Hazard na parkiecie

Hazard na parkiecie


Giełda jest miejscem, gdzie lokuję swoje ciężko zarobione pieniądze po to, aby je pomnożyć. Tak powie każdy giełdowy inwestor. I z jednej strony powie prawdę, a z drugiej – niekoniecznie. Na giełdzie w kilkanaście miesięcy można podwoić, a nawet potroić oszczędności. W kilka dni można jednak wszystko stracić. Grać więc na giełdzie czy inwestować pieniądze w mniej zyskownych, ale za to bezpiecznych miejscach?Jak działa giełda?
Żeby odpowiedzieć na pytanie, czy nadal można wierzyć światowym giełdom, należy dobrze zrozumieć mechanizm ich działania. Z pozoru mamy do czynienia z normalnym rynkiem. Firmy, które mają pomysł na zyskowne inwestycje i potrzebują kapitału, zwracają się z ofertą do tych, którzy posiadają oszczędności. Zamiast składać te pieniądze w banku, kupcie nasze akcje. Stańcie się współwłaścicielami spółki, dołóżcie swój duży lub mały kapitalik do kapitału całej firmy, dokonajmy tej inwestycji razem. A w zamian za to uzyskacie (proporcjonalny do waszego udziału w całości akcji) udział w zysku.
Z takiego rozumienia rynku giełdowego startują teorie ekonomiczne tłumaczące funkcjonowanie giełdy. I wówczas wszystko jest bardzo proste – kurs akcji zależy od oczekiwanych przyszłych zysków firmy. Doskonale wiadomo, że w firmie rozwijającej się ten zysk będzie wzrastać, a zatem będzie również rosnąć kurs. Z kolei w firmie źle zarządzanej zyski spadają, więc spada i cena akcji. Proste, zrozumiałe, bez zbędnych komplikacji. Proste, ale w znacznej mierze nieprawdziwe. Przede wszystkim dlatego, że mało kto inwestuje na giełdzie, rozumując w taki sposób (daję swój kapitał, a w zamian biorę część zysku firmy). Głównym motywem inwestowania na giełdzie nie są dywidendy, ale spekulacja – kupuję akcje, licząc na to, że ich cena wzrośnie. To, czy firma jest dobrze zarządzana, czy nie, ma oczywiście znaczenie. Ale głównie takie, że na tej podstawie uczestnicy rynku usiłują odgadywać przyszłe zmiany cen. I obstawiają jak w ruletce – spadnie czy wzrośnie?

Marzenie ściętego inwestora
Racjonalność zachowania giełdy zależy od tego, czy rozpatrywać ją będziemy w krótkim czy w długim okresie. Jeśli mamy do czynienia z inwestorem długoterminowym, który kupuje akcje firmy wówczas, gdy sądzi, że nie są one przesadnie drogie, a następnie trzyma je latami w swoim portfelu, oczekując, że rosnące zyski przełożą się na wyższą cenę, uzyskujemy obraz niedaleki od „zdroworozsądkowego" mechanizmu opisanego powyżej. W rozwijającej się gospodarce przy dobrym zarządzaniu spółką na dłuższą metę inwestor powinien wyjść na swoje.
Większość decyzji na giełdzie podejmowana jest jednak pod wpływem motywacji krótkookresowej. Marzeniem większości inwestorów jest to, aby kupić akcje w poniedziałek, a sprzedać je we wtorek – za cenę o 10 proc. wyższą od tej, którą się zapłaciło. Tak wysoki zwrot nie ma oczywiście nic wspólnego z zyskownością firmy. Jest to wynik pewnej gry. Kursy akcji gwałtownie rosną wówczas, gdy na rynku panuje optymizm i ludzie chcą je kupować, godząc się na coraz wyższe ceny. A spadają, kiedy wszyscy oczekują spadków i starają się swoich akcji wyzbyć. Można to nazwać grą, hazardem, spekulacją. Jak zwał, tak zwał – ale na krótką metę ten właśnie mechanizm rządzi giełdą.

