Drugi Reagan?

Drugi Reagan?

Dodano:   /  Zmieniono: 
Bush junior ma rację
W 2006 r. Ameryka ustanowiła dwa rekordy: urodził się 300-milionowy obywatel USA, a Amerykanie osiągnęli najwyższy poziom życia w historii. Ale to nie wszystko. Teraz okazało się, że polityka niskich podatków Busha, tak krytykowana przez demokratów, sprawiła, że w trzy lata deficyt budżetowy USA spadł niemal o połowę! Gospodarka amerykańska najpewniej znalazła się w okresie wzrostu jak za Reagana. George Walker Bush junior, 43. prezydent Stanów Zjednoczonych, był dotychczas antytezą swojego ojca - George'a Herberta Walkera Busha seniora, 41. prezydenta Stanów Zjednoczonych. George'a Busha seniora uznano za prezydenta wielkich sukcesów politycznych i miernych wyników gospodarczych. George Bush junior mimo bardzo aktywnej polityki zagranicznej wielkich sukcesów na razie w niej nie odnosi. Za to Stany Zjednoczone pod jego przewodem mają coraz lepsze wyniki ekonomiczne. Trzeba mieć nadzieję, że i w polityce przyjdzie czas jego sukcesów. A wtedy w pełni zasłuży na miano "Reagan bis".

Kiepski punkt startu
Niewielu prezydentów rozpoczynało kadencję w tak kiepskiej sytuacji jak Bush junior. Po okresie prosperity lat 1994-2000 gospodarka napędzana wysokimi wydatkami budżetowymi wchodziła w okres dekoniunktury. W roku 2001 tempo wzrostu PKB spadło do 0,8 proc., inflacja skoczyła do 3,5 proc., co wymusiło podwyżki stóp procentowych (z początkiem roku 2001 stopa funduszy federalnych - podstawowa stopa ustalana przez Fed, wynosiła 6 proc., o 0,6 punktu więcej niż przed rokiem). Chwiejna równowaga budżetowa była utrzymywana stale rosnącymi podatkami - w 2000 r. federalna stopa opodatkowania dochodów była najwyższa w czasie pokoju (23 proc.), a dochody z federalnego podatku dochodowego po raz pierwszy przekroczyły bilion dolarów.
Równocześnie coraz wyraźniej dawały znać o sobie negatywne skutki przeregulowania gospodarki i nadmiernej interwencji państwa w działalność biznesu. Rządy Partii Demokratycznej, której politycy prezentują twardą wiarę w potrzebę regulowania wszystkiego, co się da, skutkowały stałym rozmnażaniem obowiązujących przepisów. Ilustruje to doskonale liczba stron w Federal Register, gdzie publikuje się wszelkie prawa i przepisy dotyczące życia gospodarczego. W roku 1935 Federal Register zawierał 4000 stron, w roku 1950 było już 12 000 stron. W okresie rządów demokratycznego prezydenta Jimmy'ego Cartera liczba stron wzrosła do 73 528. Republikanin Ronald
Reagan, wielki przeciwnik wszelkich regulacji, zmniejszył ich liczbę do 44 812, ale rządzący po nim demokrata Bill Clinton ponownie sprawił, że liczba stron sięgnęła 50 tys.
Czarne chmury zbierające się nad Ameryką być może nie spowodowałyby większej burzy, gdyby nie dramatyczna zmiana sytuacji politycznej. Atak terrorystyczny na World Trade Center i zaostrzenie sytuacji na Bliskim Wschodzie zmuszały do radykalnego zwiększenia wydatków na obronę, zwłaszcza że za rządów Billa Clintona były one najniższe (266 mld USD w 1996 r.; dla porównania w ostatnim roku prezydentury G. Busha seniora wynosiły 303 mld USD) w ostatnim dwudziestoleciu.
George Bush junior stanął zatem przed - wydawałoby się - nie rozwiązywalnym zadaniem. Musiał reanimować gospodarkę amerykańską, zawracając ją na ścieżkę wzrostu, i istotnie podwyższyć wydatki na obronę, jednocześnie nie powiększając deficytu budżetowego i obniżając podatki.


