Instrukcja obsługi człowieka

Instrukcja obsługi człowieka

Wielu rzeczy mógłbym uniknąć, gdybym w odpowiednim czasie dostał instrukcję obsługi własnego ciała.
Parę miesięcy temu podczas próby z zespołem grałem na ważącej 9 kg gitarze i jak zwykle podrygiwałem. Szło nam ostro, w pewnej chwili szarpnąłem korpusem instrumentu, gitara wykonała coś na kształt obrotu karuzeli i stało się. Poczułem mrowienie w łydkach i potworny ból w kręgosłupie. Dwa dni później specjaliści dwóch szpitali mieli mnie na celowniku, na podglądarkach świeciły obrazy tomografu, rentgena i inne takie. Szukano co najmniej trzech poważnych źródeł dysfunkcji. Mój ulubiony lekarz zapytał wtedy: ile waży pańska gitara?

Kiedy zaczynałem grać, nikt mi nie powiedział, czym to może grozić. Jako 25-latek pitoliłem w restauracjach, stojąc niekiedy po 7 godzin dziennie z wiszącym u szyi kilkukilogramowym gibsonem, nie wiedząc, że gotuję sobie marny los. Coś mnie przechylało w lewo, więc bezwiednie kontrowałem w prawo i mój układ kostny zaczynał przypominać koślawą wieżę z drewnianych klocków. Po latach pracy lewy bark zaczął się podnosić, by podołać ciężarowi, skutkiem czego lewe ramię przestało się odchylać do tyłu tak jak należy, ograniczając moje możliwości ruchowe. Pojawił się jakiś przykurcz mięśni, który z czasem stał się nie do zlikwidowania. Zakrzywienia pionu skumulowały się w prawym kolanie, które zaczęło boleć, aż niekiedy kulałem całymi tygodniami. Wreszcie kręgosłup złapał kształt litery „S" w co najmniej dwóch kierunkach.

Prawda jest taka: kiedy komponowałem „Autobiografię", prawdopodobnie byłem wrakiem, któremu na dodatek groziła operacja łokcia (tzw. łokieć tenisisty) na skutek wszystkich wielogodzinnego machania ręką nad strunami gitary.

Dlaczego o tym piszę? Z dwóch powodów. Po pierwsze, polska polityka jest za płytka, by się nią bezustannie zajmować. Po drugie, bo mogłem tego wszystkiego i wielu innych rzeczy uniknąć, gdybym w odpowiednim czasie dostał instrukcję obsługi własnego ciała.

Ze szkoły pamiętam lekcje botaniki czy biologii. Mówiono tam, co to takiego chlorofil, widzieliśmy, jak wygląda pokrojona żaba i jak skaczą jej udka, gdy się ich dotknie bateryjką. Wiem, jak jest zbudowana dżdżownica i co to jest radiacja ryb, ale nie wiem, jak się dostaje cukrzycy i co to jest reumatyzm. Wiem, jak się rozmnaża pantofelek – ale o zapobieganiu ludzkiej ciąży już się w szkole nie dowiedziałem. I co to jest białaczka. I jak wygląda przeszczep szpiku. Mimo że mam wielkie doświadczenie, nadal nie wiem, co technicznie i chemicznie dzieje się z organizmem ludzkim, gdy skonsumuje alkohol. Nie wiem, co naprawdę dzieje się z oczami, gdy patrzą w monitor komputera. Owszem, wiem, jak jest zbudowane samo oko, najcudowniejszy wynalazek ewolucji – ale już nie wiem, jak powstaje w nim astygmatyzm i jakie są objawy daleko- czy krótkowzroczności. Nikt mnie nie zapytał, czy wszystko jest ze mną w tej kwestii OK, a zresztą gdyby zapytał, nie wiedziałbym, co odpowiedzieć. Dopiero uporczywe bóle głowy w dzieciństwie zmusiły moich bliskich do zawiezienia mnie w różne miejsca, począwszy od laryngologa, aż po okulistę, by ten stwierdził nadzwroczność. Przy okazji ktoś po drodze wyłowił u mnie chore zatoki, ale nigdy mi nikt nie wyjaśnił, na czym to polega. Dopiero w wieku 40 lat pokazano mi zdjęcia takich zatok i dzięki temu teraz rozumiem, dlaczego nie powinno się w dzieciństwie chodzić zimą z gołą głową.

