Związkokracja pod trybunał

Związkokracja pod trybunał

O 25 procent podnoszą koszty pracy przywileje dla związkowców
Do związków zawodowych należy dziś o jedną trzecią osób mniej niż w połowie lat 90., oficjalnie - około 4 mln (14 proc.) dorosłych Polaków. Faktycznie jest ich przynajmniej dwa razy mniej. - Nie wierzę w te miliony pracowników należące do związków zawodowych - mówi "Wprost" Andrzej Szejna, podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej oraz rzecznik inwestorów. - Nieprzebieranie w słowach, demonstracje siły, walki uliczne - to wszystko przypomina desperackie poczynania środowiska, któremu grunt usuwa się spod nóg - tłumaczy zachowanie związków prof. Waldemar Frąckowiak z Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Od lat "zbrojne ramię" związków, występujące podczas każdej większej zadymy w Warszawie, stanowią kilkutysięczne reprezentacje górników, hutników lub metalowców. Poza nimi i związkową nomenklaturą (zarządy i komisje rewizyjne) trudno wskazać ludzi aktywnie uczestniczących w działaniach organizacji związkowych.
Dlatego związki bardziej nawet niż ograniczenia przywilejów boją się, że ktoś zweryfikuje liczbę członków, obnażając fikcję ich masowości. Gdy w 1995 r. GUS chciał policzyć, ile osób zrzeszonych jest w związkach zawodowych, "Solidarność" i OPZZ zgodziły się na badanie pod warunkiem, że ankiety wypełnią nie pracownicy, lecz... szefowie związków. "Tylko przewodniczący OPZZ wie, ilu nas jest" - tłumaczył ówczesny wiceprzewodniczący związku Ryszard Łepik. Janusz Śniadek, lider "Solidarności", i Maciej Manicki, szef OPZZ, prężąc muskuły, po prostu blefują! Przewodzą widmowej armii, która walczy już tylko o utrzymanie przywilejów grupy "zawodowych związkowców" (zwanych w środowisku dupochronami, którym to mianem określa się lidera związkowego chronionego przed bezrobociem z mocy ustawy). Silni mogą być jedynie słabością rządu. Dziś chwytają się brzytwy i zgodę na zmiany w prawie pracy oraz ustawie o związkach zawodowych chcą uzależnić od... wpuszczenia organizacji związkowych do polskich małych i średnich firm, z których 95 proc. zatrudnia mniej niż dziewięciu pracowników (do założenia związku potrzeba dziesięciu osób). Paranoja!


Głowy bez członków
Szacuje się, że mamy zarejestrowanych ponad 330 ogólnopolskich związków zawodowych i 30 tys. zakładowych. Tylko w górnictwie działa 26 organizacji związkowych, a w jednym KGHM - 15. Jednocześnie prawie 60 proc. Polaków uważa, że żaden związek zawodowy nie walczy o ich prawa - wynika z badań CBOS. Największa organizacja działająca w ramach OPZZ, czyli Związek Nauczycielstwa Polskiego, w ciągu ostatnich kilku lat skurczył się z 500 tys. członków do około 400 tys. Co roku z szeregów NSZZ "Solidarność" ubywa około 32 tys. ludzi. Paradoksalnie, ogólna liczba członków związków w Polsce maleje, choć co rusz powstają nowe organizacje (pojawiają się nagle zwłaszcza tam, gdzie zapowiedziano restrukturyzację). Wytłumaczenie jest proste: każdy związek to przecież osobny zarząd i komisja rewizyjna - łącznie do 20 osób w szczególny sposób chronionych przed zwolnieniem i działających "w imieniu załogi" na koszt pracodawcy. Prawie tysiąc osób w kopalniach oddelegowano do pracy związkowej, więc pobierają one górnicze pensje (zwolnienie od obowiązku pracy przysługuje jednemu pracownikowi, gdy w przedsiębiorstwie związek liczy 150-500 osób). Ponad organizacjami w firmach istnieje jeszcze nomenklatura na szczeblu krajowym. Tylko rada OPZZ liczy 244 osoby, a jej prezydium - 37. Pracami związku kieruje przewodniczący i jego czterech zastępców. Z kolei Komisja Krajowa "Solidarności" zatrudnia około stu osób. W ten sposób w Polsce pracowników niepracujących, nieusuwalnych, ale pobierających pensję jest około 200 tys.! Przybywa nomenklatury, ubywa szarych członków. O interesy związkowej "góry" dba m.in. Zespół Posłów i Senatorów Związkowych w Klubie Parlamentarnym Sojuszu Lewicy Demokratycznej, w którego skład wchodzi dziewiętnastu posłów i ośmiu senatorów należących do OPZZ. To liczniejszy, a przez to ważniejszy koalicjant SLD niż Unia Pracy.

