Ręka na stopach

Ręka na stopach

Wzrost inflacji zdusi inwestycje Podniesienie stóp procentowych przez bank centralny w reakcji na wzrost inflacji może "schłodzić" gospodarkę i zdusić inwestycje - straszą niektórzy polscy ekonomiści. To bardzo kontrowersyjna teza. Istotniejsze jest, aby do podniesienia poziomu inflacji w ogóle nie dopuścić. W Szwecji w latach 1988-1990 na zwiększenie się inflacji bank centralny zareagował dopiero po roku. Efekt? Inflacja zdusiła wzrost inwestycji: w ciągu nieco ponad trzech lat spadły one o mniej więcej 40 proc. Szwedzi wykaraskali się z inwestycyjnej zapaści dopiero po siedmiu latach.
Szum inflacyjny
Jakie są główne mechanizmy oddziaływania inflacji na inwestycje? Inflacja może się przyczynić do podejmowania błędnych decyzji przez przedsiębiorców, bo zaburza relację cen poszczególnych towarów i usług. Ceny jednych dóbr rosną szybciej, a innych - wolniej. W rezultacie przestają w pełni odzwierciedlać rzeczywistą wartość, jaką konsumenci przypisują poszczególnym towarom i usługom. Uzyskanie nie zafałszowanej informacji o rzeczywistych preferencjach konsumentów staje się droższe. Przedsiębiorcy muszą poświęcić więcej czasu na zdobycie informacji o tym, jak kształtują się ceny sprzedawanych przez nich towarów lub usług w porównaniu do cen innych dóbr. Niektórzy z nich mogą myśleć, że wzrost cen - w rzeczywistości spowodowany inflacją - odzwierciedla zwiększenie zapotrzebowania na wytwarzane przez nich dobra, a więc - że będą mogli za pieniądze uzyskane ze sprzedaży kupić więcej innych towarów lub usług. Jeżeli zmyleni przez inflację zaciągną kredyt na inwestycje, aby zwiększyć produkcję, mogą się znaleźć w prawdziwych opałach. Inni przedsiębiorcy, którzy mogliby rozwinąć produkcję i zwiększyć zatrudnienie, bo na dostarczane przez nich towary lub usługi rzeczywiście wzrosło zapotrzebowanie, będą mieli problemy z otrzymaniem kredytu. Banki nie mogą bowiem udzielić kredytów na sumę większą niż ulokowane w nich oszczędności.
Część przedsiębiorców nie decyduje się na inwestycje, jeżeli nie ma pewności, że dodatkowa produkcja znajdzie odbiorców. Taką pewność dają im długoterminowe kontrakty. Ale gdy przychodzi inflacja, skraca się przeciętny okres obowiązywania umów. Kiedy nie sposób przewidzieć, ile będzie można nabyć dóbr za daną sumę pieniędzy, mało kto decyduje się wiązać umową na długo.
Ten wynikający z niestabilności cen spadek wielkości inwestycji jest tym większy, im większa jest swoboda przepływu kapitału. Przedsiębiorcy mają większe możliwości chronienia swoich pieniędzy - mogą przenosić produkcję do krajów, gdzie rząd bardziej dba o wartość pieniądza.

