Paw Berezy

Paw Berezy

Dodano:   /  Zmieniono: 
Druga runda pojedynku między Dorotą Masłowską a Eustachym Rylskim rozegra się w kinie
Eustachy Rylski to teoretycznie wielki przegrany tegorocznej nagrody Nike. W praktyce jest jej zwycięzcą. Jury pod przewodnictwem Henryka Berezy podzieliło polską literaturę na dwa nurty - niestrawny, który z trudnych do zrozumienia względów towarzyskich nagradza się i oklaskuje, oraz wybitny, nie mający szans na niektórych salonach, ale ceniony przez czytelników.
Dla wielbicieli tradycyjnej kunsztownej prozy autor "Warunku" był jednym z faworytów. Z pewnością, gdyby rzecz działa się w kraju, gdzie od pisarza oczekuje się umiejętności konstruowania powieści, pięknego języka oraz wszechstronnej wiedzy - Rylski otrzymałby nagrodę. Bo jego książkao trudnej przyjaźni dwóch szwoleżerów z napoleońskiej armii naprawdę na nią zasługiwała. Ale konkurs odbył się nad Wisłą. Tu musiał wygrać "Paw królowej", gdyż Dorota Masłowska już odlat jest ulubienicą sfer opiniotwórczych. Gdyby jury zdecydowało się przyznać drugą nagrodę, zdobyłaby ją pewnie modna gejowska powieść "Lubiewo" Michała Witkowskiego...

Druga runda pojedynku między Dorotą Masłowską a Eustachym Rylskim rozegra się w kinie
Lans z kluczem
Pisarstwo Rylskiego już od lat odbiega od reszty rodzimej prozy. W dobie, gdy wzięciem wśród krytyków cieszą się produkcje z kluczem, czyli eposy środowiskowe, w których czytelnik musi rozszyfrować, kto się ukrywa pod postaciami dramatu, autor "Warunku" ma odwagę tworzyć poruszające historie i lokować je w odległych czasach. A jak coś trąci myszką, a nie lansem, to nie jest warte salonowych zachwytów. Bo co kogo obchodzą rozterki zbiegów z armii napoleońskiej i różne koncepcje patriotyzmu, jeśli można się fascynować językowymi ekscesami i zaburzeniami tożsamości byłego didżeja?
Rylski nie tworzy według towarzyskiego klucza - swoich bohaterów albo konstruuje sam, albo wyłuskuje z archiwalnych dokumentów. Wyznał kiedyś: "Jestem w wieku, w którym nic tak do końca nie cieszy i Bogu dzięki nie martwi. Sukcesy należy odnosić w młodości. Nie mieć do nich dystansu, dać się im porwać. Durne to, ale jakże rozkoszne". Nic dodać, nic ująć.

Gangster i powstaniec
A jednak Rylski jest żywym dowodem trafności stwierdzenia, że życie zaczyna się po czterdziestce. W 1984 r., a więc po osiągnięciu wspomnianego wieku, zadebiutował jako prozaik książką "Stankiewicz. Powrót", na którą składają się dwie minipowieści. Ta pierwsza opowiada o zemście po latach, jakiej dokonał główny bohater na Kozaku, zabójcy swego ojca powstańca. Czytelnicy doszukiwali się rzecz jasna odniesień do aktualnej sytuacji politycznej kraju, tak bardzo uzależnionego od ZSRR. Później Rylski wydał zbiór opowiadań "Tylko chłód" i na dłuższy czas zniknął z list nowości wydawniczych. Grał na giełdzie, pisał scenariusze dla Teatru Telewizji. Powrócił w 2004 r. znakomitym kryminałem psychologicznym "Człowiek w cieniu". Jest to wnikliwe studium zła rodzącego się z nudy, braku poszanowania dla tradycyjnych wartości i tęsknoty za mocnymi wrażeniami. Zła ucieleśnionego przez notariusza Rańskiego, który manipuluje gangsterem, wywołując w nim stany paranoiczne. Ciekawe, że Rański, choć jest Polakiem, czuje się Rosjaninem, co wyraża się dwiema skłonnościami - do filozofii i okrucieństwa.
Za tę powieść Rylski otrzymał Nagrodę im. Józefa Mackiewicza Đ powszechnie uważaną za konkurencyjną w stosunku do Nike. Już wtedy można było podejrzewać, że nieprędko doczeka się lauru "Gazety Wyborczej".

