Kamień, który nie zabija od razu

Kamień, który nie zabija od razu

Dzięki wielkiej międzynarodowej akcji 43-letnia Iranka skazana na ukamienowanie niemal cudem uniknęła śmierci. Na razie.
Wyobraźcie sobie kobietę zakopaną w ziemi do połowy klatki piersiowej, na którą leci grad kamieni. Pomyślcie o jej dzieciach, patrzących, jak się wykrwawia, krzyczy, gdy pełni nienawiści ludzie rzucają w nią kamieniami. Wyobraźcie sobie, że ten koszmar odbywa się w majestacie prawa we współczesnym państwie".

To fragment poruszającego apelu o pomoc dla skazanej na ukamienowanie Sakineh Mohammadi Ashtiani, wdowy z  Tabrizu na północy Iranu. Apel napisała Mehrangiz Kar, prawniczka, która od lat występuje w obronie oskarżonych o zdradę małżeńską. Sakineh została skazana za utrzymywanie „występnych stosunków" z dwoma mężczyznami. Od czterech lat czeka na egzekucję.

Apele do rządu w  Teheranie o darowanie jej życia podpisały tysiące ludzi na całym świecie, m.in. szefowa europejskiej dyplomacji Catherine Ashton, była sekretarz stanu USA Condoleezza Rice, aktorzy Juliette Binoche i Robert Redford czy filozof Bernard-Henri Lévy.

Akcja okazała się skuteczna. 10 lipca ambasada Iranu w Londynie wydała lakoniczne oświadczenie, że  egzekucja Sakineh zostaje wstrzymana. Nie wiadomo na jak długo.

99 batów

– Historia życia Sakineh jest, niestety, typowa dla Iranu – mówi „Wprost" Mina Ahadi, szefowa międzynarodowego komitetu przeciw kamienowaniu i karze śmierci. Pomaga synowi skazanej w prowadzeniu kampaniina rzecz ocalenia matki. – Wiemy o niej niewiele, tylko tyle, ile w urywanych rozmowach telefonicznych zdołał przekazać jej syn. Sakineh to zwyczajna, prosta kobieta – tłumaczy Ahadi.

Sakineh skończyła pięć klas i bardzo młodo wyszła za mąż. Z czasem relacje między małżonkami zaczęły się psuć. Gdy kilka lat temu w niejasnych okolicznościach zginął jej mąż, Sakineh automatycznie stała się podejrzaną. – Irańskim kobietom bardzo trudno jest uzyskać rozwód, więc zdarza się, że uwalniają się z nieszczęśliwego związku w radykalny sposób – tłumaczy Mina Ahadi. Wdowa oczyściła się z zarzutu zabójstwa (za winnego uznano innego członka rodziny), ale oskarżono ją o to, że po  śmierci męża odbyła stosunki seksualne z dwoma mężczyznami. Została skazana na 99 batów. Wyrok wykonano na oczach jej 17-letniego wówczas syna. – Nie mogłem zostawić matki samej – wspominał Sajjid w wywiadzie dla telewizji CNN. – Powiedziano mi, że proces się zakończył. Myślałem, że już po wszystkim, że matka jest wolna – opowiada.

Ale cztery miesiące później sprawa znów została otwarta, a Sakineh aresztowano. Zgodnie z  prawem irańskim, aby dowieść zdrady, potrzebne są zeznania czterech świadków (kobieta liczy się jako połowa osoby). Jednak jest też przepis, który pozwala sędziom skazać podejrzanego bez świadków, jeśli tak podpowiada im sumienie. Tak stało się w sprawie Sakineh. – Wyrok opiera się nie na dowodach, ale na przekonaniu trzech z pięciu sędziów –  twierdzi jej adwokat Mohammad Mostafaei. W 2006 r. została skazana na ukamienowanie, mimo apelacji i próśb o  ułaskawienie, sąd najwyższy w 2007 r. utrzymał wyrok w mocy.