Plan Busha
Zadanie to 43. prezydent Stanów Zjednoczonych rozwiązał w iście reaganowskim stylu. Postawił na aktywną walkę z terroryzmem (jak ta strategia jest realizowana, to już inna sprawa), nie wahając się powiększyć wydatków obronnych (rosną one o 50 mld USD rocznie i sięgają obecnie pół biliona dolarów) i decydując się na przejściowy wzrost deficytu, który w 2004 r. wynosił 3,6 proc. (to i tak mniej niż w takich nie prowadzących wojny krajach UE, jak Niemcy, Francja czy Włochy). Mimo owego rosnącego deficytu postawił na obniżenie podatków.
Już w pierwszym roku prezydentury doprowadził do przyjęcia przez Kongres ustawy o wzroście gospodarczym i obniżkach podatkowych. Dzięki redukcji stawek podatkowych (maksymalna stopa podatkowa została obniżona z 39,6 proc. do 33 proc.) oraz powiększeniu ulg związanych z posiadaniem dzieci już w pierwszym roku 44 mln rodzin amerykańskich pozostawił w kieszeniach po 2400 USD, zmniejszając przeciętne opodatkowanie dochodu z 23 proc. w 2000 r. do 20,7 proc. (w roku 2003 - do 19,8 proc., a w 2004 r. i 2005 r. - do 19,6 proc.). Dochody budżetowe wprawdzie przejściowo spadły (z 1,85 bln USD w roku 2002 do 1,78 bln USD rok później), ale gospodarka bardzo szybko odwdzięczyła się za obniżenie ciężarów fiskalnych. W następstwie szybkiego wzrostu gospodarczego (2004 r. - 3,9 proc., 2005 r. - 3,2 proc.) wzrosły dochody budżetu federalnego (2004 r. - 1,88 bln. USD, 2005 - 2,15 bln USD), a deficyt obniżył się zarówno w wielkościach absolutnych (z 568 mld USD do 493 mld USD, czyli o 75 mld USD), jak i względnych (z 3,6 proc. PKB do 2,6 proc. PKB). Zarówno wedle planów Białego Domu, jak i niezależnych prognoz ma spadać dalej.
Podobnie jak spada bezrobocie. W końcu 2001 r. wynosiło ono 5,7 proc., a po pięciu latach rządów Busha stopa bezrobocia obniżyła się do 4,6 proc. Rośnie natomiast giełda i jej indeksy raz po raz biją historyczne rekordy (w połowie października Dow Jones Industrial Average po raz pierwszy przekroczył 12 tys. punktów). A nie ma lepszego wskaźnika optymizmu inwestorów jak hossa giełdowa. Zaś hossy nie powstrzymały nawet niższe od oczekiwanych wyniki trzeciego kwartału, w którym PKB powiększył się tylko o 1,6 proc. (swoją drogą w większości krajów "starej" unii takie tempo wzrostu uznane byłoby za całkiem przyzwoite.)
Mimo to George Bush junior większą popularnością cieszy się na świecie niż wśród obywateli USA. Według najnowszego (22 października) badania opinii "Washington Post" - ABC News, prezydenta popiera jedynie 37 proc. Amerykanów, zaś negatywnie ocenia go aż 60 proc., a jego popularność spada. Przed rokiem Busha popierało bowiem ponad 50 proc. Amerykanów, a w momencie rozpoczynania operacji irackiej - aż 78 proc. badanych. I to chyba właśnie operacja iracka, a nie mocna pozycji gospodarki jest główną zmienną rzutującą na wewnątrzkrajową ocenę obecnego prezydenta. Dlatego warto ponownie wyrazić nadzieję, że i w polityce przyjdzie czas jego sukcesów. A wtedy w pełni zasłuży na miano "Reagana bis".