Pojedynek na kamery
Twórczość Rylskiego bywa lekceważona też dlatego, że pisarz ten nie zabiega o popularność. W czasach, gdy różnej maści literaci walczą o obecność w telewizji i na łamach pism, taka postawa jest samobójcza: jeśli cię nie ma w mediach, znaczy, że nie istniejesz.
Siłę rażenia literatury zwiększają adaptacje kinowe. Być może już niedługo przekonamy się, który z autorów - Masłowska czy Rylski - lepiej przekłada się na język filmowy. Wszak wiadomo, że z kiepskiej powieści trudno zrobić wybitny film. Dobrą zaś trudniej zepsuć. O ekranizację "Stankiewicza" zabiegał Władysław Pasikowski - wydaje się, że męska proza Rylskiego jest idealna dla twórcy "Psów". Rozpoczęły się także prace nad ekranizacją pierwszej powieści Masłowskiej "Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną". Jan Jakub Kolski, kojarzony z kinem artystowskim typu "Jańcio Wodnik", zmierzy się z materiałem dresiarskim. Ostateczny werdykt, która z tych powieści jest kanwą do opowiedzenia fascynującej historii, a która jedynie wydmuszką, wydadzą widzowie.
Więcej możesz przeczytać w 41/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2006 (1243)

  • Playback15 gru 2006, 15:0014
  • Ryba po polsku - Cała Polska śpiewa z nami15 gru 2006, 15:00Na wyszydzenie głupot, które powiedziano podczassobotnich wieców, cały numer "Wprost" to za mało15
  • Z życia koalicji15 gru 2006, 15:00ANTEK MACIEREWICZ WYPUŚCIŁ BĄCZKA i teraz wszyscy ekscytują się tym, że Milan Subotić był agentem WSI czy jak to się tam kiedyś nazywało. A lipiec jest w lecie. A to ci nowiny.POPULARNE WŚRÓD PISMAKÓW: Ulubiony klub piłkarski...16
  • Z życia opozycji15 gru 2006, 15:00- TO SIĘ NIE ZDARZA W DEMOKRACJI,żeby jedna partia wyciągała drugiej członka! - zagrzmiała z wiktoriańskim oburzeniem w telewizji Janina Paradowska. Dorosła kobieta, a trzeba ją uświadamiać. Owszem, zdarza się i to nie tylko w...17
  • Wprost przeciwnie - Uśmiech Ławrowa15 gru 2006, 15:00Rosja chce stworzyć wrażenie odprężenia18
  • Fotoplastykon15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)19
  • Salony na ulicy15 gru 2006, 15:00W demokratycznych krajach wyprowadzaniem ludzi na ulice zajmuje się opozycja pozaparlamentarna20
  • Nie epatuję wybitymi zębami15 gru 2006, 15:00Rozmowa z Donaldem Tuskiem, liderem Platformy Obywatelskiej24
  • Wojskowe Służby Imperium15 gru 2006, 15:00Oficerowie WSI do końca "budzili przerażenie"28
  • Gdzie leży Polska15 gru 2006, 15:00Między królem Ubu a Edwardem Gierkiem32
  • Gazpol kontra Gazprom15 gru 2006, 15:00Okazuje się, że w Polsce możemy mieć gazu nawet na 50 lat!36
  • Giełda15 gru 2006, 15:00Hossa Świat Gazowa górka Po raz pierwszy w historii w ubiegły wtorek hurtowe ceny gazu ziemnego osiągnęły na brytyjskim rynku ujemne wartości (nabywcy płacą klientowi). Stało się tak za sprawą uruchomienia norweskiego gazociągu...40
  • Żelazna teledama15 gru 2006, 15:00Anna Streżyńska rozbija "układ" w telekomunikacji42
  • Hipermarket w komputerze15 gru 2006, 15:00II ranking sklepów internetowych "Wprost" i Money.pl: tanio, taniej, Internet46
  • CK Orlen15 gru 2006, 15:00Rozmowa z Igorem Chalupcem, prezesem PKN Orlen56
  • Kulisy transformacji15 gru 2006, 15:00"Walka z nierównością materialną grozi zahamowaniem postępu i rozwoju. Zwalczanie nierówności uniemożliwia sukces w walce z nędzą" Najlepsza książka o polskich reformach gospodarczych60
  • Supersam15 gru 2006, 15:0062