Żyjemy w XXI wieku. Wiemy, jak zaprogramować komputer i jak nakręcić film komórką, jak przez internet kupić bilet lotniczy i jak działa giełda papierów wartościowych, ale nie wiemy, na czym polega obsługa naszego organizmu. Nie wiemy, co technicznie wywołuje w nim nikotyna, zawarta w kawie kofeina – czy żyły się kurczą, czy może pobudzane są jakieś ośrodki mózgowe i dzieje się coś innego. Nie pokazano nam procesu powstawania marskości wątroby, kamicy nerkowej, zapalenia jajników czy jąder, reumatyzmu, powiększonej tarczycy, żółtaczki i nowotworów. Nie wiemy, jak je rozpoznawać. Chłopcy nie wiedzą, co to rak prostaty (a często czym w ogóle jest prostata) i jakie badanie może zmiany wcześnie wykryć – dziewczęta nie wiedzą, co to technicznie nadżerka czy rak szyjki macicy.

Jako wyedukowani ludzie wiemy, co to jest trajektoria, autopilot czy botoks – a nie wiemy, co i w jakich okolicznościach może się zepsuć w nas samych. Dziwne. Instrukcja obsługi człowieka powinna być obowiązkowym przedmiotem w liceum. Piszę to całkiem poważnie.

Okładka tygodnika WPROST: 51/2010
Więcej możesz przeczytać w 51/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 12
  • Zwyrodniała   IP
    Panie Zbigniewie, Jestem emerytką z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych. Zamiast zwiedzać świat, na co byłoby mnie stać, kursuję po mieszkaniu i gabinetach zabiegowych. Nawet gdybym miała w młodości instrukcję obsługi własnego ciała, nie stosowałabym jej, tak jak nie mogłabym sobie odmówić obozów wędrownych z ciężkim plecakiem, wielogodzinnej jazdy na ciężkim rowerze /bez przerzutek/ a potem przeciążeń podczas pracy na ukochanej działce. Pan także nie porzuciłby swojej gitary.
    • wmet   IP
      Całkowicie zgadzam się z autorem i uważam, że jest to strzał w dziesiątkę. Do tego aby znależć tę instrukcję trzeba dojrzeć - poznawać siebie. Jest to niezwykle trudne, czasochłonne i wymagające pokory.
      Od podstawówki powinniśmy uczyć się filozofi - poznawania siebie i świata, stosownie do wieku, żeby umieć żyć.
      Gratuluję odkrywczej instrukcji.
      • starszypan   IP
        Nie było przeciwwagi.Zabrakło rogów przez to kłopoty.A najlepiej skończ Pan wygłupy.Jest Pan już starszym człowiekiem i takie \"ciuchy\"i wogóle ubiór ośmieszają Pana.Panu się wydaje,że to jest poważne a to normalna błazenada.Zmień Pan fitarę na harmonikę ustną ,jest lżejsza.
        • miecugof   IP
          Zbynio, zwany bardem jaruzelszczyzny , realizuje się w mediach walterowsko-salonowo-szechterowskich
          • AWERS   IP
            Pan Zbigniew o edukacji, a rozumiemy jak zwykle.

            Spis treści tygodnika Wprost nr 51/2010 (1454)