ŻYCIE JAK W AMERYCE
Federalny Urząd Statystyki Pracy USA opublikował ostatnio raport o poziomie życia w XX wieku. Wynika z niego, że poziom życia w Ameryce stale rośnie i wciąż jest rekordowy. W 1901 r. średni roczny dochód przeciętnej rodziny wynosił 750 ówczesnych dolarów (w tym aż 9,5 proc. uzyskiwano z pracy dzieci!). Prawie 80 proc. tych pieniędzy wydawano na zaspokojenie podstawowych potrzeb: żywność, odzież i mieszkanie. W latach 2002-2003 średni roczny dochód amerykańskiej rodziny wyniósł 50 301 USD, praca dzieci praktycznie już nie występuje, a tylko 50 proc. dochodów pochłaniają wydatki bytowe (udział wydatków żywnościowych spadł z 43 proc. do 13 proc.). Oczywiście, podane wyżej nominalne wielkości dochodów nie odzwierciedlają zmian realnych. Ceny w XX w. wzrosły 22-krotnie, co sprawia, że dolar obecnie wart jest tyle, ile 4,5 centa z 1900 r. Oznacza to, że średni dochód rodziny wynosi obecnie 2282 USD z początku wieku, wzrósł zatem w ciągu stu lat trzykrotnie, a licząc na mieszkańca - sześciokrotnie. Sześciokrotny wzrost w ciągu stu lat oznacza z kolei, że średnie roczne tempo wzrostu konsumpcji wynosiło 1,8 proc. Jest to mniej, niż osiągnęły "tygrysy gospodarcze XX wieku" - Japonia czy Irlandia (oba te kraje doganiają pod względem standardu życia Stany Zjednoczone), ale jak na państwo, które już na początku XX wieku było najbogatsze, to i tak dość dużo. Ten stale rosnący dobrobyt nie jest efektem manny z nieba, ale bardzo wysokiej wydajności pracy.
Więcej możesz przeczytać w 45/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2006 (1247)

  • Wprost od czytelników 15 gru 2006, 15:00 SALON NA ULICY Czytając artykuł "Salon na ulicy" (nr 41), można było odnieść wrażenie, że w Polsce nie wydarzyło się ostatnio nic bulwersującego. Niepokojem może napawać jedynie pokojowa demonstracja partii opozycyjnej.... 3
  • Na stronie - Zmienna Kaczyńskich 15 gru 2006, 15:00 Nowa zmienna czasami przypomina aż za dobrze znaną starą niezmienną 3
  • Skaner 15 gru 2006, 15:00 NAJLEPSZE ULICE EUROPY Tanie połączenia lotnicze z wieloma miastami Europy i ceny w Warszawie, Poznaniu i we Wrocławiu zbliżone do cen w Londynie, Paryżu i Berlinie powodują, że Polacy coraz częściej na świąteczne zakupy wybierają się... 8
  • Sawka czatuje 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 12
  • Playback 15 gru 2006, 15:00 Prezydent RP Lech Kaczyński © A. Jagielak 16
  • Poczta 15 gru 2006, 15:00 BALCEROWICZOBÓJSTWO Zprzykrością informuję, że autor artykułu "Balcerowiczobójstwo" (nr 38) przypisuje prezesowi NBP nieprawdziwe motywy postępowania. Prof. Leszek Balcerowicz odmówił stawienia się przed komisją śledczą... 16
  • Ryba po polsku - Obywatelu, wracamy do PRL-u 15 gru 2006, 15:00 Nie po to walczyliśmy z komuną, żeby każdy mógł bezkarnie pisać prawdę 17
  • Z życia koalicji 15 gru 2006, 15:00 NAJWIĘKSZY POLSKI POLITYK twardo domaga się odizolowania trudnej młodzieży w specjalnych szkołach. Pomysł dość kontrowersyjny, ale jako ojcowie przyklaśniemy Giertychowi, pod jednym wszakże warunkiem. Niech do szkół o zaostrzonym... 18
  • Z życia opozycji 15 gru 2006, 15:00 TROCHĘ SIĘ PRZELICZYŁA PLATFORMA OBYWATELSKA i przeszarżowała z raportem o mediach, z którego nie bardzo wie, jak się teraz wycofać. Odcina się od niego Rokita, inni też łapią się za głowę, ale Donald w swym antydziennikarskim... 19