Zabójcze odsetki
Inflacja może spowodować powstanie problemów finansowych w przedsiębiorstwach, które zdecydowały się na podjęcie inwestycji ze względu na tani kredyt uzyskany przy stabilnych cenach. Jeżeli odsuwanie w czasie podwyżek stóp procentowych doprowadziłoby do wzrostu inflacji, kalkulacje kosztu kredytu, przygotowane z założeniem utrzymania stabilności cen, mogłyby się okazać zaniżone. Można to zobrazować prostym przykładem: załóżmy, że bank ustala oprocentowanie kredytu na poziomie zapewniającym mu realny dochód, czyli po odjęciu inflacji - w wysokości 5 proc. Bank, mając świadomość, że od podjęcia inwestycji przez przedsiębiorcę do rozpoczęcia produkcji musi upłynąć pewien czas, w pierwszych dwóch latach wymaga od kredytobiorcy spłaty jedynie odsetek. Jeżeli w pierwszym roku ceny będą stabilne, nominalne oprocentowanie kredytu będzie równe oprocentowaniu realnemu i wyniesie 5 proc. Wartość odsetek, jaka trafi do banku po roku od przyznania kredytu, będzie równa realnemu dochodowi, którego oczekiwał bank za udzielenie kredytu. Jeżeli ceny zaczną rosnąć i inflacja wyniesie na przykład 5 proc. w skali roku, wtedy nominalne oprocentowanie kredytu wzrośnie do 10 proc. Po kolejnym roku do banku trafią odsetki w takiej wysokości. Około połowy z nich będzie stanowić wynagrodzenie banku za przyznanie kredytu, a reszta będzie rekompensatą za wynikający z inflacji realny spadek wartości udzielonego kredytu. Przedsiębiorca, mimo że jego inwestycja nie przynosi jeszcze dochodów, w drugim roku będzie musiał zapłacić bankowi nie tylko 5 proc. odsetek za przyznanie kredytu, ale niejako przedterminowo zwrócić 5 proc. wartości kapitału kredytu. W tej sytuacji będzie zmuszony do zaciągnięcia kolejnego krótkoterminowego kredytu na pokrycie niedoboru. Dla tych, którym by się to nie powiodło, towarzysząca wzrostowi inflacji podwyżka nominalnych stóp procentowych mogłaby oznaczać niewypłacalność.
Bank centralny musi zatem trzymać rękę na pulsie gospodarki, a raczej na... stopach.
Okładka tygodnika WPROST: 31/2004
Więcej możesz przeczytać w 31/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • aleksander.jeziorski@gmail.com   IP
    Dlatego warto inwestować w biznesy odporne na inflację - takie gdzie zysk rośnie wraz z inflacją, a mam na myśli oczywiście energię odnawialną.
    Skoro energia z roku na rok drożeje, w jej cenie zawierana jest inflacja, to czy nie najrozsądniej być jej producentem i ją sprzedawać? :)

    Spis treści tygodnika Wprost nr 31/2004 (1131)

    • Wprost od czytelników 1 sie 2004 Fenomen Czech Z dużym zainteresowaniem przeczytałem artykuł "Fenomen Czech" (nr 28) oraz teksty do niego nawiązujące, które dotyczyły Republiki Czeskiej, jej historii, kultury i gospodarki. Przyznaję, że czytałem je z... 3
    • Na stronie - Kły IV Rzeszy 1 sie 2004 Steinbach wyceniła w historycznej skali złote zęby zgładzonych w Oświęcimiu Miłujący pokój naród niemiecki wybrał w 1933 r. malarza pokojowego na kanclerza. Potem autor "Mein Kampf" zmusił pacyfistów znad Łaby do utopienia połowy Europy we krwi. Następnie Bogu ducha winnych... 3
    • Skaner 1 sie 2004 Chochlik w mózgu Gdy amerykański Kongres w ubiegłym tygodniu specjalną rezolucją upamiętnił 60. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego, agencja fotograficzna obsługująca to wydarzenie pod zdjęciami napisała, że obrady... 6