            • Sojusznik czy protegowany 12 gru 2010, 12:00 Na świecie zastanawiają się, jakie będą dalekosiężne skutki przecieków z WikiLeaks. U nas zastanawiać się nie trzeba. Już wiadomo. Wskutek wycieku nastąpiła zmiana filozofii naszej polityki zagranicznej. 4
            • Na skróty 12 gru 2010, 12:00 Prezydent na łowach – Jeśli mamy razem iść na wielkie polowanie, to najpierw musimy mieć pewność, że nasz dom, nasze kobiety, nasze dzieci są bezpieczne – powiedział Bronisław Komorowski po spotkaniu z Barackiem Obamą.... 6
            • Wielkie Polowanie 12 gru 2010, 12:00 Bronisław Komorowski odniósł pierwszy dyplomatyczny sukces. Podczas wizyty w Waszyngtonie umówił się na polowanie z Barackiem Obamą. Polski prezydent postawił warunek. „Jeśli mamy iść na wielkie polowanie, to musimy mieć... 9
            • Breakdance w Ostrołęce 12 gru 2010, 12:00 Gdy zobaczyłem okładkę płyty „Tomasz Szymuś Orkiestra", myślałem, że to projekt charytatywny, a Szymuś to taki studencki Owsiak, który walczy o zniżki w barach mlecznych dla swoich kamratów z uniwerku. Okazało się, ze... 10
            • Bez znieczulenia 12 gru 2010, 12:00 Czas taryfy ulgowej się skończył. Leszek Balcerowicz nie jest już adwokatem rządu. Jest jego wybitnie surowym krytykiem. 16
            • Skok pulsu 12 gru 2010, 12:00 Cztery miesiące letargu i nagłe ożywienie – to najkrótsze podsumowanie prezydentury Bronisława Komorowskiego. Ale niewiele wskazuje na to, że po spotkaniach z Dmitrijem Miedwiediewem i Barackiem Obamą prezydent utrzyma tempo. 22
            • Zachód jest fikcją 12 gru 2010, 12:00 Wojna polsko-polska to okres wymiotów – ocenia wybitny historyk Norman Davies. 26
            • Sami swoi 12 gru 2010, 12:00 PiS i PJN są niczym potiomkinowskie wsie. Nieźle wyglądają oglądane z większej odległości. Jednak w rzeczywistości jedna z tych formacji właśnie została boleśnie upokorzona, a druga dostaje kosza za koszem. 32
            • Oświadczenie 12 gru 2010, 12:00 Agencja Wydawniczo-Reklamowa „Wprost" Spółka z o.o. w Warszawie, wydawca tygodnika „Wprost", oświadcza, że opublikowane w tygodniku „Wprost" w grudniu 2007 r. nr 51/52 w artykule „Taśmy Krauzego"... 35
            • Dyzma w mieście Zulusów 12 gru 2010, 12:00 W Wałbrzychu od dawna nikt już nie udaje. Wybory się kupuje, stołki obsadza swoimi. Działacze wymieszali się z lokalnymi mediami tak bardzo, że już nikt nie wie, kto z kim gra. I o co. 36
            • Obywatel Bałtroczyk 12 gru 2010, 12:00 Rolnik z Warmii nagrał się i puścił w radiu apel o niewybieranie skompromitowanego byłego prezydenta Olsztyna. Tak się zdarzyło po raz pierwszy w Polsce. I po raz pierwszy Bałtroczyk nie żartował. 40
            • Prezydencki komiks 12 gru 2010, 12:00 Wizyta pana prezydenta w USA dostarczyła materiału na kolejny rozdział komiksu „Sarmata prezydentem”. 46
            • Słodkie idee PJN 12 gru 2010, 12:00 Deklaracja PJN to dokument nadzwyczaj sympatyczny, tylko kompletnie niemożliwy do zrealizowania w polityce. 48
            • Atak Świętego Mikołaja 12 gru 2010, 12:00 Rozpylany w powietrzu aromat pieczonego ciasta, zapach igliwia oraz nastrojowa muzyka – to triki handlowców, którzy już od listopada starają się przekonać nas, że czas ruszyć na świąteczne zakupy. Siła marketingowej manipulacji jest tak wielka, że nawet połowę... 52
            • Swietłany, Ludmiły, Iriny 12 gru 2010, 12:00 Sprzątają nasze domy od świtu do nocy, nie dojadają i nie dosypiają, każdy uciułany grosz wysyłają do domu na Ukrainę. Choć teraz przed świętami słaniają się ze zmęczenia, nie narzekają na harówkę ani na wygórowane wymagania pracodawców. Socjologom, którzy zbadali, jak żyje im... 56
            • Szczęki 2010 12 gru 2010, 12:00 Po atakach rekinów w Szarm el-Szejk lekka panika. Ale winni są raczej ludzie, a nie rekiny. 60
            • Uśmiech, optymizm, praca, praca, praca 12 gru 2010, 12:00 "Wielki sukces książki Krzysztofa Ibisza! Widać, że jak pisze się z pasji, czytelnicy to doceniają. Oby tak dalej, a będziemy wszyscy zdrowi, szczęśliwi i wysportowani" – ogłosił prezenter na swojej stronie internetowej,... 62
            • Car futbolu 12 gru 2010, 12:00 To będzie opowieść o jednym z najpotężniejszych ludzi na świecie. O korupcji i wielkich pieniądzach. Szef FIFA Sepp Blatter rządzi futbolem niczym wschodni satrapa – jego wola jest prawem. Organizacja, którą włada, to dziś prawdziwe mocarstwo. 66
            • Baron germański 12 gru 2010, 12:00 Młody, przystojny, bogaty, arystokrata, z piękną żoną. Niemcy za nim szaleją. Jeśli nie nastąpi polityczny kataklizm, baron Karl-Theodor zu Guttenberg będzie kolejnym kanclerzem. 70