Zapraszamy do kamienowania

Kamienowanie za niewierność wprowadzono w Iranie po islamskiej rewolucji w 1979 r. Zgodnie z szarijatem, czyli islamskim prawem, karze podlegają kobiety i mężczyźni. Ale jest różnica: kobiety zakopuje się w ziemi do  połowy klatki piersiowej wraz z rękami, mężczyznom ziemia sięga do pasa, a ręce pozostają swobodne, co daje szansę ucieczki. – Przepisy przewidują nawet, jakiej wielkości mogą być kamienie. Na tyle duże, by  ich uderzenie sprawiało ból, jednak na tyle małe, by nie zabić za  pierwszym ciosem – mówi nam Massoumeh Torfeh, iranistka ze School of  Oriental and African Studies Uniwersytetu Londyńskiego.

W pierwszym okresie po rewolucji egzekucje wykonywano publicznie, np. w parkach, zapraszając do udziału wszystkich chętnych. Od 1990 r., kiedy to  egzekucję przerwali demonstranci, którzy obrzucili kamieniami katów i  uwolnili skazaną kobietę, kamienowania odbywają się na dziedzińcach więzień. – Szacujemy, że w 2006 r. zabito w ten sposób sześć osób, a w  2007 trzy. W sumie od czasu rewolucji ofiarą tej barbarzyńskiej kary padło w Iranie około 180 osób, głównie kobiet – mówi Mina Ahadi. Ostatnie opisane w mediach egzekucje miały miejsce w grudniu 2008 r., kiedy ukamienowano w Maszhadzie dwóch mężczyzn. Trzeci skazany, Afgańczyk, zdołał wykopać się z ziemi i uratować życie. Według Amnesty International oprócz Sakineh około 10 osób obu płci czeka w tej chwili na wykonanie kary.

40 tysięcy fanów na Facebooku

To, że świat usłyszał właśnie o niej, zawdzięcza determinacji swoich dzieci: 22-letniego dziś syna Sajjida i 17-letniej córki Farideh. Najpierw Sajjid próbował zwrócić się o łaskę do przywódcy Iranu ajatollaha Alego Chameneiego i przewodniczącego sądu Sadeka Larijaniego. – Sześć razy jeździłem do Teheranu, próbując dostać się na audiencję do  któregoś z nich. Na próżno – opowiada CNN Sajjid, który co tydzień, w  poniedziałek może przez szklaną szybę porozmawiać przez 15 minut z  Sakineh. – Podczas ostatniej wizyty matka mówiła mi, że nie daje już rady – relacjonuje syn. Wraz z siostrą postanowił więc w otwartym liście zaapelować o pomoc do opinii publicznej.

Dramatyczny apel do władz Iranu o darowanie życia Sakineh stał się głośny. Zaczął krążyć wśród internautów. Tylko na stronie freesakineh.org podpisało się pod nim już prawie 90 tysięcy osób. Na Facebooku akcję zainicjowała 15-letnia Donya. – Moja rodzina była prześladowana i musiała uciekać z Iranu, więc postanowiłam, że muszę coś zrobić – mówi nam Donya. Na swojej stronie zebrała prawie 40 tysięcy sojuszników.

Wkrótce temat z internetowych forów trafił na pierwsze strony największych gazet, np. brytyjski dziennik „The Times" poświęcił wdowie dwie lipcowe okładki. Apel o jej ocalenie podpisało wiele znanych osób, m.in. były szef brytyjskiej dyplomacji David Miliband czy laureat Pokojowej Nagrody Nobla José Ramos-Horta. Rósł także dyplomatyczny nacisk ze strony Londynu, Waszyngtonu, Brukseli czy Ankary, np. brytyjski minister spraw zagranicznych William Hague nazwał kamienowanie „średniowieczną karą, dla której nie ma miejsca we współczesnym świecie".

Wciąż nie jest bezpieczna

Pod wpływem tych nacisków władze w Teheranie oświadczyły, że egzekucja Sakineh została wstrzymana. Zdaniem irańskiej dziennikarki Massoumeh Torfeh to dowód, że nie można rezygnować z apeli o przestrzeganie praw człowieka w Iranie. – W kwestii praw człowieka władze Iranu wykazują pewną elastyczność. Trzeba próbować, kiedy nacisk jest bardzo silny, władze czasem ustępują – mówi nam Torfeh.