Między bykiem a niedźwiedziem
Kiedy można ufać giełdzie? Teoretycznie, jeśli rośnie gospodarka i zyski firm, indeksy giełdy powinny również wzrastać. Jeśli jednak dodamy do tego elementy krótkookresowej spekulacji, możemy zwątpić w to, że giełda zawsze zachowuje się racjonalnie. Na fali nadmiernego optymizmu (rynku byka) ceny akcji łatwo mogą przekroczyć rozsądny poziom. A w momencie, gdy inwestorzy zorientują się, że tak jest, i zaczynają je sprzedawać, kursy spadają nawet w znakomicie rosnącej gospodarce. I odwrotnie, może się zdarzyć, że powszechny pesymizm (rynek niedźwiedzia) może zepchnąć indeksy giełdowe poniżej rozsądnego poziomu, a gdy tylko uczestnicy rynku zorientują się, że to nastąpiło, wzrost cen może być bardzo szybki.
Oceniając perspektywy giełdy, należy odpowiedzieć sobie na dwa pytania. Na długą metę – czy firmy rozwijają się i zwiększają zyski? I na krótką – czy poziom cen nie jest obecnie przesadnie wysoki i czy nie grozi ich korekta w dół? Innymi słowy, czy aby nie uformował się na giełdzie spekulacyjny bąbel, który pęknie z trzaskiem i ze stratami dla naiwnie optymistycznych inwestorów. I to jest właśnie cały problem z giełdą, że na oba te pytania naraz nie jest łatwo odpowiedzieć.


Czas powolnego rozsądku
Gospodarka światowa ma się nieźle, a perspektywy jej rozwoju wyglądają znośnie, choć nie brak i zjawisk niepokojących. Jeszcze lepiej wyglądają perspektywy rozwoju Polski. Ale pamiętajmy o tym, że rynek finansowy ma tendencje do globalizowania się. Na parkiecie w Warszawie kupują akcje zarówno inwestorzy polscy, jak i amerykańskie oraz zachodnioeuropejskie fundusze inwestycyjne. Nawet jeśli polska gospodarka ma się bardzo dobrze, o zachowaniach graczy obecnych na naszej giełdzie decydują w znacznej mierze trendy światowe, a nie tylko lokalne. Należałoby więc patrzeć na przyszłość raczej z optymizmem ostrożnym niż z przesadnym.
Czy mamy w Warszawie do czynienia z krótkookresowym bąblem spekulacyjnym? Bez przesady, ceny akcji wydają się stosunkowo wysokie, ale nie są z innej planety. Wydaje się więc, że potencjału do znacznej przeceny indeksów giełd światowych, a więc i warszawskiej, raczej nie ma. Nie zmienia to faktu, że w porównaniu z beztroskim rozwojem rynku w minionych kilku latach obecna sytuacja jest zdecydowanie mniej przejrzysta. Nie jesteśmy stuprocentowo pewni przyszłości gospodarki światowej (choć znacznie bardziej optymistycznie patrzymy na gospodarkę polską). Nie potrafimy też odpowiedzieć na pytanie, gdzie może się czaić zagrożenie – czego dowodem stała się choćby ostatnia burza na giełdach wywołana kryzysem na rynku amerykańskich kredytów hipotecznych.
Wniosek jest taki, ze trzeba być ostrożnym. Wydaje się, że z obecnego załamania warszawska giełda w ciągu kilku miesięcy się wydobędzie. Ale stawiać w ciemno na to, że nadal będzie dynamicznie rosła, już bym nie radził.
