Europospolita

Europospolita

Dodano:   /  Zmieniono: 
Nie wchodzimy do UE ani z poczuciem wielkiego historycznego zwycięstwa, ani historycznej klęski
Daty 1 maja 2004 r. nie sposób porównać ani z 31 sierpnia 1980 r., ani z oczekiwaniami, jakie przyniósł wybór Tadeusza Mazowieckiego na premiera ostatniego rządu PRL. Nie widać śladu entuzjazmu, jaki towarzyszył tamtym wydarzeniom. Nie mamy poczucia przełomu. Nie wchodzimy do Unii Europejskiej ani z poczuciem wielkiego historycznego zwycięstwa, ani historycznej klęski. Wchodzimy ostrożnie, wiedząc dobrze, że wiele zależy od losów samej unii, od polityków polskich, ale również od nas samych. Bóg jeden zapewne wie, dokąd nas integracja europejska zaprowadzi. Takie wnioski wynikają z badań Pentora dla "Wprost", Polsatu i "Rzeczpospolitej".
Im bliżej jesteśmy wstąpienia do Unii Europejskiej, tym więcej w nas niepokoju i niepewności. Mniej mamy nadziei, co nie znaczy, że narasta strach, panika czy niechęć. Dzisiaj mniej niż połowa Polaków głosowałaby za przystąpieniem do UE (46 proc., podczas gdy w referendum "za" opowiedziało się 77 proc.), ale nie oznacza to, że szeregi przeciwników integracji radykalnie się zwiększyły. W referendum przeciw unii było 22 proc. głosujących, obecnie byłoby ich 24 proc. Tylko 18 proc. Polaków skłania się do opinii, że wejście do UE jest złym rozwiązaniem i możliwe było inne, lepsze. 39 proc. uważa, że jest to dla nas dobre rozwiązanie, i bez zastrzeżeń akceptuje proces integracji. Wygrywa więc albo poczucie realizmu, albo nadzieja.


Zdroworozsądkowi pragmatycy
Nasze obawy czy pewna wstrzemięźliwość w ocenie bezpośrednich skutków wejścia do UE nie są ani zaskakujące, ani nie świadczą o wyjątkowości naszych odczuć. Wszystkie kraje, które przed nami wchodziły do wspólnoty europejskiej, miały podobne fale nadziei i obaw. A te narastają zależnie od tego, jak prowadzona jest polityka informacyjna, zależą od kampanii promocyjnych wielkich firm (na przykład samochodowych), od koniunktury gospodarczej. Nie jesteśmy w swoich nastawieniach do Europy boleśnie podzieleni. Mamy do integracji raczej nastawienie pragmatyczne niż ideologiczne, raczej zdroworozsądkowe niż pryncypialne.
Nietrudno zgadnąć, że obawiamy się przede wszystkim podwyżek cen i generalnie wzrostu kosztów życia: 89 proc. badanych uważa, że koszty utrzymania wzrosną. Przeważa opinia, że nasze codzienne bezpieczeństwo w domu i na ulicy się nie zmieni (46 proc.), podobnie jak nie ulegnie szczególnej zmianie poziom bezpieczeństwa socjalnego czy standardy działania opieki zdrowotnej (39 proc.). Mamy całkiem realistyczną wizję miejsca Polski w zjednoczonej Europie. Na ogół uważamy, że nasza pozycja będzie słaba lub bardzo słaba (69 proc.) i minie wiele lat, nim będziemy się cieszyć porównywalnym z unijnym standardem życia. Ponad jedna trzecia badanych (36 proc.) sądzi, że integracja nie będzie miała wpływu na naszą narodową suwerenność: ani jej nie zagrozi, ani jej nie wzmocni.
Jesteśmy przekonani, że wejście do unii będzie ważnym wydarzeniem, być może w dalekiej perspektywie wydarzeniem przełomowym. Zmienią się bowiem nasze warunki życia, zwiększy bezpieczeństwo państwa, poprawi stan gospodarki, a młodzi będą mieć większe możliwości rozwoju (takie zdanie ma 40 proc. badanych), gdyż rozszerzy się rynek pracy i będzie można swobodniej przemierzać Europę w poszukiwaniu pracy i miejsca zamieszkania.