Drodzy nietykalni
Część organizacji pracodawców chce zaskarżyć do Trybunału Konstytucyjnego art. 32 i 331 ustawy o związkach zawodowych z maja 1991 r. - dowiedział się nieoficjalnie "Wprost". Pierwszy z tych artykułów uniemożliwia m.in. zwolnienie bez zgody zarządu zakładowego związku jego członka lub wskazanego pracownika, a ochrona ta przysługuje przez cały czas określony... w uchwale zarządu związku, a po jego upływie - nawet jeszcze przez rok! Drugi obarcza właścicieli firm obowiązkiem pobierania składek związkowych od pracowników i przelewania ich na wskazane przez związki konta. Pracodawcy uważają te artykuły za niezgodne z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa i wolności gospodarczej.
Równie dobrze mogliby jednak zaskarżyć niemal połowę przepisów ustawy, bo zgodnie z nią związkowcy mogą na przykład wykonywać w czasie pracy "czynności związkowe" na koszt firmy, członkowie zarządów związków są zwolnieni z obowiązku pracy (pensje jednak biorą), a pracodawcy muszą finansować z własnej kieszeni działalność całych międzyzakładowych organizacji związkowych.

Kapitał Marksa na gotówkę zamienię
- Związki zawodowe tracą na świecie znaczenie, bo są reliktem gospodarki z XIX w. i początków XX w. Dla współczes-nych firm liczy się wiedza, a nie praca fizyczna; indywidualne podejście do każdego pracownika zamiast pośrednictwa związkowców - zwraca uwagę prof. Frąckowiak. W ostatnich piętnastu latach liczba pracowników należących do związków zawodowych spadła na świecie do około 5 proc. (sic!). "Nietykalni" działacze związkowi w Polsce walczą dziś już tylko o zachowanie swych przywilejów. Przypomina się partyjny aparatczyk z "Człowieka z żelaza" Andrzeja Wajdy, który przewidywał: "Dajcie im samochody, pozwólcie im zasmakować we władzy, a staną się tacy jak my".
W firmach państwowych lub ze znaczącym wciąż udziałem skarbu państwa (m.in. PGNiG, LOT, KGHM Polska Miedź) w radach nadzorczych zasiadają na mocy ustawy przedstawiciele pracowników - głównie związkowcy. Idea współzarządzania przez pracowników firmami przybiera jednak groteskowe formy. Na przykład Arkadiusz Śliwiński, działacz "Solidarności" i delegat regionu Mazowsze do Komisji Krajowej, w zeszłym roku z zapałem organizował akcję protestacyjną w zamykanej Fabryce Kabli Ożarów. W macierzystym zakładzie - bankrutującej żerańskiej Daewoo-FSO - jest członkiem rady nadzorczej, bierze pieniądze i nie narzeka. "Choć związki zawodowe deklarują, że chcą się zajmować przede wszystkim sprawami pracowniczymi, w tym akurat są najsłabsze" - zauważył półtora roku temu obecny wicepremier i minister gospodarki Jerzy Hausner.

Bitwa o Toledo
Dla gospodarki związkowy garb oznacza miliardy złotych traconych co roku. Ponad 88 proc. firm, w których nie ma organizacji związkowych, osiąga lepsze wyniki finansowe (i to o 15 proc.!) niż te przedsiębiorstwa, w których związki działają - wynika z raportu OECD (badania przeprowadzono w 2000 r. w dwudziestu krajach, m.in. w Polsce). Według Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową, utrzymywanie przywilejów dla związkowców podwyższa koszty pracy o 25 proc., a zarazem o 10-15 proc. obniża konkurencyjność firm. - W myśl polskiej ustawy o związkach zawodowych celem prowadzenia biznesu powinno być de facto pozyskiwanie pieniędzy na finansowanie tychże związków! - uważa Grzegorz Wlazło, ekspert prawny Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych. Gdy był on szefem rady nadzorczej elektrociepłowni w Krakowie i firma chciała się pozbyć niepotrzebnego jej ośrodka wypoczynkowego, zakładowe związki sprzeciwiły się temu. Zarząd zaproponował więc, że odda im ośrodek za darmo. - Nie zgodzili się, bo najlepiej mieć wczasy za cudze pieniądze - mówi Wlazło.