Okładka tygodnika WPROST: 38/2007
Więcej możesz przeczytać w 38/2007 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2007 (1291)

  • Na stronie - Donald Rasiak 16 wrz 2007, 22:00 Platforma Obywatelska cały czas gra na wyjeździe 4
  • Skaner 16 wrz 2007, 22:00 8
  • Balazs skazany za paserstwo 16 wrz 2007, 22:00 Kandydaci 8
  • ABW sprawdzi Sikorskiego 16 wrz 2007, 22:00 Służby 8
  • Fałszywy Sylwester? 16 wrz 2007, 22:00 Kampania 9
  • PSL Piast tajną bronią PiS 16 wrz 2007, 22:00 WYBORY 9
  • 16 procent Strzyczkowskiego 16 wrz 2007, 22:00 DEBIUTY 9
  • Dossier 16 wrz 2007, 22:00 "Kiedy premier całuje w rękę, to zauważam jakąś niezgrabność tego gestu. Donald zawsze całował bardzo zgrabnie, ale przy okazji chciał mi odgryźć palec"ZYTA GILOWSKA w "Kropce nad i", pytana przez Monikę Olejnik o... 10
  • Rzuca nami jak piłeczką 16 wrz 2007, 22:00 PYTANIA NIEPOLITYCZNE 10
  • Ludzie 16 wrz 2007, 22:00 Karski eleganckiGdy w sierpniu "Wprost" ogłosił, że jestem najgorzej ubranym polskim politykiem, żona powiedziała, że się za mnie weźmie - wyznał nam poseł PiS Karol Karski. Efekty widać. Broda posła jest równo przycięta, a... 11
  • Z telewizji do telewizji 16 wrz 2007, 22:00 TRANSFERY 11
  • Rokita odchodzi, jego ludzie zostają 16 wrz 2007, 22:00 Polityka 12
  • Gwiazdy z Internetu 16 wrz 2007, 22:00 Festiwale 12
  • Gross po wyborach 16 wrz 2007, 22:00 Książki 12
  • Kochanka Verheugena zagrozi koalicji? 16 wrz 2007, 22:00 NIEMCY 14
  • 500 prezentów dr. G. 16 wrz 2007, 22:00 DOWODY 14
  • Infowojna 16 wrz 2007, 22:00 TELEWIZJA 14
  • Sawka czatuje 16 wrz 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 14
  • Poczta 16 wrz 2007, 22:00 KAMPANIA NA BOISKUAutorzy notki "Kampania na boisku" (nr 36, Skaner), pisząc o sympatiach sportowych polityków, umieścili posła Waldego Dzikowskiego (zastępca przewodniczącego PO) w gronie fanów klubu Zagłębie Sosnowiec.... 16
  • Playback 16 wrz 2007, 22:00 Były prezydent Aleksander Kwaśniewski i Adam Michnik redaktor naczelny "Gazety Wyborczej"Fot. J.Ostałowski/East News 16
  • Z życia koalicji 16 wrz 2007, 22:00 Broń Panie Boże! - jęknął Zbigniew Religa, gdy rozniosło się, że wstępuje do PiS. Nawet on - weteran wielu formacji - aż takiego obciachu chce sobie oszczędzić. Będzie jednak startował do Sejmu z list PiS. Cena, jakš za to... 18
  • Z życia opozycji 16 wrz 2007, 22:00 Szalenie się wzbogaciła Platforma Obywatelska. Po Antonim Mężydle (nieustanne chapeau bas) do Tuska i kolegów dołączył Radek Sikorski, a to podobno nie wszyscy. Platformersi łażą po ludziach i opowiadają, jaką to bombę maja w... 19
  • Wprost przeciwnie - Modne słowo "naród" 16 wrz 2007, 22:00 Europa budzi się ze snu o szczęśliwej koegzystencji narodów, ras i wyznań 20
  • Fotoplastykon 16 wrz 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 22
  • Komu służy Kwaśniewski 16 wrz 2007, 22:00 Polscy politycy stają się za granicą kamerdynerami obcych interesów 24
  • Granat prasowy 16 wrz 2007, 22:00 Polskie media mają polskie obowiązki 28
  • Taniec z posłami 16 wrz 2007, 22:00 Mamy najciekawszą kampanię wyborczą od 1989 roku 30