Rewolucja bez rewolucji
Z perspektywy najbliższych miesięcy czy nawet kilku lat nie należy oczekiwać rewolucyjnych zmian. Unia nie zmieni naszego stylu życia, podobnie jak nie zmieni się nasza kultura i tożsamość. Polska demokracja też pozostanie taka sama. Sposób rządzenia i jakość administracji również zasadniczo i rychło nie ulegną zmianie. Jeśli ktoś szybko i zdecydowanie zyska na integracji, to ci, którzy i tak są na szczycie społecznej piramidy. Spodziewamy się, że przegrają rolnicy i generalnie wieś, a wygrają wielkie miasta, menedżerowie i klasa średnia. To zadziwiające, gdy weźmiemy pod uwagę skalę planowanych dopłat dla rolników i regionów wiejskich.
Nie wydaje się, by na wyniki badań miała wpływ sytuacja polityczna w Polsce. Prawdopodobnie gdyby nie brać pod uwagę fatalnych notowań rządu, złej oceny parlamentu i najważniejszych instytucji państwa, przewidywania co do naszych perspektyw europejskich nie byłyby dużo lepsze. Zapewne nasze opinie w znacznym stopniu ukształtowała niezbyt szczęśliwa debata wokół konstytucji europejskiej, z której można było zrozumieć tylko tyle, że znów wszyscy są przeciw nam, a my samotnie bronimy jakiegoś traktatu. Ale mimo że w mediach przeważały głosy przeciwników konstytucji, politycy gremialnie wypowiadali się za Europą ojczyzn, a przeciw federacyjnej wizji Europy. Chociaż straszono nas i nadal się straszy dominacją wielkich, większość Polaków tych obaw nie podziela. 53 proc. badanych chce jeszcze silniejszej integracji politycznej i likwidacji granic. Jedynie 12 proc. życzy sobie, by unia jak najszybciej się rozpadła.


Młodzi versus starzy
Ocena naszej przyszłości w unii pokazuje trwałe podziały społeczne. Podziały edukacyjne, majątkowe, pokoleniowe, podziały związane z miejscem i regionem zamieszkania, pozycją zawodową. Wybieramy unię lub się jej obawiamy nie z racji swoich poglądów, nie dlatego, że wyrobiliśmy sobie na jej temat głęboką i uzasadnioną opinię, ale dlatego, że lokujemy się w takim, a nie innym miejscu społecznej drabiny. Przemawia przez nas nasze społeczne uwarunkowanie i związane z tym lęki, słabości, obciążenia i ewentualne atuty.
Niemal wszystkie dane pokazują, że postawy wobec UE najściślej wiążą się z wiekiem respondentów. Im są oni młodsi, tym więcej w nich optymizmu, nadziei, tym silniejsze jest poczucie kontroli nad własnym losem. Młodzi niemal w 70 proc. są za głęboką polityczną integracją unii, podczas gdy osoby powyżej 50. roku życia już tylko w 44 proc. Za unią głosowałoby obecnie 61 proc. młodych i 34 proc. starszych Polaków. Podobnie dzielimy się wedle wykształcenia: 78 proc. osób z wyższym wykształceniem opowiada się za unią, a 32 proc. tych, którzy skończyli edukację na podstawówce, jest przeciw. Równie duże różnice w wyborach istnieją między osobami majętnymi a ubogimi, między tymi, którzy zaliczają się do klasy wyższej, a tymi, którzy należą do klasy niższej.
Z badań wynika, że polskie społeczeństwo jest głęboko podzielone i tych podziałów nie zszyje ani unia, ani polityczne wybory. Niestety, w miarę jak poczucie odrębności poszczególnych grup będzie się wzmacniać (miasto - wieś; bogaci i wykształceni - biedniejsi i źle wyedukowani; młodzi - starzy), także wyniki wszelkich naszych wyborów będą nas umacniać w przekonaniu, że jesteśmy różni i osobni zarówno w Polsce, jak i w Unii Europejskiej.

Paweł Śpiewak
Więcej możesz przeczytać w 18/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 18/2004 (1118)