  • Wprost przeciwnie - Bundeswehra amatorów 15 gru 2006, 15:00 Bundeswehrze ciągle jest blisko do tradycji Wehrmachtu 20
  • Fotoplastykon 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Witamina B 15 gru 2006, 15:00 Lek na sitwokrację zgodził się zaordynować polskim samorządom Trybunał Konstytucyjny 22
  • Partia bez własciwości 15 gru 2006, 15:00 Rok temu Platforma Obywatelska była partią sanacji, teraz jest partią konserwacji 28
  • Wszyscy jesteśmy winni! 15 gru 2006, 15:00 Państwo, bezsilne w ściganiu prawdziwych przestępców, tworzy przepisy zakładające, że wszyscy są przestępcami 30
  • Święto Europy - 9 listopada 15 gru 2006, 15:00 9 listopada - w rocznicę zburzenia muru berlińskiego - świętować powinni wszyscy Europejczycy 32
  • Wydział zabójstw księży 15 gru 2006, 15:00 UOP na początku lat 90. planował inwigilację księży, by wyjaśnić zagadkę śmierci ks. Stanisława Suchowolca 34
  • Giełda 15 gru 2006, 15:00 Hossa Świat American Yahoo!? Yahoo!, najchętniej odwiedzany portal internetowy na świecie, prowadzi rozmowy dotyczące przejęcia AOL, amerykańskiego dostawcy usług internetowych i właściciela portalu AOL.com. Gdyby nie doszło do fuzji,... 38
  • Zabór energetyczny 15 gru 2006, 15:00 Rosja zaciska energetyczne kleszcze 40
  • Rosja kupuje Europę 15 gru 2006, 15:00 Gazprom zastąpił Rosji dywizje, które miały w okresie komunizmu podbić Europę 46
  • Smok brukselski 15 gru 2006, 15:00 Biurokracja pożera Unię Europejską 52
  • Drugi Reagan? 15 gru 2006, 15:00 Bush junior ma rację 58
  • Supersam 15 gru 2006, 15:00   62
  • Dodatki w roli głównej 15 gru 2006, 15:00 Dodatki nie zawsze są uzupełnieniem stroju. Bywa, że to strój staje się tłem dla modnych akcesoriów. W kolekcji domu mody Aryton dodatki nadają wyraz klasycznej garderobie i uatrakcyjniają sylwetkę. Przerzucony przez ramię szal... 62
  • Włoska robota 15 gru 2006, 15:00 Polacy lubią kuchnię włoską. Od dań włoskich bardziej lubimy tylko polskie - wynika z sondażu Instytutu Badania Opinii RMF FM. Miłośników "włoszczyzny" powinien ucieszyć zestaw akcesoriów kuchennych Włoska Robota.... 62
  • Kino czystych barw 15 gru 2006, 15:00 Światło słoneczne padające na ekran to zmora niejednego kinomana. Rozwiązanie tego problemu znalazła firma Panasonic. Nowy projektor kina domowego PT-AX100 został wyposażony w funkcję Light Harmonizer. Dzięki niej wykrywa zmiany... 62
  • Klasyk znad Mozeli 15 gru 2006, 15:00 Riesling QbA 2005, mosel-saar-ruwer, St. Urbans-Hof Cena: 39,90 zł; importer: Grand Cru Rodzina Weissów w nadmozelskim Leiwen od trzech pokoleń zajmuje się produkcją znakomitych rieslingów. Szef firmy Nik Weiss, przywódca lokalnego... 62
  • Europa hipermarketów 15 gru 2006, 15:00  W Europie ciągle przybywa centrów handlowych. Według szacunków firmy Cushman & Wakefield, między lipcem 2006 a grudniem 2007 r. ich powierzchnia na całym kontynencie wzrośnie o 13,8 mln m? i będzie łącznie wynosić 107 mln m?.... 62
  • Powrót kobiety 15 gru 2006, 15:00 Polki rzucają pracę i wracają do domu - z własnej woli 64
  • 100 tysięcy ułanów 15 gru 2006, 15:00 Największy w Europie ośrodek jeździecki mieści się w wielkopolskim Jaszkowie 72