            • Murdoch kontra Obama 12 gru 2010, 12:00 Tym razem odpowiedź będzie bez niuansów. Nie przesadziła. Prawda jest bowiem taka, że to nie Biały Dom zdecydował się wypowiedzieć wojnę kanałowi Ruperta Murdocha za to, że kanał ów wykazał się dziennikarską dociekliwością. Nie:... 72
            • Lew podnosi głowę 12 gru 2010, 12:00 Nawet przywódcy państw arabskich namawiali USA na zbombardowanie Iranu, by „uciąć głowę węża”. Świat się boi, że Teheran chce wyprodukować broń nuklearną. 74
            • Euro – stary pieniądz 12 gru 2010, 12:00 Ewentualny upadek euro nie opłaci się nikomu. Ale w czasach, gdy zaczyna o nim mówić nawet kanclerz Angela Merkel, coraz trudniej go wykluczyć. 76
            • Władca długów 12 gru 2010, 12:00 Bill Gross zarządza majątkiem trzykrotnie większym niż roczne PKB polski, a swoją pozycję umacnia, gdy… wybuchają kryzysy. Liczą się z nim nawet w Białym Domu, bo systematycznie pomaga ratować dolara. Czy uratuje go również teraz i czy znów zarobi na tym fortunę? 80
            • Nie drażnić limfocytów! 12 gru 2010, 12:00 Choć nadciśnienie tętnicze dotyka 30 proc. dorosłych ludzi, jego przyczyny wciąż są dla naukowców tajemnicą. Jej rąbka uchyla polski badacz prof. Tomasz Guzik, alergolog. Co alergolog może wiedzieć o nadciśnieniu? Na tyle dużo, by dokonać ważnego odkrycia w tej dziedzinie. 84
            • Dziewięć lat po „Pasji” 12 gru 2010, 12:00 W 2001 roku pokazała „Pasję”, fotografię męskich genitaliów wkomponowanych w krzyż. Później był wielki skandal, wieloletni proces, wreszcie uniewinnienie. Dorota Nieznalska rozlicza się z tym czasem na otwartej właśnie w Gdańsku wystawie „Selekcja”. 86
            • Hajs, hajs, hajs 12 gru 2010, 12:00 Niedawno rapował o katastrofie smoleńskiej. Dla sukcesu zdecyduje się na wszystko? Tede – pierwszy polski raper, który zauważył, że muzyka to biznes – wraca z płytą „Notes 3D”. 90
            • Kicz ponadczasowy 12 gru 2010, 12:00 W czasach PRL Marek Piestrak chciał być polskim Stevenem Spielbergiem. Jednak po latach częściej jest porównywany do Eda Wooda. Jego filmy wciąż się ogląda, bo są tak złe, że aż dobre. 92
            • Instrukcja obsługi człowieka 12 gru 2010, 12:00 Wielu rzeczy mógłbym uniknąć, gdybym w odpowiednim czasie dostał instrukcję obsługi własnego ciała. 98
            • Święta Magdy Gessler - Tradycja 12 gru 2010, 12:00 Polska choinka musi być kolorowa i radosna, wywołująca emocje. Trwa moda na choinki jednokolorowe, która mi się nie podoba. Choinka ma cieszyć, więc musi być trochę kiczowata. 100
            • Święta Magdy Gessler - Kapusta z grzybami 12 gru 2010, 12:00 To danie wyjątkowe. Ja i moje dzieci co roku bardzo na nie czekamy. Kapusta z grzybami była popisową potrawą mojej mamy i chyba w takiej wersji, w jakiej ją pamiętam, jest nie do odtworzenia. Nie mam pojęcia, jakie czary odprawiała nad kapustą moja mama, ale to danie co roku... 102
            • Święta Magdy Gessler - Barszcz i zupa grzybowa 12 gru 2010, 12:00 W moim domu barszcz przyrządza się z pieczonych buraków. Nie ma mięsa, bo nie ma prawa mieć, ale są prawdziwki, które świetnie je zastępują i poza smakiem zmieniają również kolor barszczu. Robi się bardziej brunatny, bardziej wigilijny. 106
            • Święta Magdy Gessler - Ryba? Karp! 12 gru 2010, 12:00 Po podzieleniu się opłatkiem delektujemy się najlepszym śledziem na świecie, od którego w dużej mierze zależy udana wigilia. To bardzo trudne danie, niewiele osób potrafi je dobrze przygotować. Wyręczają nas supermarkety, gdzie można kupić formy filetowe, które zdecydowanie... 108
            • Święta Magdy Gessler - Prezenty! I coś słodkiego... 12 gru 2010, 12:00 Wigilijny deser jest szczególnie wyczekiwany przez dzieci, bo właśnie przed deserem pędzą pod choinkę po prezenty. Każdy podarunek musi być zapakowany ręcznie i z miłością. Stawianie pod choinką prezentów w torbach, w których je kupiliśmy, odziera je z indywidualności.... 110
            • Orła wrona nie pokona 12 gru 2010, 12:00 Zima wydobywa z nas to, co najgorsze? Uważajcie na dziką lustrację zimową. Oto kilka zasad, których trzeba się trzymać: 112
            • 13 grudnia, czyli jak działa Magiczna Zasłona 12 gru 2010, 12:00 Opis: Ten posępny zamek znamy wszyscy. To oczywiście wymarzona szkoła każdego malucha, czyli Hogwart. Trwają wakacje, więc Harry’ego Pottera akurat nie ma. Są natomiast uczniowie z kursów wakacyjnych, którymi szkoła dorabia sobie... 112
            • Świąteczna okazja 12 gru 2010, 12:00 Premier Donald Tusk, gdy ma pustą kasę, zawsze napada na ten zamek w królestwie, który jest najsłabiej broniony. 114

            ZKDP - Nakład kontrolowany