Stopień "uzwiązkowienia" stał się już dla analityków ważnym kryterium oceny wartości polskich firm. Im więcej pracowników należy do związków zawodowych, tym mniej warte jest przedsiębiorstwo.
- Zdarza się, że zagraniczne koncerny rezygnują z kupna polskich spółek, gdy dowiadują się o skali wpływów związków zawodowych - mówi Szejna. Nasi przedsiębiorcy domagają się więc polskiej wersji tzw. paktu z Toledo. W 1992 r. hiszpańscy przedsiębiorcy i związkowcy uzgodnili w Toledo przełomowe reformy: ułatwiono firmom zatrudnianie w niepełnym wymiarze (pracuje w ten sposób 33 proc. Hiszpanów), ograniczono koszty zwolnień, związki zgodziły się na uzależnienie wysokości wynagrodzeń od wyników finansowych firmy i - co ważniejsze - zrezygnowały z wielu swych przywilejów. Od tego czasu bezrobocie w Hiszpanii spadło z 25 proc. do 12 proc. Holendrzy, którzy liberalizację rynku pracy rozpoczęli dziesięć lat wcześniej, dziś zastanawiają się nad weryfikacją rencistów, bo bezrobocie spadło do 2,4 proc. i w wielu sektorach gospodarki brakuje rąk do pracy. Polskie związki na razie ani myślą o ustępstwach. Jeśli nie ustąpią, legalność części zapisów ustawy sankcjonujących ich przywileje oceni Trybunał Konstytucyjny. Pracodawcy są przekonani, że wygrają.
Wygra także gospodarka. W Polsce zachłanność związko-wego "betonu" jest wręcz samobójcza. Na przykład w Polskich Hutach Stali, którym bez zastrzyku kapita-łu grozi bankructwo, związki nie zgadzają się na prywatyzację, bo potencjalny inwestor - LNM Holdings - jest "niewiarygodny i wyrafinowany". Krótko mówiąc, nie zgadza się spełnić ich żądań i zapewnić w ramach tzw. pakietu socjalnego jednorazowej wypłaty 75 tys. zł dla każdego pracownika oraz gwarancji zatrudnienia do 2010 r.! W 2002 r., w trakcie negocjacji dotyczących prywatyzacji tzw. grupy G8 (osiem elektrowni), związkowcy z gdańskiej spółki Energa zażądali od rywalizującego w przetargu Kulczyk Holding szesnastu pensji w roku, podwyżki płac o jedną piątą i 25 tys. zł premii za zgodę na prywatyzację! Znamienne, że coraz mniej liczne bastiony związków tworzą się w państwowych firmach, które rząd nieustannie wyciąga z kłopotów. W prywatnych firmach, które zawsze mogą zbankrutować i mogą liczyć tylko na siebie, związkowcy potrafią działać bardzo racjonalnie.
Okładka tygodnika WPROST: 44/2003
Więcej możesz przeczytać w 44/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2003 (1092)

  • Wprost od czytelników 2 lis 2003 Pomniejszanie mniejszości Nareszcie! Bardzo się cieszę, że w artykule Sławomira Sieradzkiego "Pomniejszanie mniejszości" ("Wprost" nr 42) został przedstawiony obiektywny obraz stosunków polsko-niemieckich.... 3
  • Na stronie - Gra zespołowa 2 lis 2003 Czy można wygrać mecz piłki nożnej, gdy część drużyny kopie swoich po kostkach i strzela do własnej bramki? 3
  • Peryskop 2 lis 2003 Spisek psuje złotówkę Od dwóch miesięcy wartość złotego spada. Od początku września (euro - 4,35 zł) nasza waluta bije kolejne rekordy: 4,50 zł (15 IX), 4,60 zł (29 IX), ostatnio (24 X) - 4,70 zł. Co się dzieje?... 6
  • Dossier 2 lis 2003 Marek BOROWSKI marszałek Sejmu, poseł SLD "Jest taki dramat komediowy napisany przez angielskiego autora Willy'ego Russela 'Edukacja Rity', dość znany. Zdaje się, że trzeba będzie dopisać drugą część 'Edukacja Anity'" Program... 7
  • Poczta 2 lis 2003 Marsjanie atakują! Zastanawiam się, skąd profesor Ryszard Legutko czerpał dane do swojego artykułu "Marsjanie atakują!" (nr 42). Czy zapoznał się z zawartością Zielonego Manifestu? Czy zna z imienia, nazwiska oraz życiorysu... 9
  • Kadry 2 lis 2003 9