  • Prostota ekscentryka15 gru 2006, 15:00Futrzany kapelusz jest ozdobą nowej kolekcji marki Hugo Boss, zaprojektowanej i promowanej przez lidera brytyjskiej grupy Jamiroquai - Jaya Kaya. Wokalista - znany z upodobania do barwnych strojów (często inspirowanych południowoamerykańskim...62
  • Nebbiolodo borowików15 gru 2006, 15:00Lirano 2004, DOC nebbiolo d'alba, Rivetto Importer: Galicyjskie Piwnice Win Cena: 49 zł Lirano to nazwa przysiółka na górskim grzbiecie, na samej granicy regionu Barolo. Rodzina Rivetto robi tu wina od 1902 r. Wina szczere, prawdziwe jak...62
  • Kawa na stojąco15 gru 2006, 15:00Filiżanka do espresso ze spodkiem z serii NewWave Caffe Fashionista (marka Villeroy & Boch) to dobre rozwiązanie na cocktail party. Komplet został zaprojektowany tak, by łatwo trzymało się go podczas stojącego przyjęcia - spodek jest...62
  • Elektroniczne cacka15 gru 2006, 15:00Czytelnicy brytyjskiego miesięcznika "T3", największego na świecie czasopisma prezentującego nowości elektroniczne, wybrali najlepsze ich zdaniem gadżety. Obchodzący właśnie swoje dziesięciolecie "T3" został uznany...62
  • Atlas ciekawostek15 gru 2006, 15:00Najwięcej papierosów na świecie (3620 sztuk na osobę rocznie) kupują Polacy. W Nigrze na ślubnym kobiercu stają dziesięciolatki, USA mają najwyższy odsetek więźniów, a najbogatszym krajem Afryki nie jest już RPA, lecz Botswana. Te i...62
  • Kombatanci IV RP15 gru 2006, 15:00Showmani całkiem poważnie kreują się na prześladowanych bojownikówo demokrację i wolność słowa64
  • Ucieczka przed klientem15 gru 2006, 15:00Mandaryna przysporzyła klientów Orsay, ale nie takich, jakich ta firma sobie życzyła70
  • Strzały w raju15 gru 2006, 15:00Dzieci amiszów nie znają przemocy i nie wiedzą, do czego służy broń74
  • @Seniorzy15 gru 2006, 15:00Ludziom starszym korzystającym z Internetu lepiej wiedzie się w życiu niż tym, którzy tego nie robią78
  • Pazurem - Hurtownia edukacyjna15 gru 2006, 15:00Studenci na wykładzie jedzą, piją, wspominają imprezy. Kiedy podpiszą się na liście obecności - znikają80
  • Tajemnica generała Olszyny15 gru 2006, 15:00Sowieci wymordowali wszystkich generałów, którzy odnieśli sukcesy w wojnie z bolszewikami w 1920 r.82
  • Know-how15 gru 2006, 15:00Starożytne nanocząstki Starożytni Grecy i Rzymianie pewnie o tym nie wiedzieli, ale barwili swoje włosy na czarno nanocząsteczkami - uważają francuscy naukowcy z Narodowego Centrum Badań Muzealnych. Liczący ponad dwa tysiące lat i...86
  • Tabletka Pana Boga15 gru 2006, 15:00Już wkrótce inteligencję i charakter będzie można poprawić równie łatwo jak urodę88
  • Fabryka Nobla15 gru 2006, 15:00Komitet Noblowski przyznaje nagrody w takim stylu, w jakim Hitchcock kręcił thrillery - potęguje napięcie i zaskakuje94
  • Bez granic15 gru 2006, 15:00Bóg feministek "Przypisywanie Bogu męskich cech zachęca do stosowania przemocy wobec kobiet" - uznała Rada Arcybiskupów Kościoła Anglikańskiego. W oświadczeniu zaaprobowanym przez Rowana Williama, arcybiskupa Canterbury, rada...98
  • Lekcja gruzińskiego15 gru 2006, 15:00Kreml nie chce się pogodzić z tym, że wolna Gruzja jedzie na Zachód100
  • Wnuki Adolfa15 gru 2006, 15:00Ponad 38 proc. mieszkańców meklemburskiej gminy Postlow głosowało na neonazistów104
  • Piekło Zachodu15 gru 2006, 15:00Rozmowa z Bassamem Tibim, niemieckim politologiem pochodzenia syryjskiego108
  • Klub outsiderów15 gru 2006, 15:00Ruch państw niezaangażowanych to miejsce, w którym dyktatorzy czują się dobrze110
  • Ekspres Hungaria15 gru 2006, 15:00Europa Środkowa nie ma pomysłu na swoją rolę w świecie i Europie112
  • Recenzor15 gru 2006, 15:00114