  • Piękna ohyda 2 maj 2004, 1:00 Wszystko zmierza do zagłady. Nic nie ma sensu: można się tylko zabić, naćpać albo upić. 3
  • Wprost od czytelników 2 maj 2004, 1:00 Listy czytelników 3
  • Skaner 2 maj 2004, 1:00 I po Kaczmarku Koniec kariery politycznej Wiesława Kaczmarka? Socjaldemokracja Polska nie chce go u siebie, a z SLD były minister skłócił się chyba nieodwołalnie. - Musimy dbać o wizerunek uczciwej partii lewicy. Do nas Kaczmarek... 6
  • Sawka 2 maj 2004, 1:00 7
  • Dossier 2 maj 2004, 1:00 MAREK BOROWSKI lider Socjaldemokracji Polskiej Próby luzactwa wychodzą mi jak uśmiech Balcerowiczowi "Życie Warszawy" ANDRZEJ BARCIKOWSKI szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Nie słucham plotek, dlatego że to jest... 7
  • Kadry 2 maj 2004, 1:00 9
  • Playback 2 maj 2004, 1:00 13
  • Kwartet Efzotyczny "Utopia" 2 maj 2004, 1:00 Felieton Marka Majewskiego 13
  • Poczta 2 maj 2004, 1:00 Eutanazizm Przeciwnicy ustawy o eutanazji, podobnie jak przeciwnicy ustawy o legalizacji aborcji, zawsze będą się posługiwać przykładami nadużywania ustawy ("Eutanazizm", nr 13). Jak świat światem wszelkie prawa regulujące... 13
  • Z życia koalicji 2 maj 2004, 1:00 SDPL szarżuje! Borówki chcą rozwiązania Sejmu i dlatego mówią Belce "nie". Biorąc pod uwagę, że w ostatnim sondażu mają 4 proc., to bardzo szlachetne z ich strony. Widać również doszli do wniosku, że... 14
  • Z życia opozycji 2 maj 2004, 1:00 Ludwik Dorn (PiS) na chwilę zapomniał o rozejmie z Platformą Obywatelską i przejechał się po prześladowanym przez tajne służby Janie Rokicie. Przypomniał, że dawno, dawno temu to Rokita napuszczał na opozycję UOP. Ofiara tego... 15
  • Fotoplastykon 2 maj 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 16
  • Europospolita 2 maj 2004, 1:00 Nie wchodzimy do UE ani z poczuciem wielkiego historycznego zwycięstwa, ani historycznej klęski 18
  • Eurostrachy na Lachy 2 maj 2004, 1:00 Po 1 maja szokiem będzie to, że nie będzie żadnego szoku 20
  • Służba Niebezpieczeństwa 2 maj 2004, 1:00 Polskie służby specjalne tracą zaufanie sojuszników 26
  • Pożegnanie z platformą 2 maj 2004, 1:00 Platforma Obywatelska zaczęła tracić, gdy przestała być partią ciężko pracujących ludzi sukcesu 28
  • Skok stulecia 2 maj 2004, 1:00 Kto ukradł 200 mln dolarów przekazanych "Solidarności" przez CIA? 30
  • Nałęcz - Siła precedensu 2 maj 2004, 1:00 Konstytucji nie można naruszać nawet na 5 minut, bo grozi to ustrojowym nieszczęściem 34
  • Giełda 2 maj 2004, 1:00 HossaŚwiat First Abramowicz Najbogatszym mieszkańcem Wielkiej Brytanii jest... Rosjanin - wynika z listy opublikowanej przez "Sunday Times". Roman Abramowicz, współwłaściciel koncernu naftowego Sibnieft, został wyceniony... 36
  • Najdroższe leki - tylko w Polsce! 2 maj 2004, 1:00 Powstał polski bermudzki trójkąt farmaceutyczny, w którym giną pieniądze pacjentów. Jego granice - przy bierności urzędników państwowych - wyznaczają interesy wielkich koncernów, lekarzy i aptekarzy. Efekt? Polacy płacą za leki na receptę półtora razy więcej niż Włosi, Grecy,... 38
  • Market z marzeniami 2 maj 2004, 1:00 "Wprost" przedstawia 200 najbardziej cenionych marek w Polsce 44
  • Gdy wygrywa gorszy 2 maj 2004, 1:00 Ochrona konsumentów i kształtowanie polityki antymonopolowej są w Polsce zajęciami tyleż fascynującymi, co żmudnymi. 52
  • Załatwione odmownie - Muzeum głupoty europejskiej 2 maj 2004, 1:00 Eurosklerotyczni socjaliści chcieliby stworzyć Dolinę Krzemową za państwowe pieniądze. Pogratulować wiary i nadziei! 54
  • Supersam 2 maj 2004, 1:00 Pecetowe biuro Medialne informacje o komputerach ograniczają się przeważnie do oceny szybkości ich procesora, wydajności karty graficznej czy pojemności twardego dysku. Rzadko podawana jest informacja, dla kogo przeznaczony jest dany sprzęt... 56
  • Polowanie na mężczyzn 2 maj 2004, 1:00 Mężczyźni są równie często jak kobiety molestowani seksualnie. 58
  • Café pod gwiazdą 2 maj 2004, 1:00 restauracjami celebrities jest tak jak z teatrami: do sukcesu potrzebne są gwiazdy, dobra reżyseria i efekty specjalne 62
  • Venus w Warszawie 2 maj 2004, 1:00 Polski tenis odbija się od dna 64