  • Globalna samba 15 gru 2006, 15:00 Zachód ulega urokom stylu życia rodem z dalekiej Brazylii 76
  • Pazurem - Setka gorących 15 gru 2006, 15:00 Jeżeli w Polsce występuje jakieś zjawisko publiczne, a nie uczestniczy w nim Doda, to tak, jakby go nie było 79
  • Piłsudski kontra Lenin 15 gru 2006, 15:00 Piłsudski użył socjalizmu do odzyskania niepodległości. Lenin hasła niepodległości użył do realizacji bolszewickiej utopii 80
  • Pomnik antysemityzmu 15 gru 2006, 15:00 Komunistyczną władzę w Polsce najdłużej sprawowała prorosyjska i antyżydowska czerwona endecja 84
  • Dwie twarze Dmowskiego 15 gru 2006, 15:00 Granica zachodnia II RP zawdzięcza Dmowskiemu niewiele mniej niż wschodnia Piłsudskiemu 85
  • Know-how 15 gru 2006, 15:00 Droga do rzeczywistości Stephen Hawking twierdzi, że zaledwie jeden wzór matematyczny w książce popularnonaukowej może zmniejszyć jej sprzedaż nawet o jedną trzecią. Nie przejmuje się tym sir Roger Penrose, emerytowany profesor... 86
  • Mózg w tunelu 15 gru 2006, 15:00 Co trzeci mieszkaniec Zachodu uważa, że ma kontakt z duchami 88
  • Strażnik zdrowia 15 gru 2006, 15:00 Zbadaj z "Wprost" układ limfatyczny: dowiesz się, jakie choroby ci grożą 92
  • Człowiek salamandra 15 gru 2006, 15:00 Uczeni chcą, by ludziom odrastały kończyny! 96
  • Człowiek salamandra 15 gru 2006, 15:00 Uczeni chcą, by ludziom odrastały kończyny! 96
  • Bez granic 15 gru 2006, 15:00 Festiwal milionerów Rosyjscy bogacze tłumnie stawili się na Targach Milionerów. Towarzyszyły im tysiące fleszy, setki reporterów i worki pieniędzy. Bo bogacze z Rosji tym się różnią od innych, że więcej wydają. Wzięciem cieszyły... 98
  • Projekt stulecia 15 gru 2006, 15:00 Euroamerykańska strefa wolnego handlu pomogłaby Zachodowi w rywalizacji z Azją 100
  • Odpływ umysłów 15 gru 2006, 15:00 Hindusi i Chińczycy wracają ze stypendiów do ojczyzny, Europejczycy uciekają za granicę na stałe 104
  • Pociąg do Londynu 15 gru 2006, 15:00 Independence Party - partię pragnącą wyjścia Wielkiej Brytanii z UE - popiera już ponad 15 proc. Brytyjczyków 108
  • Duchy mułły Omara 15 gru 2006, 15:00 Niedostępne góry, zamachowcy samobójcy i zdalnie sterowane bomby - to wszystko czeka Polaków w Afganistanie 110
  • Recenzor 15 gru 2006, 15:00 114
  • Kronika buntownika 15 gru 2006, 15:00 The Byrds byli odpowiedzią Ameryki na dowodzoną przez The Beatles inwazję brytyjską. Szybko nauczyli się od rywali z Liverpoolu, co powinien zrobić zespół rockowy, by ewoluować wraz z burzliwie kształtującą się wrażliwością... 114
  • Pop(rawna) Kasia 15 gru 2006, 15:00 Kasia Stankiewicz przekonała się, że łatwiej zdobyć szczyt, niż na nim pozostać. Dowiodła tego klęska jej debiutanckiego solowego albumu. Drugi album Stankiewicz, choć różni się od pierwszego, to grzeszy podobną przeciętnością.... 114
  • Ile warta moc Stewarta 15 gru 2006, 15:00 Rod Stewart od lat prowadzi nieźle prosperujący zakład wokalnej kserografii, ale ostatnio jego firma wypuszcza kopie dużo bledsze od oryginałów. Po czterech albumach z kolekcją klezmerskich przebojów Ameryki Pan Chrypka sięgnął po... 114
  • Dwaj panowie z werwą 15 gru 2006, 15:00 Czym dla kobiet jest Toskania, tym dla facetów (zwłaszcza tych bogatych) może być Prowansja. "Dobry rok" to pełen humoru i werwy hymn na cześć południowej Francji jako ziemskiego raju. O dziwo, ta opowiastka pełna banalnych... 114