  • M&M 2 lis 2003  WYJAŚNIENIE Opowiadał mi wczoraj znajomy krakowiak, że wreszcie mu się zgadza jak z pętelką hetka, bo właśnie się dowiedział od pani Błochowiak kogóż to Lech Wałęsa chciał puścić w skarpetkach. 10
  • Playback 2 lis 2003 10
  • Burza na Węgrzech 2 lis 2003 Nasza publikacja "Węgrzy NATO - nie" ("Wprost" nr 43) w Budapeszcie wywołała prawdziwą burzę. 10
  • Z życia koalicji 2 lis 2003 Dzięki najgorszemu ministrowi Eurazji od czasów paleolitu, czyli Polowi Markowi, od przyszłego roku zapłacimy za benzynę o 15 groszy więcej. Mamy hasło: "Rodacy, podziękujmy Unii Pracy!". Pol co prawda ściemnia, że za te... 12
  • Z życia opozycji 2 lis 2003 W parlamencie Europejskim Liga Polskich Rodzin szuka sojuszników wśród zachodnich partii prawicowych. Padło między innymi na brytyjskich konserwatystów. Doszło do sympatycznego spotkanka, na którym pierwsze skrzypce... 13
  • Fotoplastykon 2 lis 2003 14
  • Trąd 2 lis 2003 Policja kontra policyjna mafia 16
  • Hipermarket wiary 2 lis 2003 Polak katolik zachowuje się jak klient supermarketu, który wybiera z półki to, co mu akurat odpowiada 24
  • Agresja prawna 2 lis 2003 Już ponad 30 tys. Niemców żąda zwrotu mienia pozostawionego w Polsce. 28
  • Nałęcz - Żydzi, masoni, cykliści 2 lis 2003 Można się tylko modlić, by Pan Bóg przywrócił rozsądek liderom LPR 34
  • Zawracanie gitary - Państwu na ratunek 2 lis 2003 Opozycja przypuściła zajadły atak na projaśniepaństwową politykę SLD. Wstyd! 34
  • Giełda i wektory 2 lis 2003 Hossa Świat Wycena cala Wysocy są lepiej opłacani niż ich niżsi koledzy - wynika z badań Timothy'ego Judge'a z University of Florida. Wzrost wyższy o cal (2,54 cm) oznacza zwiększenie rocznych dochodów o 789 USD. Judge przyznaje,... 36
  • Związkokracja pod trybunał 2 lis 2003 O 25 procent podnoszą koszty pracy przywileje dla związkowców 38
  • Stachanowcy absurdu 2 lis 2003 Od Ajchlera do Woźniakowskiego, czyli alfabet szkodników gospodarczych. 44
  • Portfel strachu 2 lis 2003 Jak teraz oszczędzać, żeby zarobić 50
  • Ekonomista zdrowego rozsądku 2 lis 2003 Profesor Wacław Wilczyński skończył 80 lat 52
  • Załatwione odmownie - Filozof głową bije... 2 lis 2003 Europa, jaka marzy się marksizującym filozofom, na szczęście nigdy nie powstanie 54
  • Supersam 2 lis 2003 Minijaguar Koncepcyjny model jaguara R-D6 był jedną z gwiazd frankfurckiego salonu samochodowego. Głównie ze względu na tylne drzwi, otwierane do tyłu (tzw. kurołapy), klapę bagażnika uchylaną w bok i niewielkie - jak na jaguara -... 56
  • Miliard w rozumie 2 lis 2003 To mit, że Polacy są przede wszystkim humanistami - wynika z Narodowego Testu Inteligencji 58
  • Stypendium sukcesu 2 lis 2003 Przewodnik "Wprost" po zagranicznych stypendiach 62
  • Przyczajony Tygrys 2 lis 2003 Mistrz bez skazy i porażki na koncie jest odczłowieczony, plastikowy - uważa Dariusz Michalczewski 68
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Podróże po krainie kuchni 2 lis 2003 Drogi Przyjacielu! Spędzam właśnie dużo czasu w Katowicach, śpię w pokoiku gościnnym Teatru Śląskiego, a w przerwach między próbami buszuję po mieście. Jest tu co robić - spektakle, koncerty, muzea, wystawy, ale, powiadam ci, na najciekawszą ekspozycję trafiłem w sklepie Świat... 70
  • Ekran osobisty - Big Rywin 2 lis 2003 Polemika Anity Błochowiak z Adamem Michnikiem na temat kolorowych skarpetek przejdzie do historii telewizyjnej rozrywki 72
  • Amerykański szogun 2 lis 2003 Jak generał Douglas MacArthur wprowadził w Japonii demokrację 74