    • Dossier 1 sie 2004 JAN MARIA ROKITA lider PO Polityki tak się nie prowadzi, że ktoś na nas pluje, a udajemy, że kropi deszczyk" "Gazeta Wyborcza" ROBERT KORZENIOWSKI mistrz olimpijski i świata w chodzie Moi młodsi koledzy zwracają się do mnie... 7
    • Sawka 1 sie 2004 8
    • Kadry 1 sie 2004 9
    • Licznik 1 sie 2004 0 Polaków spacerowało po Księżycu 1 najsłynniejszy krok ludzkości to krok Neila Armstronga 2,2 godziny trwał najkrótszy spacer po powierzchni Księżyca 12 astronautów postawiło stopę na Księżycu 22 godziny trwał... 9
    • Playback 1 sie 2004 11
    • M&M 1 sie 2004  DIALOG W DAWNEJ MOWIE Radził się echa premier z upartem obliczem: - Na czem spełzną protesty w związku z Ananiczem? Odrzekło w dawnej mowie echo: - A na niczem! 11
    • Poczta 1 sie 2004 Wroga przyjażń Z winy redakcji w artykule Stefana Bratkowskiego "Wroga przyjaźń" (nr 30) powstała zbitka, z której wynikało, że Gdańsk, Szczecin i Kołobrzeg nie zostały podczas wojny zniszczone. Było dokładnie... 11
    • Nałęcz - Sukces Hübner 1 sie 2004 Starzy członkowie unii jeszcze nieraz będą usiłowali przeciągnąć kołdrę na swoją stronę Ulubionym zarzutem przeciwników Unii Europejskiej jest uznawanie jej za uniwersalistycznego potwora karmiącego się � niczym smok dziewicami � interesami narodowymi... 12
    • Ryba po polsku - Zwycięstwo moralne Chrystusa 1 sie 2004 Nikolski ma ustalić, co będzie w roku 2012. Ja wiem, czego wtedy nie będzie: Nikolskiego, rządu Belki, a nawet SLD Więc cóż jest prawda?! - zawołał patetycznie Poncjusz Piłat i poszedł umyć ręce. Dziś powołałby komisję śledczą w celu ustalenia prawdy. W skład takiej komisji... 13
    • Z życia koalicji 1 sie 2004 SLD kłamie! Rzecznik tej partii zapowiedział wyjazdowe posiedzenie klubu sojuszu. Wyjadą postkomuniści aż do Miedzeszyna. A to nie żaden wojaż, tylko drobny skok na przedmieście Warszawy, więc nie ma co szpanować. Ale się nie gniewamy i... 14
    • Z życia opozycji 1 sie 2004 Moralnym obowiązkiem polskich posłów w Parlamencie Europejskim było głosowanie po linii narodowej, na Profesora - oznajmili nadwiślańscy intelektualiści. I lekcje odrobili wszyscy (swoją drogą, jaki to uroczy widok: Rysio Czarnecki... 15
    • Fotoplastykon 1 sie 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 16
    • Zwyciężyli 1 sie 2004 Powstańcy przegrali bitwę o Warszawę, ale wygrali wojnę o Polskę Kto panuje nad teraźniejszością, ten ma również władzę nad przeszłością. To zdanie George'a Orwella z antyutopii "Rok 1984" jest wynikiem wnikliwej obserwacji komunistycznej rzeczywistości. Wydarzenia niewygodne... 18
    • Chwała niezwyciężonym 1 sie 2004 Rwaliśmy się do powstania i jesteśmy z niego dumni - wspominają warszawscy powstańcy Od lewej: DANUTA SARNECKA-STEFANOWICZ - pseudonim Magdalena; OLGIERD BUDREWICZ - Konrad; ANDRZEJ STEFANOWICZ - Józef; STANISŁAW BONTEMPS - Boruta; WACŁAW GLUTH-NOWOWIEJSKI - Wacek; Po pięciu... 20
    • Muzeum wnuków 1 sie 2004 Cudzoziemcy przestaną wreszcie mylić powstanie warszawskie z powstaniem w getcie Tabliczki są przeznaczone do Muzeum Powstania Warszawskiego, którego nie ma, ale które na pewno będzie". Pożółkła kartka tej treści była dołączona do niewielkiej paczki z dwiema drewnianymi... 24