  • Wieża niezrozumienia 15 gru 2006, 15:00 Alejandro González Iárritu jest niepoprawny. Znowu nakręcił film przesycony pesymizmem i przekonaniem o nieodwracalności wyroków losu. I znowu zastosował wielowątkową strukturę (choć konstrukcja nie jest aż tak złożona jak w "21... 114
  • Odległa piaskownica 15 gru 2006, 15:00 Już wiadomo, dlaczego niedoszły prezydent Stanów Zjednoczonych John Kerry obraził amerykańskich chłopców walczących w Iraku - ani chybi oglądał serial "Odległy front". Bohaterowie tego niby-dramatu to świeże mięso, które... 114
  • Pies z Ystad 15 gru 2006, 15:00 Dwóch nieboszczyków w garniturach dryfuje w pontonie na środku Bałtyku. Kurt Wallander, komisarz z Ystad, nie jest zachwycony znaleziskiem, zwłaszcza że trop prowadzi do republik bałtyckich, które próbują się wyrwać z uścisku... 114
  • Żubrówka i bisurmanie 15 gru 2006, 15:00 Wszystko jest tu egzotyczne: XIX-wieczny Konstantynopol, detektyw eunuch, obyczaje sułtańskiego haremu i receptura tureckich flaczków (tych w zupie i tych wywlekanych z ofiar licznych mordów). Tylko polski ambasador w Turcji to swojska... 114
  • Ciemności kryją ziemię 15 gru 2006, 15:00 Tego jeszcze nie było: Dan Brown spotyka Raymonda Chandlera w wersji islandzkiej. Chandlerowska jest główna bohaterka powieści - prawnik Thora Gudmundsdottir, kobieta atrakcyjna, lecz po przejściach i ze skłonnością do nadużywania... 114
  • Bryk z Dostojewskiego 15 gru 2006, 15:00 "Zbrodnia i kara" Barbary Sass ma z oryginałem wspólny tylko pobieżny zarys akcji - student Raskolnikow, chcąc udowodnić sobie, że jest nowym Napoleonem, stojącym ponad moralnością, zabija, ale tłamszą go wyrzuty sumienia. I... 114
  • Formista w oparach sacrum 15 gru 2006, 15:00 W każdym artyście jest coś z uczonego, a taki był właśnie Leon Chwistek, matematyk-artysta. Logika nie uchroniła go jednak przed ideologiczną aberracją (pod koniec żywota stał się zdeklarowanym stalinistą). Ponad 30 akwarel Chwistka,... 114
  • Mokra robota 15 gru 2006, 15:00 Polski kryminał opowiada o współczesnej Polsce lepiej niż książki uznanych sław literatury 118
  • Mały agent 15 gru 2006, 15:00 Alex Rider, wzorowany na Jamesie Bondzie, to bohater nowych czasów - niedojrzała aspołeczna sierota 122
  • Malarz króla, król malarzy 15 gru 2006, 15:00 Obrazy Velázqueza przeczą opinii, że genialny artysta musi mieć duszę buntownika 124
  • Wencel gordyjski - Dzieci z katalogu 15 gru 2006, 15:00 Ideał wychowania przez miłość i dyscyplinę należy zastąpić układanką genów 127
  • Ueorgan Ludu 15 gru 2006, 15:00 Nr 45 (211) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 6 listopada 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Sukces polityki prorodzinnej PIĘCIORACZKI ZE ŚRODY (Poznań, "UeoL") Szczęśliwym rodzicom, mieszkańcom Pławiec koło Środy... 128
  • Wprost Plus 15 gru 2006, 15:00 Alternatywna historia XX wieku według Orłowskiego Jak wyglądałby świat, gdyby w Rosji nie urodził się Lenin, a Hitler zbudowałby bombę atomową? Na te pytania stara się odpowiedzieć prof. Witold Orłowski, publicysta... 129
  • Skibą w mur - Nasz kochany bałagan 15 gru 2006, 15:00 Coraz trudniej o tak potrzebne daltonistom czarno-białe schematy 130