  • Know-how 2 lis 2003 Nowa epidemia w Europie? W departamencie Var na południu Francji po raz pierwszy wykryto przeciwciała wirusa Zachodniego Nilu zarówno we krwi człowieka, jak i konia. Tamtejsze służby medyczne ogłosiły alarm epidemiologiczny. Od... 78
  • Rewolucja w skali mini 2 lis 2003 Bilion dolarów wart będzie za dziesięć lat rynek nanoproduktów, cieńszych od ludzkiego włosa 80
  • Ewa i hormon Adama 2 lis 2003 Kobiety pragnące zwiększyć popęd seksualny i witalność coraz częściej sięgają po testosteron 83
  • Miażdżenie miażdżycy - gdzie się leczyć (2) 2 lis 2003 Najlepsze w Polsce szpitale kardiochirurgiczne i kardiologiczne oraz urologiczne 84
  • Bez granic 2 lis 2003 Snajper na celowniku W Virginia Beach w stanie Wirginia rozpoczął się proces snajpera mordercy. John Allen Muhammad - jeden z dwóch snajperów, którzy terroryzowali rok temu Waszyngton i okolice stolicy USA - jest oskarżony... 90
  • Demonstracja smoka 2 lis 2003 Azja niżej pokłoniła się prezydentowi Chin niż prezydentowi USA 92
  • Atomowy szantaż ajatollahów 2 lis 2003 Mosad otrzymał rozkaz przygotowania planów zniszczenia irańskich instalacji jądrowych 96
  • Pogranicze morderców 2 lis 2003 Śledztwo TVN i "Wprost": zagadkowe morderstwa kobiet zdarzają się już wzdłuż całej północnej granicy Meksyku 100
  • Menu 2 lis 2003 Wideo Czarownice z Nowego Jorku "Witaj w wieku bez niewinności", "Miłość i romans istnieją już tylko u gejów" - takie hasła usłyszeli zdumieni Amerykanie oglądający pierwszy odcinek "Seksu w wielkim... 104
  • Blues łgarzy 2 lis 2003 Dzięki białym Brytyjczykom muzyka czarnych Amerykanów podbiła świat 106
  • Czysty brudas 2 lis 2003 Nawrócony łotr zdobył najważniejszą brytyjską nagrodę literacką 110
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 2 lis 2003 Ladies Kocham piersi. Bez względu na to, czy są to Pierwsze Piersi Rzeczypospolitej, czy są to piersi Hey do przodu, czy też nie. A jako że podstawowym nośnikiem piersi, o których myślę, jest kobieta, ta płyta jest właśnie... 111
  • Gandziolatki 2 lis 2003 Amfetamina zastąpiła alkohol w roli pożywki literackiej mitologii 112
  • Kino Tomasza Raczka 2 lis 2003 Buffalo Soldiers Reżyseria: Gregor Jordan W rolach głównych: Joaquin Phoenix, Ed Harris, Scott Glenn, Anna Paquin Wielka Brytania/USA/Niemcy 2001 Historia żołnierzy USA stacjonujących w bazach na terenie Niemiec (tuż przed obaleniem... 113
  • Sława i chała 2 lis 2003 Teatr Order za szklankę wody Bohumil Hrabal nie pisał sztuk, ale jego proza pełna wyrazistych postaci (śmiesznych i jednocześnie wzruszających) aż prosi się o pokazanie ich w teatrze czy w filmie. Oglądając adaptację opowiadania... 114
  • Nowowizja - Fakty i hipotezy 2 lis 2003 Dobry tytuł to połowa sukcesu. Na przykład czasopismo mogłoby się nazywać "Informacje dla Ciebie", ale lepiej i bardziej międzynarodowo zabrzmi "Fakt you" 116
  • Śmiesznoty - Show Adama 2 lis 2003 Nic dziwnego, że Adam Michnik marzy o własnej telewizji. To prawdziwy showman. W gazetowych tekstach mentorski, niemiłosiernie poprawny politycznie, w rozmowach radiowych męczący wadą wymowy - jedynie na wizji tworzy prawdziwą kreację. 116
  • Organ Ludu 2 lis 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 44 (57) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 27 października 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Spotkania I sekretarza z ludźmi pracy Ostatnio media i opozycja, powołując się na tzw. sondaże,... 117
  • Skibą w mur - Dwa wielkie Gie 2 lis 2003 Gangsterzy i geje jako bohaterowie mediów mają wielką siłę przyciągania. Ostatnio mocno ciągnie do gejów posła Romana Giertycha 118

ZKDP - Nakład kontrolowany