Co więcej, reformistycznie nastawieni duchowni i prawnicy sprzeciwiają się karze kamienowania. W  2002 r., za prezydentury umiarkowanego Mohammada Chatamiego wprowadzono moratorium na jej wykonywanie, a nowy projekt kodeksu karnego rozpatrywany obecnie przez irański parlament przewiduje jej zniesienie. Ale władzę silną ręką dzierżą obecnie konserwatyści. – Reformiści zostali zepchnięci do defensywy – twierdzi Torfeh. Los Sakineh jest wciąż niepewny. Władze poinformowały, że nie zostanie ukamienowana „na razie" i że egzekucja może zostać przeprowadzona później „bez względu na  zachodnią propagandę". Nie padło ani jedno słowo o uwolnieniu. Z  najnowszych informacji wynika, że decyzja w jej sprawie zapadnie w  połowie sierpnia.

– Kampania w obronie Sakineh nie może ucichnąć. Gdy sprawa przyschnie, za kilka miesięcy władze mogą po cichu wykonać egzekucję przez powieszenie – ostrzega Torfeh.

Okładka tygodnika WPROST: 31/2010
Więcej możesz przeczytać w 31/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 31/2010 (1434)

  • Śmierć polityki 25 lip 2010, 12:00 Jak to śmierć polityki? Przecież ona, choć sezon mamy wakacyjny, toczy się w najlepsze. Nie, toczy się jedynie coś, co jest antypolityką, a w swej istocie jest wyłącznie marnym przedstawieniem, pokazem żałosnej błazenady i tandetnej groteski. 4
  • Na skróty 25 lip 2010, 12:00 Zabiła syna, błaga o litość Czy matka, która podała synowi śmiertelną dawkę heroiny, zasługuje na litość? Na to pytanie musi odpowiedzieć brytyjski sąd najwyższy, który właśnie zajął się prośbą londyńskiej pielęgniarki... 7
  • Rydzyk - podejrzany 25 lip 2010, 12:00 Donald Tusk powinien oficjalnie podziękować Palikotowi i Macierewiczowi. Ci dwaj panowie zapewniają rządowi absolutny komfort pracy, nikt nie pyta o reformy, ustawy itp. To się nazywa 500 dni spokoju! Jak co roku trwa wakacyjny horror na... 9
  • Czasem trzeba zdjąć majtki 25 lip 2010, 12:00 Od jakiegoś czasu wiadomo, że powstaje film o znanym celebrycie Przemysławie Salecie. Biograficzne dzieło ma nosić tytuł „Bokser", a samą siebie ma zagrać epizodycznie Jolanta „Uciekający Kurczak” Rutowicz. Do... 10
  • Czas talibanu 25 lip 2010, 12:00 Jeszcze miesiąc temu w pis brylowały gołębie: Paweł Poncyljusz i Joanna Kluzik-Rostkowska. Dziś wrócił taliban. 12
  • Terminator 25 lip 2010, 12:00 – Dawna działalność opozycyjna nie ma już żadnego znaczenia. Dużo ważniejsza walka trwa teraz – powtarza znajomym Antoni Macierewicz. 16
  • Protektorzy Palikota 25 lip 2010, 12:00 Uderzenie w kościół byłoby zwykłą polityczną głupotą. Wszyscy, którzy z nim walczyli, źle na tym wyszli – mówi Tomaszowi Machale poseł PO Jarosław Gowin. 20
  • Fatalne zauroczenie 25 lip 2010, 12:00 Już nawet zwolennicy kościoła dostrzegają, że jego wpływ na państwo jest zbyt duży. A Kościół przez lata przyzwyczaił się, że polska polityka uprawiana jest na klęczkach. 24
  • Infekcja duszy narodowej 25 lip 2010, 12:00 – Jesteś z nami czy przeciwko nam? Bo jak przeciwko, to lejemy. – Spalimy krzyż! I was też! – Dziwki! Pod krzyżem trwa wojna smoleńska. Jedna z wielu. 28
  • Rymkiewicza zemsta na Polakach 25 lip 2010, 12:00 Jarosław Marek Rymkiewicz skończył niedawno 75 lat. Genialny w literaturze, szalony w polityce. W ostatnich tygodniach znów przypomniał o swoim temperamencie. 33