    • Powstanie cichociemnych 1 sie 2004 112 cichociemnych zgładzili hitlerowcy, dziewięciu - władze PRL Podpalcie Europę!" - miał nakazać dowódcom osławionych polskich cichociemnych, elicie elit wśród pierwszych komandosów Starego Kontynentu, Winston Churchill. W sierpniu 1944 r. cichociemni byli już obecni w... 26
    • Hipis z konserwy 1 sie 2004 Owsiak próbuje ożywić trupa, czyli atmosferę anarchii, wolnej miłości i nieodpowiedzialności Jerzy Owsiak to polski John Slyth Pemberton. Owsiak, podobnie jak słynny aptekarz z Atlanty, który stworzył recepturę coca-coli, całe dorosłe życie opracowywał i testował jeden patent... 30
    • Polak na księżycu 1 sie 2004 Dobrej nauki nie zastąpią innowacje na zamówienie, takie jak sławna żyroskopowa hulajnoga Ginger Nawet z Księżyca polska rzeczywistość wygląda dziwnie. 31 lipca będzie można obejrzeć dodatkową pełnię Księżyca, zwaną niebieskim Księżycem. W poświacie niebieskiego Księżyca... 34
    • Giełda 1 sie 2004 Hossa Świat Gates płaci 75 mld USD dywidendy wypłaci swoim akcjonariuszom w ciągu czterech najbliższych lat Microsoft. Jest to największy zwrot kapitału, jakiego kiedykolwiek dokonała jakakolwiek firma. Microsoft podjął decyzję o... 36
    • Tabliczka odejmowania 1 sie 2004 Obdzierając ze skóry najzamożniejszych, skazujemy się na równość w nędzy Steven Forbes ocenia, że tylko 10 proc. osób, które znalazły się na liście najbogatszych Amerykanów magazynu "Forbes", odczuwa z tego powodu dyskomfort. Dla pozostałych bogactwo to powód do dumy. Dumnych... 38
    • Ręka na stopach 1 sie 2004 Wzrost inflacji zdusi inwestycje Podniesienie stóp procentowych przez bank centralny w reakcji na wzrost inflacji może "schłodzić" gospodarkę i zdusić inwestycje - straszą niektórzy polscy ekonomiści. To bardzo kontrowersyjna teza. Istotniejsze jest, aby do podniesienia... 42
    • Conan republikanin 1 sie 2004 Arnold Schwarzenegger chce być prezydentem USA Miliard dolarów na plusie zamiast 15 mld USD deficytu w stanowym budżecie! - to efekt dziewięciu miesięcy rządów Arnolda Schwarzeneggera w Kalifornii. Dzięki liberalnej polityce słynnego hollywoodzkiego aktora Kalifornia wkrótce... 44
    • Ja, Ronald II 1 sie 2004 Rozerwę pajęczynę oplatającą biznes Rozmowa z ARNOLDEM SCHWARZENEGGEREM, gubernatorem Kalifornii 45
    • Mistrzostwa świata biznesu 1 sie 2004 Ranking najcenniejszych firm globu według magazynu "BusinessWeek" Cztery z pierwszych dwudziestu najcenniejszych firm świata to firmy brytyjskie - wynika z tegorocznej edycji rankingu Global 1000 magazynu "BusinessWeek". Do brytyjskich liderów należą paliwowe giganty BP i... 47
    • 2 x 2 = 4 - Nieuczciwe obietnice 1 sie 2004 Gospodarka rynkowa integruje obywateli bardziej niż "trzecia droga" Nawiązując do Boya, powiedzmy na początku, że populizm - jak "paraliż postępowy - najzacniejsze chwyta głowy". Pokusa składania mniej lub bardziej cynicznych obietnic bez pokrycia obliczonych na naiwność... 48
    • Balcerowicz wprost 1 sie 2004 Polski system socjalny podważa stabilność finansów państwa Bodźce są najpotężniejszym czynnikiem różnicującym zachowania i warunki życia społeczeństw. Prawidłowe bodźce pobudzają ludzi do porządnej i twórczej pracy, a dzięki temu przyczyniają się do dobrobytu. Bodźce... 50
    • Supersam 1 sie 2004 Czas kompetentnych Competence Original Automatic - kolejny z serii mechanicznych zegarków - pokazała na Międzynarodowych Targach w Bazylei szwajcarska firma Roamer. Nowy model wyróżnia się przede wszystkim automatycznym... 52
    • Czakram Mazury 1 sie 2004 Czy Wilczy Szaniec jest miejscem skupienia wielkiej mocy? To nie Adolf Hitler i sztabowcy Wehrmachtu pierwsi wpadli na pomysł, by z Mazur uczynić twierdzę. Na Mazurach powstało aż 700 obiektów ufortyfikowanych, ale tylko jedna trzecia z nich pochodzi z czasów II wojny... 54
    • Martha Show 1 sie 2004 Martha Stewart przegrała batalię w sądzie, ale wygrywa wojnę o serca Amerykanów Tylko Oprah Winfrey cieszy się w USA większą popularnością niż Martha Stewart. Tę popularność może jeszcze wzmocnić wtrącenie Stewart za kraty. Bo Martha, najbardziej znana Amerykanka polskiego... 58
    • Nuda nudyzmu 1 sie 2004 Zdejmowania majtek i biustonoszy nikt już nie utożsamia z wolnościowymi ideałami Normalnie wygląda się tylko nago" - powiedział kiedyś Czesław Niemen. Naturyści natychmiast okrzyknęli go swoim guru, choć muzyk nie miał z golasami nic wspólnego. Dzięki temu, że nudystów... 60
    • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Spory o przetwory 1 sie 2004 Piotrusiu! Moją dobrą mamę od kilku dni ogarnął szał. Szał cudowny, bo niezwykle pożyteczny i smaczny. Szał robienia przetworów. Moja dobra mama zawsze robiła przetwory, lecz tym razem z niezwykłym ogniem w oczach rzuciła się na owoce, by zamieniać je w soki, dżemy i... 62
    • Druga płeć - Instruktorzy nauki pływania 1 sie 2004 U nas artystyczny monolit budzi chęć, by w nim destrukcyjnie podłubać. Jeśli nawet nie zniszczyć, to opluć Albo płyniesz dalej, albo idziesz na dno - nie ma złudzeń co do swojej pozycji w show-biznesie Elizabeth Hurley, gwiazda światowych mediów, przyzwyczajona, że na jej... 63
    • Know-how 1 sie 2004 Cyfrowy szachista Aktualny cyfrowy mistrz świata w szachach nosi nazwę Junior i jest dziełem dwóch izraelskich programistów. W zakończonych niedawno zawodach komputerów okazał się lepszy od obrońcy tytułu Shreddera.... 64
    • Prorok kataklizmów 1 sie 2004 Rosyjski geofizyk przewiduje trzęsienia ziemi z dziewięciomiesięcznym wyprzedzeniem Psy zaczynają wyć, konie rozbiegają się na wszystkie strony, a ptaki niespokojnie krążą w powietrzu, gdy zbliża się trzęsienie ziemi - przekonują chińscy sejsmologowie. Niestety, mimo tych... 66
    • Pożegnanie ze skalpelem 1 sie 2004 Wątrobę można zoperować przez żołądek, a serce przez pachę Filipińscy uzdrowiciele zasłynęli z wykonywanych rzekomo gołymi rękami bezkrwawych operacji, po których nie zostają na ciele żadne blizny. Wiele osób nadal w to wierzy, choć dowiedziono, że ci uzdrowiciele -... 70
    • Kaczka wojenna 1 sie 2004 Pierwszy "niewidzialny" okręt wyszedł w morze Szwedzka marynarka przeprowadziła na Bałtyku próby pierwszego "niewidzialnego" okrętu wojennego. Korweta "Visby" powstała w stoczni Karlskrona, która w projektowaniu statków wykorzystuje technologię stealth, wcześniej zastosowaną... 72
    • Bez granic 1 sie 2004 Igrzyska elfów Czym się zajmuje Święty Mikołaj, gdy nie rozdaje prezentów? Zabiera elfy i jedzie na Międzynarodową Konwencję Mikołajów. Podczas lipcowego zjazdu w Kopenhadze 160 Mikołajów z 15 krajów... 74
    • Szkoła Busha 1 sie 2004 Obecny prezydent USA przepłynął dwa oceany Amerykanie przejawiają niechęć do polityki zagranicznej. Bierze się to ze zmysłu oszczędzania: po co nam ta polityka? Chronią nas przecież dwa wielkie oceany. Kontynent północnoamerykański praktycznie należy do nas i zajmujemy go... 76
    • Broń demokracji 1 sie 2004 Czy Stany Zjednoczone mogły liczyć na cudowną przemianę Husajna z krwiożerczego wilka w baranka? Komisja lorda Butlera przedstawiła dwa tygodnie temu raport w sprawie wykorzystania danych wywiadowczych w przededniu wojny z Irakiem. Jest to owoc najnowszego z serii dochodzeń w... 79
    • Śmierć w interesie 1 sie 2004 Pół kilograma złota oferuje dziś bin Laden za głowę Amerykanina bądź Polaka Panowie, mamy wybór: rozejść się do domów i żyć w strachu albo zacząć rozmowę o konkretach - w ten sposób w 1973 r. Henry Kissinger starał się przełamać impas w rozmowach izraelsko-egipskich. To samo... 80
    • Diabły w Darfurze 1 sie 2004 Masowe gwałty sudańscy żołnierze nazywają rozjaśnianiem czarnych dzieci 350 tys. ludzi wymordowano, a ponad milion musiało uciekać z domów w ostatnich miesiącach w sudańskiej prowincji Darfur. "To dramat porównywalny do tego, jaki przed dekadą rozegrał się w Ruandzie" - tak... 82
    • Klucz francuski - Granice Europy 1 sie 2004 Lepiej, by nieswojo poczuli się we Francji islamscy integryści niż Francuzi Brest, jak przystało na duże nowoczesne miasto francuskie, jest wyposażony m.in. w duży nowoczesny szpital. 7 marca tego roku przyjęto tam 23-letnią Leilę, ponieważ w czwartym miesiącu ciąży... 85
    • Menu 1 sie 2004 Europa Malarstwo, film 28 czerwca - 30 sierpnia, "Dali. Kultura masowa", Madryt (Hiszpania). Reprezentatywna ekspozycja dorobku genialnego szaleńca w setną rocznicę jego urodzin. Na wystawę złożyły się filmy Salvadora Dalego,... 86
    • Ostatnie kuszenie budżetu 1 sie 2004 Finansowanie kultury z publicznych pieniędzy jest tym, czym podłączanie prądu do martwej żaby Jaka jest różnica między produkcją kulturalną za pieniądze publiczne i prywatne? Za publiczne rzadko powstaje dobry produkt, za prywatne - rzadko zły. Tę różnicę można wyjaśnić na... 88
    • Rewia filmowa 1 sie 2004 Cała doba w kinie to nowy polski przepis na wakacje Gdyby ktoś mierzył stan polskiego kina liczbą festiwali filmowych, musiałby uznać, że jesteśmy supermocarstwem. W ciągu dwóch miesięcy wakacji w Polsce odbywa się dziesięć przeglądów filmowych oferujących nawet po dwieście,... 92
    • Weseli ponuracy 1 sie 2004 Literatura skandynawska bywa duszna, ale nigdy nie jest to zaduch zaścianka Listopad to taka ponura pora, jak ponura jest Norwe-gia - pisała Emily Dickinson. Słowa amerykańskiej poetki dobrze oddają obiegowe wyobrażenie Skandynawii jako ciemnej krainy zaludnionej przez... 94
    • Sława i chała 1 sie 2004 Kino Sarmaci Okrągłego Stołu Król Artur", starający się nawiązać równocześnie do tradycji klasycznego "Excalibura" i głośnego "Gladiatora", to kolejny okaz kina wykorzystujący popularność... 96
    • Ueorgan Ludu 1 sie 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 31 (96) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 26 lipca 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Dla uczczenia 22 lipca Święta Odrodzenia Prezydent oswobodził! Pamiętnego 22 lipca 1944 r. PKWN ogłosił... 97
    • Skibą w mur - Lato zmęczonych 1 sie 2004 W tym sezonie, aby być modnym i atrakcyjnym, trzeba być zmęczonym Reklamy wakacyjne pokazują nam uśmiechniętych i radosnych ludzi, którzy cieszą się z byle czego, czyli na przykład z kremu do opalania, loda na patyku czy nowej taryfy w sieci. Z każdej sekundy reklamy bije... 98

    ZKDP - Nakład kontrolowany