwo po wojnie reklamowało owoce naszego morza, chociaż jednocześnie akceptowało śledzie jako symbol narodowej zagrychy. 108
  • Organ Ludu 5 sty 2003 Od 2003 r. na wieki z bratnią UE Kaszanka dla wszystkich! TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 14 (14) Rok wyd. 1 WARSZAWA, poniedziałek 30 grudnia 2002 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Przemówienie noworoczne I sekr. Partii i... 109
  • Mikołaj jest czerwony 5 sty 2003 Skoro Mikołaj może być zielony, a tenisista ubrany na czarno, to znaczy, że tysiącletni porządek w świecie kolorów już nie istnieje 110

ZKDP - Nakład kontrolowany