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Orient na ruszcie 2 maj 2004, 1:00 Piotrusiu! TY wystawiałeś swe dostojne oblicze na pierwsze powiewy wiosny, przechadzałeś się godnie uliczkami Kazimierza i - jak Cię znam - kombinowałeś, co by tu jeszcze wymyślić z ryby maślanej, fenomenalnego butterfisha, przeboju ostatnich miesięcy, a mnie w tym czasie... 67
  • Wyekranowani 2 maj 2004, 1:00 Nie wiem, czy zgodzą się Państwo ze mną, ale mam wrażenie, że ostatnio telewizja zrobiła się nudna. I to nie żadna konkretna telewizja, ale wszystkie kanały razem wzięte. Bez względu na stopień ich ukomercyjnienia wszędzie mamy to... 68
  • Teologia Zagłady 2 maj 2004, 1:00 W czasie Holocaustu Bóg był w sercach sprawiedliwych wśród narodów świata 70
  • Know-how 2 maj 2004, 1:00 Wąskie gardło inteligencji Umiejętność zapamiętywania szczegółów wzrokowych stanowi "wąskie gardło" ludzkiej inteligencji - twierdzą badacze z Uniwersytetu Stanu Oregon oraz z Vanderbilt University w Nashville.... 74
  • Ucieczka mózgów za ocean 2 maj 2004, 1:00 Sowiecki system centralnego sterowania rządzi europejską nauką 76
  • Ja, czyli ten lepszy 2 maj 2004, 1:00 Możemy się przeobrazić w każdym wieku Joschka Fischer, niemiecki minister spraw zagranicznych, wyrzekł się wojującego anarchizmu, by się stać szanowanym politykiem. Arnold Schwarzenegger z kulturysty i aktora znanego z przygód erotycznych przeistoczył się w statecznego... 80
  • Bez granic 2 maj 2004, 1:00 Ulubieni terroryści W arabskiej telewizji satelitarnej Al-Manar (należącej do Hezbollahu) pojawił się bardzo specyficzny teleturniej. Uczestnicy quizu "Misja" walczą, przemieszczając się na wirtualnej mapie w kierunku Jerozolimy.... 82
  • Piekło Allaha 2 maj 2004, 1:00 Polscy żołnierze toczą regularną wojnę z terrorystami - pisze Agata Jabłońska z Bagdadu i Karbali. 84
  • Bomba w głowie 2 maj 2004, 1:00 Co piąty powracający z Iraku polski żołnierz wymaga pomocy psychologa 88
  • Więzień bez sumienia 2 maj 2004, 1:00 Przypadek Mordechaja Vanunu, czyli fałszywego dalajlamy i biskupa Tutu w jednej osobie 89
  • NATOnalizacja 2 maj 2004, 1:00 Rumunia przejmie w Pakcie Północnoatlantyckim część funkcji Turcji, a Bułgaria będzie Grecją bis 92
  • Zwrotnicowy Blair 2 maj 2004, 1:00 Już dziewięć krajów chce, by to referenda rozstrzygały o przyjęciu konstytucji europejskiej 94
  • Holenderskie getta 2 maj 2004, 1:00 Nie można traktować imigrantów jak niemowlęta Duża przestępczość wśród Marokańczyków wynika z ich kultury i profilu genetycznego - oznajmił niedawno Joost Eerdmans z populistycznej Listy Pima Fortuyna. 96
  • Menu 2 maj 2004, 1:00 Książka / DVD Blondynka z tapirem Przemierzyła Amazonię per pedes, na czworakach i w czółnie. Jadła zupę z małpy, gryzły ją isangi (wredne kleszcze), a w dżungli próbował ją uwieść tapir. Tego wszystkiego, a nawet... 98
  • Francuska choroba 2 maj 2004, 1:00 Jeśli chcemy zabić polskie kino, dotujmy je z budżetu - jak we Francji 100
  • Aria dla Moniuszki 2 maj 2004, 1:00 Opera Narodowa podbiła Londyn - szkoda, że tylko na kilka dni 104
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 2 maj 2004, 1:00 Recenzje płyt 105
  • Ślady pamięci 2 maj 2004, 1:00 Warszawski Międzynarodowy Festiwal Filmowy Żydowskie Motywy 106
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 2 maj 2004, 1:00 Recenzje filmów 107
  • Sława i chała 2 maj 2004, 1:00 Recenzje książek,teatralne 108
  • Rockman wiecznie pracujący 2 maj 2004, 1:00 Hodowlą łososi i kotów rzadkich ras zajmuje się poza graniem lider Jethro Tull 109
  • Z grzędy zrzędy - Słodki grzech pychy 2 maj 2004, 1:00 Przez cały lany poniedziałek modliliśmy się w kościołach za Katolicki Uniwersytet Lubelski i składaliśmy się na tacę dlań. A jeszcze tego samego dnia dowiedzieliśmy się z katolickiego dziennika, że w katolickim tygodniku katolicka... 110
  • Eurorgan Ludu 2 maj 2004, 1:00 Nr 18 (83) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 26 kwietnia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Oda do radości propozycja nowej wersji Oda do radości aktualny hymn Unii Europejskiej Oda do radości wersja hiphopowa Słowa: pełnomocnicy UE ds. nowej... 112
  • Wielkie wiązania 2 maj 2004, 1:00 Jakie są powiązania między Millerem a autostradami w Polsce? Odpowiedź: spore. Jedno i drugie szybko się kończy 114