  • Trabanty z Las Vegas15 gru 2006, 15:00Sporo wody upłynęło w Sprewie, zanim panowie z U2 zrozumieli, że są częścią popkultury, a nie rockowymi mesjaszami. Kiedy jednak zdobyli się na autoironię i znaleźli nowe źródło natchnienia w świeżo zjednoczonym Berlinie, efekt...114
  • Krew na papierze15 gru 2006, 15:00"Wyłączyłem go, jak w telewizorze, i tak to się zaczęło" - tak wspomina swoje pierwsze morderstwo bezrobotny inżynier. Bruno nie zabija dla przyjemności. Po prostu doszedł do wniosku, że jedynym sposobem na odzyskanie pracy,...114
  • Rockowy kotlet mielony15 gru 2006, 15:00Przesłuchanie każdego z trzech albumów Mars Volty to doświadczenie na miarę przerobienia za jednym posiedzeniem całych dyskografii King Crimson, Led Zeppelin, Yes, Tool, a na dokładkę Queen. Za dużo tego dobrego jak na jeden raz. W...114
  • Jak modli się cynik15 gru 2006, 15:00Reputacja Maleńczuka nie miała dotąd zbyt wiele wspólnego z kultem maryjnym. "Cantigas De Santa Maria" - muzyczna wersja spektaklu, opartego na średniowiecznych pieśniach religijnych króla Kastylii Alfonsa X , wskazuje na to, że...114
  • Jezioro osobliwości15 gru 2006, 15:00W Ameryce już dawno doceniono komercyjny potencjał psychoanalizy, Hollywood nurza się w niej aż po czubek nosa. A w naszym kinie, nie wiedzieć czemu, tak atrakcyjny temat leży odłogiem. "Pod powierzchnią", opowieść o pokusach...114
  • Szczęście po chińsku15 gru 2006, 15:00Jeśli ktoś spodziewa się, że ten film opowiada o produkcji błękitnego chińskiego jedwabiu, to srodze się zawiedzie. Nakręcono go w jednej z tysięcy fabryk tekstylnych, jakie znajdują się w Kantonie. Chińskie władze konfiskowały...114
  • Naga trąbka15 gru 2006, 15:00Gil Evans na sesje nagraniowe przychodził z torbą rzodkiewek i zajadał je z solą. Charlie Bird Parker po koncercie, zdenerwowany rasistowskimi zaczepkami, dwa razy obsikał budkę telefoniczną. Autobiografia Milesa Davisa jest nafaszerowana...114
  • Motyle pióro15 gru 2006, 15:00Vladimir Nabokov to dla wielu głównie autor skandalizującej "Lolity". Nowa biografia pisarza uświadamia nam, że osławiona powieść o fascynacji dojrzałego mężczyzny prymitywnym podlotkiem była jedynie przystankiem na długiej...114
  • W kotka i myszkę15 gru 2006, 15:00Andy Warhol był najbardziej obleganym przez prasę artystą XX wieku, ale wyjątkowo trudnym rozmówcą. To on ustalał zasady gry. Zakładał ciemne okulary, mamrotał i starał się, żeby jego odpowiedzi były jak najbardziej chaotyczne....114
  • Rydwany Mahometa15 gru 2006, 15:00Współcześni twórcy widzą w chrześcijaństwie jedynie rekwizytornię, z której na chybił trafił wyciąga się fabuły, epizody lub postaci118
  • Diabeł w wielkim mieście15 gru 2006, 15:00Filmowa baśń o naiwnym dziewczęciu i paskudnej szefowej to epitafium dla feministycznej rewolucji122
  • Paw Berezy15 gru 2006, 15:00Druga runda pojedynku między Dorotą Masłowską a Eustachym Rylskim rozegra się w kinie124
  • Wencel gordyjski - Między wersetami15 gru 2006, 15:00Adam Michnik schodzi do piwnicy odkurzyć swój powielacz126
  • Ueorgan Ludu15 gru 2006, 15:00Nr 41 (207) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 9 października 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza WARSZAWA - miastem pochodów Ma Berlin swoją Love Parade, Nicea - swoje corso kwiatowe, Rio de Janeiro - sambę. Warszawa oferuje turystom z całego...128
  • Skibą w mur - Nowe plany15 gru 2006, 15:008.30 - nauka wierszy patriotycznych z tomu poetyckiego "Od Orła Białego do Wierzejskiego"130