Czysty brudas

Czysty brudas

Nawrócony łotr zdobył najważniejszą brytyjską nagrodę literacką
Peter Finley był oszustem, narkomanem, alkoholikiem i hazardzistą. Kradł samochody, którymi uciekał przed policją w stylu znanym z filmu Petera Yatesa "Bullitt". Płacił fałszywymi czekami, dawał łapówki, zajmował się paserstwem i przemytem. Był członkiem bandy wwożącej nielegalnie meksykańskich desperatów do amerykańskiego raju. Sprzedał mieszkanie swojego przyjaciela, zgarnął gotówkę i uciekł za granicę. Rodzina ofiary niemalże znalazła się na bruku. W tym czasie Finley szalał w kasynach albo był w narkotykowym transie. Jego wyczyny zna policja w USA, Meksyku, Australii i Hiszpanii. Ten sam Peter Finley zdobył w tym roku najważniejszą brytyjską nagrodę książkową Booker Prize - za napisaną pod pseudonimem DBC Pierre powieść "Vernon God Little".
Między kolejnymi oszustwami Finley pisał konspekty scenariuszy i przedstawiał je różnym znajomym. Sprowadzały się do jednego: opisów hazardowo-kokainowych orgii producenta filmowego, za którego sam się podawał. Brał nawet zaliczki na rozwinięcie tych projektów. Kiedy nie dotrzymywał terminu i grunt palił mu się pod nogami, uciekał. A potem robił to samo w nowym miejscu.

Vernon naiwniak
Powieść Finleya to błyskotliwa czarna komedia - uznało jury Bookera. "Uznaliśmy, że to najciekawsza, najoryginalniejsza i najbardziej pasjonująca z nominowanych książek" - stwierdził prof. John Carey, przewodniczący jury (czterech z pięciu jego członków głosowało za "Vernonem"). Jurorzy zaklinali się, iż na werdykt nie miała wpływu barwna przeszłość DBC Pierre'a.
Groteskowa powieść "Vernon God Little" nawiązuje do serii autentycznych masakr szkolnych, które wstrząsnęły Teksasem przed kilku laty. W swoim debiutanckim dziełku Finley wali obuchem w amerykańską kulturę masową i media. Tytułowy Vernon to piętnastolatek oskarżony o wystrzelanie kolegów ze swojej klasy. Pada na niego podejrzenie, bo jest jedynym, który przeżył. Choć autentyczny sprawca zbrodni strzelił sobie w głowę, media potrzebują żywego killera.
Vernon, za sprawą swojej naiwności i kolejnych krętactw, kopie dla siebie coraz głębszy dół. I nie znajduje ratunku pośród opętanych przez kolejne masowe histerie znajomych. Absurdalną sytuacją Vernona zafascynowana jest nawet matka chłopca, czyli przyszła killer's mom, do której drzwi puka CNN. Ostatecznie o winie jej syna ma zadecydować publiczność w telewizyjnym show na żywo.

Grzeszny żywot Petera F.
Historia grzesznego życia czterdziestodwuletniego Petera Finleya podbiła brytyjską prasę. DBC Pierre alias Finley spowiada się na lewo i prawo, a jest to o tyle pasjonujące, że naprawdę ma z czego. Urodził się w Australii, ale dzieciństwo spędził w USA, w pobliżu granicy z Meksykiem. Jest synem światowej sławy genetyka. - Widziałem morze biedy, ale sam mieszkałem w domu z dziewięcioma sypialniami, ochroną, służbą i szoferem. Byłem wtedy bezkarny i wszechmogący. Myślałem, że będzie tak przez całe życie - mówi Finley.
Próbował zarabiać jako scenarzysta, reżyser i producent, ale kolejne projekty brały w łeb z powodu skłonności Finleya do machlojek i jego nałogów. Marnie skończył na przykład projekt historii o poszukiwaniu złota wodza Azteków - Montezumy, choć scenariusz miał być ponoć dziełem na miarę Wernera Herzoga. Pseudonim pisarza, nazywanego niegdyś przez znajomych "Brudnym Pierrem" (Dirty Pierre), ma być symbolem zmiany, którą przeszedł. DBC to Pierre zreformowany, czyli "Brudny, Ale Czysty" (Dirty But Clean). Dawny Finley odszedł w przeszłość. Nowy od kilku lat przechodzi odnowę moralną. Pseudonim miał go chronić przed ujawnieniem prawdziwego nazwiska, żeby nie namierzyły go osoby mające mu wiele do zarzucenia. Nagroda go zdekonspirowała. "Do pisania pcha mnie żal. Jest on swego rodzaju paliwem kosmicznym. A mam w sobie tyle żalu, że wystarczy na resztę życia" - rzewnie tłumaczył DBC na ceremonii wręczenia Bookera.