  • Dilerzy polityków 16 wrz 2007, 22:00 Pierwszy w Polsce ranking spin doktorów: 1. Bielan i Kamiński, 2. Séguéla, 3. Ciesiołkiewicz 34
  • Zakładnik Kaczmarka 16 wrz 2007, 22:00 Co ukrywa Roman Giertych? 40
  • Profesor Masa 16 wrz 2007, 22:00 Świadkowie koronni będą szkolić policjantów? 42
  • Ryba po polsku - Oligarcha z jabcokami 16 wrz 2007, 22:00 W Polsce każdy większy złodziej, oszust i kombinator może być awansowany na oligarchę 44
  • Dobry, ale nierealny 16 wrz 2007, 22:00 Projekt budżetu na 2008 r. zakłada, że dochody wyniosą 247 mld zł, a wydatki - 275,2 mld zł. Dobre jest to, że deficyt wyniesie 28,2 mld zł, czyli prawie 2 mld zł mniej niż zaplanowano na 2007 r. Zła nowina wiąże się z tempem wzrostu... 46
  • Giełda 16 wrz 2007, 22:00 46
  • Rozrzutny jak Brytyjczyk 16 wrz 2007, 22:00 Zadłużenie Brytyjczyków (1,35 bln funtów) jest większe niż wielkość tegorocznego PKB Wielkiej Brytanii (1,33 bln funtów) - ostrzega firma Grant Thornton. W ciągu ostatniego roku aż 1,7 mln mieszkańców Wysp zgłosiło się Biur Porad... 46
  • Mała krzywda 16 wrz 2007, 22:00 Prawo narusza ponad połowa biur pośrednictwa sprzedaży nieruchomości oraz zarządców nieruchomości skontrolowanych przez Inspekcję Handlową. Na szczęście większość uchybień nie wyrządza szkód klientom. Zdarza się jednak, że... 47
  • Portfel w komórce 16 wrz 2007, 22:00 Abonenci Plusa jako pierwsi w Europie Środkowo-Wschodniej mogą płacić za zakupy, posługując się telefonem komórkowym. Wcześniej muszą się tylko zarejestrować przez infolinię (otrzymają specjalne konto, z którego będą rozliczane... 47
  • Krauze bez komputerów? 16 wrz 2007, 22:00 W ciągu najbliższych czterech miesięcy Ryszard Krauze prawdopodobnie pożegna się z branżą IT. Firma informatyczna Asseco Poland zaproponowała jednemu z najbogatszych Polaków oraz Prokomowi Investment przejęcie za 700 mln zł prawie 24... 47
  • Europejskie G-7 16 wrz 2007, 22:00 „Pozytywną niespodzianką" nazywa Komisja Europejska prognozowany na ten rok wzrost PKB w naszym kraju. Wśród siedmiu największych gospodarek Unii Europejskiej Polska jest zdecydowanym liderem. Nasz wzrost będzie większy od... 47
  • Sąd nad Kaczyńskim 16 wrz 2007, 22:00 776 dni, które nie wstrząsnęły polską gospodarką 48
  • Niezbędnik inwestora 16 wrz 2007, 22:00 W ciągu roku można zarobić miliard złotych, a w ciągu jednego dnia stracić sześćset milionów – pokazała historia Ryszarda Krauzego i jego spółek. To cena gry o duże pieniądze. W odpowiednich proporcjach podobne dylematy... 52
  • Hazard na parkiecie 16 wrz 2007, 22:00 Giełda jest miejscem, gdzie lokuję swoje ciężko zarobione pieniądze po to, aby je pomnożyć. Tak powie każdy giełdowy inwestor. I z jednej strony powie prawdę, a z drugiej – niekoniecznie. Na giełdzie w kilkanaście miesięcy... 60
  • Bawarska cola 16 wrz 2007, 22:00 Bionade to „miś na miarę możliwości” Niemców 64
  • 2x2=4 - Zły boks 16 wrz 2007, 22:00 Nie jest chyba dobrze, gdy z ust premiera słyszymy, że Polsce nie potrzeba miliarderów 66
  • Know - How 16 wrz 2007, 22:00 68