  • Kuba na wojennej ścieżce 25 lip 2010, 12:00 Przewał wawelski i przewał krucyfiksowy pogrzał polskie zombie i człapiąc, podchodzą do kamer autopodnieconych tragedią dziennikarzy. Ale przyjdzie czas wyprowadzki świeżego sarkofagu z Wawelu – twierdzi Kuba Wojewódzki. 36
  • Mój PRL 25 lip 2010, 12:00 Emancypował kobiety, pozwalał na swobodne aborcje, a katolicy musieli chować się po kątach. 41
  • Biurokracja zżera demokrację 25 lip 2010, 12:00 Rząd chodzi na pasku ZUS, KRUS, PRFON, US, tylko jeszcze o tym nie wie. 42
  • Rok z turkusem 25 lip 2010, 12:00 Trendy kolorystyczne w aranżacji wnętrz zmieniają się co roku. Skąd wiadomo, jakie kolory będą modne w danym sezonie? 44
  • Siła koloru 25 lip 2010, 12:00 Błękitny Uspokaja, wycisza, wspomaga pracę twórczą. Sprawdza się więc w sypialniach i pokojach do pracy umysłowej. – Można go z powodzeniem zastosować również w domowej siłowni, bo podczas ćwiczeń nie potrzebujemy kolorów,... 46
  • Otwórz oczy! 25 lip 2010, 12:00 Wakacje sprzyjają temu, zeby spojrzeć na swój dom i jego urzĄdzenie z dystansem i poczuciem humoru. Przestańmy być tacy śmiertelnie poważni – mówią młodzi projektanci. I proponują nam meble i akcesoria, które opierają się schematom. 48
  • Meble spod igły 25 lip 2010, 12:00 Wielcy projektanci mody zajęli się projektowaniem wnętrz. Proponują kolekcje w charakterystycznym dla siebie stylu, sygnując swoim nazwiskiem sofy, stoły i porcelanę. Czy stworzą meble i dodatki na miarę kultowych torebek od Hermesa czy butów od Laboutina? 50
  • Powrót do korzeni 25 lip 2010, 12:00 Ekologiczny, organiczny i łatwy w uprawie, a przy tym niezwykle elegancki. Tak według najnowszych trendów ma wyglądać ogród. 54
  • Prawdziwe historie zmyślone 25 lip 2010, 12:00 Przepis na wydawniczy sukces jest prosty: kilkanaście opowieści o miłości, zdradzie, nieszczęściu, chorobie i seksie pod hasłem „z życia wzięte”. Pisma z kategorii true stories to hit rynku prasy. Z prawdą mają jednak niewiele wspólnego. 58
  • Fucking Polak robi show 25 lip 2010, 12:00 Duńskie dziennikarki nazwał „głupimi blondynkami”, Duńczyków – „tchórzami”. Obraził też tamtejszych gejów. Za bicie żony i grożenie jej śmiercią został skazany. Na piłkarską emeryturę wrócił do Polski i szybko wywołał kolejny skandal. Mimo to... 60
  • Maczeta po polsku 25 lip 2010, 12:00 Ma ponad 50 cm, przypomina tasak albo duży nóż. – W niej jest wszystko: egzotyczna, groźna, poręczna – zachwala 18-letni kibic Cracovii. Maczeta stała się w Polsce bronią kiboli. 62
  • Cesarz 25 lip 2010, 12:00 O sukcesie zdecydowało zdjęcie nagiej Marilyn Monroe. Twórca „playboya” kupił je za 200 dolarów i dał na rozkładówkę w pierwszym numerze. Dziś Hugh Hefner ma 83 lata i walczy o swoje imperium. 64
  • Kawa czy herbata 25 lip 2010, 12:00 Skrajna prawica z tzw. tea parties idzie w USA po władzę. Oficjalnie ich głównym celem jest sprawiedliwy, niemieszający się w sprawy obywateli rząd. Ale tak naprawdę zależy im na tym, żeby rządu nie było w ogóle. 68
  • Zły policjant Sarkozy 25 lip 2010, 12:00 Fiasko francuskiego modelu integracji imigrantów jest oczywiste. Podpalacze aut nauczyli się, że być silnym, to znaczy umieć szkodzić. A od kogo się nauczyli? Od Francji. 70