Współczesny Villon
Peter Finley od kilku lat prowadzi w miarę spokojny żywot w Irlandii. Zapowiada dalszą pracę nad swoim charakterem i zadośćuczynienie ofiarom - także z pieniędzy, które przyniesie sprzedaż książki. Paradoksalnie, ofiarom może pomóc szelmowska przeszłość Pierre'a, która jest bardzo istotna w promocji książki. Zdaniem sprzedawców, pisarz ma szanse na przekroczenie granicy stu tysięcy sprzedanych w Wielkiej Brytanii książek. W przemianę łotra w św. Franciszka nie wierzy syn okradzionego przez Finleya malarza Roberta Lentona. "Peter zawsze miał skłonność do fantazjowania. Obawiam się, że fantazjuje także na temat swojego moralnego wzlotu i chęci zadośćuczynienia. Dopóki nie spłaci wszystkiego co do centa, dopóty nie uwierzę w ani jedno jego słowo" - skarżył się młody Lenton dziennikarzowi "Guardiana".
Lenton nie jest odosobniony. Ci, którzy nie wierzą w poprawę Finleya, twierdzą, że jest on współczesnym Fran�ois Villonem (vel Fran�ois de Montcorbierem czy Fran�ois des Logesem; 1431-1463). Autor poe-matów "Mały testament" i "Wielki testament", bywalec domów publicznych i więzień, rozbójnik i złodziej zamieszany we włamania z rabunkiem i zabójstwa, też wielokrotnie obiecywał poprawę i nigdy nie dotrzymał słowa.


Nagrody Bookera
Booker Prize jest przyznawana od 35 lat. Tę nagrodę otrzymuje co roku najlepsza anglojęzyczna książka pisarza pochodzącego z krajów Wspólnoty Brytyjskiej. Booker Prize sławę zawdzięczają m.in. Salman Rushdie czy tegoroczny laureat Nagrody Nobla - J.M. Coetzee. Poprzednim laureatem, który wzbudził równie wiele kontrowersji jak DBC Pierre, był John Berger. W 1972 r. przekazał on czek z nagrodą terrorystycznemu ugrupowaniu Black Power, związanemu z ruchem Czarnych Panter. Czek wrócił do niego tylko dlatego, że zanim doszedł do adresata, organizacja Black Power została zdelegalizowana.
Okładka tygodnika WPROST: 44/2003
Więcej możesz przeczytać w 44/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2003 (1092)

  • Wprost od czytelników 2 lis 2003 Pomniejszanie mniejszości Nareszcie! Bardzo się cieszę, że w artykule Sławomira Sieradzkiego "Pomniejszanie mniejszości" ("Wprost" nr 42) został przedstawiony obiektywny obraz stosunków polsko-niemieckich.... 3
  • Na stronie - Gra zespołowa 2 lis 2003 Czy można wygrać mecz piłki nożnej, gdy część drużyny kopie swoich po kostkach i strzela do własnej bramki? 3
  • Peryskop 2 lis 2003 Spisek psuje złotówkę Od dwóch miesięcy wartość złotego spada. Od początku września (euro - 4,35 zł) nasza waluta bije kolejne rekordy: 4,50 zł (15 IX), 4,60 zł (29 IX), ostatnio (24 X) - 4,70 zł. Co się dzieje?... 6
  • Dossier 2 lis 2003 Marek BOROWSKI marszałek Sejmu, poseł SLD "Jest taki dramat komediowy napisany przez angielskiego autora Willy'ego Russela 'Edukacja Rity', dość znany. Zdaje się, że trzeba będzie dopisać drugą część 'Edukacja Anity'" Program... 7
  • Poczta 2 lis 2003 Marsjanie atakują! Zastanawiam się, skąd profesor Ryszard Legutko czerpał dane do swojego artykułu "Marsjanie atakują!" (nr 42). Czy zapoznał się z zawartością Zielonego Manifestu? Czy zna z imienia, nazwiska oraz życiorysu... 9
  • Kadry 2 lis 2003 9
  • M&M 2 lis 2003  WYJAŚNIENIE Opowiadał mi wczoraj znajomy krakowiak, że wreszcie mu się zgadza jak z pętelką hetka, bo właśnie się dowiedział od pani Błochowiak kogóż to Lech Wałęsa chciał puścić w skarpetkach. 10
  • Playback 2 lis 2003 10
  • Burza na Węgrzech 2 lis 2003 Nasza publikacja "Węgrzy NATO - nie" ("Wprost" nr 43) w Budapeszcie wywołała prawdziwą burzę. 10
  • Z życia koalicji 2 lis 2003 Dzięki najgorszemu ministrowi Eurazji od czasów paleolitu, czyli Polowi Markowi, od przyszłego roku zapłacimy za benzynę o 15 groszy więcej. Mamy hasło: "Rodacy, podziękujmy Unii Pracy!". Pol co prawda ściemnia, że za te... 12
  • Z życia opozycji 2 lis 2003 W parlamencie Europejskim Liga Polskich Rodzin szuka sojuszników wśród zachodnich partii prawicowych. Padło między innymi na brytyjskich konserwatystów. Doszło do sympatycznego spotkanka, na którym pierwsze skrzypce... 13
  • Fotoplastykon 2 lis 2003 14
  • Trąd 2 lis 2003 Policja kontra policyjna mafia 16
  • Hipermarket wiary 2 lis 2003 Polak katolik zachowuje się jak klient supermarketu, który wybiera z półki to, co mu akurat odpowiada 24
  • Agresja prawna 2 lis 2003 Już ponad 30 tys. Niemców żąda zwrotu mienia pozostawionego w Polsce. 28
  • Nałęcz - Żydzi, masoni, cykliści 2 lis 2003 Można się tylko modlić, by Pan Bóg przywrócił rozsądek liderom LPR 34
  • Zawracanie gitary - Państwu na ratunek 2 lis 2003 Opozycja przypuściła zajadły atak na projaśniepaństwową politykę SLD. Wstyd! 34
  • Giełda i wektory 2 lis 2003 Hossa Świat Wycena cala Wysocy są lepiej opłacani niż ich niżsi koledzy - wynika z badań Timothy'ego Judge'a z University of Florida. Wzrost wyższy o cal (2,54 cm) oznacza zwiększenie rocznych dochodów o 789 USD. Judge przyznaje,... 36
  • Związkokracja pod trybunał 2 lis 2003 O 25 procent podnoszą koszty pracy przywileje dla związkowców 38
  • Stachanowcy absurdu 2 lis 2003 Od Ajchlera do Woźniakowskiego, czyli alfabet szkodników gospodarczych. 44
  • Portfel strachu 2 lis 2003 Jak teraz oszczędzać, żeby zarobić 50
  • Ekonomista zdrowego rozsądku 2 lis 2003 Profesor Wacław Wilczyński skończył 80 lat 52
  • Załatwione odmownie - Filozof głową bije... 2 lis 2003 Europa, jaka marzy się marksizującym filozofom, na szczęście nigdy nie powstanie 54
  • Supersam 2 lis 2003 Minijaguar Koncepcyjny model jaguara R-D6 był jedną z gwiazd frankfurckiego salonu samochodowego. Głównie ze względu na tylne drzwi, otwierane do tyłu (tzw. kurołapy), klapę bagażnika uchylaną w bok i niewielkie - jak na jaguara -... 56
  • Miliard w rozumie 2 lis 2003 To mit, że Polacy są przede wszystkim humanistami - wynika z Narodowego Testu Inteligencji 58
  • Stypendium sukcesu 2 lis 2003 Przewodnik "Wprost" po zagranicznych stypendiach 62
  • Przyczajony Tygrys 2 lis 2003 Mistrz bez skazy i porażki na koncie jest odczłowieczony, plastikowy - uważa Dariusz Michalczewski 68
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Podróże po krainie kuchni 2 lis 2003 Drogi Przyjacielu! Spędzam właśnie dużo czasu w Katowicach, śpię w pokoiku gościnnym Teatru Śląskiego, a w przerwach między próbami buszuję po mieście. Jest tu co robić - spektakle, koncerty, muzea, wystawy, ale, powiadam ci, na najciekawszą ekspozycję trafiłem w sklepie Świat... 70
  • Ekran osobisty - Big Rywin 2 lis 2003 Polemika Anity Błochowiak z Adamem Michnikiem na temat kolorowych skarpetek przejdzie do historii telewizyjnej rozrywki 72
  • Amerykański szogun 2 lis 2003 Jak generał Douglas MacArthur wprowadził w Japonii demokrację 74
  • Know-how 2 lis 2003 Nowa epidemia w Europie? W departamencie Var na południu Francji po raz pierwszy wykryto przeciwciała wirusa Zachodniego Nilu zarówno we krwi człowieka, jak i konia. Tamtejsze służby medyczne ogłosiły alarm epidemiologiczny. Od... 78
  • Rewolucja w skali mini 2 lis 2003 Bilion dolarów wart będzie za dziesięć lat rynek nanoproduktów, cieńszych od ludzkiego włosa 80
  • Ewa i hormon Adama 2 lis 2003 Kobiety pragnące zwiększyć popęd seksualny i witalność coraz częściej sięgają po testosteron 83
  • Miażdżenie miażdżycy - gdzie się leczyć (2) 2 lis 2003 Najlepsze w Polsce szpitale kardiochirurgiczne i kardiologiczne oraz urologiczne 84
  • Bez granic 2 lis 2003 Snajper na celowniku W Virginia Beach w stanie Wirginia rozpoczął się proces snajpera mordercy. John Allen Muhammad - jeden z dwóch snajperów, którzy terroryzowali rok temu Waszyngton i okolice stolicy USA - jest oskarżony... 90
  • Demonstracja smoka 2 lis 2003 Azja niżej pokłoniła się prezydentowi Chin niż prezydentowi USA 92
  • Atomowy szantaż ajatollahów 2 lis 2003 Mosad otrzymał rozkaz przygotowania planów zniszczenia irańskich instalacji jądrowych 96
  • Pogranicze morderców 2 lis 2003 Śledztwo TVN i "Wprost": zagadkowe morderstwa kobiet zdarzają się już wzdłuż całej północnej granicy Meksyku 100
  • Menu 2 lis 2003 Wideo Czarownice z Nowego Jorku "Witaj w wieku bez niewinności", "Miłość i romans istnieją już tylko u gejów" - takie hasła usłyszeli zdumieni Amerykanie oglądający pierwszy odcinek "Seksu w wielkim... 104
  • Blues łgarzy 2 lis 2003 Dzięki białym Brytyjczykom muzyka czarnych Amerykanów podbiła świat 106
  • Czysty brudas 2 lis 2003 Nawrócony łotr zdobył najważniejszą brytyjską nagrodę literacką 110
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 2 lis 2003 Ladies Kocham piersi. Bez względu na to, czy są to Pierwsze Piersi Rzeczypospolitej, czy są to piersi Hey do przodu, czy też nie. A jako że podstawowym nośnikiem piersi, o których myślę, jest kobieta, ta płyta jest właśnie... 111
  • Gandziolatki 2 lis 2003 Amfetamina zastąpiła alkohol w roli pożywki literackiej mitologii 112
  • Kino Tomasza Raczka 2 lis 2003 Buffalo Soldiers Reżyseria: Gregor Jordan W rolach głównych: Joaquin Phoenix, Ed Harris, Scott Glenn, Anna Paquin Wielka Brytania/USA/Niemcy 2001 Historia żołnierzy USA stacjonujących w bazach na terenie Niemiec (tuż przed obaleniem... 113
  • Sława i chała 2 lis 2003 Teatr Order za szklankę wody Bohumil Hrabal nie pisał sztuk, ale jego proza pełna wyrazistych postaci (śmiesznych i jednocześnie wzruszających) aż prosi się o pokazanie ich w teatrze czy w filmie. Oglądając adaptację opowiadania... 114
  • Nowowizja - Fakty i hipotezy 2 lis 2003 Dobry tytuł to połowa sukcesu. Na przykład czasopismo mogłoby się nazywać "Informacje dla Ciebie", ale lepiej i bardziej międzynarodowo zabrzmi "Fakt you" 116
  • Śmiesznoty - Show Adama 2 lis 2003 Nic dziwnego, że Adam Michnik marzy o własnej telewizji. To prawdziwy showman. W gazetowych tekstach mentorski, niemiłosiernie poprawny politycznie, w rozmowach radiowych męczący wadą wymowy - jedynie na wizji tworzy prawdziwą kreację. 116
  • Organ Ludu 2 lis 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 44 (57) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 27 października 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Spotkania I sekretarza z ludźmi pracy Ostatnio media i opozycja, powołując się na tzw. sondaże,... 117
  • Skibą w mur - Dwa wielkie Gie 2 lis 2003 Gangsterzy i geje jako bohaterowie mediów mają wielką siłę przyciągania. Ostatnio mocno ciągnie do gejów posła Romana Giertycha 118

ZKDP - Nakład kontrolowany