  • Geny na diecie 16 wrz 2007, 22:00 Dieta zmienia genom człowieka – dowiedli uczeni z University of California w Santa Cruz. Prowadząc badania nad enzymem rozkładającym skrobię na cukry proste, zauważyli, że organizmy mieszkańców krajów, w których spożywa się... 68
  • Ósmy dzień stworzenia 16 wrz 2007, 22:00 Czy nauka jest współczesnym mitem o stworzeniu świata, takim samym jak wypędzenie Adama i Ewy z raju? Tak twierdzą kreacjoniści. Teoria doboru naturalnego Darwina ma według nich taką samą wartość jak starożytne opowieści Sumerów o... 68
  • Wycinanie cukrzycy 16 wrz 2007, 22:00 Usunięcie dwunastnicy może wyleczyć cukrzycę typu 2. Zabieg ten zaczęto wykonywać u osób otyłych. Po wycięciu dwunastnicy żołądek zostaje połączony bezpośrednio z jelitem cienkim. To zmniejsza liczbę kalorii absorbowanych przez... 68
  • Choroba w twarzy 16 wrz 2007, 22:00 . 68
  • Zielone placebo 16 wrz 2007, 22:00 Jedzenie warzyw i owoców daje znacznie mniej, niż sądzono 70
  • Magia imion 16 wrz 2007, 22:00 Dlaczego Anny i Katarzyny robią większe kariery niż Andżeliki i Czesław 76
  • Żywe szybowce 16 wrz 2007, 22:00 Polatuchy, smoki latające, jaszczurki, zanim rzucą się w dół, wchodzą jak najwyżej. Początkowo spadają, nabierając prędkości, a gdy ta jest już odpowiednio duża, zaczynają szybować. Niektóre z tych zwierząt przenoszą się z... 80
  • Pierwszy heretyk świata 16 wrz 2007, 22:00 Odnaleziono mumię faraona Echnatona, twórcy religii monoteistycznej? 84
  • Damy i traktorzystki 16 wrz 2007, 22:00 Kobieta wjechała do PRL-u na traktorze. Jako milicjantka kierowała ruchem na największych skrzyżowaniach. A u schyłku PRL-u sprzedawała już tylko cukier na kartki.„To dzięki Stalinowi Polak z powrotem kocha kwiaty, spokojnie... 88
  • Bez granic 16 wrz 2007, 22:00 92
  • Cytat tygodnia 16 wrz 2007, 22:00 "Mhm..., nie"DONALD RUMSFELDbyły sekretarz obrony, zapytany, czy tęskni za George'em W. Bushem 92
  • Upadek księcia 16 wrz 2007, 22:00 KOMENTARZ 92
  • Prezydent tymczasowy 16 wrz 2007, 22:00 Nowy premier Rosji Wiktor Zubkow ma "przygotować struktury władzy" na wybory prezydenckie. Zubkow nie wyklucza, że sam w nich wystartuje. Nowy premier, przyjaciel Putina z Petersburga, był szefem Federalnej Agencji ds. Monitoringu... 93
  • Kapitulacja Watykanu 16 wrz 2007, 22:00 Rosja przestaje być terenem misyjnym dla katolicyzmu 94
  • Juan przebiegły 16 wrz 2007, 22:00 Sposób funkcjonowania monarchii to czarna dziura naszej demokracji - twierdzą krytycy hiszpańskiej rodziny królewskiej. W odpowiedzi król Hiszpanii Juan Carlos I mianował audytora do zbadania wydatków monarszej rodziny. Od 30 lat... 98
  • Dyplomacja w saunie 16 wrz 2007, 22:00 Pertraktacje za stołem konferencyjnym to już przeszłość. Światowa polityka rozgrywa się teraz w kurortach 102
  • Pasaż 16 wrz 2007, 22:00 104
  • Czas luksusu 16 wrz 2007, 22:00 Tylko w ciągu ostatnich dwóch miesięcy otwarto w Polsce sklepy Emporio Armani i Cacharel. W planach są Chanel, Louis Vuitton i kolejne butiki Burberry'ego, MaxMary i Zegny. Ich krajowa konkurencja patrzy na to wszystko ze spokojem - z... 104