  • Ucieczka z Afganistanu 25 lip 2010, 12:00 Rozpada się koalicja walcząca z terrorystami w afganistanie. Zmęczenie wojną zadeklarowali Niemcy, potem Kanadyjczycy, Polacy, wreszcie Brytyjczycy. Amerykanie pewnie w Kabulu zostaną, ale nawet oni przyznają: ta kampania jest już przegrana. 72
  • Kamień, który nie zabija od razu 25 lip 2010, 12:00 Dzięki wielkiej międzynarodowej akcji 43-letnia Iranka skazana na ukamienowanie niemal cudem uniknęła śmierci. Na razie. 74
  • Arcymistrz z epoki iPoda 25 lip 2010, 12:00 Ma 20 lat. zarabia miliony. Występuje w jednej kampanii reklamowej z Liv Tyler. I bije szachowe rekordy wszech czasów. 76
  • Zaczarowany empik 25 lip 2010, 12:00 Jeśli empik przejmie internetową księgarnię merlin.pl, to na naszym rynku powstanie nowy, potężny sklep internetowy, który będzie mógł dyktować warunki wydawcom oraz czytelnikom. Czy grozi nam książkowy oligopol? 78
  • Samolot ze snu 25 lip 2010, 12:00 Nie jest największym ani najszybszym samolotem, ale jednym z najbardziej ekologicznych. Boeing 787 Dreamliner po raz pierwszy przeleciał Atlantyk. 80
  • Elektryczny zawrót głowy 25 lip 2010, 12:00 Auta elektryczne są ciche, szybkie i oszczędne. Uznano je już za przyszłość motoryzacji. Powoli pojawiają się również na naszych ulicach. 82
  • Świat to za mało 25 lip 2010, 12:00 To ma być filmowe wydarzenie na miarę „Matrixa”. Reżyser Christopher Nolan, m.in. twórca ostatniego wcielenia Batmana, nie kryje swoich wielkich ambicji. W najbliższy weekend do naszych kin wchodzi „Incepcja”. 84
  • Powstanie przy grillu 25 lip 2010, 12:00 Marsze, akademie ku pamięci, zapalanie zniczy? To dobre dla kombatantów. Młodzież chce świętować rocznicę wybuchu powstania warszawskiego, ale w wersji pop. Czy to upamiętnianie powstania, czy jego banalizowanie? 88
  • Poczytaj mi w lato 2 25 lip 2010, 12:00 Baśnie o królach i złudzeniach. Thriller o wielkim malarzu, który dotarł do piekieł. Sontag o fotografii, Oz o fanatykach. I owoc zakazany. Książki na wakacje poleca Roman Kurkiewicz. 90
  • Materializm mamy w kiełbasie 25 lip 2010, 12:00 Zgodnie ze stereotypem sztukę lat 80. tworzyli konformiści w państwowych galeriach i nudziarze w kruchtach. Oprócz nich funkcjonowało jednak coś jeszcze. Coś znacznie bardziej krnąbrnego i zwariowanego. 93
  • Interes życia 25 lip 2010, 12:00 Biznesmeni partyjni już chwycili za noże do krojenia medialnego tortu. 95
  • Czarna magia... porzeczkowa 25 lip 2010, 12:00 Czarna porzeczka znika z polskiego krajobrazu. Warto spojrzeć na nią nieco inaczej, szczególnie teraz, szczególnie latem. 96
  • Wpuszczeni w las 25 lip 2010, 12:00 Opis: Leśna polana. Wszystko, co kraj ma najlepszego, pięknie tu wyeksponowano – owoce leśne, umyta wcześniej dziczyzna, która po ostatnich zmianach odetchnęła, i polskie drzewa: sosna, brzoza, dąb (las mieszany). W rogu polanki... 97
  • 146 procent wyborców też ma powody 25 lip 2010, 12:00 Dopiero teraz analitycy z sondażowni złapali się za głowę. Ściśle tajne źródła, których nie mogę zdradzić nikomu (chyba że redaktorowi naczelnemu), informują o badaniach opinii publicznej… Trudnych w interpretacji... 97
  • Lato ruskich agentów 25 lip 2010, 12:00 Latem zwykle zalewały nas tematy ogórkowe. Wakacyjne romanse i miłości, tajemnicze odkrycia naukowców i przygody turystów zagubionych w górach czy lesie. Media pełne były tematów, od których nie bolała głowa. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany