Globalna samba

Globalna samba

Dodano:   /  Zmieniono: 
Zachód ulega urokom stylu życia rodem z dalekiej Brazylii
 
"O, Rio Barw! O, Colorio,
Mozaik migające żmiją
Na wielkim łuku Avenidy!
O, Rio, kępo Atlantydy"

Tak Julian Tuwim wskrzeszał obraz legendarnej Atlantydy, którą miało niegdyś pochłonąć trzęsienie ziemi. Przydawał platońskiej wizji realnych kształtów współczesnego brazylijskiego miasta. Dziś Rio, cidade maravilhosa, nie tylko urodą urzeka. Tu dzieją się rzeczy, które przyciągają oczy świata. Nie ulega bowiem kwestii, że w krajach Zachodu zapanowała moda na Brazylię. Co sprawia, że do Europy i Stanów Zjednoczonych, a nawet Japonii i Australii importuje się tyle klasycznych brazylijskich rodzajów muzyki i tańca, dyscyplin sportowych, a nawet obyczajów?

Witalna egzotyka
Po pierwsze, egzotyczna różnorodność. Brazylia jest konglomeratem ludzkim, który często opatruje się przymiotnikiem "afrobrazylijski". Fale zwożonych tu latami z Czarnego Lądu niewolników wtapiały się w świat ludzi białych i Indian. Nie była to tylko nowa krew, obecna dziś we wszystkich odcieniach brązu na twarzach obywateli Brazylii (członkowie czternastu starych rodzin twierdzą, że w ich dziejach nie było ani jednego przybysza z Afryki, z czego śmieje się 180 mln Brazylijczyków). Oni przywieźli ze sobą też własne obyczaje i wierzenia, własną mentalność.
Po drugie, radość życia, witalność. Brazylijczyk, zarówno ten z willi czy pałacu, jak i ten z faweli, promieniuje radością życia. Pesymizm jest słowem nieznanym. Łatwość uśmiechu, życzliwość dla bliskich i nieznajomych, prawdziwy, a nie udawany luz na co dzień - również lekkomyślność, brak dyscypliny czasu i kilka innych cech trudnych do zaakceptowania przez osoby zatrute cywilizacją.
Sambę zna cały świat i uwielbia ją nie tylko przy okazji karnawału w Rio de Janeiro. Afrykańskie rytmy łączą się tu z iberyjską melodyką, tworząc wspaniałą mieszankę wybuchową. Kulty religijne - macumba, candomble, umbanda i dziesiątki innych - mają korzenie w Afryce, choć czasem wyczuwa się w nich też akcenty z magii plemion indiańskich, dostrzega pomysły szamanów.
Podobne cechy decydują o atrakcyjności brazylijskiej sztuki walki i tańca capoeira, która narodziła się gdzieś w Sierra Leone albo na Wybrzeżu Kości Słoniowej
i z czarnymi niewolnikami wcisnęła się przez Bahię do Brazylii. I stała się tutaj bardziej dziedziną sztuki niż formą walki. Obecnie capoeira jest coraz popularniejsza w krajach europejskich, również w Polsce. Podczas walki, której towarzyszy muzyka, zawodnicy muszą się wykazać zręcznością i refleksem. Zadawanych jest mnóstwo ciosów, z których część nie dociera do przeciwnika i jest jakby figurą w tańcu.

Tańczący z piłką
No i futbol w wydaniu brazylijskim! Podziwiany na całym świecie. Każdy mecz wielokrotnych mistrzów świata jest pokazem maestrii w tej dyscyplinie sportu, prawdziwym baletem. Wybitnych brazylijskich graczy kupuje się za miliony. Adepci szkółek piłkarskich z brazylijskich boisk, trawników i plaż imponują techniką i ambicją.
Długo obserwowałem białe plaże Ipanemy i Copacabany: tłumy opalających się, pływających i nurkujących, ale i grających w siatkówkę i piłkę nożną. Starsi sportowcy i nastolatki - precyzyjne podania, świetne strzały na bramkę. Bose stopy, grząski piasek - kilka razy szedłem po tym piasku, moje nogi zapadały się po kostki. Niemal wszyscy wielcy piłkarze, od Pele po Ronaldo, przeszli przez szkołę piasków plaż Rio. Wielu wyszło z faweli, dorobiło się fortuny. Pokazywano mi luksusowy dom na terenie zamkniętego osiedla w Barra da Tijuca, gdzie na najwyższych piętrach mieszka multimilioner Ronaldinho.
Stopy największych sław odciskały się najpierw w piasku plaż Flamengo, Botafogo, Copacabany, Ipanemy, Tijuki, a potem w betonie posadzki w izbie pamięci na stadionie Maracana (odciski Pele są jak ślady stóp dziecka!). Chętnych do oglądania meczów jest tak wielu, że służba porządkowa z trudem panuje nad sytuacją (stadion w końcu przebudowano, ale trzeba było zredukować liczbę foteli ze 160 tys. do 120 tys.).

Modlitwa o szczęście
Kto sądzi, że 70 km białego piasku służy jedynie rozrywce i sportowi, ten jest w błędzie. Brazylia to kraj katolicki, ale wypełniony także kultami rodem z Afryki. Są dni i noce, gdy na plażach płoną świece wyznawców candomble, tutaj nazywanej macumbą; oddaje się hołd Exu, stanowiącemu symbol przenikania się świata materialnego z duchowym. Rytuały macumby prezentowane są w wielu częściach Brazylii, mają różne nazwy (umbanda, kardecism) i różne zasady doktrynalne. W Bahii i Rio wyznawcy afrobrazylijskich kultów zmierzają ostatniego dnia roku nad brzeg oceanu, by pokłonić się Yemanii, królowej mórz. Plaże wypełniają się wtedy blaskiem świec, kwiatami i owocami - wszystko to wrzucane jest do wody w przekonaniu, że kolejny rok będzie szczęśliwy. Noc pełna modlitw, okrzyków, śpiewów i tańców.
Podczas gdy nad brzegiem naszego morza chętnie wychyla się coś procentowego, w Brazylii - może z obawy, że potem słońce człowieka zabije - nie sięga się zbyt często po cashasę, alkohol z trzciny cukrowej. Na jego bazie powstaje tak popularna obecnie w polskich lokalach caipirinha.
Choć szlaneczką cashasy raczej się nie gardzi, to większym powodzeniem cieszy się sok z kokosa. Alkoholizm nie jest klęską społeczną Brazylii i na pewno ustępuje zagrożeniom związanym z narkotykami.
Atlantydę miał pochłonąć ocean z powodu złego prowadzenia się mieszkańców. W cudownym Rio zepsucie moralne można dostrzec bez trudu. Ale na razie ocean nie przejawia wrogich zamiarów i nie zagraża sławnym plażom, scenie bujnego życia Brazylii, którą tak się zachwyca świat.
Więcej możesz przeczytać w 45/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2006 (1247)

  • Wprost od czytelników15 gru 2006, 15:00SALON NA ULICY Czytając artykuł "Salon na ulicy" (nr 41), można było odnieść wrażenie, że w Polsce nie wydarzyło się ostatnio nic bulwersującego. Niepokojem może napawać jedynie pokojowa demonstracja partii opozycyjnej....3
  • Na stronie - Zmienna Kaczyńskich15 gru 2006, 15:00Nowa zmienna czasami przypomina aż za dobrze znaną starą niezmienną3
  • Skaner15 gru 2006, 15:00NAJLEPSZE ULICE EUROPY Tanie połączenia lotnicze z wieloma miastami Europy i ceny w Warszawie, Poznaniu i we Wrocławiu zbliżone do cen w Londynie, Paryżu i Berlinie powodują, że Polacy coraz częściej na świąteczne zakupy wybierają się...8
  • Sawka czatuje15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)12
  • Playback15 gru 2006, 15:00Prezydent RP Lech Kaczyński © A. Jagielak16
  • Poczta15 gru 2006, 15:00BALCEROWICZOBÓJSTWO Zprzykrością informuję, że autor artykułu "Balcerowiczobójstwo" (nr 38) przypisuje prezesowi NBP nieprawdziwe motywy postępowania. Prof. Leszek Balcerowicz odmówił stawienia się przed komisją śledczą...16
  • Ryba po polsku - Obywatelu, wracamy do PRL-u15 gru 2006, 15:00Nie po to walczyliśmy z komuną, żeby każdy mógł bezkarnie pisać prawdę17
  • Z życia koalicji15 gru 2006, 15:00NAJWIĘKSZY POLSKI POLITYK twardo domaga się odizolowania trudnej młodzieży w specjalnych szkołach. Pomysł dość kontrowersyjny, ale jako ojcowie przyklaśniemy Giertychowi, pod jednym wszakże warunkiem. Niech do szkół o zaostrzonym...18
  • Z życia opozycji15 gru 2006, 15:00TROCHĘ SIĘ PRZELICZYŁA PLATFORMA OBYWATELSKA i przeszarżowała z raportem o mediach, z którego nie bardzo wie, jak się teraz wycofać. Odcina się od niego Rokita, inni też łapią się za głowę, ale Donald w swym antydziennikarskim...19
  • Wprost przeciwnie - Bundeswehra amatorów15 gru 2006, 15:00Bundeswehrze ciągle jest blisko do tradycji Wehrmachtu20
  • Fotoplastykon15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)21
  • Witamina B15 gru 2006, 15:00Lek na sitwokrację zgodził się zaordynować polskim samorządom Trybunał Konstytucyjny22
  • Partia bez własciwości15 gru 2006, 15:00Rok temu Platforma Obywatelska była partią sanacji, teraz jest partią konserwacji28
  • Wszyscy jesteśmy winni!15 gru 2006, 15:00Państwo, bezsilne w ściganiu prawdziwych przestępców, tworzy przepisy zakładające, że wszyscy są przestępcami30
  • Święto Europy - 9 listopada15 gru 2006, 15:009 listopada - w rocznicę zburzenia muru berlińskiego - świętować powinni wszyscy Europejczycy32
  • Wydział zabójstw księży15 gru 2006, 15:00UOP na początku lat 90. planował inwigilację księży, by wyjaśnić zagadkę śmierci ks. Stanisława Suchowolca34
  • Giełda15 gru 2006, 15:00Hossa Świat American Yahoo!? Yahoo!, najchętniej odwiedzany portal internetowy na świecie, prowadzi rozmowy dotyczące przejęcia AOL, amerykańskiego dostawcy usług internetowych i właściciela portalu AOL.com. Gdyby nie doszło do fuzji,...38
  • Zabór energetyczny15 gru 2006, 15:00Rosja zaciska energetyczne kleszcze40
  • Rosja kupuje Europę15 gru 2006, 15:00Gazprom zastąpił Rosji dywizje, które miały w okresie komunizmu podbić Europę46
  • Smok brukselski15 gru 2006, 15:00Biurokracja pożera Unię Europejską52
  • Drugi Reagan?15 gru 2006, 15:00Bush junior ma rację58
  • Supersam15 gru 2006, 15:00 62
  • Dodatki w roli głównej15 gru 2006, 15:00Dodatki nie zawsze są uzupełnieniem stroju. Bywa, że to strój staje się tłem dla modnych akcesoriów. W kolekcji domu mody Aryton dodatki nadają wyraz klasycznej garderobie i uatrakcyjniają sylwetkę. Przerzucony przez ramię szal...62
  • Włoska robota15 gru 2006, 15:00Polacy lubią kuchnię włoską. Od dań włoskich bardziej lubimy tylko polskie - wynika z sondażu Instytutu Badania Opinii RMF FM. Miłośników "włoszczyzny" powinien ucieszyć zestaw akcesoriów kuchennych Włoska Robota....62
  • Kino czystych barw15 gru 2006, 15:00Światło słoneczne padające na ekran to zmora niejednego kinomana. Rozwiązanie tego problemu znalazła firma Panasonic. Nowy projektor kina domowego PT-AX100 został wyposażony w funkcję Light Harmonizer. Dzięki niej wykrywa zmiany...62
  • Klasyk znad Mozeli15 gru 2006, 15:00Riesling QbA 2005, mosel-saar-ruwer, St. Urbans-Hof Cena: 39,90 zł; importer: Grand Cru Rodzina Weissów w nadmozelskim Leiwen od trzech pokoleń zajmuje się produkcją znakomitych rieslingów. Szef firmy Nik Weiss, przywódca lokalnego...62
  • Europa hipermarketów15 gru 2006, 15:00 W Europie ciągle przybywa centrów handlowych. Według szacunków firmy Cushman & Wakefield, między lipcem 2006 a grudniem 2007 r. ich powierzchnia na całym kontynencie wzrośnie o 13,8 mln m? i będzie łącznie wynosić 107 mln m?....62
  • Powrót kobiety15 gru 2006, 15:00Polki rzucają pracę i wracają do domu - z własnej woli64
  • 100 tysięcy ułanów15 gru 2006, 15:00Największy w Europie ośrodek jeździecki mieści się w wielkopolskim Jaszkowie72
  • Globalna samba15 gru 2006, 15:00Zachód ulega urokom stylu życia rodem z dalekiej Brazylii76
  • Pazurem - Setka gorących15 gru 2006, 15:00Jeżeli w Polsce występuje jakieś zjawisko publiczne, a nie uczestniczy w nim Doda, to tak, jakby go nie było79
  • Piłsudski kontra Lenin15 gru 2006, 15:00Piłsudski użył socjalizmu do odzyskania niepodległości. Lenin hasła niepodległości użył do realizacji bolszewickiej utopii80
  • Pomnik antysemityzmu15 gru 2006, 15:00Komunistyczną władzę w Polsce najdłużej sprawowała prorosyjska i antyżydowska czerwona endecja84
  • Dwie twarze Dmowskiego15 gru 2006, 15:00Granica zachodnia II RP zawdzięcza Dmowskiemu niewiele mniej niż wschodnia Piłsudskiemu85
  • Know-how15 gru 2006, 15:00Droga do rzeczywistości Stephen Hawking twierdzi, że zaledwie jeden wzór matematyczny w książce popularnonaukowej może zmniejszyć jej sprzedaż nawet o jedną trzecią. Nie przejmuje się tym sir Roger Penrose, emerytowany profesor...86
  • Mózg w tunelu15 gru 2006, 15:00Co trzeci mieszkaniec Zachodu uważa, że ma kontakt z duchami88
  • Strażnik zdrowia15 gru 2006, 15:00Zbadaj z "Wprost" układ limfatyczny: dowiesz się, jakie choroby ci grożą92
  • Człowiek salamandra15 gru 2006, 15:00Uczeni chcą, by ludziom odrastały kończyny!96
  • Człowiek salamandra15 gru 2006, 15:00Uczeni chcą, by ludziom odrastały kończyny!96
  • Bez granic15 gru 2006, 15:00Festiwal milionerów Rosyjscy bogacze tłumnie stawili się na Targach Milionerów. Towarzyszyły im tysiące fleszy, setki reporterów i worki pieniędzy. Bo bogacze z Rosji tym się różnią od innych, że więcej wydają. Wzięciem cieszyły...98
  • Projekt stulecia15 gru 2006, 15:00Euroamerykańska strefa wolnego handlu pomogłaby Zachodowi w rywalizacji z Azją100
  • Odpływ umysłów15 gru 2006, 15:00Hindusi i Chińczycy wracają ze stypendiów do ojczyzny, Europejczycy uciekają za granicę na stałe104
  • Pociąg do Londynu15 gru 2006, 15:00Independence Party - partię pragnącą wyjścia Wielkiej Brytanii z UE - popiera już ponad 15 proc. Brytyjczyków108
  • Duchy mułły Omara15 gru 2006, 15:00Niedostępne góry, zamachowcy samobójcy i zdalnie sterowane bomby - to wszystko czeka Polaków w Afganistanie110
  • Recenzor15 gru 2006, 15:00114
  • Kronika buntownika15 gru 2006, 15:00The Byrds byli odpowiedzią Ameryki na dowodzoną przez The Beatles inwazję brytyjską. Szybko nauczyli się od rywali z Liverpoolu, co powinien zrobić zespół rockowy, by ewoluować wraz z burzliwie kształtującą się wrażliwością...114
  • Pop(rawna) Kasia15 gru 2006, 15:00Kasia Stankiewicz przekonała się, że łatwiej zdobyć szczyt, niż na nim pozostać. Dowiodła tego klęska jej debiutanckiego solowego albumu. Drugi album Stankiewicz, choć różni się od pierwszego, to grzeszy podobną przeciętnością....114
  • Ile warta moc Stewarta15 gru 2006, 15:00Rod Stewart od lat prowadzi nieźle prosperujący zakład wokalnej kserografii, ale ostatnio jego firma wypuszcza kopie dużo bledsze od oryginałów. Po czterech albumach z kolekcją klezmerskich przebojów Ameryki Pan Chrypka sięgnął po...114
  • Dwaj panowie z werwą15 gru 2006, 15:00Czym dla kobiet jest Toskania, tym dla facetów (zwłaszcza tych bogatych) może być Prowansja. "Dobry rok" to pełen humoru i werwy hymn na cześć południowej Francji jako ziemskiego raju. O dziwo, ta opowiastka pełna banalnych...114
  • Wieża niezrozumienia15 gru 2006, 15:00Alejandro González Iárritu jest niepoprawny. Znowu nakręcił film przesycony pesymizmem i przekonaniem o nieodwracalności wyroków losu. I znowu zastosował wielowątkową strukturę (choć konstrukcja nie jest aż tak złożona jak w "21...114
  • Odległa piaskownica15 gru 2006, 15:00Już wiadomo, dlaczego niedoszły prezydent Stanów Zjednoczonych John Kerry obraził amerykańskich chłopców walczących w Iraku - ani chybi oglądał serial "Odległy front". Bohaterowie tego niby-dramatu to świeże mięso, które...114
  • Pies z Ystad15 gru 2006, 15:00Dwóch nieboszczyków w garniturach dryfuje w pontonie na środku Bałtyku. Kurt Wallander, komisarz z Ystad, nie jest zachwycony znaleziskiem, zwłaszcza że trop prowadzi do republik bałtyckich, które próbują się wyrwać z uścisku...114
  • Żubrówka i bisurmanie15 gru 2006, 15:00Wszystko jest tu egzotyczne: XIX-wieczny Konstantynopol, detektyw eunuch, obyczaje sułtańskiego haremu i receptura tureckich flaczków (tych w zupie i tych wywlekanych z ofiar licznych mordów). Tylko polski ambasador w Turcji to swojska...114
  • Ciemności kryją ziemię15 gru 2006, 15:00Tego jeszcze nie było: Dan Brown spotyka Raymonda Chandlera w wersji islandzkiej. Chandlerowska jest główna bohaterka powieści - prawnik Thora Gudmundsdottir, kobieta atrakcyjna, lecz po przejściach i ze skłonnością do nadużywania...114
  • Bryk z Dostojewskiego15 gru 2006, 15:00"Zbrodnia i kara" Barbary Sass ma z oryginałem wspólny tylko pobieżny zarys akcji - student Raskolnikow, chcąc udowodnić sobie, że jest nowym Napoleonem, stojącym ponad moralnością, zabija, ale tłamszą go wyrzuty sumienia. I...114
  • Formista w oparach sacrum15 gru 2006, 15:00W każdym artyście jest coś z uczonego, a taki był właśnie Leon Chwistek, matematyk-artysta. Logika nie uchroniła go jednak przed ideologiczną aberracją (pod koniec żywota stał się zdeklarowanym stalinistą). Ponad 30 akwarel Chwistka,...114
  • Mokra robota15 gru 2006, 15:00Polski kryminał opowiada o współczesnej Polsce lepiej niż książki uznanych sław literatury118
  • Mały agent15 gru 2006, 15:00Alex Rider, wzorowany na Jamesie Bondzie, to bohater nowych czasów - niedojrzała aspołeczna sierota122
  • Malarz króla, król malarzy15 gru 2006, 15:00Obrazy Velázqueza przeczą opinii, że genialny artysta musi mieć duszę buntownika124
  • Wencel gordyjski - Dzieci z katalogu15 gru 2006, 15:00Ideał wychowania przez miłość i dyscyplinę należy zastąpić układanką genów127
  • Ueorgan Ludu15 gru 2006, 15:00Nr 45 (211) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 6 listopada 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Sukces polityki prorodzinnej PIĘCIORACZKI ZE ŚRODY (Poznań, "UeoL") Szczęśliwym rodzicom, mieszkańcom Pławiec koło Środy...128
  • Wprost Plus15 gru 2006, 15:00Alternatywna historia XX wieku według Orłowskiego Jak wyglądałby świat, gdyby w Rosji nie urodził się Lenin, a Hitler zbudowałby bombę atomową? Na te pytania stara się odpowiedzieć prof. Witold Orłowski, publicysta...129
  • Skibą w mur - Nasz kochany bałagan15 gru 2006, 15:00Coraz trudniej o tak potrzebne daltonistom czarno-białe schematy130