  • Kalendarz na 577 lat 16 wrz 2007, 22:00 IWC Portuguese Schaffhausen Perpetual Calendar to zegarek wart 98,7 tys. zł. Nic dziwnego - wystarczy raz nastawić jego kalendarz, by wskazywał poprawną datę przez następne... 577 lat i pół roku. Zamknięty w złotej kopercie czasomierz ma... 104
  • Spa w operze 16 wrz 2007, 22:00 Lexus LS600hL odbierze operze wielu jej sympatyków. W przestronnym wnętrzu, jak w loży honorowej, nawet przy prędkości ponad 200km/h idealnie słychać smyczki z trzeciego rzędu orkiestry. Eksperci przyznają, że to najlepiej wyciszone auto... 104
  • Luksus Rubika 16 wrz 2007, 22:00 Giorgio Armani ubiera Julię Roberts, Beyonce, Toma Cruise'a i Katie Holmes. A w Polsce Piotra Rubika. Kompozytora widziano niedawno na zakupach w salonie Emporio Armani w Warszawie. W stylowych wnętrzach można nabyć m.in. męską kolekcję... 105
  • Eden w Warszawie 16 wrz 2007, 22:00 Cacharel to nie tylko znane perfumy Anais Anais czy Eden, ale także kreacje noszone przez Kate Moss czy Laetitię Castę. Teraz także przez Polki, bo słynny dom mody otworzył swój pierwszy butik w warszawskim centrum handlowym Klif. W... 105
  • Diabelskie buty 16 wrz 2007, 22:00 W jakich butach chodzi diabeł? Skoro ubiera się u Prady, to powinien nosić obuwie marki Church, należącej do tego słynnego domu mody. Ekskluzywne buty tej marki można już kupić w butiku przy warszawskim placu Trzech Krzyży. W salonie... 105
  • Brylanty na zamówienie 16 wrz 2007, 22:00 Diamenty są najlepszym przyjacielem kobiety, zwłaszcza gdy są oszlifowane i stanowią element oryginalnej biżuterii. A z takiej właśnie słynie fi rma Fozailoff. Jej pierwszy butik został właśnie otwarty w warszawskim Hiltonie. Można w... 105
  • Beza z brzytwą 16 wrz 2007, 22:00 Złote myśli z taśm polityków biją na głowę powiedzonka z "Misia i "Psów" 108
  • Zew stadionów 16 wrz 2007, 22:00 Polska liga śpiewa głównie o tym, jakie czynności seksualne kibice jednego klubu obiecują uczynić kibicom innych 112
  • Laser 16 wrz 2007, 22:00 114
  • 11 godzinna kulturę 16 wrz 2007, 22:00 Czarnookie fasolkiJeden z najważniejszych koncertów roku. Rzadko odwiedza nas aktualna (czyli o wiele droższa) gwiazda amerykańska. The Black Eyed Peas skolonizowali antenę MTV. Jakby tego było mało, piękna wokalistka Fergie przed rokiem... 114
  • Krzyk Katynia 16 wrz 2007, 22:00 Wajda przestał kręcić filmy. Patrzy tylko, do jakiej wzniosłej sprawy doczepić swoje nazwisko 116
  • Klątwa blokowisk 16 wrz 2007, 22:00 Rodzi się legenda wielkiej płyty 120
  • Wencel gordyjski - Nieszczęścia tańczą parami 16 wrz 2007, 22:00 Pani sobie zapisze numerek: 10. Bosak i Kajak 124
  • Ueorgan Ludu - LEKARZE STRAJKUJĄ – OBYWATELE ROBIĄ, CO MOGĄ 16 wrz 2007, 22:00 Ueorgan Ludu - Układ jeszcze się broni - Dzięki obecności pana premiera, nasza reprezentacja odniosła zwycięski remis nad układem helsińskim. Szkoda, że zabrakło ministra Ziobry. *** W okolicach Jasła nieco wylała rzeka, a PiS zastanawia się, jak zrobić, żeby powódź dotarła do... 125
  • Skibą w mur - Mydło i czekolada 16 wrz 2007, 22:00 Rokita powinien dostać grzechotkę, Olejniczak – pomadkę do ust, a Giertych – wojskowe oficerki 126

ZKDP - Nakład kontrolowany